Tres novi tractatus ascetici Iulii Nigroni Genuensis e' Societate Iesu

91쪽

odorem nostrum coram Pharaone, es seruis eiur,altitilli dicetites de opinione. Puod ergo de corde puro , oeconficientia egreditur hona, candidum est, ct est vim

tui . Si autem y bona fama secuta fuerit, ' lilium est quippe cui nec candor liiij desit, nee odor. Erit

quidem virtus contenta candore conscientiae, ubi sequi non poterat odor fama , nec excusare se iciet vitium conscientia decoloris. Hactentis Bernardus cum amtiquioribus patribus con sentiens. Cuni igitur dor unguenti suaveolentis, famam , opinionem sanctam,ac bonum nomen significet, quo Coen

hium Religiosorum ad regulam vivetiu fragrat; quemque foras quaque versus spargit: hunc oti s muscarum similes perdunt, exterminant, imgraveolentem vertunt. oculis Lincaeis extranei penetrant in domicilia Religiosorum: obseruant omnia , qu*cunque faciunt l, inquirunt cario quod quisque ministerium exerceat: notant eos, qui suum munns deserunt, qui deponunt imp stum onus,qui de gradu decedunt in hac spirituali militia per otiositatem : paucorum culpam toti conventui tribuunt, ac dictitant , otiose vivere iulos, qui ante hac strenue laborabant in suis ministerijs exercendis,iam in parum necessarijs visitationibus,deambulationibus ad fallendum tempus , in percuriationibus inutilibus, in superfluo somno magnam diei partem terunt. Hoc modo vertitur in foetorem mal* tamq , suauis odor bons, qui de monast rio bene moderato,& in sanctis ministerijs occupato in extraneos ac ciuitatem uniuersa a

92쪽

CAP. III. Remedia fugiendi fetandiq. ptii

Damnati . .

si A D tertium postremumque eaput verrenis

acidus est stylus , quo remedia quatuor c prehendentur, quibus otiosi curari queant. M dicorum prudentium est, non inuestigare modo causam dc grauitatem morbi , sed etiam parare morbis cognitis congruentem medicinam. Praeis stabant hoc AEgyptiorum monachorum praefecti;qui,ut refert Cassianus , iunioribus aperiebat, Et causas imminentium papsonum, ct remedia sani - camilleatum. Multa remedia traduntur 1 magistris spurum ritualibus, tum antiquis aduersus Acediam disputantibus, Cassiano, Climam, Nilo; tum reis cen tibus Dionysio Car tusiano, Ioanne Busaeo, Iacobo Aluaro, Bel nardino Rosignotio , Carolo Scribamo SC alias. Non omnia colligam, sed ex omnibus paucula , minus ab alijs expensia,cui sius explicabo.Remedium I. Magni fae. tempus. 3 2DRimum remedium a me sit hoc: Otiosus 1 magni aestimet tempus, quod in otio deperinditur . Sanctus Bernardus nobis est magister, ubi

verba otiosa insectaturr Nemo vestrum, Fratres sparui estimet tempus, quod in verbis consumituro iam s. n. les.ss: si quidem tempus acceptabile ect , ct diessalutis . de tripi ea Cur tanti aestimandum sit,aliquot rationes affer ''d'tur. Prima ratio est, quia sapientibus in maximo pretio habetur, quod vere sit res pretiosistuma. Antiphon referente Plutarcho rena pretiosissi , thmam esse praedicabat. Theophrastus vero tempus Avi'. 'esse silmptum pretiosissinnim dicebat. Spectant Laec l . huc prisc*rum sapientum dicta, quorum mem, T F nil

93쪽

e Alea r. nit Clemens Alexandrinus: est hoc tempus cie me temere censumendum: ev alterum vulgatius & iam En. biIius: Parce tempori r quod tribuitur M. Tul-Σ , ' L. Senecae tape venit in calamum eodeniam sensu , quo prius, non esse temere insumendum.

Explicat idem philo*phus in epistola prima et

Vindica te tibi, ct tempus, quod adhuc , aut aufer Minr, aut surripiebatur, aut excidebat , collige reserua. Et paulo post conqueritur de ias, qui non tanti aestimant tempus, quanti oportet. Quem emhi dabis, inquit, qui aliquod pretium tempori po ad.Lec, nat s qui diem actimet I Miratur alio in loco eos, breu. vitae qui rempus petunt, & facilitatem eorum, qui ro. gati concedunt. Illud ute .spectat, inquit, pr pter quod tempus petitum est ipsum quidem neuter.

suasi nihil petitur, nihil eatur: re omnium pretioris

a luatitur. Subdit rationem cur contemnatur. Fallit autem istos,quia res incorporalis est,quid sub oculos non venit; ideoq. vilissima a stimatur, imo pane nullum pretium eius est. Ausim dicere sapientes iactos saeculi, qui scitum hoc formauerunt,non senisaee et . xen iam tantum, sed etiam verba mutuatos a Scriptura sacra. Legimus in Ecclesiastico, Fili,consem O tempus , ct deuita a malo. Seneca scri psit. Tempus cologe , serua. Seruandum autem est tem pus. non minori diligentia,quam argentum,quoniam non minoris qstimandu est, ut scripsit Dion Chry- Dio Chly sostomus. Immo& pluris faciendum quam argenaeeemia rum oc aurum, ut alis s sapientibus placet, quia vis

troq. pretiosius est. AEquatur quidem auro pretiosniam metallorii, quod ut auri paruo rameto multum argenti , aliorumve metallorum comparamus: sic modico temporis spatio magnos quaestus facere possumus. Sed a tempore aurum pretio si a-peratur ex eo, quod exiguo spatio caelestes diuintisque thesauros acquirere nobis licet, exemplo

94쪽

praedestinati Latronis , qui momento fere temporis emit in monte Caluariae paradisum Qua- L aes, . re Sanctus Ambrosius reuocans clericos vercel-ep.is. ad Iensens ab otio infructuoso ad fluctum laborum, Ecel. T-- merito clamat his vetbis: Quid in erasitvum HS si' feri y potet ct hodiernum diem lucrari. cauendum est enim , ne S illum non teneas , ct hunc amittas. vlan exiguum aerarimentum eo vel hora unius . Muna hora totius vita portio eo. Haec Sanctus Am-hrosius. Hoc ingeqs pretium facit, ut amissi temporis, Deo sit reddenda ratio, ex Sancti Gret

xij Theologi sententia: quia nulla temporis particula , ob magnitudinem pretij habetur pro dere icha & neglecta, illi summo rerum Domino v

gubernatori, qui minima quaeque attingit & rat sua prouidentia. Verba S. Nagian Zeni dare ' scis , iuuat, unde sensus ipsius eruitur. Praeclarum in Nah.orus nos in hae opinione versari, ut non modo sermonis O n. is. actionis,sed totius etiam temporis rationem a nobis r rosci existimemus. 3 Secunda ratio cur tempus eiusque iacharao plurimi facienda sint,est quod inopia temporis laboramus. Quae enim pauca,modica,& rara sut,utilia ramen, ea pretiosa existimatur. Hinc illud in li I. Ubro primo regum Et firmo Domini erat pretiosus in Aiebus illis. Vbi S. Gregorius Papaestuantum aca s. Greg.I. era historia veritatem pertinet , pretiosum pro ra- R i xv c ro posivit. Philosophiae nota haec inopia est. Zeno ' apud Laertium dicere solebat, Nullius rei nos maiorem inopiam perpeti,quam temporis. L. Senecq L er i. oquerimonia frequentissima est, tempus velocissi- L.Metem me fluere: partibus ex tribus nullam ii nobis possi- o. di togis deri,nisi breuissimam praesentis: non sufficere ad necess)ria discenda, proinde non esse in studia inu i. .i, tilia prodigendum , quoniam hac ratione vita fit breuis. Fatebantur quoque hanc inopiam s

95쪽

qui dicebant , unius temporis auaritiam hon Ram esse s inter quos ex antiquis eumdem S necam numeres; ex recentibus scriptoribus Sta- vita oli nislaum orem Cardinalem elarissimum d e' d ctrina dia probitate virum . Ibant in eandem sententiam ij, qui remporis parcissimi erant. Ta- Arei Mna Ies Lacedqmonij; qui,ut est auctor AElianus, adeon' M itemporis parsimoniam curabant, ut nulli ciuiupermitterent illud , vel in otio, vel in rebus ludiis in Ca cris consumere. Talis Cato maior,quem ut signum. Ceis --nituisse, die unu in otio perdidissim Talis Cato minor, qui curiam cum libro adire C l. 3. A solitus erat; ne, dum senatus cogebatur, quidquati J itu. temporis sibi periret, existimans deesse sibi, quod is xlij falso sibi superesse arbitrantur. Talis deniq. Plinius senior, qui tanta fuit parsimonia tem p

. ris, ut aegre tulerit lectorem super mensam repeta, tere coactum,quod ea interpellatione decem amisplius versus se perdidisse diceret . ut in sella, aut rheda , dum inter faceret;in balneo,dum di strinis geretur ac tergeretur , audiret aliquid aut dicta- Li t. ret; ut Plinium sororis filium ( qui haec mem, ad Maras, riae tradidit ) deambulantem corripuerit his veta

his et Poteras has horas nonperdere. Perire, inquit idem iunior de seniore, arbitrabatur omne temur, quodstudi ius non impertiretur. Adnumerandus est his Petrus Canisius noster, cui temporis auaritia Frie. f., tantas quanta numquam cuiusque pecuniarum , eh. l. s.sitae ut scripsit Franci scus Sacchinus in eius vita. Neq. canii. enim in actuosiima vita pro catholica Religione, tam multa scribere potuisset, nisi minutias temporis,Senecae monitu , e collegisset& seruasset. Denique parcus temporis est, quicumque lab i. riosus est, cui tempus non superat, ut S. Nilus p stetis scriptum reliquit,

Tertia causa magnifaciendi temporis est,.. - quod

96쪽

quod perditum recuperari non potest. Indicatur L. S. Basilio,vbi ait: Turpe quidem prasens proiicere o. t 'tempus,ac sero postea reuocare praeteritum quando nullum est lapsa sirtuti remedium. Sapientis senis dictrina fuit haec apud S. Dorotheum;qui senex hac memorandam sententiam frequenter sodalibus Lodisia suis inculcabat: Aurum, vel argentum si perdiderit sei. D. homo , poterit tantumdem inuenire S reponere; si vi

ro tempus amiserit , nequaquam umquam illud inuranire , vel acquirere poterit, neque aliud pro eo aliquam o rescere aut resarcire:de alia in eumdem sensum.

Noe vinum est, inquit Seneca, quod ne gratus quidereddere potess . Perditur autem tempus, non so 'um Plum in nihil agendo, sed etiam in male agendo ex opinione vera S. Hieronymi: Omne tempus, inquit , in quo non tirtutibus deseruimus, sed viiijs, perit et quasi noo fuerit , reputatur in nihilum . Quarta cauta , cur in magno pretio debeat nobis esse tempus, est quia datur ad poenitentiam nobis

a Deo, atque ad bene merendum; proinde nomest otio consumendum. Indicat S. Cyrillus Aleis xandrinus afferens testimonium Pauli: Dum tem LCvriRApus habemus operemur bonums in quo explicando do Rcet,non impune Iaturum, qui otietur, cum tem- Ga s. pus habeat operandi utiliter . Quemadmodum agricola . si tempore arandi ; de nauta opportuno tempore nauigandi, otiose sedeat S oscitetur Indicat & B. Alch uulnus ad regem CaroIum scri- Dalehusehens: Tempus huius inta velociter currit, fugit, ct v. a. non reuertitur Ineffabilis vero Dei pietas humans prouidebattineri, breuiter laborare . ct aeternaliter coronari. Ideo pretios nobis debent esse tempora; ne percamus per negligentiam , quod per bona vitae exemcitium halare poterimus. Atidiatur etiam Sanctius

Bernardus attingens fere omnes praedictas causas et et

qui solito ardentius castigat otiosos temporis pro stoli.

97쪽

digos. Vbi dixisset non parui aestimandum esse ltempus, quod in verbis consumitur otiosis, haec subnectite Uolat verbuum irrevocabile , volat tem- pus irremeabile , nec aduertit insipiens quid amittat Libet confabulari , arunt, donec hora pretereat. o nec pratereat hora: o nec pertranseat temp- . Donec hora pratereat , quam tibi ad agendam paeniatentiam , ad obtinendam veniam, ad aequirendam gratiam , ad gloriam promerenaeam, meseratio condiatoris indulget. Donec transeat tempus , quo diuinam tibi repropitiare debueras pietatem , properare ad ametelicam Iocietatem , suspirare ad amissam heredit rem , a pirare adpremi am felicitatem, excitare ae missam voluntatem, fere commissam iniquitatem. Urget dissimili exemplo agricolarum, mercato rum, mendicorum, qui datum tempus opportunum colligendorum fructuum , lucrifaciendi , stipis accipiendae non amittunt, aut negligunt Quod Bernardus scripsit verbis otiosis nominatim amitti tempus, multis ante saeculis idem Samehus Hieronymus definiuit. Placet eius quoque r.3 verba referre, ut intelligamus communem p mm .im trum in hac re sententiam. Narrato Titi Impe-

' - ratoris dicto laudabili, doIentis se diem perdia disse, quo die nihil boni fecisset, haec ait merito excandescens: Nosputamus non perire nobis horam , diem , momenta , rempus, aetates cum otiosum verbum loquim- , pro quo reddituri sumus rationem

in die iudieii 3 QMd si hoc ille sine lege, sine Euan

gelio, sine Saluatoris re L postolorum doctrina, n ruraliter oe dixit oe fecit , quid nos oportet facere psum n.ii. Quyniam vero probatum dc concessum est lauda-P- 3 bilem esse temporis auaritiam, imitemur, ut Bem nardus monuit, mercatores in primis , in auaritia lucri; sumamus eorum affectus, imbuamur

98쪽

eornm inexplebili cupiditate aduersus spiritualea quaestus, atque hac cupiditate otium eliminabiamus a nobis et quemadmodum auarissimos me catores facere obseruat Saninis Ambrosius , ubi de El. a. in graui, luculenta, atque ardenti oratione in eos inuehitur, qui fidunt infido mari ,& illud otiari non sinunt. Inter alia multa eloquenter dicta in illa inuectiua , haec nobis prosunt et Uerecundi res venis sunt, quam vestra cupiditates. Illi habent et sua; numquam vestra quarendi studia feriam tur . Et otiosa tempestas est , numquam vestra otiosa sint nauigia. utinam nos Religiosi faciamus idem in spirituali mercatur a.

Remedium II. Depulso causarum loti .

Ecundum remedium expeIIendi morbi ho

ius, quod ego propono, est Depulsio caus xum ipsius. Receptus aphorismus medicorum est, a naturalii philosophia derivatus, sublata inus a morbi morbum extingui: neq. hunc curari posse snisi illa tollatur. Hinc illud sapientis cuiuspiam , Iardropen non posse curari: disi cavs morb fuge u. ι - rit venis. Prisci patres ac magistri spiritus deducue earmo. ad spiritualem medicinam . Cassianus Apostolo Cassi L- Paulo tribuit hanc scientiam praxin, cum 'ait: Causas tantorum ulcerum; qua de misce otiosita ris emergunt , uno operationis stataris pracepto curauit: in peritissimus medicorum , ceteras quoque valitudines malas , eodem cespite pullulantes, mene protinus extinguendas , origine morbi principalia exempta . Chrysostomus quoque docet alicubi morbi causam esse fugandam , ut aeger siuo s. Chesi corpore, siue animo persanetur . Prima igitur hon , . ii

oris causa tollenda , est Acedia , cuius filiam e M F statui

99쪽

filiam flatuimus otiositatem. Non est animul de Aredis disserere , eum de hoe vitio extet Cassiani

liber decimus integet. Suggero duplex adiumenaeum ad minuendum illud taedium, quod existit ex Aredia . At latum est obseruatio aecurata duplicis ordinis,de quo tractatum edidi, quorum alterdicitur ordo publicus disciplinae domesticae , a Iter ordo pirae piluatae. Qui enim sua munera exequiis tur ptaescriptis temporibus, vel ab ordine commani totius taenobia vel certe ab ordine priuatosque ibi ipse prudentet praescripsit, non repugnantem ordini publieo,sane is otiolus esse non potesti quoanians ordo uterque Religiosum detinet a tuane, usque ad vesperum occupa turn .Si non seruat ordine et facili cadet in otium; quoniam, ut te

dicit Theophylactus, Otiosus ab ordine delitu suo. i. Alterum adiumentum ad expellendam acediam.

vel rette minuendam,est varietas actionum , qui lucundissima est. Haec aute vicissitudo terum agmearum in ordine est: quoniam ordo prudenter c5sti tutus miseet actiones ita, ut orationi seceedat lectiosectionem labor manuum excipiat, hune scriptio sequatur,hanc interrumpat examen conscientiativi in eodem tractatu de ordine distinctius ex plicatur. Testem produco B. Laurentium sic aeria r. Lan' i' dentense auoniam custi statutis perficiunt temporia Q. ..... bus, eondicium: intamquesivam sinetadio deducuncto. Dactianus quoq Abbas monacta in monet ne siet ia--l otiosius: suadetque ut legat,si non libet oraret aeriis

v hat, si nauseat animus ad lectionem , exreinum opus manuum assumat,sa selibere taedet. Intelligem a.d. bat taedium varietate leuati,ut in eodem tractata demonstraui. Secunda otij cause,in iunioribus poCl. Aes .f. tissimum, esse solet priuata quidam amicitia, quari din. . trahit illos ad freque tia otiosa colloquia,ut Clau-

'ri' dius Aquauiua obseruauit, qui hoc genus amicis

100쪽

tiarum existimatotij fontem uberrimum esse. Inimici industriarum huic morbo experientissimus medicus facit medicinam. Liber vulgatus est, simpeque reculassad eum lectotem relego: ut etiam, ad supellatem religiolam Caroli Scribani , ta ad

tracta tum meum ascericum decvnumtertium. Maiei ea

Tvitia oti, causa est superbia ramulus, qui illud Frogignit in senioribus, qui aliquot annos in Re- talia

ligione vixetunt, laborarunt. Est horum nume- inliuilisto existunt interdum nonnulli , qui sibi videntur satis superque laborasse ac Religioni servis r proinde sibi otium putant deberi cum aliqua dignitate e quamuis etiam num laborare valeant .riam si propter aetatem ingrauescentem, imbeci litatem ex ea piovenien tem, morbum, nihil effitere possent, quietem illi negare, contra legenia ueharitatis esset. Dixi ramuscillum esse supelbiae,

respiciendum est quid egerimus; sed in futurum, uid non fecerimus. Inutilet nos fetuos existim e debemus.Sic monet omnes magistit perfecti nis comparandae. Tollent hanc causam orij,quae subijcio. ptimum humilitas,quae dictat nobis semper pauca de vilia esse , quae gessimus, praesertim si cum aetetna gloria con feran tur,Deinde consideratio legis de persectiane stibinde comparanda, quae Religiosis imposta est, nec ab ea soluti sunt atque exempti senes. Tettio intellige seniores quoquo subesse periculo telabendi , nisi quotidie proficetemnentur. Mae plog temo per otium ae in otio fi ii nequaquam potest. utinam sciamus alienis pCtieulis esse cauti t quands in histotin legimus res, qui columnae putabantur immobiles, in otio miserabiliter cortuisse. Quarto ac plastremo debent seniore exemplum iunioribus pi bere fugadi ollii

quod

quia nemo perfectioni studens putare debet isatis labotasset se multum metitum esse. Non r