Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

191쪽

apta sumuntur: ita ingeniorum varietas in famili ribus scriptis uegligentiam quandam debet imitari; in forensibus vero quatere arma facundia . Supra m diocritatem attollere sese stilum in epistolis per metum licebit, cum materiae grauitas exposcit squod factitasse interdum Sanctum Hieronymu

Augustinum, Leonem, Basilium, Ambrosium obseruabit eorum operum studiosius. Secundo loco simplicem esse optarim dictionem; quae proprietatis amans,nihil affectatum habet in verbis, nihil fucatum in ornamentis;audaces translationes, exaggerationes, Ac phaleras repudiat. I . te. .s.α- nuit id M. Tullius, ubi ait: Epistola vero quot mit,ep D dianis verbis texere solemus. Quid iuuat vocabula exquisita , obsoleta, inusitata, nescio unde eruta in epistolam familiarem transferre 3 venit in hanc sententiam L. Seneca qui amico conquerenti minus accuratas epistolas a se mitti, respondest L.sen. m. pes hTc verba aevis mim accurat e loquitur , nisi .

n. qui vult putide loquis Non reijcit hic accurationem, iquae pars est prudentiae, quaeque pertinet ad em dationem proprietatemque sermonis, sed illam . arcet, quae locutionem affectatam facit, & sim-pIicitatem euertit. Idcirco subdit: Qualis serm meus esset, si una sederemus , aut ambularemus, in Moratus ac facilis; tales esse epistolas meas volo ; qua nihil habeam arcessitum, nec fictum. Si fieri posset, his , i, Uti dere' quam loqui mallem. Enno .... i. . . dissi ecla se Christianorum, scribens ad Olybriu, iolybi. multus est in hac positione probanda . Inter c itera haec ait: Ut tradit quaedam eloquentia persona sublimis;lex erit in epistolis negligentia:Innuit Symmachum , cuius verba retuli. Neglrgentia,quam requirunt, non negligit duas commemoratas vir tutes locutionis, per quas efficitur emendata re

192쪽

in verbic priscis, metaphorisque insolentibus cais prandis dit indiligens. Hoc eiusdem Ennodijsea quentia verba declarant i Epistolaris communio, si quando afficiatum decorem furit, obtinuit. Cotis, nat praedictis grauissima Sancti Gregor ij sententia de gratia epistolarum scribentis ad Nicobulu i&prccipientis sophistarum vitari characterem: et . ad Figuras , inqui t, admittemns, has quoque per- Nw- paucas , im non inverecundas . opposita vero, allusiones , O paria membra sophistis proijciemus. Puod si

alicula etiam adhibeamus , hoc ut ludentes potius faciemus , qaam serio agentes. Illustrat suam sententiam apologo , quem accepit ab erudito viro dicere: Quando aues de regno desceptabant atque alia alia

terse exornassent, Aquila pulcherrimum fuisse . quod non putaretur esse pulchra r Inde infert vir sanctus conclusionem et Hoc etiam in epiliolis potissimum obseruandum est, quod incomptum est , , proxime ad naturam accedit. Deniquo quod idem Seneca sentiebat de dictione docentis in schola philoso- c sen. ep.thiq moralis; idem ego censeo de locutione scri- : .entis epistolas religiosias et Adonieiuna, inquit, esse ct arida volo,quae de rebus id magnis dicentur . neque enim philosophia ingenio renuntiati multum tarum tamen opera impendi verbis non oportet. Hunc

characterem dc mediocrem & simplicem amplexi sunt sancti viri, qui multas epistolas scripserunt, Gregorius NaetianEenus, uidorus Pelusiota. Gr gorius Papa, Petrus Damiani, Bernardus , & a iij scriptores epistolarnm teligiosarum. veteres illos imitati sunt recentiores , ut Ioannes Auila saepe memoratus; Beatus Franciscus Xa uerius e Gonetalias Silueria in regno Mono pota pq,ob fidei Christianae praedicationem occisus: cuius simpli- NIta C et talem in epistolis commendat nominatim vitae dign. i. r scriptor. Multo magia in horum omnium episto- v x ' 'ita

193쪽

Iis floret morata locutio squam postremo Ioco rea quirebam quoniam sanctitate morum &ipsi fi rebant. Morata appello, in qua splendetcun trelia gioli mores, & in primis modestia, submissio, pimias,sinceri animi cador, sim plicitas, & chari rus n5 simulata,sed vera. Logu esset disserere de singu lim Talis sit epistolae sermo, qualem dixi esse oporterra

sermone Religiosorum, cum regulam quadragesi Ad re ma secundam communium explanarem. Pari gra - ducalamus Sc lingua procedant, ut virium. par tus sit aeque spiritualis. A tq. ut ex habitacultuque corporis agnoscitur religiosa professio, sic e stilo quoq. eade cognoscatur, ut vere lector epistolet dicere queat: Loquela tua manifestum te facit . Noria Mart. a 6. pellucebunt praeseriptae virtutes, ac mores religio M' si,nisi ab legentur ex epistolis nostris formae quarudam scribendi,figuret,locutionesq. Rcularem &aulicam consuetudinem redolentes, quae relisiosit tem inobscurant.Monent id magistri spirituales.sed eas non referunt, quoniam colligere difficilliamum est.Merito vetant; quia religiosa vita longo interuallo distat ab aulica: mores a moribus di ferunt: & vae nobis Religiosis,si cutu aulicis conis ueniamus in moribus: quoniam illorum verba Mepistolae bonos exceptos volo,qui non desun ore persae talent esse adulationibus, assentationibus, inanibus ossicijs, simulatis promissionibus, iocis saecularibus, dicheriis, quae clam pungunt. Et quia unaquaeque Religio suos habet bonos mores, tum in loquedo, tum in scribendo,retineat eos,&no

commutet in aulicos.r' Quod attinet ad salutatione, dico praemissa

salutationem aliqua epistolis ab omnibus nationibus,quae harbariem exuissent,bonum aliquod precantem ijs, quibus scribebant. Graeci veteres pr ponebant M - m m hoc est Gaudere, st

194쪽

bene agere: quorum posterius verbu PIam videtur nato v. Prim' usurpasse,ut ipse significat. Discipuli Pytha 'd Pi'' gorae magistra secuti praescribebant hoc Lucian.da est Valerectu Sanu esse, quod verbu hoc putaret a is Dimo & corpori accommodatum. Vsi sunt etiam ' liae esu, id est Feliciter degere. Latini, qui adhi-huerunt salute, videntur approbasse Pythagore

tu more. Iudaei Pacem praeponebant,ut tradit Ter Tenulla .itullianus,cu atra. Nam ct hod e Iudaei in Facis nomi- adu.Mat

ne appellant, ct retro inscripturis si alutabrat. At ' i' Taulus non utique salutem prascribit iis, quibus seria his, Oratia , pace. obseruat quoq. preferri gratiam paci,ut a Iudaico recedat more.Quae postr ma Tertulliani coniectura,non mihi est adeo pro habilis, ut propterea Pacem Christi primo loco in epistolis vitare debeamus, cum Saluator post resurrectionem,solam Pacem suis discipulis in saltitando precatus sit. Probabilius loquitur Sanctus Hieronymus;qui pacem ex gratia nasci existimas, s. mene pratiam praeposuit,cum ait: Et omnes epistola eius, 3' ad CrPaulit,insalutationis principio,non prius pacem habet, P 'in se gratiam :sed ante gratiam, S sic pacem,ut donatis nobis peccatis nostris, pacem Domini consequamur. In uniuersum Apostoli nos docuerunt praescribere salutationem epistolis, quae donii aliquod supernaturale ac diuinu nobis a Deo precetur, ut s. obseruat S. Augustinus. Itaq. Petrus Gratiam & i m .ine pacem optat. Paulus gratiar& paci nonnumqua 'U:ym

interposuit misericordiam, quod & fecit S. Ioan- : vita. .

nes. Misericordiam, pacem,&charitatem prae- io eP 3

scripsit S. Iudas.Cum Iacobus precatus est salute, trum ' 'P'

intellexit animae salutem, non corporis; qUemad- Act.ii. 23.

modum Apostoli in epistola Synodica ad

Gentes. Hos sequuntur Romani pontifices CD- - . .

dem sensu, auctore Cleto, cum in suis litteris pre- vim mircantur nobis Salutem Sapostolicam benedictionem. o Ap o

195쪽

s. Chrysi. S. Chrymstomus interpretans ea verba Pauli, ubita colos. suadet omnia fieri in nomine Domini, cum dia, xisset id esse, in omnibus Deum adiutorem inu

care,subdit: In omnibus eum orans prius , rem ag

gredere . Vis aliquid loqui ' lac praeponer ' ideo nos quoque in epictolis nomen Domini praeponimus. Vbi fuerit nomen Domini,omniasunt fausia ct felicia. Haec Chryse stomus; unde habes Christianov c sueuisse prsfigere epistolis nomen Domini ; quod me puero adhuc factitabant vel ipsi mercatores. Consuetudinem praefigendi signum crucis, tum epistolis, tum subscriptionibus epistolarum, tam at d. et hic regibus & laicis , quam ab Ecclesiasticis,vetustam

t. a.de Cru esse, multis probat Iacobus Gret serus noster; erat -- is' que in vis Fraucisco, teste Sancto Bonaven tura vitae.1m in eius vita. Piam Apostolorum consuetudinem

secuti viri sancti , & praecipue R eligiosi, praefix

run t epistolis aliquam salutationem, qua donum spirituale optarent ei, cui scribebant, nomine sidon. l.o. Dei vel Christi etiam implicito. Sidonius Apol- v. F. linaris significat interdum usitatum pro si lutatione epistolari, ut obseruat Iacobus Sirmonis Iaer silm. dus noster. Quae salutatio nobilii sima & sanctissi,n nor, ad ma est,quoniam ea Mariam Gabriel salutauit. Et id o quamuis respondeat Graeco verbo Aa e , ex Be to Hieronymo, & ex interprete vulgato, tamems.mer, M. alio sensu a Christianis usurpabatur,quam a Gra Mail. cis priscis Me fetu . Gaudium enim spirituale precabatur Christiani diuersum a gaudio Ethnicoru, quod corpus spectabat potius , quam animam is Pacem & dilectionem in Christo praeposuit Iuo Carnotensis episcopus. Benedictionem Dei , vitae sanctitatem,aeternam felicitatem Sanctus Anselmus . Spiritum compunctionis, regnum caelorum Sanctus Bernardus. Salutem & veram in Domino dilectionem , salutem aeternam,gratiamia b

196쪽

C. IU. De Salutat. s. a s. Ips

ae benedictionem, Venerabilis Petrus Cluniac sis. Iubilum cordis, fraternae charitatis aflectum Petrus Damiani. Exempli gratia hae salutationes epistolares referuntur: nam isdem alias. alijscriptores illorum temporum itidem alias similes haben t; quas fere tempori, & personae, &argumento epistolae accommodant ; quod maxime videre licet apud Saninim Bernardum. Posteriori-hus saeculis Monachi Caelestini praescripserui suis, ut pro salute, subditis Superiores benedictionem in Domino precarentur. Beatus Ignatius noster in aurea epistola de obedientiae virtute,& in ali ra de perfectione, sochs exoptat Gratiam &am rem Christi sempiternum. Similem salutationem habet epistola ad Gulielmum IV. Bauariqducem, quam refert Matthaeus Raderus noster in vita Pe tri Canisij: similem in epistola ad Ioannem Mo- canis io

Tonum Cardinalem , cuius autographum legi. unde habemus usum virum beatum hac salutatione, etiam cum scribsret ad extraneos, tum laiacos, tum Ecclesiasticos, vel in magna dignitate constitutos. Non deflexit Beatus Franciscus Xa-

verius a Magistri via, qui gratiam & charitatem adhibet litteris suis. Non deflexerunt alij omnes is qui nos praecesserun t, docti iuxta ac pij viri, qui in epistol is eti am ad taculares da tis, Pacem Christi precabantur in initio. Ex hac longiori disse ratione colligo,quae ad religiositatem epistolarum spectat. Primu a Religiosis signia crucis epistolara initio permittendum esse; quod a Laicis,qui scin-etillam aliquam Christianae pietatis conseruant,

non omittitur. Deinde aliqua ratione Deum esse inuocandum, siue in nomine, siue in salutatione:

quod Christianos vel laicos fecisse diu, probatum est. Atque in hoc, quilibet ordo suas leges, ac mores seruet, quos non dubito, quin pij sint imordinia

197쪽

ordinis iniths introducti. Nostra Societas laudii

ut speio, morem retinebit in perpetuum, ut Pax Christi &c. pro inuocatione Dei, & salutation spirituali ad quoscumque scribat, utatur.3o Sequitur de clatiuula epistolae dicendum . et quae ab aulicorum ossiciosis formulis longe abesso debet, ut rei igiosa dici queat. Certa regula tr di non potest: prudentia religiosa discernat.Samctus Paulus in epistolarum fine Gratiam exopta, ethhaei. bat , ut videre licet in omnibus fere epistolis , r. 1g. hanc vocat signum suum in posteriore ad Thes Ionicens . verba sunt haec: Gratia Domini nostri

. ehisc- isti sit cum omnibus sobis; men ubi Sana: .M. iis inas Chrysostomus subindicat salutationem illos Thesc. rum sanctorum esse precationem quandam , non

solum amicitiae symbolum, sed etiam affirentem Iucrum spirituale. Sanctus Petrus quoque in finesiarum epistolarum gratiam & gratiae incremenis tum Christianis, ad quos scribit, precatur. Quem imitatus est Sanctus Ignatius mar tyr, ut testatur Sanctus Gregorius Papa vitiusque imitator in dis Greg. l pistola ad Anastasium Antiochenum episcopum. vidi viros pios, seniores iunioribus, superiores subditis saepe caelestia dona in epistolarum calco precari. Inter ceteras religiosas clausulas, eae sunt frequen tes apud sanctos patres & magistros perisiectionis, quibus preces, sacrificiaque, vel osterio mus, vel pollicemur, vel fieri significamus ijs de

pro ijs, quibus scribimus: aut eorumdem orati nes expostimus varias modis, quos facile annot

hit , qui Basilis, Naχianaeeni, Gregorij, Alchuuiani, Bernardi, & his similium attente leget epustolas. In epistola sacerdotum Iudaeorum , qui Reip. prqerant tempore Machabaeorum, haec ha- - Machab hentur, quae imitentur Religiosi: mi ergo in omni umore, sine intermissione , in diebus solemnitae

198쪽

t in ceteris, quibas oportet, memores sumus vestri, ini sacrisicijs,qua esserimus, ctc. Hunc morem peten- . claru in orationum in fine epistolarum , apostolicufuisse, monet Sanctus Augustinus e cuius vehem s. Aug. v. mentem petitionem placet hoc loco in exemplum et . adi proferre , cum ad laicum hominem scriberet. is P ' Quu autem ibi me inueviris (in libris consession ora pro me, ne descisisse. pro licia, ora mi mi, ora. Sentio quidi dicam ; scio quid petam , non tibi videatur indignum, ct quas v ltra merita tua. Fraudabis me mago aciutorio, si non feceris, non stam tu , sed etiam omnes , qui ex ore tuo dilexerint . Orate pro me. Hoc eis me petiuis indica , ut si multum nobis tribuitis , ipssse nos existimate, quod petimus ,3 ct tamen dat petentibus, vel obtemperate iubentibus. Orate pro no- his , & alia in eandem sententiam. Vsitatius emab Ecclesiasticis postulare preces . Gregorius ab a cita episcopis Alexandrino & Antiocheno petit hii tetica verbis Pro me autem, sicut vestram carissimam bea- 'P 3e titudinem decet, orate, ut hoc qMod vobis loqui audeo,

operibus ostendam. l. si Postrema nota res igiositatis erit in subscruptiooe pr ij supininis,m hoc saeculo finit epistola, ut antiqui simis teporibus inchoabat: qui mos in epistolis a pontificibus retinetur. Antiquissimis dixi ; quonia*3 aetate S. Chrysostomi, nostri saeculi l chirnmos inualuisse videtur. Expendens enim Apostoli verba in fine pollerioris epistolae ad Thessalonice- .Themi, ses scripta: yalutatio,mea manu Pauli; quod est signu in omni epistola. Ita scribo . Gratia Domini nostri Iesu Christi cre omnibus vobis. gmen . A i t S. Doctor et Non ideo dicit, quid istud sit signum. Potuissent enim illud S alij imitari, sed quoniam salutem meam, im quit mea manu a cribo, quemadmodum y apud nos iam steri siei: Ne Thessalonicenses deciperentur

supposititi)s litteris squod euenisse significat per il M la

199쪽

la verba: Neque per epistolam tamquam per nos missam) adhibendum aliquid manu sua censuit Paulus in fine litterarum: unde viri prudentes existimant, hunc nostrum morem subscribendi nominis deuenisse, atque Apostolo initia huius optimae consuetudinis debeti . Nomini proprio cognomet addendum est, ut seriptor cognoscatur,ab ijs praesertim, quib. no sit tiriptor lamiliariscum cognomen dico,illud intelligo, quod in unaquaque R sigione usitatum est. Antiquiores Ordines abiecto nomine familiae seu gentis,iubent suos uti nomine patriae pro cognomine, ut hic dicatur Algudius de Roma, ille Gregorius de Arimino. Suas

habuerunt laudabiles rationes . Aut enim, Cum mos introductus est, non erat usius gentilitiorum. cognominum aeui nostri: aut voluerunt eos pater

me domus obliuisci: aut qui nobili genere nati

erant ex humilitate reliquerunt clarae familiae vocabulum i & hos ceteri secuti sunt. Recentiores Ordines clericorum regularium cognomina gentilitia cuique retinere permittun t, nec sine rati ne. Nam viderunt patriae vocabulo non posiste omnes distingui,si quando accidat plures eiusdem nominis ex eadem ciuitate in Religionem venisso. Multi enim Ioannes de Mediolano reperiuntur, multi Francisci de Neapoli.Quo sit, ut tandem ad gentis cognomina sit redeundum . Deinde noluerunt patriae vocem usurparia suis Religiosis,ur patriae obliuiscerentur. Adde quod humilitas exercetur etiam abias, qui obscuris natalibus nati sunt. Est autem subscriptio hqc iungenda cum humilitatis ac reuerentiae significatione ; quia id inter laicos ipsos, ac principes & Cardinales usitatum est. Quanto id magis Religiosis conueniti venit in mentem Francisto Borgiae, qui ex Duco Gandiae factus nostrae Societatis religiosus , obiat

200쪽

CIV. De Subfiripi. s. 3 r. I S

Praepositus totius ordinis, ad vitandum splendorem cognominis, scribere se Franciscum peccat rem ; imitatione, ut opinor, quorumdam sanct rum virorum, qui id fecerunt, ut B. Petri Damiani,quod in eius epistolis legitur;vt S. Isidori,quod asserit Andreas Scholus noster: ut Petri, qui fuit et eqsuccessor Ioannis de Deo in cura hospitalium. VC- Eorg. c.i. rum ab ea consuetudine reuocatus fuit per B. Igna xan C

tium parentem Oocietatis tunc vluum , tamquam vitae lo. dea modo singulari, & qui alioqui omnibus mortali Deo. hus conuenire potest. Humilitas declarabitur siti di iferuos nOS dicamus eius, cui scribimus, ut fecit Se uerus scribens S. Paulino; quod ex huius ad illum s Paulin. Epistola prima colligimus: quamquam humilitas ag Paulini non id approbasset. Maior virtutis huius sigia incatio eri t, si humiles, si indignos i obe dientes dicamus , si superlativis utamur, habita rati ne dignitatis personae, cui scribitur. Dixi nomenta cognomen esse scribendum; quia nomen solum

non gigit cognitionem, scribentis,& mos regum est. Cognomen solum haber eadem obscuritatem; praesertim si sint in eadem Religione plures eius, dein gentis & familia . Prettera hic usus vide cur o-Iere nescio quid arrogan tiae saecularis , & tum maxime, cum cognomen est uobilitate speciosum . Omittere utrumque non expedit, Ac litterae incertae atque otiosiae redduntur sine viroque . Incerta quidem . quoniam teste S.Chrytastomo,Ex substris. Chol ptione certa ct notae redduntur mittent: n littera. st otiosae vero, quod i)s nulla fides haberi debet ex ' viroq. iure ; cuius telii monia collegit Emmanuel Rodericus in qu*stionib. regulariti. Proinde meri Em,Rode to propositis poenis a sine ses eas vetuerunt, quia 'fraudis alicuius videntur esse suspectie. Postremo religiosam seruitutem significabimus,si sermo addamus tu Dοmiuo,aut in Chracto; qu ad modia eosaeonst. eis