Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

81쪽

D, tem esse luxuriae pronutiauit auctor sermonum a. εώ ad fratres in eremo, ut vidimus . Vbi S. Bonais mentis. p. uentura collocat otis fugam in remedijs luxuriq. elud curand , faxis superq. declarat otiositatem matres re. La. ., t e flagitiorum. Thom Cantipratani, qui eodecio. F. D stolo scripsit,his verbis sententia comprehenditatur: lam timendum in otiosis, quam prolapsus in

s. L.M. L mmum luxuriae. B. Laurentius in tractatu de graisae clad. dibus perfectionis Sicat aqua,qua caret decursu, re eth cra, iacet in foveis, putremi ct humano usi aliena sectatur,repletum. animalibus venenatis ct noxips; sta raclorpus oth tabe confectnm, concupiscentiarum re opis luptatum carnalium parit re nutrit insaniam. Ioanis Traiv vv' nes Trithemius ubi docuisset suos monachos,otiosum . nec sibi viuere,nec proximo, sed ventri semper deditum, aut somno, ait de otiositater Incem reis libidinis cito extinguit feruorem spiritualis deuotionis. Ipsi Mundi sapientes dc suo malo experti tot eap. senserunt idem prorsus, ut obseruauit Glossa ca-

. nonici iuris , quae poetae cuimam disticha duo re-ities' de te fert aptissim huic disputationi i. Otia se tollas, persere cupidinis arcus, rem amo. tempte , iacent ,ct e luce factae Et: stuaritur L egistus quare sit factus adulter a, In promptu est ratio: Desidiosus erat. xu.. I. Turreccemata quoque notauit huius poetae senis Laevi tiam, addens insuper ipse de suo: Vitium fornicaationis facile ex vacantia ct otio nascitur. Nam qui solicitudinibus animum habet occupatum , non faciti fornicationi operam dabit. aT Tertius partus otiositatis damnosus est Cinriositas, quam illa vel generat,vel alit. Indicat Apostolus otij filiam esse curiositatem,cum scribens

ad Thessalonicenses ait: udiuimus enim inter

. pi vos quosdam ambulare inquiete, nihil operantes, sed caraos agentes. Qui nihil operautur otiasi sun triud

82쪽

decuriositas emergit. Sanctus Chrysostomus in s. Chlyceum locum : lacesse est, ut qui est otiosus, mpo- , T. c. 'rest operari , sit curiosus . Theodoretus pariter: heodoti otiosorum propria sunt nuga, futilisque loquacitas , in a Thessact inutilis curiositas. Castianus , qui ut dictum kpt. h.is. est in octauo&undecimo incitamento, ex Apo- dii et, stoli doctrina probauit otiosos inquietos esse; coia C m i m ligit quoq. curiositatem ab ijsdem otiosis in illa , 'i' inquietudine exerceri, monerique a Paulo hoc

fere modo: Et ut vestra negotia agatis, non vestra curiositate actus Mundi velitis inquirere, ac diues rum conuersationes explorantes , opera vestra, non

ad correctionem vestram ,seu virtutum IIudia , sed ad detractiones Fratrum velitis impendere. Habet hic peritus magister,in eodem loco, alia multa in eandem sententiam aduersus monachos otij putredine , ut ipse loquitur, & inertiae morbo, tanquam letali contagio corruptos . Habemus aliud insigne testimonium, quo curiositas ex oti, labe gigni videtur, apud eundem Paulum Timotheo scribentem,&otium feminarum castigantem . ait enim . . Simul autem y otio a discunt cir 'i' cuire domos; non solum otiosa, sed et verbosa, ct cu- mola, loquentes qua non oportet. Agnouit Beatus s.Aup. I. Augastinus Apostoli hunc esse in his verbis sen-dga Fug sum , ut otiositas sit mater curiositatis, cum ai t 'i' in libro de sancta virginitate; curiosas ct verbosas malas innuptas Paulus Cispostolus notat, O hoc ostium dicit venire ex otio. Idem in libro de op ui Dre monachorum , a feminis hanc labem ad via monae . ros derivat Sanctus Anselmus in explanatione Ioci eiusdem infert ex otio fieri feminas illas non modo mente vagas, sed etia corpore inestabiles:&q uia domi stare nesciu t, ideo assuestu i domos ali

83쪽

rames ahena facta, ct negligentes sua , O studenses

semper aliquid audire roe sunt loquentes ea, qua non oportet; id est turpia et ad libidisem pertinemtia, vel quolibet alio modo religioni contraria: vides lector ex Anselmi sententia tandem otiositatem per Curiositatem in impudicitiam verborum desinere. Verum omissa garrulitate, ad curiositatem , quq primo loco scaturit ex otio, rediens, valde laudaret

Cetu rum cogor Martinum Deirio nostrum; qui rerum alie

su, F., . narum curiosis scrutatoribus accommodat illud Em.imi. Salamonis: Musca morientes per ne suauitatem vinguenti: Sunt enim veluti mus illi,qui se om- lnibus ingerunt, cuncta rimantur, cuncta percunctantur, iuxta illud Plauti: Musca meus pater est, Faut, in nihil pote istam clam haberi r nec tam sacrum est, aut

' - profanum quidquam, quin adsit ibi ictico . Causa cur otium cutiositatem generet, duplex esse potest: primum, quod animus fessus in nihil age

do, ut aliquid videatur agere, a N. ex varietare voluptatem capiat, in alienarum arcanarumq. rerum inquisitionem inuestigationemque deuoluitatur. Delectat plurimum rerum ignotarum Cognitio . Deinde quoniam expellitur otiosus e cella & coenobio foras, ab illa mentis inquietudine, ruam otiosi talis partum esse putat Cassianus , necissentit Anselmus ; ideo siue domi, siue foris sit, aut percunctatur obuios quosque de rebus orem idus, aut sciscitantibus curiole de ijsdem respon-- deri quo fit ursimul curiosus& garrulus euadat. n. . t a. Neque vero curiositas vitium existimetur leue , ... ioc Nam si Plutarcho fidem habemus, qui copiose ac Ciet. sapienter libro integro curiositatem inlaetabur ,

N. I. . ea Libido audiendi secreta retrusae e fi credimus mi. m. EliqCretensi scholiastet S. Gregorij Na Eianχeniri. de ieg. est Cupiditas res alienas cognoscendi . Si audiatur

isti: .. i. Guilalmus Parisiensis, est Libido ciendi non necessarias

Diuitiam brum Cooste

84쪽

faria . Itaque curiosus est, qui tria liqc genera

rerum inuestigat, secretarum , alienarum , non necessariarum. Cum inquirit non nectitarias, tiosus est; cum alienas scrutatur, iniustus scum arcanas, legis naturalis violator, iubentis arcana non esse per sciutanda.18 Quartus damnosius otiositatis partus, est Garrulitas, seu loquacitas. Ex Pauli testimonio paulo ante cxpenso, cum interpretatione Chryso ivp ' stomi, Theodorere, Anselmi, manifestum est lo-

quaestatem quoque filiam esse otiositatis. ut meriato dicatur a Bernardo mater esse nugarum oti sitas Itaque scient et Cosmas Magalianus noster, notat verbum Graecum λυarn , quod interpres Cosm. Mavulgatus reddit Vermia, verti posse, Pitigatrices, aut Nugigerulas. Dixerim equidem curiositatem iect. .n.ista loquacitatem no solum esse sorores germanas,

ijsdem parentibus genitas, sed etiam mutuis nutrimentis educatas & altas. Garrulitas nutr turcuri tate, subministrante res nouas ad loquendum : curiositas rumoribus pascitur, illi a garrulitate suggestis . Quamobrem dicere possumus

percontatorem & garrulum unum eundemq ec comm. a

se t & utriusque vitium in diuerm genere caum vi stat. ree.cissim causam esse utriusque; ut de vapore ac plu- uia philosophi naturales docent. Pr terea, ut su- h. iuperius demonstratum est, otiosus cogitationibus ac desiderijs abundat et ea omnia naturq instinctu cum alijs communicare quodammodo cogitur; atque in communicando, non leuem delectatios nem capit; quod alibi de uniuerso genere homi- ad ret.as num probaui . Hinc fit, ut ab otiosi pectore, per com. a. os os ac linguam cotinenter garrulitatis rivus I eoq. copiosius, quam ab ore negotiosi, quo pleniorem cupiditatum, cogitationum ,& rerum 1 curiosistate suppeditatarum mentem habet. Cognita

85쪽

3, Chlys est haec veritas S.Chrysostomo, qui conferens ne , coit '' gotiosum artificem, cum otiosis diuitibus, demnit primum, genus esse philosophiae in homine , qui perpetuo manuum opere alitur: philosephia intelligens more suo,vitam inter Christianos perfectiorem. Deinde haec ai t: Eorum sunt anima puriores et eorum sunt mentes rotamores ac firmiores . Nam qui est otiosus, multo magis temere loquitur multa agit temere, ct tota die nihil operatur, multo torpore ac veterno repletus. Qui autem versatur in operatione, nihil cito admittit superuacaneum, neque infactis,neq. in verbis, neq. incogitationibus. S. Fras. Fon. e. . ciscus Assitas,ut narrat S. Bonaventura, dixit alivitat s. Fra quando: Volo fratres meos labore exercitari, ngotio dediti, per i licita, corde aut lingua vagentur . Intelligebat vir experiens otioses & cogitare loqui.quae non decent, & garrulitatem in otiosorum ore sessitare. Quando autem otiosi lingua pecmulta vagatur & excurrit erienis , saepe incurreein culpam. Sapiens mentiri me non sinit exclamans: In multiloquio non deerit peccatum. Quid

H,.. o.i autem sit multiloquium,explicat S. Augustinus dis. Au . l. 1. Cen Sinultiloquium autem est superflua locutio, vitiis Hu, Ciete scilicet, loquendi amore contractum: Huiusmodi a tem multiloquium in otiosorum ore prominet , indeq. assiuenter emanat. Porro multis rationiabus hoc multiloquium inficitur peccato. Primum quide ipsum mul tiloquiu, si superflua locutio est , ut definit Augustinus, peccatum est; in quovis a

i gumento materiaq. sermonis; quoniam excedit laudatissimam prudentiae mensuram, in medi

cri tare positam, te quid nimis. Auctor epistolae ari M. ep. Demerriadem mihi dat lucem dicens Quod lauda ad Demet bile est in genere suo, fit de nimietate sua culpabile: 'i' Deinde quemadmodum infirmus in longo itin te,frequenter nutat, titubat pedibus,& interdum

labi tur:

Diuitiam brum Cooste

86쪽

6I I. Ine. XII. Otii titio et s. et ps

Iabitur: ita filius Adae quicumque infirm us & languens ex originali peccato, si diu multum q. loquatur, corruet in peccatum aliquod locutionis, aut ter inconsiderationem, aut per aliquam perturatione, nili extraordinario adminiculo gratiae susten te tur. Tertio; fructus esse solent arboribus si miles, atq. a vitiata radice, vitiati: ut rivulus fonti venenato. Quis neget ab otiosi lingua & mente otiosa verba manare E Si otiosa verba non sunt, quod aut necessaria, aut utilia sint, vel audienti, vel dicenti, iam non erat otiosus,qui ea protulit, neque illum in culpa pono. Si carent nece sitate, aut utilitate, ut initio tractatus docui, otiosa sunt, atque ex genere suo peccato maculat , , ''e cuiusmodi esse in superuacanea locutione certum

est. Postremo, procliue est ex linguae leuibus peccatis , atque ut ita dicam otiosis, in grauia & perniciosa eiusdem speciei, praecipitem ruere illum, qui sine moderatione in otio, linguae laxans habe- Tr. decuinnas sermonem profundit. In tractatu de cura 'minimorum luculenter id explicatum est, produ- s. Greg. iactis Scripturae testimonias, multorum patrum di-- vi Metis & exemplis,atq. in primis auctoritate S. Gr ''gorij, apud quem facillimus est lapsus ab otiosis

verbis ad perniciosa.1s Quintus exitiosus partus otiositatis, est Per- κ .iittat ditio suavitatis unguenti , iuxta illud Salomonis

in Ecclesiaste et Musae morientes perdunt suauitatem unguenti. In desides Religiosos intorquent hoc Lot. Eccutestimonium Ioannes Lorinus, &Martinus Del-- . i. ario nostri, quod musicis simillimi sint; non solum . dag. lao sapropter curiositatem , de qua dictum est; sed etia , .. .

re multo magis quia Iaboribus alienis victitant, e

st dant ea, quibus inhaerent,ut muscae. Ducutura Uectoritate, tu in Plauti. Athaenei,& aliorum stria Ptorum profanorum , qui parasitos , lenones . α eius.

87쪽

ae eiusdem vilissimae faecis homines alieno victia tantes, hoc turpi nomine notant: tum exemplo S. Francisci Assisinatis , qui Religiosum quemcu-que sui ordinis otiosum, ae sodalium laboribus victitante, Fratrem muscam vocitabat, ut est apud s. Romes. Sanctum Bonaventuram, qui haec scripsit: Si quo

viis tarii, vero cernebat Otrasum ct vagum, aliorum velle mam care labores, Fratrem muscam nominandum cens

hae ;eo quod talis , nihil boni faciens , sed benefavamficiens, vilem ct abominabilem se omnibus reddat. Nec modo n men mutarum otiosis conuenit obta, ius rationes dictas , sed etiam muscarum morientiu so quoniam, ut probatum est ex philosophis , otiosa aequantur semiuiuis, semimortuis , ac mortuis, quod vita naturali vivetes, e vita spirituali,morali, litterata excessisse censeantur. vi autem capi tur graui tas damni huius, explicandum est, quid sit suavitas unguenti, quam exterminant otiosi sRel igiosi, tamquam musicae moriturae. Quatuor morales interpretationes faciunt ad remnbstra. R. salon. Prima est B. Salonis Viennensis, qui Spiritus sem mn, in isti gratiam in suaveolente unguento intelligit. s. sern. set Mulcae morientes, sunt leuiora peccata , ut otiosa de tripl. in verba, ex Samsto Bernardo,& Petro Blesensi, quia, : i a. bus ubertim scatent otiosi. Haec peccata, etsi non Iob.e. r. penitus corrumpunt unguentum, minuunt tamesuauitatem eius liquemadmodum in tractatu de vi adis cura minimorum, docui ex Theologiae regulis, , miri h per levia peccata retundi feruorem charitatis, masa. di seq. culari ac deformari animam, incolumi & salua Dei amicitia. Quod si muscae mortiferae sint, C Asret. d. iusmodi esse probaui muscas quartae plagae Argyreg q. com plijs infli SEq,in ascetico commentario septimae regulae communium: si inquam culpq graues erunt, exterminabunt penitus unguenti dsumae gratiae suauitatem omnem,ipsumque unguentum, quod

88쪽

cum peccato mortifero stare ne ad punctum quidem temporis potest. Ac de primo sensu satis,quo Lniam superius de otiolarum culpa disputatu est. Innoe. in Secundus sensus est Innocentis III. Papae ac Guliel ser. i.in-

mi Parisiensis , per unguentum designari orati, tuc .

nem cuius deuotionem tollunt mustae; hoc est thet diu.importunae cogitationes , quas in otiosi mente volitare frequentissimas , versari assiduissimas , atque habitare sordidissimas Patro antiqui di sup. n.s.cuerunt. Hae mulcar siccantes unguentum suctu suo, procreant illam ariditatem in orante, quam P. Claudius Aquauiua in suis industrijs sapienter ra. Aqu lascripsit ab otio generari. Morientes autem dicuntur tum , cum in ipsa oratione immorium tur , hoc est non expelluntur, sed spon te admi tuntur . Tertius sensus est, per unguentum suaue capi fraternam charitatem; eamque foedati ac turbari per insidentes muscas otiosorum Religiosorum . Innuit Sanctus Bernarres cum ait: sa prorsus muscae sordita Er tunstentes, quae in no Hr's m his aecorem natura toeaeant , mentem curis et solicitudinibus lacerant, socialis gratia suauitatem extemminant. Quid est socialis gratiar suauitas, nisi iucunditas fratern* charitatis ' Hac Dauid tot an--, te taculis pr*dixit illis verbis: Ecce quam bonum, 'o quἀm iucundum habitare fratres in unum ' De religiosis coetibus dictu putat S. Hieronum us: 'ri, uter iaprae almus isse,inquit,coenobdis S monasteri scoue P' i' nit. E. t: In monasterijs aut cui unu prseposiitu , unus animus est. S. Augustinus idem scripsit uberius: s, Aug-ia Ista verba psalteri s , iste dulcis sonus, is asuauis meia 2 ' i'

Ioaea, tam in cantico, quam in intellicita, etiam mo-rra1teria peperit. Ad hunc sonum excitati sunt fratres , qui habitare in unum concupierunt. Iste versus fuit tuba ipsorum. Sonuit per orbem terrarum , ET qui diuisi erant , congregati sunt in unum. Cassiodorus

89쪽

dorus non negat hanc praedictionem aptari posse Religiosis, quamuis velit ad uniuersum coetum Christianorum primaria intentione pertinere . Confirmatur hic sensis religiosius ex eo, suod David ad declarationem suorum cogitatorii de hac utili iucunditate, & iucunda utilitate fraternarcharitatis in coenobiis,adhibuit illud unguentum

i pretiosum ex oleo diuersis q. aromatibus atq.od ramentis confectum, quo Aaron inunctus est. s. Ambr. l. oleo significari charitatem docent, Ambrosius, 'im ' Berna laus & alij patres: quae charitas alijs virtus. Rer. v. tibus semper incedit comitata,quarum odor Deo

placet de hominibus. Itaq. non coacta expositio est,si dicatur in unguenti suavitate delitescere mutuam charitatem Religiosorum. Hanc igitur muscae morientes, hoc est otiosi; qui , quia nihil agunt boni, pro mortuis habentur, perdunt, i ficiunt, ac turbant. Quia curiosi, vexant sod les importunis percunctationibus, tempore orationis, studiorum,silent ij. Quia garruli ac loquaces, ridiculis, dicacitatibus,dicteriis delectatur, quibus pungunt & sauciant Fratres praesentes, mordentq. absen tes. Quia nihil agunt, pensum suum deserunt, & onus, quod ipsi ferre deberent, in humeros aliorum sodalium reisciuntn qui cum se otiosorum culpa onerari plus solito ac debito sentiunt, iure conqueruntur. Quo fit ut suaviatas vitae socialis, & tranquillitas domesticae pacis

ex mutua charitate orta vehemeter perturbetur.3o Quartus ac postremus sensus est, unguenti suavitate, quae suauis odor est, notari bonum nomen, famam,claramque opinionem & existimationem in animis aliorum . Uterque Chaldaeus id DHLp. a. sentit, teste Martino Deirio. Nec nouum, aut d a. I inusitatum eit in Scriptura sacra per odorem imcundissimum narium obiectum, significari haec, quae

90쪽

illlll

quae diximus. Paulus exhibet locum , cum ait Odorem notitiae suae manifestat per nos in ometi loco : , eo , . quia Christi bonus odor sumus Deo Sc. Ex eo Sanctus Gregorius probat, unguento in Christi pe- S. Gre. ho. des effuso exprimi odorem bonae opinionis . De L hona fama,quae verbo & exemplo spargitur, odo- rem hic intelligit Cornelius a Lapide noster;

multis probat, vel apud profanos scriptores, odo- ' re bonum&malum moribus attribui . Senserat pet. Loitibidem ante ipsum Petrus Lombardus magister sen intentiarum, Sc postea Ioannes Pineda noster Clare S. Augustinus: Emus odor, bona fama est. S. G reg - s. Aur. l. riuS: Vnguenti more,bonorum fragrat opinio. Pullo item Carpathiorum Episcopus, explanans aver- s.ci ha Canticorum: Sicut virgula fumi ex aromatibus, T. reg.ep. docet reperiri homines in carne, qui terrena fastit, diunt,& mentem in caelestia attollunt, solo diui- h, i 'Do amore accensi, Olentes odoremsanctitatis, s bo- s. Ber. semrig Sm ,ac proximos quosi. ad sponsi amorem perbs eo in Lauina exempla concitare non desinunt. S. Bernardus agens de bonis Christianis: ct couersationemsua inter Getes habentes bonam, Christi erant bonus odor in omni loco,ait:Odor bonus, testimoniu boni . Hoc de bono opere, t uam de flore odor processit. E t paulo post: Idcirco ergo dixisse odorem non immerito referuntur ;qui non fusi gloria,sed alioru, de sua bona opinione qu sere salute. Habes ex Bernardo, nomine odoris, 2 Irimoniu&opinione. Fama ipsam ea demetapho Id.ra designat id e Bernardus, explanas ea verba cati- in cani ci hosios chi, O liliti conualhu . Ex qs,quae praecla- '-- ' ' 'rede colore& odore lilia scribit, excerpsi pauca, qui b. mea positio probatur. Opus tu sit, ita cluri,studiuiuum,desiderium tuum, lilia esse protestantur moralis quidsi rerum ipsarum cundor o odor. Hahent*mores colores,os,habent oe odores . Ergo de colore coV- xo inscientia consultetur; de odore, fama. Faetere fecimi

odorem