장음표시 사용
71쪽
Secunda paupertas, qua multatur otiosus, est diacis .i. io. uitiarum spiritualium vacuitas dc inopia . Eam . e. a Callianus inuisibilem paupertatem nominat. Hic moralis sensus eruitur secundo loco e testimonijs Salomonis, ubi loquitur de otiosi egestate. Iac bus Aluarus noster, ubi copiose de hac spirituali paupertate differit, inter cetera haec habet: S cut otiositas est spiritualis paupertatis initium,ita honestia occupationis assiduitas ciaestium diuitiarum P. Laur. in est seminarium . Producit Beati Laurentij dl- igno vixae ctum de sancto timore differentis a Timor quo-
tia se trinis . . . . C dc. a. que virtutes excitat, ne rubigine otb consumantur;
quia nihil in stic o proposito , otio deterius est, quod non solummodo non acquirit noua , sed etiam acquia sita consumit. Sano a enim vita ratio processu gauis. At ct grescit ; otio tamen oe cegatione torpescit . Mutuatus est Beatus Laurentius hanc doctrinam iisdem p ne verbis, ab auctore antiqno epistolae, .ia, ' Ω Demetriadem, quae tum Hieronymo , tum .., Augustino falso tribuitur. Retuli verba eius insop. n. D. septimo incitamento . Haec autem spiritualis gestas posita est in inopia virtutum, gratiae diuinae, meritorum, dulcedinis spiritus , quae sunt diuitiae spirituales. Otiosus enim , cum nihil agat; nec actibus frequentandis acquirit habitus virtutum; nec precibus assiduis implorat in hos quaestus diuinum auxilium 8, nec virtutum exe citatione auget diuinam gratiam, si habet ; nec actibus poenitentiae recuperat gratiam , quam perdidi i ; nec usu gratiae bene operando sibi comparat merita, quibus debetur gloria cum caeI stibus diuitijs nec suauitates in exercitias spiria tualibus lentit, aut percipit, quas degustant Osores otii. Quapropter otiosius perdit, quae habet, bona spiritualia, ijsq. amissis labi tur in egestatem
eiusdem generis, quam descripsimus , atque in
72쪽
C. u. Incit. XII. Otii vitios . ad .s r
in ea miserrime iacet atque in sordescit, dum otio marcescit. Tertia paupertas , quae referri potest ad inuisibilem Cassiani, est ex mea sen tentia, litterarum, doctrinarum, ac sapien tiae humarae sacrqq. inopia . Hic sapientiae thesaurus, ingenio, tempore, ac diligentia comparatur. Otiu, ut est probatum, acrem retundit ingeni j, tempus 'rum Pn D
inu tit iter obligurit, diligentiam expellit & industriam . Quis prudens dicat, aut speret, oriosum unquam posIe di tescere E Recte igitur ac vere Hugo pronuntiauit et otium stultitiam dabo cientiam
Incitam. XII. Otii vitiositas.
et Vodecimum incitamentum ad otium exterminandum e finibus humanae, Chria lanae, religiosae vitae, sit consideratio attentissima vitiositatis otij, quod detestamur. HuIUS ma- Ii. tanta est malitia, tam maligna natura,vi existimetur dcclamoribus praedicetur a sapientibus viris, Diaboli virus, fons , sen tina, causa, origo, cespes, radix, principiti, scaturigo, fomes, magister, PareS, nutrix Oium maloru. Cato sapiens ethnicus cognitam habuit hanc vim noxiam otia, cum dixit, Nihil agendo male agere discimus . Et sepiens Christianus Iustinianus Imperator , nouit pariter infelicis huius arboris malignitatem , cum . irum: ' η' praecepta vivendi monachis praescribens, iubet de motir eos sacris Scripturis vacare, atque exerceri artibus manuarias , quoniam LMens inerti otio dedita, Inquit, haud lis e qm tiam bonorum pepererit . Maxime omnium diuinitus sapiens Ecclesiasticus , exhibet mentibus nostris hanc fitcundam viri sitatem, vulgata quidem, sed praeclarissima , L V a 'scratentia , . Disserens enim de s eruo maleu,'
73쪽
de vita solit. di I. Ea de eonlid.
lo, compedibus ae tortura digno, vetat otiosum eum esse: Mitte illum, inquit, in operationem, ne vacet: multam enim malitiam docuit otiositas. P strema verba rationem reddunt, cur non sit imotio seruus tolerandus: quoniam otiositas est ma gistra multorum malorum. Haec mala certatim recesent magistri spirituales hoc Ecclesiastici pronuntiatum expendentes: in super similitudinibus explicant,& verbis etranslatis enuntian t, ut malitiae vim exprimant, cateruaq. danorum. S.Chryasostomus in comen tario S. Matthaei,sic paraphr stice hunc locum efferte omnium vitiorum, quasi magistra quadam, atque origo in otiositas. Al io in loco docet esse, non mali tiar partem, sed causiam& radicem. Item alibi ait; id in anima reperiri, quod in corpore: quod quidem si sit otiosum,morbis & deformitati magis est obnoxium. Ioannes Cassianus S. Chrysostomi distipulus legit hanc
sententiam hoc modo: Multa mala enim docuit otiositas: quo modo nobis indicat multitudinem peccato rum,quae parere ac docere Consueuit. In toto libro decimo institutorum, qui est de spiritu Acedis, recenset ea mala, quae nos quoque in hoc tractatu attigimus , sed in cap. I . a opellat fomio tem vitiorum 8, radicem, unde caulae ulcerum emergunt ; cespitem, ex quo pullulant valetudines malae, S. Basilio, Maletici principium est oliv.
S. Bernardo, Summa mentis malitia: otiositas vero dicitur ab eodem . CMater nugarum , nsuerca virtutum , sistina omnium tentationum, re cogit Donum malarum, S inutilium. Ab Eremita quodam probo, cuius mentio est in historia Camaldulensium eremitarum montis corona ,dicebatur otiolitas , Nutrix peccati . Auctor sermonum ari Fratres in Eremo, multa de otiositatis malignitate ac damnis . Libet nonnulla transcribere, quae apta
74쪽
s apta sunt huic loco, Ter otiositatem, Fratres, rigo-i rem sancta solitana religionis fastidimus: per hanc O, remumsaepe exire tentamur: per hanc accendimur frei quenter ad luxuriam: per hanc animamur ad superbiam: per hanc ducimur ad Mundi gloriam: per hanci tentamur delicate pasti: per hanc suffocamur pretiose vestiri: per hanc adsupersua dormitionem trahImur: per hanc ad verbasaecularia ducimur libenter audire. Haec est illa otios itas pessima , quae frequenter Sancto
rum conuentus destruit, pariens in eis luxuriam,nu- triens in eis gula , seminas inter eos Tionia,generatist inter eos homicidia, di omnia, qua sunt opera carnis.l Alia sub ijcit in eiusde detestationem, quae claudi choc dicto: Fuge otiostatem, quia in seruis Dei nuhil peius reperitur . Ioannes Trithemius reformati monasterij abbas: Omonachi, non solum quot He , sed omni hora atque momento,contra hanc bestia
migilandum e B: quoniam admissa in cor, numquam sola ingreditur, sed eam tota congeries oestaturigo omnium vitiorum comitatur Erc. Cardina lis Irannes a Turrecremata decem mala recenset, quae ab omtiositate oriuntur. Cursim ea referam, dc in compendium redigam, ut magistris aliorum sint unc Promptu . Excaecat, inquit, intestectum: virtutes animae ct potentias debilitat: ingenium hebetat . affectum anima corrumpit: est inimica virtutum, boNornm omnium acquisitorum consi liua et hominem Pauperem facit oe egenum . parit anima ignominiosa peccata et animam reddit dignam maledic ione, ollae priuat animam futura Horia, Al fon sus Salin ron nostri ordinis in explanatione parabola ' de operariis otiosis missis in vineam productii Eccle-saastici gnoma, sequentia mala otij in unum cumulum trahit. Inis, inquit, desideri mala, essessas , latrocinia, rapina, spectacula, detractiones usus, scortationes, omnia denique peccata ortum hambent et
75쪽
bent. Non omnia enumerata per hos auctores smala otiositatis, inter otiosos Religiosos reperiuntur, sed reperiri possunt: proinde praestat doctorum verba legentibus ob ijcere, ut praecaueat. Verum inter taculares, ac laicos,quos a te stione huius tractatus exclusos nolo, omnia deprehenduntnr, & alia fortasse, quae vel non notavi, vel praeteris , quod in hac ipsa disputatione attigerim. Studiosus lector colliget. Nonnullos peltilentes fructus, tam venenatae arboris copiosius explicare in gratiam magistrorum perfeci ionis,ope. rae pretium duco. Nec mira videbitur tanta malorum lacunditas ijs,qui meminerint a Procopio, Anselmo, Bernardo, Francisco, & alijs otiosit tem animae inimicam declarari. as Primus maIus fructus,seu partus otiositatis est cogitationum otiosarum ac perniciosarum, quas facillime ac numerosissime parit, maximam opportunitatem nacta in nihil agent . Non incogn itum id philosophis . Crates cum vidisset adolescentem otiosum, secreto ambulantem , interrogauit, suis illic solus faceret uerum, inquit, loquor . Cui Crates: Caue, inquit, rogora
diligenter attende , ne cum homine malo loquaris. Quid sit cum homine malo loqui, declarat L. Seolea.ep. netca his verbis emo e= ex imprudentibus , quim relinqui sibi debeat. Tunc mala consilia agitant, tuc aut alijs, aut imis futura pericula struunt: tunc cinpiditates improbas ordinant : tum quidquid aut metu,
aut pudore celabat, animus expromit: tunc audaciam
ecuit, libidinem irritat, iracundiam instigat. Haec ,2neca . Merito igitu r Antisthenes interrogatus , quid lucri fecisset ex philosophia, respondit: Tos mecum loqui et versara . Magnum sane lucru in est, in pectore intimo, ubi nullus testis astauit ex mortalibus, prauas cogitationes non Cori ciperea
76쪽
cipere . . Sed missam faciamus ancillam phil soph iam, ac veniamus ad Tlleologiam dominam ac reginam. Sanctus Basilius explanans p clam mil. i. Aeorum monitum, ttende tibi ipsi, ne quando mei tende tibi' verbum occultum in corde trio, iniquitas: quod mos nitum est in editione lXX. interpretum , docet ' fldolescentibus irrepere quandam aegri tudinem animi, per quam se tenere manu putent, quae si laspe praesumpserunt. Morbum hunc declarat his verbis: Si quando otium internanciscuntur, vel solitudinis, vel quietis nodi urna, imaginationes comminiscuntur , α secum e giant rerum, qua nu quam sunt. L heunt in emnia praespites, O divagantur per facilem mentis inconstantiam. Pro compertos hi proponunt vita splendorem, claras, ct illustres nuptias , Secunditatem prolis, longavam senes utem, dnemine non eahibendum honorem. Alias mul tas r censet eiusdem modi cogitationes, Ac vota in nia , quae hoc Scriptum monito reprimuntur: aeclarius docet ab otio propigni, cum ait et otiose prorsus , cessantis anima propria est hac aegritudo , cernere insomnia vigili corpore . Sanctus Hieronymus eiusdem qui magister expertus, qui malas cogitationes in otio metuebat, explicans peccata Sodomae, inter quq numeratur otium ab EZ chiele propheta, praemonet, ut labore illud discu- LRIer. in riamus. Porro quod pro Aeliciis, inquit, otium in f Hebraico continetur sciendum ad illum sensum pem Exeeh. itarinere: In desideri s est omnis anima otiosi: quod vi- yaeelicet semper aliquid agendum fit, ne ager pectoris nostri, cesante manu , malarum cogitationum sentibus occupetur. Observetur aptissima similitu-eso agri, qui gignit spinas , tribulos , & noxias
Iaerba nisi colatur industria cultoris manu. Similiter humana mens cogitationes malas sua
77쪽
n Is occupationibus non exerceatur. Placuith
h.- , similitudo S. Chrysestomo, qui docens, amoremini. Cor. turpem ali segnitie in otioso,qui necessarijs negotias non occupatur,& cuius anima tamquam erroquispiam obambulans in quodvis incidit malum: tiuoniam, inquit, illi canim* mos est aliquid agore ; ubi cel aris in bonis occupatus esse, quando non potest elle otiosa, cogitur alia quadam gigneres non ad tre,quam terras non occupata semente, aut consiti ne,quamlibet herbam producit. Sic ct anima, quoties non habet quod agat rem necessariaru,cum omnino cu piat aliquid agere,prauis actionibus semet tradit. Suis nectit at ia similitudine non minus idonea.2---
modum oculus, quando non desinit cernere,atq. ob hoscernit malas quando bona non t obiecta c , cogitatio,quotiesse abducit . necessariis,circa inutilia ram otiis, versatur. Scripsit alibi, mentem humana otiosam Anom. disiundi lateq. defluere;quod per cogitationes inanes ac noxias in tellige. Ioan. Cassianus ChryQ-stomi discipulus: Mens otiosi nihil aliud cogitare nomuit,qusi de estis ac vetre,donec inuenta quandoq. paea litate cuiusqusi viri,vel femina,tepore aequali torpetis, s.cis..I.s rebus eo u ac necessitatibus inuoluatur. S.Gregorius motisai. Papa disserens de sono Iacob super lapide dormiete,obseruat quosda esse,qui fugiu tactiones Mudi, sed virtutibus no studet. De his ita scribit: Quibus pleruq. Otingit,ut quanto securius ab externis ad ioni hus cessant,tanto latius immuo in se cogitationis fir pitum per stili congerant. Unde sub Iu a specie per pro
phetam torpens otio anima defletur,cum dicitur: Videm runt esi hones,s deriserunt Abbata eius. Prxcepto nim legis ab exteriori opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiratns ipsa vacationis otia ad cogitationes illicitas pertrahire
in vUaquaeq. reproba animas quo remotior ab externis actionibus seruire Deo creditur,eo magis eorum uerram
78쪽
n di, illicita cogitando famuletur. Subdi t ali ter si i se rem habere in virtutis studiosis, qui Quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam to i peat ne subacta otio ad desideria immunda frigescat. S.Isidorus: Per otium libidines, ct noxiarum cogita- ' intionum nutrimenta concrescunt. S. Bernardo,ut di- s h lii. Ium est paulo ante , otiositas est sentina cogitationum malarum S inutilium et quod etiam S. Bona- uentura ex sensu S. Francisci scripsit. Iuo Carn m. ' tensis otiosas mentes pronuntiat , nocuis ct vagis Iuo. Carno cogitationibus expositas esse. S. Anselmus in libro similitudinu coparat cor humanu moledino, quod s. Anlata.d farina dat cogi tationes. Et quonia Gerson hac similit. umilitudine paucioribus ad renostra adstrinxit, 2 ic . placet eius verba referre. oest,inquit,aliqua cogia tr.de exerctatio ta turpis,ta abominabilis, mala et execrata,qua distigri no inueniat isto da otiositas. Nea cor vacantis otiore ''esi adinctar molendini,quod in non habeat admolemaeum bonu frumentu,quia in continvo motu ect, molito tonsumitseipsu,et q. ad totalem sui conpumptiane,aut destructione,nisi prehibeatur alicuius diligetia. Et aeque cito molit aduolantes foedas muscas,ficut gramnorum electorum aspes.
as Secundus perniciosior otiositatis partus, est genus omne flagitis ac nequitiae. Communis hic sensus est magistrorum spiritualium , tum
priscorum, tum recentium , quem ratione atque auctoritate probabo. Diximus ex otiositate, tam- snp. n is quam e radice cogitationes pullularet malas cuiuscumque generis: nascuntur e turpibus cogitationibus desideria; ex his operis effectio. Rationem affert Ioannes Gerson in confutarion O 2 au. R. Romaniij de Rosia, qui nuditatem , Obscena mane. do verba, dc alia incitamenta impudicitiae libello edito , aut permittebat , aut excusabat . Cum res eadem obscena quobus modis expri-E a mi
79쪽
ani queat, vel recte ac verecunde, vel in uerecunis de atque aper te; iure asserit Getion hanc post riorem loquen di rationem ab auribus modest rum hominum respui, meritoque damnari ac vetari a quoniam per eam phantasia plus mi
uetur; quemadmodum plus calefacit Carbo relictus , qttam cinere contectus, ut experientia paret. Subdit autem in rem nostram h qc verbae et Phantasia ea est, qua totum parit desiderium. Inde est, quod domina otiostas, ianitrix est fatui amoris . Non enim reperit imaginationem ac phanta Dominis occupatam. Ideoque carnalia huiusemoda ei sideria immittit. Quocirca non est remeaeum regis caus, quam sese in aliquo bono negotio occupare. Sed iam ostendamus auctori tatibus sensiam hunc comis-. manem, ab Orio nequitiam & petulantia gigni. Deus apud ETechielimspopulum alloquitur : Ecce
hac 'it iniquitas Sodoma sororis tua ; Aperbia,fat ritas panis, ' abundantia, ct otium ipsius, ct fili
rum raues . Cuiusmodi fuerit peccatum Sodome, de quam petulantes ciues illius abominabilis urbis, notius est, quam ut egeat probatione. Inter causas grauium flagitiorum numeratur otium a n, bis exagitatum: quod alij vertunt, abundantiam m. rass. otij, ut notauit Petrus Prado noster: quia tanta ... β' R m Et illius Getis diuturno sunt in otio procrea-ari , . ra. Aristoteles ipse obseruauit diuturna pace,quae tit.*33. est quoddam otium publicum Civitatis, ciues fieri petulantes : & hanc ipsam petulantiam, qui est
3. iehuo. infrenata libido, tribuit otiositati Beatus Alcliuiu Dp. o. nus. Refert Gerson in idem otium, hoc ipsum finiri ep flagith genus, de quo satis dictum sit. S. Hier 'O' ' nymus Rusticum monachum erudiens, horratair ad expel lendum otium labore manuum, i, e maretur , inquit, perniciosis cogitationibus mens, re initar fornicantis Ierusalam, omni transeanti divariis
80쪽
eet pedes si os . Postrema verba sumpsit ex Egechi, Ex A. in Ie apposite des ibente mulierem prosti tutam, ut ostenderet a noxiss cogitationibus in otio conceptis luxuriem procreari . Sine ullo verborum alle- goricorum inuolucro in regula monacharum idci Sanctus doctor, (si tamen eius est seriptor) rc Id.es. re expressit: Teneatis sirmissime, quid omnis concupiis gula ui scentia , ct immunditia atque peccati mater est otio sita, . Negat Sanctus Chrysestomus amorem im- hom. r. iapudicum 1 sola forma nasci; quod multi feminas
demrmes ament,& formosae multae a nullisam tur . Negat a sola daemone excitari, in quem plet risue mortalium culpam omnem regerun t , cumi iae nobis nocere non valeat, nisi consentiamus ipsi. Quid igitur 3 Nec aliunde, respondet, nasi tur hic malas morbus, ut a consuetudine,a verbis ad tantibus , ab otio ct inertia ex eo, quod nihil habemus, quo occupemur. Accedit in eandem sententiam
Sanctus Isidorus Hispalensis: i hi seruumsine impermissione legere, orare, operaris uertet , ne forte Isid. Ls. mentem otio deditam spiritus forniciationis subripiar. stu . c. cedit enim labori voluptas, animum autem vacam rem cito praoccupat. Contuere Salomonem per otium
multis fornicationibus inuolutum, , per fornicati nis vitium usque ad idololatriam lapsum . Exemplia Salomonis & David patris eius, qui per otium in flagitia ceciderui, passim producitura magistris, quia peridoneum est ad deterrendos ab otio spi-s. Reis. i. tituales viros cunctosque Christianos. Sanctusi Bernardus est in eorum numero, seribens forma seni. bene uiuendi: R' Salomon per otium semetipsum inuoluit in multis fornicationibus . Et post alia i mul ta in rem pr*sen tem: Luxuria cito decipit homi
nes otio deditos: luxuria cito decipit hominem oti sum ,decipit hominem vagantem: luxuria grauius vrit,quem otiosum inuenit. oec. Otiositatem parcn-E 3 tem