D. Christiani Gottlieb Ludwig ... Institutiones therapiae generalis praelectionibus academicis accomodatae

51쪽

alia venenata declinat; sic magistratus in republica bene ordinanda , & patres familias in aedibus & hortis , per medicos peritos moniti, ea etiam arceant, quibus imperiti de infantes laedi rossint. g. I 13. Halitus noxii & venenati nonnunquam , in Rere universo , quo carere non possiimus, vel in singularibus locis urbium & aedium dispersi sunt 'quos cum ventorum agitatio corrigat, etiam Ventilationes particulares arte adjuventur, & corpora, ex quibus exhalant, flammis comburantur, Vene- Natos etiam vapores , contrariis excitatis, corrigimus vel atmosphaeram , ejusmodi particulis inquinatam , in alia & dissita loca transeuntes ,

fugimus. g. O4 . Corpus hnmanum contra venena vaporosa muniatur conservata perspiratione blanda &aequali, respiratione moderata nullo modo intensa. Nec saliva , ad . contagium aereum suscipiendum

apta , deglutienda est sed in loco insecto versemur , crebrius exspuenda. Oleosa, aquosa , sapo-Nacea , mellita , emollientia & lubricantia media eamenta copiosius in ventriculum ingesta, non tantum facilitatem suscipiendi veneni impediunt, sed & suscepti vim in partes corporis solidas infringunt. Non sine ratione igitur oleum & aqua.

antidota generalia dici possunt.

52쪽

CAUSSALIS.

g. II s. Venenorum quodlibet corpori ingestum vel applicatum, antequam solvatur, humoribus admisiceatur & in solida minima agat, quantum fieri potest , expellendum est. Si in ventriculo haeret , vomitorio blando oleoso , nauseoso non acri; si in alimentorum Eanali ulterius jam progressum est, purgante , leni lubricante & antiphlogistico , satis tamen efficaci, vel clysmate lubricante reiterato; s ad secundas vias penetravit, diaphoretico regimine , propinatis simul aromaticis calidioribus &volatilibus medicamentis, addita opii dosi ; si incute haeret sugendo , psyllorum more , dummodo sugentis lingua & os illaesa sunt, vel scarificando cucurbitulis eo loco cum multa flamma admotis, vel caustico actuali , vel ligatura sortius adstricta super locum laesum, expellitur. g. II 6. Primaria quidem indicatio correctionem veneni

ingesti & applicati postulat. Haec tamen difficillima est. Cum enim natura & indoles venenorum ex mixtione particularum accurate dijudicari nequeat , antidota quoque certa iis opponenda aegre definiuntur. Praeterea actio venenorum vehemens non nisi antidotis vehementioribus infringitur , quae , dum in venenum agunt, corporis

partibus , quibus simul applicantur , suo quoque

modo noxam inferunt. Quaedam tamen antidota,

variis tentaminibus iuventa, hic recensere juvabit. g. II .

53쪽

PARS III. INDICAT Io

g. III. In universum quidem aqua & olea expressa aliaque mucilaginosa & dulcia medicamenta acrimoniae omnium venenorum Opponuntur g. II 6.

Haec calida & copiosa per os ingerantur I peranum injiciantur , & superficiei corporis , in vapore , epithemate & balneo applicentur , quo omne acre obtundatur & fibrae spastice constrictae non nihil relaxentur. Convenit quoque aquam Oxymelle vel sepone , vel farinaceis ex cerealibus , vel subtilissimis bolaribus & margaceis terris additis , ita medicatam reddere, ut abstergendi & acria involvendi vi magis polleat. Haec cuncta tum potissimum eligena, sunt, cum venenum propinatum vel sumtum fuisse suspicamur ves certo scimus , etsi indolem ejus plane ignoramus.

g. II 8. Commemorata hactenus antidota tunc potita

simum eligenda sunt, cum acria subito inflammantia g. seqq. g. ro1. seqq. venena sumta& applicata fuerunt : non solum enim vomitum a veneni stimulo oriundum juvant , & faciliorem reddunt, sed primas quoque vias contra veheme tiam ejus , muniunt, & spasmos mitigant. Aqua tepida melle & sacharo dulcissima reddita , iuscula pinguia farinacea, olea expressa , lac, ejus serum , butyrum primum ingerantur , his vero blanda laxantia antiphlogistica, ex manna , tamarind

rum & cassiae pulpa ceti subjungantur. f. IIst.

54쪽

g. IIS. Venena acria vegetabilia viscida & narco lea; Io . similibus quoque remediis mitigentur ; his, tamen larga oxymellis copia , nec non gummi saponacea in eo Ioluta, quoniam viscida resolvunt, & antispasmodica vi pollent, jungantur. Cunx vero subtilissimae hujus veneni particulae intimas

Corporum partes ad nervos usque penetrent, dia-phoretica calidiora, quae sudores largos excitant & Continuant, propinanda & regimine calido juvanda sunt. Etsi vero his vires aegri vehementer fran- guntur, frictiones tamen interpositae, balnea se frigida, & cardiaca, medicamenta, nec non diaetae accuratior, dummodo vis veneni fracta sit, eas iterum instaurant. g. 12Ο.Aeida mineralia & solutiones metallorum stamenstruis factae g. 96. largum aquae saponatae usum exigunt. Alcalina quidem salia vires acidorum valde infringunt, summam tamen simul exci- 'tant effervescentiam , intestina laedentem , quam ob rem oleosis juncta, sub seponis forma mitius agunt. Alcalina quidem salia 3. Ioε. & aqua copiosa diluuntur , & , acidis additis , subinde infringuntur. Halitus acidos vapores alcatino volatile; , alcatinos vero vel iis similes putridos vapor aceti vel alius acidi temperat & corrigit.

g. I 2I. Lenta venena ex plumbo similibusque parata.

f. 39. seqq- Vomitoria lenia postulant, quibus

puram

55쪽

purgantia medicamenta smilia subjungenda sine

Corpus simul foveatur balneo, cum lacte & furfuribus , & sapone crebrius fricetur. Saponacea medicamenta cum Oxymelle , & acida alia leniora diuturno usu prosunt. Quemadmodum enim haec venena lentius operantur , sic etiam diuturnus antidotorum usus requiritur, quibus victus mollis& diaeta lactea utiliter adduntur.

Vipetae , scorpionis similiumque ac tori veneno laedentium animalium , morsus f. iO7. e vulnere non amplius sectione oris elicitur , sed membrum potius supra laesam partem adstrictius ligandum est , vulnus etiam ipsum protinus scari candum & altius incidendum , quo postmodum

irritantibus atque emollientibus medicamentis , ad largam & diu sustinendam suppurationem disponatur. , optimo quoque cussi successu , ferro candente admoto, pus movetur. Diaphoreticorum largus usus nonnunquam profuit g. II9. Oleum olivarum & externe applicatum & interne propin tum , ut specificum multis observationibus & tentaminibus probatum est. g. I 23. Symplomata venenorum vehementissima sunt

inflammatio & spasmus. Etsi igitur de irritante

removendo ante omnia cogitandum , venaesectio

tamen , quae augmentum impedit , imprimis in plethoricis intermittenda non est. Ea etiam

ob. vasa depleta spasmo medetur, sed optata detheriacalia intermittenda non sunt. Sitis & alia

56쪽

incommoda ipsis antidotis passim commemoratis corriguntur. g. 12 . Haec in universum tantum proposuimus, magi . enim est copia corporum , venenata vi praediatorum , & obscura eorum inclatos. Quamquam autem melius esset, rerum harum cognitionem supprimere , quam institutis tentaminibus ulrerius illustrare ; cognitorum tamen venCnorum effectus& antidota & alia, quae per observationes singulares patent, a medicis studiose disquirenda sunt, quo ea quae a veneficis in detramentiam aliorum miscentur & propinantur , in conservationem dc solatium miserorum convertantur.

Jpho vasa vivendi ratione & dispositione curpo

rum , plethora seu sanguinis & humorum abundantia ut sanguinea , obesa & imbecillium Pathol is . subinde colligitur , & per caussas in . febrili evolutione saepe subito turget massa sanguinis. His quidem venaesectione succurreodum est , sed victus ratio postea ita simul ordinanda, ut

. majus augmentum impediatur.

. Ludin . Therap. D

57쪽

g. I 26. Plethora vera sanguinea Pathoi. g. 3o & 3 ora unicum ferme & promptum a venaesectione auxilium habet, imprimis si abundantiae sanguinis ira oriis hominibus accommodata est. Vasis enim fruoris depletis & non nihil contractis , progressus humorum ad secretoria & alia subtiliora vasa tib rior fit, & tandem aequilibrium inter solidas &fluidas partes restituitur. g. I 27. In plethora obesa Pathoi. g. 3o O 3og. vena

sectio quidem non adeo paratum continet auxi lium ; cum vero solidorum robur in vasis sa guineis quodammodo restituat, resorptio in vasis minoribus & cellulis in quibus humores abundant facilior redditur , ideoque cruor melius densatur , eoque aucto , reliqui humores subinde imminuuntur , ex qua re cum florido sepe corporis habitu aequilibrium ex humorum omnium elaboratione restituitur. g. I 23.

In plectora imbecillium Pathοἱ g. 3r O 1oy

venaesectio instituenda non est, cum enim sensuis tantum augeri videatur & cruor omnino deficiat, hoc modo nimium minuitur , & elaboratione reli-- quorum humorum , imprimis nutrientium , non succedente , debilitas crescit. Interdum tamen si impetus humorum ex variis caussis vehementior fuerit , vel haemorrhagia immineat, quae magis

debilitat . venaesectio symptomata compestit, sed

58쪽

aliis postmodum auxiliis, imbecillae vires consi mandae sunt. g. 329.

nem , motu intestino turgentem & incalescentem, ostendit, in ea itaque vel largis vel repetitis etiam sanguinis missionibus, humores turgescentes reprimuntur , vasis nimirum ad robur suum recedentibus & fluida recte moventibus. Caveat tameni medicus, ne vires nimiis cruoris evacuationibus

instingat, sed , si signa humorum , liberius circulantium , e pulsu & excretionibus apparent, ab iis desistat. g. I 3 o. Venaesectionis autem necessitas ex fgnIs ple thorae PaesoL g. 3o6. seqq. intelligitur, quibus& copia sanguinis subducendi & tempus recto

definitur. Curatoria enim tum , cum sanguinis copia urget, non intermittenda est , & prophylactica etiam symptomatibus variis imminentibus , languore , calore , somno inquieto cet. definitue ac timi demum admittenda est , cum aliter aequia librium motuum restitui nequit. g. I 3I.

Quoniam vero multi homines ad vernalem ἰvel autumnalem , vel ad utramque adsueti sunt,&ejusmodi consuetudines veram tandem necessit tem sanguinis mittendi inserunt, ea quidem inter dum concedenda est. Quoniam tamen. saepe ut

59쪽

uperflua nocet, eo respiciendum est, ut, diaeta universa recte ordinata , venaesectio minus necessaria fiat. Vernali tempore & tum , cum ex lentore humorum hiemali languor accedit, is aliqua 'sanguinis evacuatione corrigitur. Autumnalis eXsgnis umversiaibus f 13 o. indicatur.

g. 232. UIctus jurulentus, ex carnibus gelatinosis par eus , plethoricis omnibus dissuadendus , & largior ejus usus plane interdicendus est , quod copiam dc motum sanguinis nimium auget. In omni igitur plethora victus vegetabilis magis convenit, tene dum tamen est , cerealia semina & ex his praeparatos cibos plus nutrire , quam ob rem cum pandi bene cocto olera & fructus horaei, qui simul bla da refrigerante & roborante vi pollent, optimum nutrimentum praebent. Stimulus ex nimiis condimentis , praecipue aromaticis , plethoricos sanguineos & imbecillos magis quidem laedit ,- quod eos ad nimiam alimentorum copiam sumendam

impellit.

g. I 33. Uictus vero parcior omnibus plethoricis veris convenit, ac praestat adeo , largius nutritos m deratum interdum jejunium interponere , veget bilia nempe parciora cum pauca carne assata sumant, potumque tenuem iungant, haustu sorte vini boni vel cerevisae interdum concessb. Iejunia eorum , qui , victu jurulento relicto , potius viscido ex piscibus & farinaceis non fermentatis , cum vel sine ovis & oleo coctis utuntύr , minus salutaria

60쪽

sunt. Quamquam enim plectoram imminuerct videntur , cacochymiam tamen augent, in quam plethoriei obesi & imbecilles quam mamme pr-Hives sunt. S. 13 Sanguis in plectoricis sanguineis densor, Inobesis viscidior est, utrisque igitur potus aquosus maxime suadendus est, etsi ventriculus obesorum potissimum sermentati potus stimulo carere nequit. In his ptisanae, ex radicibus incidentibus &resolventibus paratae , vel vini boni & cerevisae

moderatus usus potui aquoso interponatur. Serum Iactis acidum & dulce , nec non lac ebutyra tum , Iomnibus plethoricis suo modo commendari potest.

g. 13 Iloe serum lactis pletholicis imbecillis maximo

eonvenit aqua enim rimplex & bona , sanguinem jam nimis tenuem magis diluit, nec eidem rite admiscetur. Etsi vero potus fermentatus eorum sanguinem , in phlogoses pronum , magis GUitat. parcior tamen interpositus & analepticus es, αfibratum robur instaurat.

Vita otiosa eum victu largo omnem Methoram . praecipue tamen obesam , augee, exercitio autem corporis circulatio sanguinis & humorum eorumque elaboratio maxime juvatur , & nimia humo xum copia pex varias secretiones dissipatur. In

D 3 . obesis