Isaaci Casavboni Epistolæ, quotquot reperiri potuerunt, nunc primum junctim editæ

발행: 1638년

분량: 873페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

471쪽

61 I s A A c I CAs Au BONI festinatione. Deus Opt. Max. te servet. Vale. iv. Non. Iunias

CIPI DCXIII.

EPIs TOLA CCCLXXXIII.

EI DE M. tu on ut . x TTVam de amplissimo Thuano epistolam, vir clarissime, recte accepi. Fecisti rem & utilem ipsi, & sine dubio gratam. Saepe ille mihi narravat, quantis sibi laboribus constarent ea , quae scripsit: neque tamen dubitare se, quin res peregrinas exponens sepe offendi se set. Ae sum ipse conscius animi candidi, quo semper incepti sunt ab illo , qui certiora ipsum vellent docere. Itaque nullus dubito , tuas ejusmodi animadversiones fore ipsi longe gratissimas. Sed Historiam tuam quando videbimus t Ego ingenti flagro cupiditate ea legendi, quae ais scripsisse de Albano duce. Utinam quos non puduit tam tetra de horrenda scelera admittere, pudeat saltem in tuis scriptis recognoscere. Possemus in posterum meliora de illis sperare, si semet eo Romanenses possent adduci, ut suae immanitatis illos serio puderet de poeniteret. Sed non ita Romae vivitur, ut sperare hoc liceat. Nos in opere suscepto pergimus; Sc primae partis editionem dies ac noctes urgemus. Quid praestiterimus, Vere doctorum dc vere piorum erit iudicium. Sed de his alias. Vale, vir doctiis me: & me, quod facis, ama. Londini, pridie Eid. Novembris, C I I D cx I x I.

EI DE M.

QVas misisti ad me notas in Plistoriam -- Tliuani, vir cI rissi ne, cum ipso statim communicavi, te , uti spero, non no-lcnte. Respondit vir optimus Sc amplissimus; magnas se tibi habere & agere gratias : petereque a te, ut quod inceperas, perficeres,mu grave est t. Quod ego etiam summis precibus a te contendo. pus , quod sub prelo habui, jam Dei gratia ad umbilicum est perductum. Utinam bonorum exspectationi is liber satisfaciat. dedi certe operam, ut cupiditate meam adjuvand e Ecclesiae Dei pro mea virili declararem Tu, vir doctissime, quid agis i non quiescere enim te . illud scio. Oro Deum .immortalem , ut studiis tuis& conatibus

472쪽

migis magi sque in dira benedicat. Vale, de me ama. scripsi raptim, propridie Kal. Febrs c I a Ia c x I v.

miru, oi mi. D

iti bid ab

O LbA CCCLXXXV,

E IDEM,

REiponsum ad novillimas tuarum , in clarilli mei, citius accepisses, si per valetudinem meam licui liet mihi literis scribendis dare operam . Miror queri te , quod nullas ab amplissimo Thumo acceperis : videris enim.existimare, te, quando thias eruditissimas Notas sisti, aliquam ad Thuanum epistolam adiectile, cui ipse non respon-dςrit. Te vero, vir eximie, ii ita persuades tibi, in errore versaris. Nam ego tunc temporis 'unas du9taxat literas accepi , illas nimirum ipsas, quae tuas obiervationes continebant: quasque ego ad Thuanum mis. Si alias ipse scripseras . seim eas mihi non mille redditas: ac propterea Thuano de illis nihil unquam suilia compertum. An postulata illa tua, quorum in postrema epistola meministi , continerentur ea, quam ad Thuanum ipse misi , pro certo non pollum astirmare: puto tamen , ruhil eorum ii , illis literis tuis me legisse. Egit vero mecum ipse magno studio, ut tibi gratias agerem: &, quam gratum hoc tuum insigne officium sibi fuerit, prolixe exponerem. Certus sum, te nihil ab ipso petiturum, quod non statim sis impetraturus,

EPISTOLA CCCLXXXV I.

scripsisti ad me , Gregorio Benedicti filio dedisti, vir ob

servande,& ex animo dilecte, accepi. Gratum mihi supra ouam vel bis possum ex ptimere, quod nostri memoriam & amorem constanter adeo servas. Persuade vero tibi & penitus imbibe , neque me neque Metorem meam te essu inferiores in minua: cvevplenti' con

tentione. Quamobrsm grati in nihil milia, nihil ipsi possit acchdςre, '

quam si de prospera valetudine tua sic omnium tuo ritin saepissime feceris nos certiores. Equidem licet semper occupatus, & plane ad sob ulam otio carens, ne meam lampa negligentiam possis accusare,

473쪽

ant ossicium c Drarea retaeae, ebo . Res nostrae quo Illo Ioeo sinine pluribus nunc scribam, facit ta lallarithist Tann, qui omnis dens. bis, si operae est sciscitari, certa reseret. Verbo tantum dicam , postquam Genevadis; ea re e vo irri non videri pone fieri ut ma-pis ex animi sententia usquam collocarer. Floret hic, si usquam in Galliis, Ecclesia Dei. Zelus de parranetsi longe infra praescriptum', sic tamen vi erat . ut nondum plane conclamatam essρ religionem vel unius hirsus Ecelesiae arborierito queat inrelli . Jam nos ranae, omnium eo initas , humanitas &benevoletitia, quantamine sperave ratinis quidem. Sed plura de nobis affata seripsi enim t tim iuin' lum semiso uinis, vernin plane in ut poeta nescio quis ait. Vale igitur vir amicissime. & me uxorem quem amae nostros libet nitrioqili inprimis Iohannem amare perge. iterum vale. Moemp. a. d. rv. Idus Apr. c r I I I xc v i I.

E IDEM.DIu est iis, anssctissime, cum tuas est e . Respondi enim his, Ga

mel nocissimiς,quas a te accepi . etsi autem non cum me eis, maia renix ilcis me negotiis uolitiim ce occupari: nihilominus tamen peto a te, scribas ad ii clamo de omnium tirorum quam hoc mihi facere nihil graitiis potes. Ego vicissim eam praestabo diligentiam in scriSendo, ut queri de me non q leas. quanquam insit vehementer animi fallor ea nos manent tempora quibus difficillimum

sit futuitim uobis hoc literarum commercium exescere. Conemur tamen obsecro vir amicissime. Ad mutuum amorem crebris allocutionibus , si fieri ulla ratione potest, focillemus. Omnes nunc isthic amici mei videmini cori si lasse , ut ne vestro si imma conqueretis. neminis accuso negligentiam,omnium tamen dcsidero diligentiam. Atquis pet Gaium haberetis, quam laetae milii uxoriqilam stini ques iii hinc veniunt litetae, aut valde sanguit vetat in nos aliis, aliter briores ad nos daretis. Valetudo mea eo adsuc in in uest: ut nondum constituerim, aerar an sanus dici debeam. Sed Deus dabit; spero, meliota. Utique si spera nomadiutius uti illi placeat. Laertem enim vitam itan optamus. Uior ei beni ficio filiolam . - f..iani semesiptem hebdomadas peperit. De tua de omnium morum squi re mei sunt valetudine quam opirmaliteras sitio . E iam illud te oro, ut verbis meis enerandum coetum patarum ac professetum sancte pii

474쪽

rimum iubeas. Deum veneror supplex, benedicat vobis omnibus m ιγῆ . . . Mompelli languente manu Idibus Mali. ci δὲ xcv II.

tu est, vir cla. illime.cum ad te scribere gestiebat animus. nam qui taene multos mi ira praeclara de tua singialari pietate , paricluditione juncta. audulem praeda cxte : optaban nta duntaxue iuncti Me animorum, cluae puri Umnes ubivis locorum politos inuicem conciliet, sedula eriainaretiore amicitia, quae lata ratum commercio sive ur, tibi coniungi. Accedebat ullaeciam caussa. cog:rans enim unum e filiis meis studuaru catalla iubae mittera , precibus murutti volui a te contendere, ut si fieri posset in tuam domum illum δε- mitteres: ut in ea velut in alyIo quodam tutus esset a fanaticis opinionibus , quas audio icthla impune grassari. Haec cogitanti mihi ablata est tua epistola, quae per hanc urbem diu lactara eCce tandem per venit quo mittebatur. Gaudeo, vir doctissime, elle tibi datam occa'sionem anI Vrondi eunctationem meum. Posthacis ita tibi videbitur i mutua scriptione hoc ossiclum diligenter colemus. Ego, fi per caras quibus obruor , A morbum gravi ilimum licuillet, poli tuas a ceptas horam unam responsionem non distulit Iem. Scripsi nuper decumbens e morbo ad singularem amicurn meum T. Erpentum, ut mei millantium apud te excusaret. Si vitam Deus Opt. Max. e cesIerit , dabo deinceps operam ut intelligas, eas amicitias facere me

plurimi, quas olim Gene cum piis viris contraxi. De posthuma filiola νῶ -- Baudii tantum scio , quantum ipse mihi indicasti. nam a clarissimo Hransio a multis mentibus literarum nillil accepi. Velim credas, di marti insaniis meis verbis serio eonfirmes, si quad tur occasio commodis inserviendi vel matris vel filiae , paratum illisere studium , ossicium , operam & laborem meum. Videat qua in re possim illi esse utilis. & quod facere me volet , fictum putet,ia λιαι--γ--- , ἐ-. Titii mei missionem ad vos Regis Serenissimi voluntas retardavit l, cui placuit ut in Academia Oxoniensi

aliquamdiu maneret , pr msquam transmarinas Academias adiret. Nihil dum tamen certo constitutum est. Vale, vir clarissime& me ama.

475쪽

o Uum ante qaartum iam mensem tuas Meepissem , vir venerande, qu o minus illis statim responderem morbo sum impeditus, qui ine aliquamdiu astixum lcisto tenuit; sicut scribere memini ad virum longe eruditissimum atque amicissimum Erpentum. Sed non multi praeterierunt dies postquam ad illum literas dederam, cum multas epistolas de eodem , quod sunt, oleo paravi, & fasciculum satis grandem adesariissimum Heliasium misi. Inter alias fuit una ad te, vir

praesunt iis mea, qua agebam tibi gratias quod me scribendo provo asscs, cupidum sane iampridem te compellandi ; sed nescio quomodo hactenus cunctatum. Respondi etiam de postruma τ Baudii, candidoque animo tibi significavi, non debere ipsius matrem hoc utique tempore, ullum a MAMMAM subsidium exspecta--re. Conatus sum iam ante plures menses vadum tentare, de quid inde esset sperandum: explorare. . Voluit etiam Opera dc gratia. viri magni D. N. quem Vocant Comitem ae N. in eam rem uti. noram enim

illeqnimo terga patrem fuisset. Verum neque illi visum est opor unum id nunc aggredi negotium s dc egoire cum aliis τώ -c-- municata , alien illima esse iram tempora ab omni eiulinodi petitione, sum expertos. M.A.κ Omitio alia plurim,quae illiteris coari' mittenda. Ceqserem , facile intelligere , non esse nunc tempus peti'tionis illius initi tuendae; in qua poterat studium meum dc opera aliis quid fortaste prodesse. nam equidem si ratio temporum ullo pacto pateretur, nullum Moicium. fuissem praetermis iurusi quod a viro bono, &Ch istiane, atque ςo a coic poxuit spaMi. Ea sublatasime, quae nunc prosccto null/ est, possitne Qper mea ves matri, Vel filiolat ulla in re et D iuilis, vos statuetitis. Ego si pollim , hoc est, si non obstaret i r , qui iam μ , se rein lubens, ' quantum , ni patien admiratu, assiduis eiga filiam ostiola proba' rem. i Nunc eius rei arbitrium permitto tibi, de claris io Hein sto, tu id consilium matri suggeratis, quod e re ins uris maxime . futurum judicaveritis. Mirari ivanc unum, satis ipse nequco, eo

quem dixi fasciculo quid sit factum: amico epim exploratae fidei eum tradidi, de qui meas site omnes in Idollandiam soli tim in axe. Sed accipiet tandem aliquando fasciculum illum amicissimus Helnsus, qui sitarum securitati mesius prospicere Hon solet. Nam quum

476쪽

ante menses sere quatuor exemplar ad eum miserim libri a me nuper editi. necdum tamen an librum ipse acceperit ex ejus literis pomi cognoscere. Eum librum piis hominibus isthic non improbari ex epistola tua posteriore didici, eoque nomine Deo immortali gratias egi.

Si dabit . χροτὸς vitam, & conatibus meis benedicet, majora moliemur in proxima parte, & veram antiquitatem summa fide Se diligentia asseremus. Lond. Eid. Iun. cIIIIx I v Peto a te ut viros clari se

simos, Meursium & Erpentum , ad quos scribere nunC non potui, meis verbis salutes quam osticiosissime. Versatur jam isthic Isia cus Chabanaeus sororis meae filius, juvenis singulari pietate praeditus, cui si patefeceris aditum ad amicitiam, rena feceris gratissimam. Amoipsum non aliter ac filium.

EGO Vero, mi Porthaesi, te consulere quam a te consuli malim. Tu enim malor , tibi me est aequum cedere. quod de libent illime facio : nec tibi solum, ves propter aetatem, ut de cruditione nihil dicam viro venerando: sed vero etiam cuivis e trivio , qui me aliquid docere fuerit paratus. Equidem non inficias eo, quantum per furores nostrorum plus quam civilium bellorum licuit, id sedulo egiste me, ut aliquid addiscerem: sed omnium laborum meorum hic jucundissimus ad me redit fructus , quod descendere in memet didici lle videor, de nosse, quam sit mihi curta suppellex. ingentem enim dc prope infinitam discendi cupiditatem, qua flagramus, facultas comitatur oppido quam renuis. De proposita quaestione sic paucis habe. Plane divinares est Hebraeorum Critica, quam ipsi Massinam vocant. S pem Legis solent Rabbini hanc indigetare πιον-: quod tu non ignoras, qui, ut video, in hac palaestra te exercuisti. Originem Masesorae varie explicant Iudaeorum magistri. Vidisti, credo , quae sit per ea re scripsit Elias Levita, in prae satione suae Malloreth Hanimal l . reth. Vir ille doctissimus& acerrimi iudicii haut dicite iensit recte

hac de re , etsi scripsit non satis recte. Videtur enim tandem eo revolvi , ut eorum accedat sententiae , qui putant traditam Mallo ram

librorum sacrorum ab ipsis eorum auitoribus: quod non solii m falsum, sed & ridiculum est. neque hoc non videbat Elias, quod facile ex eius verbis apparet: sed nihil dissicilius est quam usu confirmatum errorem vel agnoscere, Vs libere repudiare. Atqui omnino vetiim est

477쪽

468 Is A Ae i CAsAu BONI autorem non esse Mosem F πm & estque ΑπιγλM 3 existimare ab ipsis autoribus eise prosecta quae in arte illa docentur. Similior veri est eorum Rabbinorum opinio, qui inventionem F a ta& ad sapientissimum illum Legis scriba Ezram referunt. Sed hoc verum fuerit in libris duntaxat Mosaicis & aliis antiquioribus. Nam ut ditputat Elias

recte; inscriptis rccentiorum prophetarum vix opus adhuc fuit correctorum diligentia. Horum sententiam putamus nos aut veram aut

Verae proximam: neque dubitamus vel Ezram vel alios circa illa seretempora, initium dediste huic Hebraeorum Criticae: quam postea doctissimi quique e Iudaeorum lcholis tractarunt. Quemadmodum autem Philosophorum apud Graecos atq; etiam grammaticorum icchas legimus suille, ita de Massoritatum diversae scholae ac velut familiae extiterunt. nam quae in Oriente remanserunt synagogae, praecipuum huius eruditionis autorem secuti sunt Iacobum Nephtali filium: qui in Occidentem & veterem patriam redierunt conditorem Massorae siue laudant Aaronem filium A sicher. Ita scilla est haec disciplina in duas λ- Mei , ' na de Qui existimant Malloram corruptorum librorum elle argumentum e nae illi magni criminis te obligant: cum potius certae fides Sc integrae testimonium. divino verbo haec ars praebeat. quod aliquando Θ η nostro quodam, machae diligentiae commentario sumus probaturi. Orbiculi de quibus scripsisti, nullum alium usum habent, nisi ut lectorem admoneant, ut oram libri consulat, inventurus ibi notam Malibreticam. In magnis Bibliis tamen Veneticis notae Mallor itarum,non ut fieri amat ad comtextum in margine sunt adnotatae: verum partim in eo intervallo quod est inter Hebraicum textum de Chaldaicum Targum: partim utrique

illi pagellae subiicitur. Solent marginales criticorum notae singulis se- te literis scribi: ut videbis eo quod diximus interstitio. Exempli gratia: Circulus 7- impositus reiicit ad nota quam illo loco habes. quid autem illi numeri significent declaratur in altero quem indicavimus loco. Cum hic orbiculus duabus dictionibus interlicitur, scire licet

ad utrumque verbum adjectam notam criticam pertinere. Non minima sane dissicultas est, omnes has notationes ejus artis recte intelligere: qua re excelluit olim divinus vir Ioannes Mercerus, omnium Christianoruni nostri seculi sine controversia Hebraice doctissimus. Sp ramus non mediocrem aliquando lucem opera nostra accessuram huic studiorum generi. verum hoc-ς γέ 'aidem aliae curae nos habent. Vale de nos ama. Lutetia Pariliorum propridie Kalend. Februar. anno T

478쪽

Vam gratae mihi literae tuae fuerint, charissime Vassani, vel ex oleo conjicere potes, quod semiaeger haec ad te inaro, postpositis aliis curis multis. Sed nolui tam bonam praetermittere occasionem tuis respondendi, ut de laetari me amore tuo intelligeres, & mutuae benevolentiae significationem a me vicissim acciperes. Gratiarum actionem, qua apud me uteris, eatenus admitto, ut animi mei tep . tius rationem habere censeam, quam meritoriim: quae agnosco & ipse renuia cum esset ille magnus, de tuorum studiorum adiuvandi cupiditas vehemens. Sed incidit tuus ad nos adventus in ipsam negotiorum nostrorum , ut tute scis probe. Quare succisiva temporum, quae tibi impenderemus habebamus prope nulla. Nunc abundabimus, spero,otio, postquam ex hac valetudine Vires receperimus: . quod brevi confidimus futurum Opus institutum, mediocri diligentia usi, inter curas plurimasque & molestissimas longumque morbum, absolvimus tamen ante dies ipsos xv ID. eoque nomine Deo laudes diximus. non quasi aliquid με - - ε-- praestiterimus : sed quia scriptionem experti longiorem quam initio conceperamus animo, dici nequit quoties prius quam pervenimus ad umbilicum, taediaverimus. Exspeetiui scimus cum librum a multis. quorum exspectationis minus lectio responderit, eo nos solabimur, quod bona fide M in continuis interpellationibus ad ejus historiae lucem contulimus. quod ante nos secerat nemo. Os res horum studiorum, de quibus aliquando garrire una tecum inemini, aut Marrucini obtrectatores nostri nominis quid judicaturi sint, ne curamus quidem. Verum de his plura alias. Vale mi Vallani, de s dentium meum apud lectissimam matrem tuam patrocinio tuo subleva. Uxor illi tibiq; plurimam salutem. Lut. Pari s. i v. Ei l. Feb. C Io i c ia r. Seuem summopere reverendum Bezam, de C L. V. mihique conjunctissimum Lectium meis verbis salutes vclim, scripsi ad illum nuper: nunc quoque sui scripturus, si aliter habuisIem.

E PISTOLA CCCXCII. EIDEM tr FRATRI.

on me, sed vicem meam Isaacum Chabaimam fratris meae filium, adolescentem mihi chalissimum habetis, o fratrum par

479쪽

. Is AAcI CAsAu BONI eruditissimorum. Quid causse sit cur isthuc non venerim, sicut initio decreveram, ex eodem quam ex literis meis malo Vm cognoscere. quin etiam de rebus meis ac studiis si quid auctis scire, omnia significabit ubertim qui has vobis reddet. Spero fore ut Vel mea caussa ipsum diligatis, gnarum quanti vos faciam , de quantum Vos ipse amem. Anacceperitis quas Luteria ad vos dedi, nondum ex vestris' cognovi. Illud cum voluptate non mediocri sensi , vigere in animis vestris nostri memoriam, quam serVate dc de meo erga vos assectu securi omnia a me exigite officia. quibus prie standis parem me esse judicaveritis. Eusebium Tetet μου Scaligeri, credo , vidistis, ego pridem vidi, legi , de ita sum admiratus ut nihil simile putem me legisse. Deus Opt. Max. illum heroem quam diutissime nobis Sc reipubl. literarum praestet incolumem. idem de vos servet, viri amicimini. Valete.

EPISTOLA CCCXCIII.

EIDEM.

. . .

QVod me rogasti, ut literis meis ad illustrissimum virum Ios

phum Scaligerum te ipsi commendarem , scito factum accur te ea epistola quam amico huic meo tradidi. Itaque optarem si fieri posset ut ipsi adesses, cum ad Scaligerum est venturus. Sed ut hoc non fiat, vereri non debes, quin memor commendationis meae sit futurus, quotiescunque ad illum accesseris & quandocunque. Non semel aut iterum sed Lepissime experti scimus co viro neminem esse alium , qui amicorum preces pluris faciat. Tantum illud vereor, ne rarae isthie conditiones reperiantur quae possint tibi esse commodae. hic certo ita dissicile invenias , ut nihil supra. Itaque ubi fratrem tuum collocar mus , adhuc invenire non potuimus. quaesivimus tamen ut & porro quaeremus. cupio enim quibus potero cumque rationibus honesta incepta vestra adjuvare, de lectissimae foeminae matris vestrae voluntati quod in me erit, facere satis. Vale mi Vassane. Lutetia Paris. a. d. iv. Kal. Sept. cIII I I I. Velim verbis meis salutem nunties clarissimo viro Paulo Merulae: meqtie facias certiorem sitne adhuc

praelo subjetiim opus insigne ab eo compositum in Geographia. se enim accepi, de jam videndi ejus scripti cupiditate ardemus. quid igitur spei sit, sic me ut sciam.

480쪽

EPISTOLA CCCXCIV. EIDEM.

FRatrem tuum nuper heic vidimus , eruditissime Vassane, mi stumque eius adventu gavisi sumus . nam quantum in studiis profecisset isthic, primo statim congrestu satis ostendit, cum coepissemus de literis colloqui. Itaque magnam voluptatem capio, cum ve nit in mentem autorem me lectissimae foeminae matri vestraemo fuisse, ut vos isthuc mitteret. cujus consilii fore nunquam ut Vel illam vel vos poeniteat, & praevidi ante, & nunc ccrtum atque ex ploratum habeo. Multum vero te amo, quod declarissimi viri Merulae Geographico opere illa ad me scripseris, quae pridem scire cupie bam. opto illi de vitam longam, & valetudinem firmam, atque Om nia laeta & fausta, ut institutum opus perficere, & alia porro moliri ueat. De Bertio grata sunt quae sciatas. confirma illi meis verbis, quid unquam ejus caulia' potuero, nulla in re meum officium fore ipsum desideraturum. quod igitur scribis de Pelagii dogmate, si quid invenero quod putem illi fore utile, dabo operam, ne eo careat. Vale.Lutetiae Paris. Nonis Sept. cro C x. raptim.

EPISTOLA CCCXCv.

BInas literas eodem sere argumento abs te accepi. quibus respondissem prius, s per occupationes meas licuisset. Miratus sum quod scribis, veteres illos amicos nostros, quorum imperium tam angustis finibus circumscriptum est, usque ad ultimum Rheni ostium eognitionis ac jurisdictionis suae terminos ivisse extensium. Hem l mi Vallani, quid est , si hoc non est Ego memini audire multos Viros graves, qui ne tum quidem eos laudandos semper fuisse dicerent, cum autoritate subnixi virorum summorum, de heroum omni veneratione dignissimorum, qui eum terrarum anFulum quoia tam illustrarimi, aliena curarent αυ-- in eo sed omnino praeteritorum temporum alia ratio est.nam qui memoriae non faveat illorum quos dixi heroum, mul im, impius est atque indignus cujus rationem boni habeant. nunc vero quo freti, quae ist-

SEARCH

MENU NAVIGATION