장음표시 사용
51쪽
mi debent cetera temporalia deseruire . In hutae re . Rulae locum S. Bonaventura: Voluit, inquit, aete. s. reg.s. Francucussumme impous Fratribus exercitium,quod
vi no perfectissime excludit otium, Idem Sanctus Bouauenid. intex. rura,regula Nouitiorum, quae illi tribuitur, uouit. cf. caput inscripsit a De otio state fugienda: in quo pG sitis Scripturae ac Sancti Hieronymi testimonijs, Ilaec ait de suo: Per ista tria tota vita tua decurrat sui semper ores, aut legas, aut seruias, m potissimum senibus orensibus ct infirmis r Ofactissimilijs, non stes eum Fratribus otiosus, sed statim Oade ad ceniam , ct ibi ores, aut legas. Fratres Minores ob is Mimobso seruantes familiae Cismontanae in decretis factis fiam Cism pro obseruatione regulae praecitatq, congestis Scripturae testimonijs addunt haec verba grauissimaetiuibus verbo ct exemplis salutariter eruditi, oe otium omnium malorum , ct vitiorum sentinam, virtutum omnium atrae 'pectem, O viui hominis sepulturam magnopere detestantes , inuiolabili imre pracipimus , ordinamus, ut omnes Fratres re iuuenes prasertim, A per suos Superiores in lab ribus honestis, et eorum unicuique ipsorum Superi rum iudicio competentibus, compeliantur exerceri sui excluso otio anima inimico , sancta orationis redeuotionis spiritam non extinguant, cui debent c tera temporalia deseruire . Subijciunt post modum Poenis otioses per haec verba : Et qui iuuenti
fuerint notabiliter otios , seu fragiorum iure priuem
rur, O graravioribus paenis etiam corporalibus coem/ ceantur . Prouincialium O localium etiam Superiarum arbitratu, pro negligentia mois , aut comtumacia ratione: quoniam iuuentus in otio , est v
uti iumentum sine iugo. Vmbertus diu magistervmb. e. Ordinis Praedicatorum , in epistola praestanti c. t .ep.de sima de tribus votis alijsque virtutibus Religioso Min yy ' nexessarijs, otia fugam non praetermisit, existi.
52쪽
mans cellas coenobiorum inutiliter ab otiosia habitari, cum ait: Otia declinetis , nec cedas inutilia per occupetis. In eodem ordine Sanctus Vincen- s. vine.tra eius vetans otium cordis,multo plus abominatus deviis spividetur fuisse otium totius hominis. Ait enim: Ibi mno, quod seruus Dei, eundo ct redeundo ad cellam, vel in quocunque alio loco, non debet esse otiosus corde; Aed vel psalmos, vel aliquid spirituale ruminare . Conditor Societatis Iesu viam quoque obstruxit otio in suis constitutionibus, in quibus haec leguntur: Omnes quandiu corpore bene valent , in sipiri--e, i tualibus, vel exterioribus rebus habeant, in quo occurentur . Et qui racium vel ministerium aliquod ce
rum habent,ut de auxilio prouidendum est eis, si sit necessarium,ita cum vacant, ams rebus occupari debem inrent, ne otium malorum omnium origo, quoad eius s. . .. feri possit, domi nostra tuum habeat. Non dubito, Cluin omnes alij ordines praecluserint aditu huic hosti virtutum per suas constitutiones, sed productae satis superque stimulum acuunt , ad alia incitamenta properandum est .
Incitam. X. Monita magiserorum spiritualium
minus antiqvorum. - 16v Ecimum incitamentum incutit otiosis au
ctoritas magistrorum spiritualiti minus antiquorum; qui non per leges se statuta, sed per monita & consilia otium abigendum csid illis persuadere conantur. Thomas Canti pratanus cx Ordine Praedicatorum S. Thomae Aquinatis condi- Th. Cantisopulus, scripsit praeclaru opus, in quo colligit ex apibus earum q. natura & moribus virtutes, quas habet,& habere debet bene teperata Religio. Inter alia obseruauit eas inimicas otij assidui si mat laborare: dictisq. sapientu atq. ex eplis lan Tu
tu fuga lectori suadet, probas ct illustras Illa posi
53쪽
d a De otio fugieu. , fugab. I.
tione: Nudus,cu per calu licuerit, otio perit dies. Be a Liu i mi Laurentis Iustinianiis in libro de gradibuade heir per feetionis caput habet his verbis inscriptum et
grad cus. Ωuantum detrimentum inferat otium. Cardinalis viri .e urrecremata Sancti Benedicti regulam expIa 11 .ine. nans, decem mala collegit, quae patit otiositas 3. reg. eaque Sanctorum philosophorumque testimonijs, aliisque praeclaris rationibus ob oculos p rne . n.a.. nit. Recensebo ipse postea per compendium , Hem. Ar- Henricus Arphius in libro primo mysticae Theologiae inscripsit caput: De detestabili otio operis , vi ,s . oris S cordii cauerado, ac labore triplici contrario amplexando : in quo scripturae sacrae, priscorumquet patrum dictis exequitur, quod promittit, det stans hoc triplex otium,cuius primum ac tertium genus nos quoque hoc loco insectamur. Petrus Sutor in secundo libro de vita Cariusianoru, mult'. ui . tis probat ad vitandum otium, esse manibus t
Cari. tr.3. horandum, etiam clericis & monachis Cari a- η nis, quia non possun t orare, aut legere,aut meditari continenter. Ludovicus Blosius in canone Rioccan. vitae spiritualis liqc habet: otium omnium maloniae i iri, rum mentem, certissimumque animarum exitium
'' p.rhorresce . Perhorresco de ipse tantam verborum grauitatem spiritualis magistri. Ioannes Trithemius, referente Antonio CaraccioIo, nu-Tiiih. . merat otiositatem interea, quae religiosos ordiapud Ant. nes pessiundant. Q Ioannes Germn,quq Da- Vc ad crianus, quae alij qquales illorum aetate tradant,
uti t.' referentur postea . Non dissentiunt recentissimi,. magistri, Gulielmus Baldessanus in stimulo ad hae 'e' i ad virtutes iuuenum proprias, scribit caput demtio fugiendo: in quo malos otij venenato . se eius declarat patrum, philosophorum ac rati num lumine et idque fugiendum docet, non prauis operibus agendis, se pro bis . Claudius Aqua
54쪽
tilua,qui quia nostrum ordinem diutissime rexit, Cl. A qu in sapientiam experientia cumulauit , in libello aureo industriarum saepe otium detestatur,existimas ' e. i. .is., esse modo parentem ariditatis in oratione: modo partum peculiarum amici tiarum; modo effectum illius morbi, quo quis falso se aegrotare opinatur, cum bene valeat. Bernardinus Rosi nolius in , pos an . iopere de disti plina Christianae persectionis exagi re is ti
tat multis locis otium et atouem primis docet per otium aperiri aditum Dia Dolo ad nos tentandos: proinde ab eo te pus otij obseruari & capi ad nos Opportunius oppugnandos. Ioannes Busaeus in arca medica, quam instruxit optimis aduersus vi- utea med.tia remedijs, agens de otio, per nouem rationes vri. Otiu facit illi medicinam . Iacobus Aluarus de Pagin primo volumine de vita spirituali eiusque per- Iae. Alu. t. sectione, caput bene longum impedit in oti, deis a. l.s,Cn testationem, cuius liqc est inscriptio : Mligiosus otiositatem odio habeat: appellatque eam Magnum impedimentum perfectonis , paupertatis spiritualis initium, Ac alia multa docet, quq nobis usui erutin hoc toto tractatu . Martinus Fornarius sacerdotes instituens monitis salutaribus, eandem pe- Mat pol.
stem fugiendam esse illis probat, non paucis Sanctorum indicatis locis , quod multa mala doceat; 'quod occasionem D moni pro eat an linq in lal-randi; quod non modo seruus improbus, sed etia . otiosus puniatur. Carolus Scribanus in Medico f--hg. id Teligioso recen Et oti j mala, & remedia opportum lig. e. v. nasubscribit. Lucas Pinellus in libro quarto de perfectione religiosa desudat in pellendo a Reli- tutario l. giosis otio per in tegrsi caput. Visium est mihi uti- . Getton.le hos magistros, o iij proscriptores recensere; l ta, ubi id vitium insectantur, indicare, ut qui plu-Ta volet de hoc argumento, vel ad sui profectu, vel ad alios dehortandos, ex facili locupletare
55쪽
animum queat: cum non sit mihi consilium Ormnia ex omnibus describere.
Incitam. XL Toena quam otiosius in hac vita sustinet.
Ndecimum incitamentum valde emaxad excitandum otiosum ab Acediae sopire, sit consideratio poenae,quam otiosus in hac vita pendit continenter. Innuit Salomon otiosii subia
cere poenae,cum ait: Manus in manu, non erit inno-
Pro. i. et T. cens malus: hoc est, improbus , qui otiose uiuit , an P ou non erit impun itus. Iansenius hic,& alijs Scripturae locis,asserit innocentem pro impunito pontis I talice prouerbio dicimus, Otiosu tenere manus a Crrg l inter se comprehesas. Hinc S. Gregorius hunc I cum expendens, in praesentem disputatione adducit: Manus manui iungi solet, inquit, quando qui scit in .tio, ct nusius eam olus laboris exercet. Diciatur quoq. vulgo manu in sinu tenere otiosus.Quo
fit illi couenire non inepte factum Moysis, qui cui Dei iussu manum suam immisisset inlit leprosam instar nivis. Lepra non modo peccati symbolum est,sed etiam poenae, ut patet in Gie discipulo Elisei. amobrem scite Thomas Can-Th. Cami tipratanus simile quid euenire otioso docet, quoum, ' ego dixerim ev peccatum, & pqnam esse, quae tiatum hominibus abominabilem facit. Est autem haec pqna multiplex. Prima locat otiosum in eo statu,ut sibi ipse displiceat, sibi grauis atqueon
et .meml. de rosius far, insuper & inquietus euadat. Cognita prouid.e.a ta est L. Senecae clamanti: Cui non inductris otium ad yp 23' poena ecte Et alibi de vita loquens: In odium ira Iam sui adducere solet iners otium. Hanc poenam Id. l. deo alibi describit in eo ciue , qui depulsus a r Ti/'q n agendis profugit ad oti unia: Domum, iii quit,
56쪽
iquit, solitudinem , parietes non fieri , inuitus aspia est se sibi relictus. Hinc illud eLI taedium , et disii-eentia sui, O numquam residentis ammi volutatio,ctoto sui tristis S aegra patientia : alia in eandem sententiam, quae aptae cadunt in e uim quoque, qui sponte ac voluntaria desidia se co-l Niecit in otium . . Nota est etiam Christianorum magistris. Origenes, otiosum sibi esse onus scol- oili,. ini Iegit ex querimonia illorum otiosorum in para- Mare o. i hola patrisfamilias conducentis operarios in vii Deam . Cum enim ad excusationem dixerunt, Mitisiuia nemo nos conduxit. significarunt ex opinio i doctoris huius, Otium sibi molestum atque one- rosum fuisse, proinde paratos ad laborem , sed iup nu tyi conductores defuisse . Quis fuerit sensus Chry-,chir .sostomi, aperiunt eius dicta superius e commen- ho m. 3 . rarias actuum apostolicorum descripta; ubi ait in ' O A'damnum sui capitis hoc onus terrae venisse ii Mundum, e nihil otio molestius esse probat. Quam Seneca volutationem animi numquam r sidentis nominauit, eam Cassianus In quietudirem appellat,otiosorum proprium vitium ;s eruit ex Apostoli verbis saepe Thes lonicenses commonefacientis , ut labore manuum eX cuterent a se otium , curiositatem otij filiam, ma-: lias eiusdem viiij comites. In hac commonitio-i ne Paulus habet haec verba Et operam detis, Ut i ethhir. quieti sitis. Ea Cassianus sic explicat: Id do, io : .
vestris cellulis commorantes, nec diuersis rumoribus, Casi . l. io.. qui solent otiosorum votis, vel fabulis generari, in 'i' quieti essem, ali s quoque inquietudines inferatis. Producitur alio in capite ab eodem Cassiano licus alius Pauli, quo remoueta se inquietudinem dicens: Quoniam non inquietifuimus inter vos. Ec
57쪽
. s Te otio fugien . , fugan. Tr. I.
Quomodo extrahat e prioribus verbis otio sitatem Cassianus , dictum est in octauo incita-RP' n' i' mento. In posterioribus verbis ait radicem h ius inquietudin is esse ihil operantes e adeo vi,qui nihil operentur ex otio,siant inquieti. Hinc pa C. C. s.ls.'puest tanquam bonus medicus, Ut castigauit,-- c. ii. R c. quit, eoI, qui erant infirmi , ne otio dissoluti inqui 3 s. tudini S curiositati operam darent; ita hos, qui iani sunt,premonet. Fauet Cassiano Theophylactus , Theophri qui utraque in epistola otium intelligit. Exhi.
in a. Thes beo verba huius auctoris ex commentario post iu D rioris: Non inordinate nosgessimus, ideli non to pulmus , non fuimus otiosi. Inordinationem enim mistium nominat, ut es supra. Nos legimus , Ndon imquieti fuimus, quod in idem recidit, ut probat Cors. Theae, nelius Noster. Fauet quoque Sanctus Anselmus , n.'. qui a curiositate oti j filia nasci tradit inquietudi-j,. nem , & animi,& corporis: quae curiositas impeI- 'μ '' litotiosum huc a m. illuc, mente,oculis, pedibus que vagari. Docet alibi esse inquietos, stni alienaM Ther negotia curant otiose vagantes huc atque illuc, diu numque o cium relinquentes, ct vitam singulorum super e scrutantes, in fratribus detrahentes,ac murmurationes ac dissensiones, vel scandala Nutrientes. Dum enim vacant, ct nihil operantur, callidus hs-stis vanam mentem eorum occupat talibus, quia ,sicut
scriptum est, Multam malitiam docuit otiositas . Numquid expressius depingi poterat verbis otiosus Religiosu&ὶ Paulo post explanans posteriora verba Pauli, quae transcripsi, ait: Multa breuiter
hic reprehendit vitiae idest inquietudinem, O otios ratem, ct curiositatem , ct multiloquium, in quo nora deerit peccatum. rvam in istudo, dum solicite domos aliorum circuit, vel aliena acta curiose perquiarit , in multis Cendit. Hactenus S. A n sel mus. N
ta lector, quod iam indicaui, duplic m esse in-' quiet
58쪽
iinem otiosi , alteram cordis,alteram co Habet otiosus prius inquietudinem In te nae illum incredibiliter sauciat& torquets, cum per uigiles Superiores vagari honoui disciplinae obseruan tiam vigore tuetur. hanc praecipuam otiosi poenam esse arbi- ii mente circumvagans cruciatur in cella, enobio, velut anguis in pyxide, qui conti- circumiens eodem reuoluitur. Altera est ludo corporis, cuius impulsu iunior Reli-,otiosus per alienas cellas curiose ac loqua-igatur, non sine animi inquietudine atque ite profecta ex metu, ne deprehendatur abus disciplint,ac deferatur ad Superiores. s autem aetate prouectior & sacerdos,eiust quietudinis instigatione, foras egreditur, lmr causarias rationes i m petrata,vagaturq. ularium domos, ut curiositatem expleat, empus,cor per linguam effundat.
Secunda poena est,quod otiosus grauiori-1tationibus & periculis obi citur, quam neus dc occupatus. Atque ob id a S. Bernardot otiositas esse, Semina omnium tentationum; s. Ber. I dos vero magistris, opportunitas maxima,&vim solit.na occasio peccandi ; quod intelligetur in v disputationis huius, atque ex disserta tio-:ia Iulij MaEarini nostri in psalmum quinsimum. Horum periculorum & opportuni- iv Maratio duplex est. Altera ex parte naturae no- irruptae, malisque consuetudinibus depra- cui facilius in otio res iucundae, siue perti- ad appeti tum,ut voluptas; siue ad iram, ut a,obisciuntur animo, phantas eque reptaetur. Res item auditae lectar, cogi ratae,actae, ecatum , peccandi q. periculum continear, ordationem ex memoria promptius rede
59쪽
unt otiosis, quorum animus omnib' cui is vacuus est, quam adstrictis negotio, quorum mens, m moria, phan talia rebus agendis attenta & immersa, tentationes neque audit, neque exaudit: hoci est, neque sentit, neque assentit: quemadmodum in oculorum & aurium sensibus euenit;qui rei alacui,vel iucundae admodum, vel seriae intenti, neta res alias luminibus obuersantes videt; nec voces obstrepentes exaudiunt. Altera ratio est ex partet
Daemonis pri mari j tentatoris ac peritissimi, qui
captat opportunitatem fallendi atque expugnandi,quam in otio maximam commodissimamquor, Auta esse cognos it. Hinc natum est prouerbium ab amea med. anne Busam relatum 8, Otium ect puluinar Diaboli: v, Oxium quod Antonius Caracciolus e Trithemio tradie Atii ec, accommodatius disputationi meae: Otiosus est moraraeead cis lissimum pulvinar Diaboli. Proinde dixerim ego
e. cler reg--monem in otiosi corde quiescere latenter, em
y rebare molliter, praesto esse, ut in centro reticuli residet araneus in insidijs,quo facilius muscas intervolitantes capiat re deuoret.Quod si non insidet cordi, certe allidet otioso propius ac vigila tius, quam negotioso: dc in otiosorum coenobijs, domibus,cubiculis, animis aditum nactus ae campum apertum ae patentem longe lateque spati tur, praedam ac stragem agens diuinae gratiae, vi tutum, meri torum. Peri tus bellator est:no aggreditur arcem,cum de&nsores vigilan t in excubijssexpectat ut obdormiscant excubitores. R missat . Ambro . excubias, inquit S. Ambrosius, eiulitas insidiatormet in Ps irrempti. Exercitatus auceps est. Non emitti tex ' arcu sagittam tentationis ac suggestio uis, dum . auis pernici volatu aerem secat; sed ubi conqui
uit in arbore. Piscem cognomento canem,homianis inimicum imitatur, qui non aggreditur hominem natan tem, v t pil an sit peri u ferunt, sed e nait in
60쪽
C. . Inc. XI. Poena in hac vita. s. r . '
tatione cuiescentem. Similiter hic hostis humani generis, in hominem insilit, ut deuoret,cum in
otio desidet. Hanc ob causam monet S. Hieronymus, & ex eo cuncti propemodum magistri vim s. inerae' tutis, Ut caueamus accuratissme, ne nos Mali '' agnus inueniat oscitantes: quod hos potissimum haec fera bellua obseruat ad perdendum. Sanctus Chrysostomus praemonens Christianum, ut con- -- spicatus Daemonem appropinquantem recurrat ad Deum oratione feruenti, sic eum alloquitur : adu.Anon
Nam si sederit desidiosum di oscitantem, otio re
pigritia martesentem , compendio te , utpote diauersorium desertum , ingredietur . Sanctus Be nardus scribens ad sororem: Numquam sis otio- s. Eri. . fa, quia otium inimicum est animae. Diabosus cito s Iola decipit eum, quem otiosum inueniet. Diabolus quotidie in claustra intrat , ct si aliquem inmenit otiosum , statim accusat. Grauius quiddam protu--ilerunt prisci monachi apud Cassianum commu-.' ni sensu: Haec eli, inquit, apud raptum ab
antiquis pati ibus sancita sententia, operantem monachum daemone uno pulsari et otiosum vero innum ris spiritibus devastari. Tentatio illa una, qua monachus occupatus verberatur, ut ego reor, est vacationis & intermissionis: hoc est, Darmori in eo totus est, ut negotium otio, laborem quiete commutet.si se vinci patiatur monachus, otiosum rurmatim aggrediuntur, &quia pronior ad lapsum , voti compotes fiunt . Quamobrem cunia omnes, tum potissimum iuniores a magistris mo, Deri puto, ut ab otio sibi caueant: quod ij sint in statu periculosiore, quam seniores, ob vehementiores perturbationes , daemonibus bene cognicas i, quas ad eos expugnandos in otio , tamquam validas machinas in praelio spirituali fraudulenter ac fortiter adhibent. In horam ma-
