장음표시 사용
211쪽
In sequentibus eapitibus orietur confusio apud lectorein incautu. Motus Solis
Terrae COpernico vel epicycli Ptolemaeo)qui Planetis caeteris causia est inaequalitati, SECUN-D A., ipse etiam participatinaequalitate PRIMA.
Per bisectionem eccentricitatis SOLIS non tur lbari sensibiliter aequationes SOLIS a TT CHONE expositas & de quatuor
s D ne qua nobis obstet si aspicio adsequentia pergentibili; s
in usitata δί PTOLEMA1CA forma primae ' inaequalitati,t explorabimus , an aliqua in SOLE diversitas aequationuni contingat bisecta jam eccentricitate, . Sit primum integra eccentricitas 3 Coo in A F linea a dum spropterea C E, C D , radii O RB I se F A Z anomalia η 1, 68 lF Α D133. Perstimum autem est quantacunque sit discrepantia fore circa haec anomalia loca maximam. P am in longitudini bin mediis plane eadem proveniuZAL aquationes, cum tam insinubus quam in tangentisim quas m eundem arcum exhibere.
Hi ergo C E radim ad anguli C Α Ξ vel C A D sinum , sic C A eccen tricitas ad c Ε Α vel C D A aquationem, qua erit utrisque I. a. T. 3I. Atque hoc primo modo computaVit PTOLEMAEUS aequationes So Lis, 2 ex PTOLEMAEO COPERNICVs , eX iis BRAHE Vs squilibet usus eccea tricitate A C tanta, quantam inveniebat eX suis observationibus. Sequitur jam secundus modus computandi easdem aequationes, quo PTOLEMAEus est usus in PLANE Tis caeteris, dc quo utendum est mihi, qui hac parte tertia demonstraVi, centrum eccentrici non esseta C puncto aequalitatis motus , sed in B loco inter A centrum mundi & caequalitatis plinctum intermedio. Bistoreur igitur C A in sit EB , BC radiuae ORBis , eritque eadem IMEΤHODo pars aquationis B EA, BDA, o. 3. s. qui additus ad Ε Α B,DΑ3, corastituet E B C F. 3. 4s, D B C I31. 3. - . t are ex lateribus scomprehense prodit B EC 3. 38, ADC 3. 2,ssic totus CL AI.2T . 2 .., CD A I. 27.2 ad unguem idem cum priori. Itaq; in Progymnasmatum TYCAON1s B 1- 4
HEI appendice pag. 82i. ubi calculi utriusq; differentia proditur iHaepe l
o . Atque hqc secundum doctrinam cap. i V. ex hypothetis vicariae forma. Cumq; videas, quam pene sint aequales aequationis partes in hac PT0LE M A1 C Α hypotheseos particularis forma pars enim Optica fuit 3. i, pars Physica in 'E 3.38,in D 3. Σ): hinc tibi catis a patet,curpraecedenticap: inconstruistione TABULAE nihil aliud quam pro stlaaphaeresin dupli caverim pro tota sprosthaphaeresi constituenda. qui tertius modus est computandi prosthaphaereses So Lis . Naio in apogaeo & perigaestu traq; pars aequationis evanescit: in mediis longitudini b. iterum aequales sunt partes, ut jam modo dictum. Ergo cum in locis octo per totuin cis' iculum dispositis plane coincidant tres hae rationes computandi aequa ltiones, ubique ad sensum incident. Hoc praestat eccentricitatis cra' llitas. quae si major esset, locum sane ista non haberent per omnia. Nunc
212쪽
PARS TERTIA.Nhinc ad quartum etiam modum aequationis non per iactam hypothesin sed ex ipsa rerum natura computandae me praeparabo capitibus octo, ut quadragesimo tandem modus hic quartus sequi possit.
Virtutem quae Planetam movet in Cil Culum, attenuari Cum discessu a fonte
IXI SUPRA, PTOLEMAEUM Observationibus edoctum bisecuisse trium superiorum eccentricitateS, idque CopERNI CVM imitarum ue idem etiam suadere TYCHONIs observa tiones in MAR Τ Eiquod capitibus XIX. XX. apparuit, multoque certius apparebit infra capite XLII. Porro & TYCno
hoc in LUNA est imitatus quam proxime. Jamdcintheoria Sor Is TY-c Ao Ni vel TERRAE OP ERNIC o idem est demonstratum. De VE NE Evero dc MERCURro quin idem credamus, nihil impedit. Imo jam de
monstratum habeo, hin C Ortam esse opinionem, horum Planetarum, centra eccentrici, in annuo Circello Circumire. Omnes ergo Planetae hoc habent. Cum ergo in MYs TERIO meo COSMO GRAPHICO ante,
annos octo publicato litem hanc de Causa aequantis P Υo LEMAIC1 hoc solo nomine distulerim , quod ex Astronomia vulgari dici non posset, an etiam SOL Vel TERRA puncto aequatorio ejus eccentricitas bis e ctione utatur ; equidem jam decet rem esse liquidam, postquam since- .rioris Astronomiae testimonio confirmatum habemus, omnino in theo ria Soris vel T ERR AE aequantem inesse. Hoc inquam jam demonstra to, decet causam aequantis P ΤO LEMAICI a me assignatam in MYs ΥΕ
Rio Cos MOGRAPHICO, pro justa δί legitima haberi, cum sit unive salis de communis omnibus Planetis. Illam igitur hac operis parte declarabo amplius. Et quia declaratio erit generalis, utar voce PLANE ΥAE . Lector autem in hoc δί sequentibus aliquot capitibus semper in specie TERRAM COPERNICI Vel SOLEM TYCHosis intelligat .
Primum sciat in omni hypothesi PTOLEMAICA hac forma instructa, quantacunque eccentricitas fuerit, celeritatem in perihelio δίtarditatem in aphelio proportionari quam proXime lineis ex centro mundi eductis in P ΕΑΝ ΕΤ A M. In hemate capitis Yx1x , i, quo et centrum mundi fuit, s c centrum e centraci ε, s γ punctum aequantis , cribatur cedit ro γ distantia c A circu-LV aquam per α centrum mundi, unde computatur eccentricitaου in autem in praesenti negocio, SOL CoΡERN1CO, TERRA CIET ERIS agatur' acii, siccam eccentracum in οὐ, ut Planeta sit in uis, arcubus e centrici
213쪽
, Aelio perag40 qui arcus ex a ponuntur appar re aqHalo quia recta pol facit , s οὐαε ad merticem aquai Cum autereti lcv,arcusponantur esse mini
εα ω essent triangula rectilinea, s δ' g. anguli recti,sct comuni vertex ; erit ut Ι'α ad ε α ιι arcus ad ε ω arcum. Sed longis in et g quam ct ε' longior igitur et iam arcus I quam ε ui. Hi arcus revera inaequalc appareUt exciaequales. aeritur am,quanto temporemoretur aneta in utros arcu ex doctrina s posses P T O L E M AE I,quando is aquantem adhibetZIgitur ex γ Qentropersi ra sit rectae ducantur, canici aequantem DT. Dices igitur P T O LEMAE V s θῆBinteger circulus aquantis υ φ denotas tempus periodicum PLANE Τπ,tunc
esse mensuram temporis, quod PLANE T A consumit in arcu eccentrici φ τ essemensuram temporis,quod P L A N E Υ Α confiumit in arcu eccentrici ε 2. tqui ego dico υ cdelineatum arcum temporis,ut voluit P r o LE Mavue, iesse quamproxime ad arcum itineris,ut e I αδ distantia arcus a cent, bmundi ad δ' R distantiam mediocrem punctorum gr. ρ ab α. o similiter arcum temporis φτ esse ad arcum itineris εοὐ quam proxime,ut eH α ε distantia arcu dεω a centro mundi et, ad ε/s απdistantiam a centro mundi mediocrem, ta potest contingere in T. ρ ignis. Em enim ut prius,ut γυ ad γδ' sic υχui
patrat inde, quia βα δ' in medium arithmeiticum inter γ αι P. PT0LEMAEVS en facit cic 'PaequaleJ. QUMSedium autem arithmeticum inter terminos,inter quos parva in proportio,insensibili aliquo ma us in medio Geo metrico. Verbi gratia inter Io G Ia medium arimmericum in f I mediam Geometricum eis Io fere. ubi minus una Ocesima unius particulae inter g-trumque medium inter M. Et tamen hi numeri sun amiliars theoria MAg-
Tis , qui habre eccentricitatem omnium maximam apud PTOLEMAE V M.
Cum igitur proportio γυ ad γδ it insensibiti major proportione αδ ad A, erit sproportio χυ ad μὰ insensibili mayor quam proportio αδ ad Sim 'liter ut γ ε ad γ φ, c εω ad φτ. Sed γε ad γ φ insere ut ε ζ ad ας. nimis proportio illa insensibilis aliquo minor in ista. Ergo es proportio εω ad φpi' isenssibili aliquo minorinproportIone ε cad αε. Iam permutemus. SP enim proportio αδ ad δύ insensi bili minor proportio ne quel ad εα eo quod c δ' et ei ς ε in medium arithmeticum inter αδ σαε,ut prius . Trobatum autem fuit, proportionem υχ ad PQ e majorem p si portione αδ ad δ ex duabus minori, se proportionem ε οι ad φτ minorem s
214쪽
ΡΑRS TERTI A. . oportione ε 3 ad αε, ex duabrumajori: ut quanto ex duabus αἱ ad δ' , Nὲβ ad αε, illa misor, s hiac major ; tanto ex duabm υχ ad N εω ad φτ, in major, haec minor. Itaque etiam illim insensibilis disserent sit aliqua com-ρὸ istis, ut multo propis vero sit, proportionem v ad δ' .ad unguem esse .equalem proportioni ε οὐ ad φ i. AEqualibi igitur limpiis arcubas s ε ω , qui hacten uerunt inaequales, erit uterque l. vel ε ω medium proportionale inter υ χ moram in aph
tib s cpτ moram in perihelio ; Et proportio igitur υ ad φ τ aequalibis eis en tibi s εω dupla erit proportionis αδ ad vel δε ad ε or, Agim minoris, hujus majoris, in ensibili aliquo. Ac cum etiam proportio αδ ad α ε duplas t
alterutrim harum componitur enim ex utrisque, pone aequalibus ex lentib-uempto medio arithmetico P vel β, ε): Srgo aequalibis ex lent bis arcubus eccentri s ε ω,proportio mora υχ ad moram φ τ aequalis erit proportioniae Pad αε claris, quanto longior est αδ quam ct ε, tanto diutius moratur PLANE T A in certo aliquo arcu eccentri apud ch, quam in aequali arcu eccentri apud ε . Atque hoc sequitur ex ordinatione fornace ΡΥΟ-IEMAICAE, ejumque puncto aequatorio, certa dc legitima demonstratione, quantum ad loca apoga O perigaeo Vicina attinet. In caeteris tentiissima apparet diversitas, eaque quanto evidentior in demonstratio ne, tanto minor in effectu: quia Verbi gratia proportio ad α ν minor est, Sc αΘ ad αι multo minor, quam αδ ad αε omnium maxima, maxi- inique effectus.
Virtutem quae Planetas movet, residerem Corpore SOLIS.
VM ergo demonin arum sit capite superiore, moras PLANET AE in aequalibus partibus circuli eccentrici sive in aequalibus si actis aurae aeti aeriae: esse in proportione ea, in qua sunt ad invicem eorundem spaciorum abscessitas a puncto, unde computatur eccentricitas: seu simplicius; quo longius abest PLANETA a puncto illo, quod pro centro mundi assumitur,
hoc debilius illum incitari circa illud punctum: necessarium eist igitur, ut causa huius debilitationis insit aut in ipso PLANE corpore, eique
insta vi motrice , aut in ipso suscepto mundi centro. Est siquidem usitatissimum axioma per universam Philosophiam naturalem : Eorum, quae simul & eodem modo sunt, SO easdem ubiq; dii nensiones accipiunt, alterum alterius causam aut utrumque ejusdem causae essectum est e. Vt hic intentio & remissio motus, cum accessi i& receissu a centro mundi, in proportione perpetuo coincidit. Quare vel debilitatio ista erit causa discessionisii deris a centro mundi,Vel discessio debilitationis, vel uti iusque erit aliqua causa communis. At neque
, intelli repa ticularis & ii aequalitati primae servientis.
215쪽
virtutem mois tricem in centri systematis eue. Solem in centro sylleniatis Planetarii esse.
168 DE M O T I B. STELLAE MARTIs neque opinari quisquam potest, tertium aliquid con CUrrere, quod du6 bus hisce communis causa sit; S in sequentibus capitibus patebit n6ii esse nobis necessc tale quippiam confingere, cum suiliciant duo isti sibi ipsis . Porro neque est naturae consentaneum fortitudinem vel debiliti ltem in motu longitudinis esse causam distantiae a centro. Distantii enim a centro prior est cogitatione dc natura quam motus in longum. Equidem motus in longum nunquam est citra distantiam a centro, cuiurequirat spacium in quo conficiatur: distantia Vero a centro, citra nid tum fingi potest. Ergo distantia erit causa Vigoris in motu, & naajor mi norque distantia, majoris minorisque mors. Et cum distantia sit ex relatorum genere, cujus esse recidit intermi nos , relationis Vero per sese citra terminorum respectum) nequeat esse ulla efficientia: sequitur igitur quod dictum est, in alterutro termin6
rum haerere causam Variantis Vigoris in motu .
Corpus Vero PLANETAE seipso neque graVius discessu, neque leVi lus appropinquando efficitur. Animalem quoque Vini, quae motum sideri inferat sed qntem inm6. bili PLANET corpore, toties intendi remitti citra fatigationem & senium, id forsan erit absurdum dictu . Adde quod intelligi nequit, quomodo vis haec animalis corpus sutum per spacia mundi transvectet, cum nulli sint orbes solidi, ut TYCAOBRΑΠΕ demonstravit: sed neque lalarum aut pedum adminicula adsint, rotundo corpori, quorum m0tatione, anima, hoc suum corpus per auram aetheriam, Ceu aVeS per aerem, nisu quodam, contranisu illiuS aurae, transportet.
Relinquitur igitur, ut causa hujus debilitationis & intensionis re sideat in termino altero, scilicet in ipso suscepto mundi centro, a quo
Quod si itaque elongatio centri mundi a corpore PLANE TAE, pr stat PLANE tarditatem, appropinquatio Velocitatem; fons itaq; virtutis motricis in illo suscepto MVND1 centro insit necesse est. Hoc enim Jposito, SI modus causae patebit. Intelligimus enim hinc, quod PLΑΝΞ-TAE pene rationestaterae seu Vectis moveantur. Nam si PLANE TA, qἹ0 4
longior a centro, hoc difficilius utique tardius) a centri virtute movetur: equidem perinde est, ac si dicerem, pondus , quo longius exeat ab ihypomo chilio, hoc reddi ponderosius; non seipso, sed propter virtu rem brachii sustentantis, in hac distantia. Vtrinque namque & hic in statera seu vecte,&illic in motu PLANE TARUM ,haec debilitas sequitur
proportionem distantiarum. Ilodnam autem corpus in centro sit ;'nullumne, ut apud CopξR- lNICVM quando computat, dc apud TYCHONEM eX parte ; an TERRA ut apud PTOLEMAEUM dc TYCHONEM ex parte , an denique Sol ipse,
quod mihi, quod & Coppi Ni Co dum speculatur, placet: id parte pri i
ma, rationibus Physicis coepi discutere. Ibi enim in principiorum nil mero posui, quod jam cap. XXXII CX professo Geometrice demon stratum
216쪽
tuna est: PLANE TAM moveri debiliter cum discedit a plane sobrinde
ejus computatur CCCentricitas.
Ex hoc principio argumentatus sum probabiliter, SOLEM potius in
illo puncto centro MUNDI esse, Vel ΡΤ OLEMAEO TERRAM, quam a
liud aliquod punctum corpore vacuum: Liceat ergo etiam hoc capite, deinΟnstrato jam nostro principio dem argumentum probabile repetere. Deinde memineris, me demonstrasse parte secunda, Phaenome nasub noctium extrema pulchre sequi, si oppositiones MARTIs cum apparenti So Lis in consilium adhibeamus : quo facto, si natat eccentri citatem & distantias ex ipso corporis SOLA Ris centro extruimus; uz ita rursum SOL ipse in centrum MVNDI CO PERNICO vel saltem in centrum SYSTEMATIS PLANETARI 1 TYCHONI veniata. Sed horunti duorum argumentorum alterum nititur probabilitate Physica; alterum procedit a posse ad esse. Itaque tertio in caput Lit dissul ob captus difficultatem, demonstrare eX observatis, quod fieri aliter nonpos sit, quin P L A N ET A M MARTEM ad apparentia Soris loca referamus, δί diametrum apsidum, qui bisecat eccentricum, per ipsum corpus So- his ducamus uenisi forte eccentricum talem admittere velimus, qui nullo pacto a Platallaxibus ORBis ANNUt roleretur. Legat hac de re, siquis moram fert impatientius, Caput Litue eoque lecto, sic tandem hic legendo progrediatur. Nihil enim ibi assumitti nisi merae observationes. Similem demonstrationem inVenies parte quinta, ex latitudinurationit, SOLE igitur in centrum s YSTEMATIs competente, fons Virtutis motricis ex jam demonstratis in SOLEM competet, cum de ipse in cen- tro mundi jam modo repertus sit.
Sane si hoc ipsium quod jam a pol teriori ex observationibus per longiusculam deductionem demonstravi, si hoc inquam a priori sex dignitate dc praestantia Sol is demonstrandum si is cepissem, ut idem sit fons vitae mundi quae vita in motu siderum spectatur. qui est& lucis,
quo totius machinae constat ornatus, qui itidem Sc caloris, quo omnia vegetantur; puto me aequis auribus audiri meruisse.
Videat autem ipse TYCHO BRAHE Vs , seu quis est qui illius generalem hypothesin secundae inaequalitatis sequi malit, qua veri specie hanc Physicam concinnitatem ex potissima parte receptam nam dc ipsi
per usurpationem loci apparentis So 1 1 s, S o I recidit in centrum S YSTEMAT Is PLANE TAR1 I parte una iterum a sua hypothesi repellat. Etenim ex dictis apparet, alterum omnino sequi: aut ut Virtuς in
SOLE residens, quae PLANETAs omnes movet, eadem dc I ERRAM IDO-veat: aut ut SOL, illique sper Vim suam motricem concatenati PLANE TAE, a Virtute aliqua, quae in ΤΕLLVRΕ sedeat, circa TERRAM Vchantur.
Nam realitatem ORBIUM TYCHo ipse destruxit; vicissim Eco aequantem in Sohis seu TERRAE theoria esse, invicte demonstravi hac par te tertia: ex quo sequitur, ipsius quoque So Lis, si movetur, intendi δίremitti motum, prout propior vel remotior a TERRA fuerit, sic So-LEM a TERRA moVeri sequeretur. Sin autem TERRA movetur, a SOLE
α ipsa quoque movebitur, id celerius vel tardius, prout ei propior P aut ab
Virtutem m tricem in Solsono . solem in eεtro mundi esse,nec de loco in locum moveri.
217쪽
Lunam a Tel- aure circumagiat non Solem aut ciaterias :Tellurem ver a sole, Cognatio vit tutis Solaris motricis cum luce. An hix sit ve, hiculi in viri sis moiaricis.1 o DE MOTIB. STELLAE MARTIs aut ab eo remotior fuerit: manente in Corpore SOL Is Virtute perpetuo constante. Itaque inter duo jam proposita medium nullum est.
Eoo in Co PERNICO acquiesco, TELLUREM unam CX PL ANX Tis esse patior.
Ac etsi de LUNA idem potest objici Co PER Ni Co, quod de quin jPLANE et is Eoo objeci TYCAONr ; quod scilicet absurdum videatur
LUNAM a TELLURE Ino Veri, praetereaque illi concatenati &copulari sic ut secundario δί ipsa circa SOLEM a SOLE rapiatur: malo tamen ii nam L V N AM, TELLURI cognatam, dispositione corporis ut in Opi cis demonstravi movendam permittere Virtuti in ΤERRA sedenti, ex tense vero Versus SOLEM, ut paulo post dicetur Capite XXXVII, quanae
eidem ae E R R AE etiam SOLIS eique copulatorum omnium PLANET .RVM motuS transscribere.
SED PERGAMus in contemplatione hujus in SOLE residentis nisi tricis virtutis,& jam porro videamus arctissimam ejus cum luce cogna
quia figurarum re laria milium , aveoque sci nculorum per uri , uni ad imi cem, uti earum idiametri; re go ut o δ' ad α ς sic ambitus circiai per ἱ exoc de iptis ad ambissincirculi per ε ex eodem et ripti. H l
autem et δ' ad α ε sic fortitudo τὰ tutis in ε ad fortitudinem Sistgiis in lyconmers per demon η
ia capitis XXX 1 1. Ergo ut cir m
lus δ' ad circulum ε angustiorem, l
Distu tanto imbecillior scoη-tra quanto collectior, tanto orotior . Hinc intel limus tantundem Oirtutis esse in uniores ambitu circuli per i quantum in ambitu angustioris circuli per ε quodin Optica is si non iaparte capite primo plane in eundem modum s de luce demonstratum Ergo undiquaque constirant omnibuου attributis lux s listis motrix ex Sol i Et quamvis haec So Lis lux Virtus ipsa movens esse nequeat ; Vid 'ant tamen alii, utrum sese habeat lux instar instrumenti aut vehiculi fissetasse cujusdam, quo virtuS moVenS Utatur.
Contradicere quidem haec videntur: Primum lux opacis impedi tur ; quare si lucem Virtus movens haberet pro vehiculo, tenebras in Q queretur quies mobilium: Rursum lux rectis effluit orbiculariter, Vir rus moVens rectis quidem sed circulariter; hoc est in unam tantum pli gam mundi ab occasu in ortum nititur, non contra, non ad polos Sed re
218쪽
sed respondere fortasse poterimus ad has objectiones proXime sequen tibiis capitibus. Denique cum tantundem Virtutis sit in amplo remotiori circulo, quantum in angustiori & propinquo ue nihil igitur periit de hac vir tute in itinere ex fonte suo, nihil inter fontem dc mobile dispersum est. Ei luxus igitur, quemadmodum & lucis, immateriatus est 3 non qua liue odorum cum diminutione substantiae, non qualis caloris ab aestu an te fornace , & si quid est simile , quibus media implentur. Relinqui tur igitur, Ut quemadmodum luX, omnia terrena illuscrans, species est immateriata ignis illius, qui est in corpore So 1 1s : ita virtus haec, Pla netarum Corpora compleXa δί Vehens, sit species immateriata ejus vir tutis, quae in ipso SOLE residet,inaestimabilis Vigoris, adeoque actus primus Omnis motus mundani.
C v M ERGO species haec Virtutis plane ut species lucis de quo in Astronomiae parte Optica cap. 1 non possit considerari ut per spacium intermedium dispersa, fontem inter δί corpus mobile, sed ut collecta in mobili, quantum de ambitu a mobili Occupatur non erit igitur Vir tus haec seq.species aliquod corpus Geometricum, sed veluti stipersi
cies quaedam, plane ut lux: ut hoc uniVersale sit, species rerum imma tersate descendentiam, descensu ipso non extendi per corporis dimensiones, quamvis a Corpore Ut haec a corpore Soris) oriantur: hoc sane ex lege ipsa defluxus, seipso non interminati, sed tamen ut superficies rerum illustrandarum, efficiunt, ut lux consideretur quasi quaedam superficies, quia recipiunt & terminant ejus defluXum: ita Corpora rerum movendarum e licere Videntur , ut Virtus haec motrix consideretur quasi quoddam corpus Geometricum, quia corpulentia tota sua termi
nant seu recipiunt hunc speciei motricis defluxum: ut illa nuspiam in toto mundo esse aut subsistere possit, nisi in ipsis corporibus mobilium: nec sit, sed quasi fuerit in intermedio inter fonte δί mobile,plane ut lux. Ardus hic simul objectioni alicui responderi potest. Dictum enim est in superioribus, virtutem hanc motricem extensam esse sp aciis mundi, & alicubi sparsiorem, alicubi collectiorem, quas assectiones simul
intensio remissio motus PLANETARUM sequatur. Jam vero dicti Ina, virtutem hanc esse speciem immateriatam sui fontis, nec recipi uspiam nisi in subjecto mobili, ut in corpore PLANE TAE. Videntur autem p Ugnantia, materia carere, δί tamen dimensionibus Geometricis subjacere: distiandi per mundi amplitudinem, dc tamen nuspiam esse nisi ubi est mobile . RESPONDETVR autem sic: quamvis virtus motrix non sit materiale quippiam, quia tamen materiar hoc est corpori PLANE Vehendo de stinatur, non liberam esse a legibus Geometricis, saltem ob hanc materialem actionem transvectionis. Nec opus est multis. Videmus enim motus istos perfici in loco δί tempore, & emanare atque diffundi Virtutela ita hanc a fonte per spacia mundiue quae sunt omnia res Geometricae. Quin gitur δί caeteris Geometricis necessitatibus obnoxia sit haec virtus. P L AC NE
Virtutem mo- Velitein esse speciem imma-ieriatam corporis Solaris. Hanc speciem comprehendi sub iecunda quantitatis c6tinus specie; reesse luperficiem quandam. species immateriata corporis solis qDO- modo recipiat quantitatas .
219쪽
Lucis 3c virtutis motricis cGParatio causa quantitatis r septae: Et eausatemispori , Cur planetae non aequent celeritate motorem suum, Solis speciem immatenata,
AC NE nimium insolenter philosophari Videar, proponam lecto ri exemplum lucis plane genuinam, cum in SO.Lis Corpore dc ipsa ni duletur, indeque Comes huic Virtuti motriCI in totum mundum emi cet. Quis quaeso dixerit, lucem esse materiale quippiami. Illa tamen operationes suas CXercet ratione loci, & mutuum patitur, repercuti tur δί refringitur,& quantitates induit ; adeo, ut densa Vel rara esse, es pro superficie haberi possit, ibi ubi ab illustrabili aliquo recipitur. Naci ut ita Opticis dictum, lux quoque , aeque atque haec Virtus motrix, in spacio inter fontem & ill ustra bile intermedio, non Esae, etsi hoc trans iit, sed ibi quasi F v i T . Ac etsi lux ipsa sine tempore quidem e fluat, Virtus Vero haec moVeat in tempore: tamen si recte CXpendas , si triusque ratio es plane eadem . Lux quae sua sunt in momento praestat qua materia concurrit, ipsa quoque tempore proficit. Illustrat super ficies in momento ; quia nihil hic materiam pati opus es , cum illustra tio omnis ratione superficierum perficiatur vel quasi superficierunt , non ratione Corpulentiae quatenus corpulentia. Contra lux dealba colores in tempore ; quia hic in materiam agit quatenuS materia, eam que calfacit, expellens contrarium frigus in corporis naeteria fixus aenon in superficie. Ita plane dc haec Virtus moVens, perpetuo sine, temporis intervallo, illic ex SOLE ades , ubi est: idoneum mobile,quia nihil accipit a mobili ad hoc, ut adsit. Movet autem in tempore; quia mobile materiatum est . Vel si videtur, comparationem in hunc modum institate : qiide sicut se habet lux ad illustrationem, sic certum est sese habere virili. tem ad motum. Lux omnia facit quae fieri possimi ad summam illii
strationem , neque tamen Obtinet, ut color summe illustretur . nam color diversam si iam speciem cum lucis illustratione confundit, & te tium quippiam essicit. Ita Virtus moVens in mora non est, quin P L NE tanta celeritas exis at quantam ipsa habet: at non ideo tanta est PL ANETAE celeritas, repugnante Vel intermedio, nempe aurae aetheriae
materia qualicunque, Vel dispositione mobilis ipsius ad quietem alii
dicerent,pondere, me non probante, ne quidem cum de TERRA agitur , quarum TCrum Contemperatione cum motricis virtutis molitionibus efficitur periodicum PLANETAE tempus.
Corpus SOLIS esse Magneticum, Sin suo spacto ConVerti .
E ILLA itaque Virtute diximus , quae corpora PLANETA RVM pro Xime attingit trahit, quomodo comparar i
quomodo luci cognata sit, & quid sit in suo esse Meta physico. Sequitur ut indice hac defluente specie cev x
220쪽
P Α R S TERTIA.ehetypo ipsana etiam penitiorem fontis naturam contemplemur. Vi deri namque possit in corpore Soris latitare divinum quippiam , α comparandum animae nostrae, ex quo effluat s pCcies ista PLANETAs cir cumagens , uti ex anima jaculantis lapillos species motus in lapillis ad haerescit, qua provehuntur illi, etiam cum qui jaculatus est manum ab illi; reduxit. Atqui sobrie progredientibus paulo aliae cogitationes suppeditabuntur.
NAM QUIA Virtus illa, ex Sorg ad PLANET As exporrecta n gyrum illos movet circa SOL Is corpus intransportabile, feri id aut cogitario ne comprehendi nullo alio modo potes , quam hoc, ut Virtus Candentaviam eat, quam alios PLANET As omnes abripit. quod in ballistis de omnibus motibus Violentis ex parte cernere est Quo pacto FRACΑs ΤΟ - 1 v s aliique CX relatu AEGYPT1ORVM Vetristissim oria na, Verisi m ill a haud dixerint,fore ut PLANΕΥΑRVM aliqui orbitis paulatim ultra polos muniadi deflexis viam pos ea eant caeteris δί moderno ipsorum cursui contra riam. Quin potius illam in plagam feruntur corpora PLANETARUM perpetuo, In quam Virtus ista CX SOLE emanans Contendit. Cum aurem species haec immateriata sit, sine temporis mora eX corpore suo in hanc distantiam egressa, dc luci per omnia reliqua similis; non tantum necessees eX natura speciei, sed etiam per se probabile ob hanc cognationem cum luce, ut cum corporis seu fontis sui particulis ipse dividatur, SC quam in plagam mundi Vergit una aliqua particula corporis SOLA Ris , in eandem plagam perpetuo Vergat etiam particula speciei immateriatae, quae illi particulae corporis ab initio creationis respondebat. Nisi hoc esset; species non esset, nec ressis sed curvis
lineis a corpore delaberetur. Specie ergo mota in gyrum, ut eo motu motum PLANETIs inferat , corpus SOLIS, seu fontem , una moveri necesse es ; non quidem, de spacio in spacium Mus Di : dixi enim me id corpus S , Lis cum Co- p ER Ni Co in centro mundi relinquere : sed super suo centro , seu axe,
immobilibusue partibus ejus de loco in locum in eodem tamen spacio,
toto corpore manente transeuntibus.
Vt vis arguine liti a simili tanto sit evidentior, meminisse te velim, lector, quod in Opticis sit demons ratum,Visionem fieri per emanationem lucularum a superficiebus rei visae in oculum. Finge ergo oratorem aliquem in magno coetu hominum sese in orbem cingentitam, faciem suam, seu una corpus, Convertere semel. Q Uibus ergo audito-nim oculos suos offert obvios, illi Sc oculos ejus videnr ue qui vero post illum stant, oculorum ejus aspectu tun C Carent. At sese convertens, circumfert oculos ad universos in orbem. Omnes imitur successit brevissimi temporis, ejus oculorum aspectu po iuntur. At potiuntur per accessium luculae seu speciei coloris ab oculis oratoris 1 in oculos spe ctantium delapse. Ergo circumferens oculos, in angusto illo spacio, in quo caput ejus collocatum est, una circumfert luctatarillius radios in amplissimo illo orbe n quem spectatorum oculi c1rcumcirca J1spositi sunt.