Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

261쪽

Damnum II. Dispendium fama. a C Eeundum damnum horum singularium ais I micorum, est dispendium famae, bonique

nominis detrimentum: quod cum omnes laedere

soleat, tum potissimum seniores, qui plus haben tquod perdant, quam iuniores. Nam hi, qui non

diu vixerunt in Religione,non habent adhuc probitate longae vitae collectam famam ,&opinione sanctitatis apud sodales : & si quid in iuuentute peccant in hoc genere, mutatione in meli us vitae, ac diuturnitate temporis erratorum iuuenilium memoria deletur. At seniores, si forte amicitiae singularis cum iunioribus rei deprehendantur,no solum inobscurant ea consuetudine bonam opinionem prudentiq ac probitatis, quam multoruannorum eursu ibicomparauerant ; sed etia plus fraternitatem offendunt, quam iuniores smai rem excitat de se ipsis admirationem in alijs sodalibus , qui dictitant, Numqua a sene simile quidquam expectassem. verum de omnibus gener tim agens s quis non deponat bonam existimati nem , si quem conceperat, eius, in quem descriptio Beati Laurentij conueniati Hic amor, inquit,3. - . eum in corde imprudentis exortus, radices mittere ac

de dii ipl. pullulare coeperit, corporalem querit Aleriti praesentit, in ' '' cum eodem cohabitare, cum eodem loqui ae erat, Sicut autem ex ipsiusgaudet aspectu, ita absentia contristatur. Solus vult cum eo, quem sensualiter dilia git , loqui :solus cum eo conuemari, quia in illius mente habitare iam coepit. Duore quippe inuidia accendiarur , siquemquiam ab eodem diligi, ct cum eoaeem co- uersari perspexerit. Absentiam etiam ipsius magna sibi delectationis iacturam existimat. Sicut enim m

262쪽

ctus errore , ignorat se vesano amore percussum .Pa, . sone namque victas ducitur inuitus , ET Urannice su- 'peratus ad opera carnis, & cetera, quae superi us tra 'e 'i'

scripta sunt. Quod si non ad insaniam hanc & caecitatem , quam depingit suo penicillo Beatus Laurentius, deuenitur hi suspecta certe maxime res est amicitia cum iunioribus contra ista in communi vita ReligioQrum. Hanc ob causiam in multis coenobiis a prudentibus moderatoribus habitationis pars iunioribus assignari solet, a reliquo communis domicilij corpore separata,ne cum senioribus conuersentur.Qua separatione alio in loco docui, veteranis ipsis eorumque bonae existimationi ta R Ematque videri consultum. Hanc ob causam Cle- Apusti, mens VIII. Summus Pontifex in decretis generatae Cic.tibus ad regularium reformationem, editis& au tu rum metis a Paulo V. statuit ut locus nouitijs educandis assignatus, propria clausura ab ea parte contientus crmonasteri , in qua degunt professi, segregatussit atq.

distinctus. Praeterea , ut si cui socius ex causa necessaria, qui illi ministret , concedatur e Religiosis , is minimum vigesimum quintum agat an Iul. Eandem ob causam puto, tum acriter ac uepe reprehensiam . immo &vitatam, priscis patribus ac magistris Religiosorum , consuetudinem nimiam, familiaritatem extraordinariam, & amicitiam peculiarem cum adolescen tibus, tamquarem male olentem suspicionumque plenissimam. Sanctus Pachom ius antiquissimus eorum Omnius S. Pach. regquos recen labor Si deprehensus fuerit at i quis de Fris 'se imbus libenter cum pueris ridere , ct ludere, O habe

re amicitias aetatis Iuirma, tertio commone b ur, ut

recedat ab eorum consuetuatae. Sanctus Basluis cuius plura verba transeripsi superius per aliam occasionem et Iuvenis siue aetate , siue animo fueris, ae- qualium tuoru consuetudinem defugitos ab illisque te ,

non Dicitiam by Cooste

263쪽

non secus atque ab ardentisma flamma procul abducito . Sanctus Ephrqm e Cum adolestentulo nimiam consuetndinem atque amicitiam caueto. Cassianus non his multo recentior, morem illorum monasteriorum commemorat taliter , ut intelligamus CaCLi.e. consuetudinem similem extitisse consuetudini r m centiorum ordinum quorumdam in impedienda familiaritate iuniorum, cum ait: Summa Namque obseruantia custoditur, ne cuiusquam cum alio,ac praecipue iuniore, vel ad punctim temporis pariter substitisse, aut uspiam scessisse, vel manus suas iuuicem

tenuust deprehendatur. Sanctus Dorotheus duobus in locis deterret lectorem a iuniorum amicitijs. s. re. Alterum testimonium producam paulo post: ait c ro contentus in praesentia: dolerumentularu co loquia , di amicitias fuge , ut amicitiam Diaboli. Sanctus Isidorus Hispalensis inter grauiores culpas scribiti Si cum paruulis recaverat , riserit. Beatus Theodorus Studites in testamento, quo pratai et . . . cepta memorabilia, maximeque necessaria tradit Religiosis omnibus, atque eorum praepositis: ait: babilis in cella tua discipulum adolestem tuasti te rem a quo a clare: sed ministeria tua obeant diuersisti m .is. Fra:res ct minime pecti. Sanctus Bernardus in libro de passione Domini, laudata mutua chari- . 25. ' tare qua Religiosi sese vicissim ad meliora co- e. io. hortantur dc accendunt, damnat vitarique iubet eorum amicitiam , Quorum familiaritas sitsub i. Ex Beati Theodori testi monio videor in telligere Sancti Bernardi sensum appellantis suspectam familiaritatem , quae cum adolescentibus . habeatur. Praesertim cum alibi perspicue loqua-

.i , . tur dicens: Contortia iuvenum, ET maxime illorum, e. s. qut imberbes sunt, in quantum conuenienter poteris ,

evita. Praeceptas accedunt facta cinctorum patrum, qui vel non scicbant imberbes in monasterissi

264쪽

steriis, vel cercecu maxima cautela retinebant. Refert Matthaeus Ra de rus noster in suo viridario s M. S.Sabam in suu asceterium, quod Laura diceba- p. g. vilictur,nullum eunuchum, nullu imberbem admittere consueuisse. Narrat item ex Patrico Graecorum manuscripto,de B.Carione monacho, qui filium impubere ac formosum secum habens in stete, bis Cremum mutare coactus est, ad tollendam alioruanachoretarum ostensione. Quae tunc ex toto sublata est,cu adolescentulus in vitrosum lacu sponte sese narium tenus demergens, omne florentis corporis elegatia corrupit, formaq. deleuit adeo, ut in senile specie degenerarit. Posteriorib. Rculis, in monasterio B. Bernonis in Burgundia, ubi moenachus vixit aliquandiu S. Odo Cluniacensis, mos crat,& accurate seruabatur, ut magister scholaei mi nusquam solus,nec sine lumine,cu solo puero pro- odon. eegrederetur: numquam solus cu solo puero secreto i .ri loqueretur ; sed semper socium, vel alteru pueru svel vini e Fratribus haberet boni testimonis causa. Damnum III. R tardatio profectus pirit.

Ertium damnum priuatorum amicoru s1 est retardatio perfectionis in spirituali progress u. Nemo dubi tare debet, quin cursus ad perfectione peccatis leuibus licet, ac venia dignis reta detur ob ea potissimu causa,quod charitatis feruo Tr,de eur

rem rcpefaciunt: ut docui tra Etatu de cura mini- si.

morum. At quia contendunt quidam, se inhuiusmodi sodalitias, ne leuiter quide peccare Iideo probare conabor, hoc dato, quod falsum reor, perfectionis progressum retardari ; singularemque amicitiam esse tamquam tenue sufflamen r tis iniectum, quod currum animae remorans d currere no permittit. S. rotheus pristar' ponit L Dpm

nobis ante oculos hac more,qua iniscit Religiosis . ad

265쪽

ad perfectione properantibus , amicitia potissimulisa adolescentum , eum ait, peream tolli feruore im-- ac flerum . Verba sunt haec: Bonum ess autem monacho proficere cupienti, non admodum assci erga coaetaneum sua m. Solet enim huiusmodi consuetudo, Erlonga amicorum ' coaetaneoum fa, liaritas,fetum ex feruefiae Aufia propositum plerumque extinguere. unum id sine peccato possit euenire , sapientes iudicent. Sane Beatus Laurentius non excusat peet carum , ubi per vaniloquia, scurrilitates, detra--.Lei ctiones risius effienatos, Mens Orahitur, compunctio dissoluitur ,gratia subtrahitur, proximus m Ie aedificatur , oratio confunditur, conlidentia amittitur , conscientia obtenebratur , atque pretiosissimum I - - tempus inutiliter consumitur. Vtut se res habeat; hos pisi noxios effictus enumeratos a Beato Laurentio vi

deor mahi posse reuocare ad illa duo capita, quae Sanctias Dollatheus attigit' i feruentis propositi extinctionem, & fietus remissionem. Cum enim donum lacrymarum, quod comitari solent alij multi Devotionis, seu Religionis actus Ac effectus et nec non mi uens anim propositum proficierit, hoc est feruor atque animi ardor in suscepto

vitae genere, sint duo maxima, vel incitamenta

eurrendi ad perfectionem ; vel adiumenta ad superandas dissicultates incursu vitq spiritualis oc- ' ' currentes: vel oblectamenta,quibus animuS currendi labore fessus reficitur ac recreatur et in edibilem in modum retardatur Religiosus , si tanta bona illi sub trahantur; nec minus utilia & necetiaria vitae spirituali, quam litam an esuit aqua & ignis . Extabat apud veteres Romanos, florente Rep. lex iubens ei, qui delui, item- Cieri,ilip que et , qui maiestatis iamnatus sit, aqua et igni in- -M eretici. Queritur epe M. Tullius cum ex urbe,2 'dum' sui ore iiiiincolum, est et pulsus, his duabus re- . i. O bus

266쪽

C. IV. Dam. III. Retard pro . et s

hus pernecessarijs, aqua & igni sibi fuisse interdictum. Amicitia haec peculiaris adolescentum , Religiosis, qui sese in ipsius laqueos induerint hanc ipsana aquae & ignis spiritualis interdicti nem facere videtur. Eripit illis , ut Beatus Doro

theus docet, primum aquam lacrymarum , exsi cans sontem fletus, quem esse arbitror donum quoddam Dei, quo anima Deo deuota, facile soluitur in lacrymas fructuosias, non inanes, ex cau-

&in opportunitate spirituali ; cuiusmodi re

solent, cElparum propriarum recordatio; pe Catorum alienorum grauitas : Mundi viueque huius miseria, sensu alio , quam Iugeret Heraclitus e tenerior amor Dei et beatitudinas consequendae mora: passionis Dominicae attenta consider

tio: atque alue similes opportunitates &caumpiq, quae sunt bonis Religiosis frequentissimae.Quamobrem existimo scriptum S. Hieronymo s quod s. Hier.l.

Gratianus indecheta retulit,& Sanctus Bernaris a tu vigilodus non semel approbans repetist) Monachi esse lu-

gere tum legimus inqSanctorum historias, mul- i. tos hoc dono locupletatos, etiam miracula lacry Fer seramis patrasse: ut de Iuliano narrat Theodoretus, d. h. qui sitientia dote enti fontem in litudme lacryad Oger. mis excitauit'. Atque in primis, arescentibus lacrymis , preces languescunt, & vis retunditur o- e. i. rationis , ut non sine magna consideratione atque experientia dixerit Beatus Laurentius , vaniloquias , risu excusso, S alias immoderatis actionibus nimia: familiaritatis, Religiosi mentem distrahi, compunctionem dissolui, & orationem c 'nfundi. Ratio est , quia lacrymarum tamqua s-Eph-t i alarum latione oratio celerrime subvolat in caelus e fi puria Sc impetrat postulata, ut S. Ephraem & Chryso-s. Chrys.l. stomus scripserunt . Tum quoniam earum clem et ' - Paspcrgine mirabilem In modum exacuuntur iacu

267쪽

Hebet. s. i

la precum & sagi itae aspirationum . Ut enim te .lorum missiliumque omnium cuspides,cum ad laquarias cotes admouentur acuendae, necessario aqua superfunditur, sine qua minus utiliter labo raretur e sic preces valentiores fiunt ad feriendum cor dipinum, hoc est ad impetrandum, Cum ex arcu mentis & voluntatis, ad aquam lacrymarum iam exacutae iaciun tur. Saluator exemplo suo nos id docuisse videtur, cum in diebus carnis suae morti tormentisque obnoxiae, ut est apud Apostmium , obtulit Deo Preces supplication que cum clamore valido ct lac mis: ct exauditus est pro sua r tierentia. Lacrymis humectauit preces, ut distraremus & nos tam salutari humore nostras oratio nes aspergere. 16 Deinde subtrahit haec immoderata familiaritas spiritualem ignem 3, restinguens, aut certe

tepefaciens feruorem atque spiritum, de quo Sanctus Paulus: Spiritu feruentes. Quid sit feruor imdicavi tractatu de seces tu ad meditandum, & traritatu de diligentia spirituali; sed hic lector intelliget e verbis S. Basilis& Chrysostomi, dum explicant, quinam feruentes spiritu dicantur. Femuensspiritu est , inquit Basilius , qui cum ardenti, studio, ct inexplebili cupiditate, re assidua diligentia voluntatem Dei facit. Beatus Chrysostomus :Vide quomodo ubique vehementiam requirat. Musimpliciter dicit spiritu habetote, Iedferuentem exigit spiritum , hoc est, ut sitis feruentes O concitati. Neque vero hic ignis feruoris, &haec aqua lacrymarum inter se pugnant, ut aquae& ignis elementa in Mundo: sed mirifice potius conlieniunt ad ad virum spiritualem consummandum . Ut enim in ossicinis ferrarijs, massa ferri densatur,excoquitur di induratur, si candens subinde immergatur aquis (quarum tamen alia est alia melior huic m

268쪽

pellex Plinio atque utriusque beneficio, ignis mi M. nimirum de aquae perficitur: sic Religiosi cor fera vreum, si naturam corruptam, S adolescentiae in saeculo traductae visia spectes; hac alterna me

ne fletus & feruoris, purgatur ab omni terraemistiones rubigi neque natiua; remperatur adeo, ut densetur ad omnes tribulationum i stus; indu retur ad tentationes hostium ; denique ad omnia diuini famulatus ministeria de opera reddatur aptissimum . Quinetiam Religiosum consum m tum , hoc est perfectum, ob has duas virtutes , semilem semper existimaui: Sinae monti, qui pe petuis intus flagrat incendijs, de flammas ad OM N Llum eiaculatur continenter et extra vero fontibus mi. state t, ut obseruat idem auctor, atque ex eius t

dicibus rivuli elarissimarum aquarum exiliunt. Quod si quis sciscitetur quo modo restinguatur seruor,& arescat fons lacrymarum; respodeo per

contrariorum actionem, quemadmodum: Phil .sophus docet elementa corrumpi. Ioci risum ex--Mcussu,& cachinnos excitantes effrenati risus,&es brevirum fusae cachinnationes sequentes,&his similes actio nes a B. Laurentio com memoratae, fletum abster gunt,atq. ipsam lacrymarum scaturiginem, deuotionem ae compunctionem arefaciunt. Stare nimpotest risus cum fleturiocus cum luctu: cachinna- i,

tiones cum lacrymis. sus, s inquit S. Ephraem ex LEphtis eantiquiorum patrum sen tetra Maritudinem luctus de nona exterminat. Memoria peccatoru, sensus passionis '

Dominicae,patriae caelestis desidetvi, & his similes affectus,qui lacrymas cients evanescut ecorde R ligiosi nimium iocosi,& ridicula sectantis ac profiten tis. ut vere ibide scripserit ide Ephraim et Initis euersonis are. interitus anima monachi, est risius, rei munitas atq. licentia. E t post et Risus atq. licentia perint fructas monachi. Hinc sequitur animae

i languor

269쪽

languor incredibilis & tepor, qui feruori, tama quam vas aqua frigidie, bullienti alieno superfunditur eae feruor hoc frigore oppressus, vel extin- Cassi eoIl. guttur ex toto, vel adeo miserabiliter intepescit, , is ut ad vomitum,exCassiani sententia, nausea compellente, Deus ipse prouocetur:qui Religio su femuentem intra viscera charitatis olim receptum , sen iit postea tepefactum.13 Secundum retinaculum, quod proficientem remoratur , est repugnantia diuini amoris in cuius excellentia sita est religiosa permistio)S amoris sodalium singularis. Haec repugnantia usque eo procedit,ut amor singularis horum amita. culorum , diuinum amorem singularem atque excellentem extrudat. Omnibus notum est, inquit S. Caesarius Arelatensis, quia amor amore vincitur ho. p,p Et S. Bernardus, Solet amorem amor expungere . s. Ber. ser. Quamobrem,aut diuinus humanum expellet,aut

I in cani humanus diuinum. Amores duo simul stare non possunt in uno corde, nisi alter ab astero pendeat, vel ad alterum referatur: cuiusmodi est amor proximi; qui quia pendens ab amore Dei, refertur in eum dem, auget potius, quam minuit amore Dei: quando diligens proximum, Deum in proxi- Id. In soli. mo, dc proximum propter Deum amat. Hinc S. loq u o Bernardus: Cum vero propter te aliquid amo,non ira ludamo, sed te ; propter quem amo, quod amo . U rum cum contra non refertur amor alter in Deu, aut minuit, aut tollit amorem Dei . Testis est s. Aug. l. Sanctus Augustinus, ubi ait: Minus te amat, qui t cum aliquid amat, quod non propter te amat. Generis huius est amor has conglutinans amicitias ;quia ex assecstu est, non ex charitate diuina . Non amat in sodali Deum sodalis alter, sed ingenium, formam, aetatem, dicendi leporem . sodalem ipsum, qui est res creata et non eum diligit propter

270쪽

Deum , sed propter seipsum , qua rens & emungens ex eius puersatione nescio quam iucundiditatem , seu voluptatem, a spirituali delectatione valde remotam. Deinde ostenditur haec repugnantia , validitIuna ratione m rati, ex Aristotelis pharetra deprompta. Hic duobus in locis ethicorum disputans, num expediat plures amicos lia ita 'di' 'here in amicitia perfecta ; definit nec ex phdiro , nec haberi posse: quemadmodum nemo potest simul multarum amore carnali captus esse. Nam perfecte amare dicit exuperantiam, hoc est excecisum ac nimium . quae voces ex Eustratio in bonam partem accipiuntur, significantes in amicitia perfecta, quatidam beneuolentiae summam excellentiam . Hinc fit, ut unum tantum sum me, singulariter, atque excellenter amari natura patiatur ,

non multos. Hac posita doctrina Philosophi, scisci tor ab uno ex his amicitiarum vetitarum cultoribus, qui soci um amicum singulariter amet, atque in hunc modum exagito. Aut Deum solum ungulariter, summe atque excellenter amas; aut virumque, Deum videlicet Ac 3micum; aut Qtum

amicum . Non Deum solum ; quia singulariter a te amicum diligi, non inficiaris i i mmo fateris vltro : laboras , ut ille tibi fidem habe t, a te neminem illo vehementius amari: asseueras, iuras, obtestaris. Et quamuis taceres tu, res tamen ipsa loqui tur; quia pro amico mortali, multos achius amoris erga Deum intermittis ac negligis, quos exercebas tum, cum Deum olim singulari ter amabas . Matutinam orationem, in qua cum Deo agitur, posthabes amico,ut cuin eo colloquaris: violas disciplinam domesticam, quam nosti placere Deo summe diligendo: fallis multis simulationiabus Superiorem vices Dei tenentem; denique inulta cogitas, dicis , facis pro homine amico , quae