Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

291쪽

bonum. Spectat huc illud Sapientis. Species muli ris exhilarat faciem viri sui. Ad haec hominibus ipsis instinctimi indidit, ut res speciosas diligant. Auetor operis de septem processibus Religiosi,siue sit

S. Bona uentura, inter cuius opuscula excusium est,

siue B. David ab Augusta ordinis Minorum , sub

cuius nomine nuper prodiit, loquens de assectu nat ut ali: Hoc etiam, inquit, diligimus illa, qua Natura maris honestauit, ut pulchros homines, re alia naturaliter delectabilia. Quod etiam a Cassiodoro ante hos dictum retuli sub initium tractatus huius. At vero formae pulchritudo, cuiuscumque illa sit, nacta corruptum originalis peccati contagione appetitum, tanquam funesta fax accendit illum ad illicitas delectationes: quibus facile victi cedunt, qui subministratis diuinitus armis ad resistedum, se patum fortiter tuentur. Idem sapiens meum, confirmat dictum, ubi ait: Propterspeciem mulieris multi perierunt. Itaque fere fit, ut ubi pulchritudo intermiscetur, impurus amor generetur. Hinc Stoici apud M. Tullium, amorem improbum sConatum amicitia faciundae ex pulchritudinis Decie definiunt. Praedicant omnes poetae,non negant phisosophi, demonstratusus, Scriptura confirmat hae vim maximam, potestatemque formae, tyrannide(sie fere loquebatur Socrates propemodum immortales per oculos exercentis. Legatur hac de re

Lassius Bisciola noster in primo volumine subsecivarum horarum. Suffciat ad pratientem disputatione mandare mentia spiritualibus magistris moneri discipulos, ut caueant familiaritatem formotorum, uti suspectam ac yericulosiam: quibus alij iungunt imberbes, in quibus florere solet flos aetatis, qui est pulchritudo. Dicta magistrorum occur-tent lectori trachii tum hunc euoluenti. Hoc loco audiae experientissimum magistrum Ioannenia Gers

292쪽

Gersonem n alibi referendam. Nis ta tratope. Gers. t. i. sed iliaritas religi is; x virginis propemodum absorbuerat, ut rum dixi, o ' id illat vehemqntiana in amando periculosis p nu. simam-Iim in rem nostram aptissime: Haec aemum stam via uos 'equens est qui in cultvi,

aut electione fximorum, decorem corporis, floremetatis ut diuitias, aut alias Fortuna dotes attendunt, ac inde Phemcntius ad eorum ditiinonem accendum tuae.Quiprosecta cauere habent, ne sordide, hi amaliter exurantum lioquis tantummodo virtutem diligunt,sedem eius unicam, piritum videlicet, qualec M-que corpusculum inhabitet,&ue ament, colam, ct 'effarente M on a xmox tamen quequaque Poeta diis centi: i V Gratur. FBubro veniens in ea ore virtus . vi. Dus adiuuatin dasstam quod si gratiis , non ob id tutior. aut sincerior mlienatur .. Idque iure ac vere dictum quoniam cx. S. CMysostomo formosorum.asp Ch inctus igneus est. t Ignis autem Sc lucet, &vrit . .

3I SVunsa cai a pericul, ex commento plactonis, est dissicultas erigendi animum , forma

corporis, ad pulchritudinem mentis & contemplationem caelestium. Cum enim oculos specie inuaserit, ac per eos inferiorem animi partem o qua Naturae artificio corporis pq l. laritudo congruit: quis est adeo potens viribus, qui tyrannidi illius in appetitu considentis obsistat i Species formasemel cordi per oculos alligata, I imouit S. Hieronymus, vix magni luctaminis manui is issoluitur. Nam in fundum usque appetitus Perua- dig. Theridi ac penetrat, quod S. Basilius& Gregorius Na Eianaens declaran t similuudine lapi i in aquae ci- - m , sternam conici hi, qui totam aquam Orbibus comis vera vire mouet, etiam in profundo. Facilius haec doctri- s G e.

na Platonis docetur, quam discitur. milia prora, et

293쪽

ponuntur a philosophis ageda squae Natura viriabus non fiunt e subtiliter distinguuntur quaedam cogitatione, quq non s eparantur actione. Non fertur animus per oculum in sermam abstractam a corpore, sed in corpore inhoentem et qui amat, non formam amat, sed formosum: pulchritudo ratio est, cur assiciatur amans in pulchrum. Itaque suapte impetu cupiditas amatoris, plus in formosum fertur , quam in formam: vnde facilius decurrit in corpus pulchritudine affe- etiam, quam in animum , cuius species ab oculo spectantis remotissima est. Marsilius Ficinus , quem dixeris Platonis animum & linguam , f tetur pulchritudinem a visu ad concupiscentiam

tangendi subito descendere, in illis hominibus,

M.tL Fie. ad vitam voluptuosam prompti ct procliue en in plat. ti atque educatisint. Quam pauci reperiuntur ta-Tonu . Ies, quales paulo ante sibi fingebat ad contemplatisnem idoneos, quorum mens ad pulchritudinem animi Deique conuertaturi Esent ij,ut tales sint, mortificatione non vulgari , sensus, appetitus, libidinis: egent virtutibus temperantiae, Continentiae, castitatis: egent diuini tus datis auxiliis, quibus ab insultibus formae defendantur, atquO inuicti stent, dum illa per oculos, eos impugnat. Verum Marsilius mihi falli videtur, si existimae homines esse omnes inuictos suapte virtute ad impetum pulchritudinis. Quod autem decipiatatur' i & doctrina Platonis, quam probabilem facere studet, periculosa& fallax sit, liquido apparet ex lapsu multorum, qui Platonem Platonicosque secuti, propriisque viribus confisi, sunt a pulchritudine prostrati,&in peccatorum voragiis micho. i nem deturbati. Dabitur tellis Origenes suis ip- in cant. sius verbis: qui ubi commemorasset Platonis c uis

uiuium

294쪽

utulum,non ciborum, sed verboru :&artes qua Q dam docui siet esse conscriptas , quibus plii localia gigneretur &conseruaretur, haec ait: Sed has artes carnales homines ad vitiosa desideria , ct culpabilis amoris ministeria traxerunt. on ergo mirum sit,si et apud nos,ubi quanto plures simpuciores, tanto Nures, ct imperitiores videntur,ili cilem diximus,ct periraculo proximam de amoris natura disputationem ;cum apud Graecos, qui eruditi a vientes videntur, fuerunt tamen aliqui, qui de his non ita acceperint, ut

scriptum est, sed occasone eorum, qua de amore dimecta sunt, in lapsus carnis, Sin impudicitia praecipitia

corruerunt:isiue ex his,quascripta erant, visupra m morauimus, admonitiones quas m , ct incitamenta

sumentes; siue incontinentiae hua velamen scriptis v terum praeferentes. Hactenus Origenes amator eximius pudicitiae. Nec mirum est,adeo pesti lentes esse conuiuii Platonici dapes : quonia etsi convuiuator& instructor eas inaurauit nomine pudici amoris tamen quia sub aureis verborum bracteolis latitabat virus impuritatis ac nequitiae; viris doctis eas perscrutantibus intus diligenter, apparent taces, per quas, tamquam per ligna seeprehendunt amorem impudicum. Ex antiquis Theodoretus , ubi multos Platonis dialogos

enumerasset, qui Socratis impuritatem attestan- Themiso. .

tur, subi ungit: Quae vero UAlcibiades in simposio,

in eodem Socrate loquatur; Plato quidem scribit; ego autem, ut Socrati parcam, potius obticebo tantam iv dialogi Socratis ineptiameac petulantiam nam rant f tautumque incitamentum praebent lubricis

ad peccandum hominibus. Cyrillus quoque Alexandrinus, vir aeque doctus ac Sanctus , perni ciosam Sympo h doetrinam esse notauit, Ac Iu- s. CH. ALliano exprobrauit. Inter recentiores Iulius Lip- : ri iusius tax historiis Romanae nostri aeui , versatus '' in

295쪽

rapi in l. in auctodibus utriusque linguae, prudens atq ue. . l. bouia cer in iudicando; non Ecclesiasticus, aut Religio- e. i. sus , sed maritus, in eo Symposio, non amatoria colloquia quaecumque legit, sed ut ipse loquitur, Wret Ux subesse nare gustuque persensit. his lectores iuniores intelligene, quam parum horum geminorum philosophorum vita, curria oratione concordaret; quod sine gratia Dei,virtutum se magistros, ac iuuen tutis educatores profiterentur. Praeterea fiaspectam habeant, periculosiam & pestilentem eorum doctrinam de Philocalia , traditam potissimum in Symposio, dc Pharadro et neque eorum dialogorum lectione delecten. tur , quae plus nocitura est, quam profutura petagentibus ad Christianam religiosamque peris. elionem . Denique illi, quibus aliquando excidit ex ore Platonicus amor, ad defensionem amicitiae singularis, intelligant eam excusationem, .non modo friuolam ac futilem esse , sed etiam

propter turpitudinem sub honesto, seu potius sub ambiguo vocabulo latitantem, a vita spirituali. moribusque religiosis alienissimam.

III. Excusatio . Bona intentio tollit periculi

38 Ertia excusatio est. videor mihi stabio

A lis in gratia Dei ; bonam intentionem habeo, nihil periculi mihi metuo. Imperitorumi vitae spiritualis hac oratio est. Gratia Dei, qua gloriaris, perdi potest,quemadmodum eam multi monachi , vel miraculorum erictores , in cauti perdiderunt. Bona intentio non est latis,cum bona iacta desunt; praesertim si sis in periculo comstitutus. Quod nihil periculi. te timere asseras simprudenter & imperite loquetis; atque haec ipsa

296쪽

tua confidentia te conijcit in periculum: quonia Proruttia Salomone beatus praedicatur, non qui confidit '' in virtute sua , sed Quisemper estpavidus. Dilemmate placet agere cum eo, qui talis defensionis clypeo tuetur errorem suum . Aut nouit periculum ab huiusmodi amicitias & familiaritatibus impendens ; aut ignorat. Si noui t, vel casu proprio doctus,vel alieno; si proprio casu didicit, cur iterum in periculum irruit An excidit decant tum prouerbium, Spiritu sancto dictatum , Et Mesui.=-ν qui amat peraculum,in illo peribit E Peribi t autem, non tum tum , cum labetur in periculum , cui se obiecit; sed etiam cum temere te periculo prolapsionis exponet, quamuis non cadat; quia te- Tndereremeraria expositio & obiectio, peccatum est. Hinc min. n. s. S. Isidorus:Aeque diu tutus esse poterit, qui periculo sta iis proximus fuerit. Mandet hic menti monitum S. sentie x, Cypriani . Vtilius est, ut infirmum se homo cognota n ' fiat, ut fortis existat , quam fortis videri velit, ct . Initiuinfirmus emergat. De qua re praesumptores obiurgat cleris Apostolus dicens ; Si quis putat se aliquid esse, cum nia hil sit , se ipsum implanat . Ille autem tutius sibi consulit, qui circa malos semper in us , species quas

ctimque noxias extimescit. Doctum vero alieno p

riculo idem Cyprianus acriter castigat his verbis: vimium praceps est, qui transire contendit, ubi alium conspexit cecidisse: ct vehementer infrenis est , cui Non iracutitur timor, aliopereunte. Si lapsus &pericula ex hisce sedalitatibus se ignorare dicet,h uic ego clamo, predico, ante denuntio, ut sibi caueat; ut ex iis se proripiat; ut se recipiat imtutum, quia pericula prolapsiones breui non cogitante excipient. Deplorat B. Laurentius hunc ac incautorii casu his verbis: O quotsublpecie charita- de dist. Ae

297쪽

dilectione ' Heu quam multi in principio pure, ct stane deceptione conuersantes , m nimia familiaritate paulatim infecti ,in immane praecipitium dilapsisunt;

eo miserabilius , quo foedius y Sub verae charitatis na-que praetextu in tales subintrat amor sensualitatis C liter enim nequaquam decipi possent. Ex hac d et rina duas periculorum causas Cruimus ad camtionem nostram: Affectum, & Daemonem A fectus, siue Carnalem nomines, siue naturalem honestiore vocabulo appelles, quo conciliari diximiis has amicitias, & in eis regnare; suapte natura periculosus est adeo, ut in pestiferum sensu Iem saepe degeneret, ut B. Laurentius expressit.

Confirmat Cassiodorus agens de illo affectu, qui ex habitudine ex terna concipit dilectionem: 'H-mus assestas , inquit, dulcis erit, leae periculosus. Et postea capite integro demostrat plerumq. munia

Metilliadi affestum in alterum vitiosiorem mutari. Produ-ost cit viri sancti ac virginis admodum piae dilecti iste Inem honestam, interuentu blandae familiarita- Misaccis ti s , in pern iciosum actinim corruisse. Post haec addit in rem nostram: Audiuimus quosdam summa perseectionis , ct probatissime opinionis , qui sim adolestentes pudicos , ct omni virtute cinspicuos straviteriorem familiaritatem, virtutiae amore, re rationis intuitu admisissent, ciosast litate crrca eos exhibita, coepit rationalis assectus degenerarem adisi prius in oscialem,postea in carnalem depravatum affectum. Et qui prius secundum rationis arbitrium , mossum cleelionis ordinauerat, captus in oculis suis , semper inhuius aspectu, licet carnali, vel transitorio, motu allicito titillabat. Tollit effugium sanctitatis , S incutit metum cum alit Caia eius est regavi inspecta aetate, vis sexu ,sinus propria mentis pron in circumspectione et datur , ne ad verba familiariaratis , ct inania blandimenta permittarur fluere is

298쪽

I in quantumlibet perfectis rasanctis , onus e

citus in alium,subito, sinensibiliter,atque tam pernia cisse,quism prodigiose mutatur. Petrus Blesensis co roborat auctoritate sua positionem eandem rami Pet. Nec Lcitia sequens vaga affectionis impetum, illicita indilcre te raptaturanec modum tenens, nec seruiens hon estati, se piritu vertiginis ducitur. S. Bonaven tura & B. David suntla eadem sententia, denuntiantesco 'on' 'muni ter viventibus: Sepe mutatur amors qui pra- b.ae q.promo bonas ct sipiritualis videbatur,cum discretionis ' sobrietatis modos excesserit,incarnale. S. Antoninus 'i' de varijs amoris affictibus disputans monet,naturalem, parentalem , socialem , & his similes, ni- s. Antonis si regantur a Spiritu sancto , desinere in carnales,& malas euadere cupiditates . Iacobus Aluarus tae. At experien tissimus magister spiritualis, trahens in e-s 1.3 corem praesentem verbum Apostoli: Sic'lii estis,

vt cum spiritu cyperitis, nunc carne consummemmi ISublatibit antiquioribus magistris per haec ve bat Quod spiratu cepit , aut verius loquens, coepisse videtur caro idest distractio, di ambitio, ct loqua- ratas , ct scandritam perficit. Quid timeo dicere F Et

interdum caro ipsa , nimirum carnalis amor, S tm

pudica assee io contummat. Atque his assenti tur C c. . feritarolus Scribanus in suo medico religioso, quem via l. i.-fitedere operaepretium est. Ratio praecipua huius mu--x rationis affectus, siue ut melius loquar, peruersionis & deprauationis, est naturae procliuitas ad malum in virtutis ac vitissimilitudine, quae magna est, & decipit incautos , ut in tractatu cle iam Ti i n

cessitate magistri spiritualis probatum est. Quo facile fit, ut qui incipit diligere proximum propter Deum, postmodum illum diligat propter ipsam: exinde commutet amorem amicitiae in am rem concupiscentiae, qui non uti ii tatem spectat, amati, sed amantis. Nonnumquam labitur ad

299쪽

amanda ornamenta proximi, pro persena, quars. x,cta. iunt sensibus obuia . Qua propter S. Basilius tam vera virg. multis praemonebat virginem Deo consecranda, ne caelestis amorem sponsi transferret in famulos& ministros sponsi, quos res creatas,& in primis homines elle dicebat. Altera periculi causa est Daemonis astus;qui Religiosos incautos viro . spirituales inconsideratos,cum in omnibus vitae partibus & actionibus, tum potissimum in amicitijs cotrahendis& conseruandis, decipit specie resti, ac

simulatione virtutis .iIn uniuersum est axioma Cis. eote . spiritualium massistrorum, quod Cassianus deducit e libro prouerbiorum iuxta Ixx. cmalignus nocet , cum se commiscuerit iusto. Idest, inquit Cacsianus r Diabolus decipit cum fuerit colore sanctitato obtectus. Speciatim in re nunc disputata,decipiuntur ab eo Religiosi&alij specie charitatis fraternae; cuius tenuisIima umbra est peculiaris amicialia. S. Basilius dehortans iuniores ab nimia familiaritate aequalium, propter periculum exinsidias Daemonum,astruit dichum meum: se sp ritualis videlicet primo charitatis quadam vana si

eie isiectos, in teterrimam postea Pentapolitanorum voraginem praecipites deturbavit. Ioannes Clim sub n. 23. cus, impurum illum duorum amorem , quem superius narraui , ad fraudem Daemonis refert. S. s. soti.& Bonaventura& B. David hanc mutationem dii David. tr. ctionis in amorem impurum,1 Daemone arbitraned e ' tur Oe,cum dicunt: . estutus Diabolus primo occul-,,. P ''tat tetationis laqueum , donec amor increscat Er tenax flat,sicut O viscus, quo capiuntur avicula: ut cum schi conglutinati fuerint inseparabili amore,improvidor simul in inguine concupiscentiae carnalis mucrone tr sis fodiat. Et alia in eandem sententiam.

300쪽

IV. Excusatio. Parui momenti res est adeo, ut ob eam non sent excitanda tragoedia.

s, v Aina excusatio est, Rem esse par-

Zui . momenti, actetum erga unum duosve sedales peculiarem: non stanti faciendum, ut sit a moderatoribus exca descendum,s non illico remittatur, Scilicet pa

vi momenti est id , quod tot ianetis patribus, peritissimis magistris perfectionis,magnum quiddam ac formidolosum semper est visum. Sed de

mus affictum tuum, quo peculiariter Fratrem diligis,non admodum incensium esse, sed remissium: esto nullum apparere noxae periculum et numquid non te retardabit a perfectione 3 Est ne adeo m deratus, ut sit virtus, an modum excediti Si viris ci . . tus est, noo amicum illum singularem plus amas, quam ceteros sodales et cum omnes aequaliter dili gendi sint, ordine seruato fraternae charitati s . Si modum excedit, tametsi modice ac parum, avi huc tamen iure dici potest immoderatus, ae vere talis est: proinde vitiosus adeo, ut te currentem n via perfectionis, si non reuocat, aut peni tus sustinet, aut per interualla remoratur, certe lemtiorem tardioremque in progrediendo facit. Reiecta est h3 excusatio iuperius,cum recensiui dam i DP Dna, qnae priuatis hae sodalitates affiruli in ter quae non leue est retardatio perfectionis. In tractarude cura minimorum au perfectionem necessaria, quae nuper est editus, quae scripsi ad probandal --uibus culpis retardari currentes ad bravium per- smfectionis , valent plurimum ad depulsionem huius infirmae defensionis . Produxi veterum

S 3 patrum