장음표시 사용
561쪽
Constat tamen multas concepisse antequam pasi essent menstrua. Naturalis purgatio cessat s. aut 6O.matis anno experientia & iusta ratione. Incipit I3. I . quo tem-
Λj-ή-- pore cossi ιt incrementum,& in quibusdam 1o. ob pitui-ζηj Rr' tam & sanguinis paucitatem. Ex his intelliguntur, quod
νώ - ἰηρμη modis menses pr ter naturam esse possint.Vel enim om- Πρ Τημμήρ nino supprimuntur, vel immodice fluunt, vel tempore non conuenienti. Sanguis autem peccat in qualitate, quantitate,aut consistentia . In quibus omnibus peruestiganda causa, di an ob id morbosae vivant. Nam aliis debetur curatio, aliis praecaurio, aliis coseruatio, ut pro ratione quadam peculiaris teperamenti,aut causa mor-bifica semel in mense multis,aliis saepius, quibusdam vno mense intermino, nonnullis tertio qu0que mense prodeunt. Supprimuntur, quia vel sanguis absumitur, uel retinetur. Illud sit aliquado in sicciore temperamen.
to S calidiore, in pinguibus ob pauci sanguinis in pinguedinem conuersionem,uenaru angustiam,vnde etiam
non concipiunt, aut imbecillos panum. Id etiam fit in longo morbo consumptis,la stantibus auidiores pueros, viraginibus,exercitio multo utentibus, sanguine in nuo tritionem conuerso. In quibus frustra naturae repugna-alf Urηρην mus monendis mensibus. Retinentur autem euerno nereieratqr teri & distortione osculi interioris, in quibus quoquς ψ se frustra movemus meses: aut obstructione, quia sanguis crassior aut acetabula muco plena,aut condensata Iub- stanti cerore quoque supprimi etiam, uariam fluat,& prae doloribus, certum est. Tunc sanguis fere tertio mense incipit regurgitare in hepar, caput, pulmonem, totum denique corpus,unde sequuntur iidem fere morbi,quos de haemorrhoidibus diximus, uteri suffocatio, dissicilis spiratio, vel ob plenitdinem venarum, Vel Op IMenstruoris presso corde ab humore in peri cardio. S i diutius, quam immodice par sit,suppressionem mensium serant, vix curantur ob influentium β ductis & induratis meatibus. Immodice fluentiu signum gnum certisi. certissim in est imbecillitas virium. Hoc fit, ut caeterae
562쪽
fluxiones himia vasorum laxitate, ruptione,erosione ab acriore sanguine, imbecillitate partium, causa externa, in abortibus stactis vasis, aut obstetricis unguibiis irritato utero in partu, aut natura imbecilliore reddita obviolentiam, & similbus caeterarum guxionum signis, exquirenda sunt. Sanguis qualitate peccat, si male coloratus sit, quia, ut vult Hippo e. colore similis non est sanguini recens niactati animalis. Albi, saniosi, loturae carnium similes a stulta: pallidi, fiant & aeres a bilei nigri,
crassi,pauci a melancholia. Iam atra bilis excum, veluti acetum,terra es usi radunt,fermentant,& grauiter exubeerant. Alij carbunculo similes,caliginosi, acres, turbati, salsi, purulenti. Quo magis a naturali constitutione recesserunt, eo periculosiores. Fluxus albus prouectis magis: rubens iunioribus: fulvus utrisque. Aristoteles vult puellis albos fieri,unde extenuantur, praese tim si victa humidiore viantur,sicq; incrementum prohibetur. Alio
loco saniosas purgationes & humidiores puellis: senibus paucas, nigras, quae facile concrescant; media aetate medias. In quo non videtur consentire cum Hippoc. Vt autem ex sanguinis colore humor peccas internoscatur
exacte, Hippoc iubet substracta arena in sole superfundimenses,aut linteo excipi & siccari. Nam biliosi pallidu: pituito si mucosum,grumosum, pelliculosum, albidum colorem relinquunt. A melancholia nigri, valde sple
didi paucissimi. Sed anteacta vita, temperamentum cor poris, aetas, Omnia insideranda Tardiores crassiore materia,pauciores de satione & priclusione acetabulorum, osculi uteri: e contrario, plures.Sed & frequenti coitu copiosiores fiunt. In omnibus colores laedi. Ouod tamen
vitium aliquando simplexes: suppressis mensibus: aliquando affectis visceribus & corpore: non unquam malo naturali contracto ante tempus mensium. Quod ad curationem ab aegra sciscitari oportet. In cachexia sanguis generandus. in obstructione medicam eta aperientia, sanguis ad uteru trahendus cucurbitulis circa e muctoria. Saguinis missio ex talo, poplite, ligaturae in coxis frictiones, linimenta,sussitus,ungueta, strupi aperientes,iacidentes,attenuates pessaria nupti
563쪽
omnia tempote quo fluxuri sunt. Hoc praecepto perpetuo obseruato, in omnibus morbis, qui fiunt per cos ensum , partem primario affectam primo loco curandam esse,& causam fine qua non remouedam. In locum mi sionis sanguinis succedit catharticum: fit enim affatim& plus ε corde educit, unde virium maior deiectio. Sed longe utilior . Vomitu & narium profusione leuantur a natura. An id medico imitandum3 Ad redundantem an
gumem respicienti licet: ad menses mouedos, minimε. Nisi suppressis mens bus oriatur morbus, qui Venaes ctionem requirat e superioribus. Tunc vena secatur e cubito. Vt enim natura viis interclusis per oppositas partes, aliquando per vicinas multitudinem vacuat: ita licebit aperto cubito multitudinem tollere, & morbo mederi, malleolo secto , sanguinem trahere. Ne-
Mediem non que natur imitator semper esse debet medicus, sed mi- sempernatu' nister in quibus ipsa niliail potest, ut cucurbitulis affigera imitatori dis, ligaturis, Vene sectione. Natura vero id quod commodius est, sequi soler in iis quae potest.Cum itaque viae per venas brachij apertas non pateant, alias, quas sequi potest,aperit. Contraria omnia fiunt in sistendo. Reuulso sanguinis missione e mediana: cucurbitulae in circuitu mammaru, ligaturae in brachiis potius quam digitis, quia perplures venas fit attractio,& iter breuius.
ANTO. VALETII EXERCIT LVIII. TRiplex mulieres exercet quor,mestruus unus, in partu alter, tertius inordinatus qui quonia proprium nomen nondum est adeptus, muliebris
fluor vulgo nuncupatur: in quo quod excernitur, alias albicat, pallet alias, nunc alium colorem, procacochymia laborantis corporis, seque per Vterum repurgantis,refert. Menstruus, si moderatus, nat Hippoer. resis est,& sinendus:at ubi exubera sistendus. Eosaph. Π demenim morbos, quos sanguinis per harmor'
rhoidas largior profuso, infert. Quanquam N
564쪽
LIBER I. I'haec affectio interdum sine noxa accidit, ociosis praesertim & sedentariam vitam agentibus, quae victu sese inuitant copiositore. Quantitas legitimae muste purgationis mehhuy moderata erit cheopinae v- mPt-nius', aut duarum, pro cuiusque mulieris propria i' ' natura. Si maior est, & plurium dierum, symptoma est ex genere immodice excretorum, non toto
genere praeter naturam, sed multitudine, vel qualitate . Fluxionis vero huiusmodi tres statuuntur cauis , fortis virtutis ratio , cum uterus fit a natura fabrefactus ad corpus expurgandum: humor, M,Q. vel multitudine, vel qualitate praua, acri videlicet& stimulante, peccans: membra propter Vasorum nimiam imbecillitatem, vel compositionem, laesum apertis scilicet, vel reseratis, aut erosis ostulis Venarum. Itaque optime curatio ut iustisatur fanguinis quantitas consideranda, excretionis modus, necnon qualitas ipsis, obseruatis linteis quibus excipitur, ut intelligas an per anastomωsim, an per diaurosin, an per diapedessin vacuetur. Fluxus immodicus revulsionis indicationem praebet. Vnde Gaubid. opportune vena cubitum perreptans parti ta interim sanguinis missione) incidetur: cucurbitula magna sub mammis defigetur, ventri deinde medio. Interim austera & refrigerantia edulia plurimum iuuabunt.Mox propinabitur hoc medicamentum.
Quia vero biliosus est, ut plurimum, sanguis,
syrup..Zulapiis,opiatis temperandus. Vt.
565쪽
ehisc. de carab.3.3.sgula' Vel. v. aqv. ros. & arRoglomana 3. I. diacod. siue specieb. I. f. potio. Detur hora sommi. Optatae hunc in modum concinnantur. 2 . conserv. ros. viol.& symphyti an a J. f. semin.
Huc quoque facient myrobalan.conditae,gr,na quoque berberis condita. Vbi suspitio fuerit calidioris hepatis copiosiorem & calidiorem sanguinem generatis, admouebitur epithema,ex aquis refrigerantibus,pulveribus trium santator. ros . rub.& boli armenae, pauca caphura addita. Iuvabit etiam emplastra adstringentia tubis & pubi instituere. Vt.
Erunt & ex usu iniectiones in uterum, qualis haec esse potest.
Vel ad eundem scopum comparantur pessuli epulueribus corall.rub. haematit. sang. dracon. bol. armen. linamento, stipio, aut re quapiam tali, in Unguentum commodum demersa, excipiendi,de de panno tenui integendi, ut in uterum indantur. Vulgaris puluer.quantitas es I. g. Paratu facilius Orit pessarium ex semima nipulo couenientis herbae lauiter tritae,& ut ante tereti linteo inuolutpe. Interim si fractae appareant vires, roborabuntur stiblatiis instauratis. Vt.
566쪽
estr.cata.pap.alb. an.3.2. specteta di amargui arbo. Abba. R triasanratana 3.3.aq plantagarnoglon.portui. c ros. an a 4. decocti unius capi cum multa Oxalide alteratin x. adde carn. pullor.2. vel peresculor. cum mica panis alb.f.distillatio lento igne in alembico, vel diplomate. V.praedict distillat. d. f.sacchas.ros.I. 2. cinainon1.3. D. traiiciatur per manicam Hippocratis.
Accidit etiam,vi supprimantur menses: quorum secundum naturam eruptio ut melioribus fit natu- ρ νε ngrae rebus, ita retentio praeter naturam maximo est cas detrimento. Suppressionis illius causam triplicem assignat Galenus : priorem quidem partium eae' libri de Hu- purgantium imbecillitatem : angustiam vasorum morib. alteram: tertiam vitium sanguinis,crassi,lenti,mubii, pauci.Quibus addi potest vitium corporis totius a diuturna exercitatione,morbo praecedente, tenui victu, aut per alias vias revulsiones &deriuatione facta. Imbecillitatis parens est intemperies: ang sitae obstructio, vel tumor praeter naturam ab limmorum defluxione: obstructionis crassities,aut tenacitas humotis, aut cum aliquid, velut germen, vasi adnatum est. Cum autem tot sint τρο- ία πως, quot morborum idear,cognito per suas caua fas morbo, non dissicile fuerit indicationes curatiuas,atque medicamentorum euporiam venari.Sed imprimis aduertendu,quibus cieri menses debeat, quibus minime. Non enim ante tempus a natura Menstrua definitum,ut ante annum I . aut circiter,& post s. quomodo maut circiter,citantur: non iis quae utero gestant, aut Pi. M-
quae lactant: non quibus laboriosa vitae ratio inita, '& quae a lappressitone nihil mali persentiscunt:non
tenuiter viventibus, praepinguib. a morbo diutu no conualescentibus : nec ante solitum tempus,
567쪽
quo natura ad excretionem sese componere con-M strua D sueuit. Tum vero prouocantur potissimum, cum prus q' grauia inducunt incommoda, tabem, foedos colorinis iuem IR., upothyta iam, Vertiginem, deiectam appetem modis. tiam,dyspnoeam,hydropem, articulorum cruciatu dorsi & lumborum dolorificam grauitatem , quae nephritidem, ventris tormina,& colicum ementu mi/ρ tui affectum. Initio igitur, post aluum clystere aut cathartico solutam,secabitur cubiti vena in plethora, aut obstructione vassem, ne fluor sequatur lar
gior, quam ut sisti possit, si in poplite vel talo sece
tur, vel ut imminuatur & reuellatur sanguis, qui copia sua obstriictionem fovet. Ad prouocationem& vacuationem tum deinde in utroque poplite,vel
malleolo, vena aperietur. Reliqua aute materia ad faciliorem euocationem apparabitur Zulapiis, apo-etematis. Vt.
Ex iisde strupis & sitnilibus cum aquis apst,scent.
aut cicer. rubrorum decocto dissolutis gulapia parantur. Purgatio sequetur.
Instante iamiam menstruorum tempore balneu
568쪽
utiliter imperabitur, ex otigano, calament. arthemi. matricar.parietar. florib.chamaem.melil. Vel decocto eorundem fovebitur imus venter,ilia & lumbi, adhibito deinde litu ex oleo liliaceo, aut irino.Repetenda quoq; venae sectio in malleolo, altero,aut Vtroque, cucurbitulae interiori crurum parti affigendae. Iniectiones in uterum, aut etiam pessaria
huc reuocanda. v. succ mercuriat. depurati, vel decoction. rub.tinct.ering. vel cyclam. vel radic.comm .aperiti uar. vel saluta matric. nepetae D.pulu.iTelathij3.2.f. iniectio in uterv.
Talis tamen acrior iniectio virginibus viros non expertis instituenda non est,sed potius secessus, aut suffitus. Pessarium vero sit huiusmodi.
U. radic.ireos,cyclam.ana 3.1.myrrh.elect.castor. ana Θ.I.sem. rvt. metatuli. alia 3. F. Ex his omnibus fit puluis, ex quo terebinthina excepto fingitur pessus.
Ex semimanipulo mercurialis paru triti & hieri simplic. & mythrid.ana 3.g. granis aliquot moschi additis,fetiam pess.Non omittenda cardiaca ad viares reficiendas capienda: conserv. bugloss melyss borrag.cOrt.citr.cond. thetaven mythrid. aut ex his& specieb.diamarg. trochis .de myrrh. rasser. eboris& cornu cerui cum syrupo limon.fingenda codita. Caeterum fluor muliebris,qui fere pituitosus & se- rosus,purgantibus, sudores mouentibus,aut urinas, sanescit. Lochia vero seu purgamenta a partu,ean- ear in Gdem,quam menstrua,poscunt curationem. fragulatis-
De uteri I praeficatione. C A p. z Interdum
'im mortua Vlta ad hanc rem ex capite s.lib.6.de locis similis vide-iffectis. & Aetio colligenda sunt. Vocatus inparQXysmo primum an a vivat mulier,
569쪽
DE MORB. INTERNII cogno cendui est.Nam saepe fit,ut grauiore 3 acce . is eis; 00ς in Ure nt, aut non aliter Iaceant, quam moriai; . tuae.Infidele est signum vitae, quo J floccis naribus ribellibο- admotis, vel vase pleno aqua imposito regioni storo γ n re' machi, colligitur. 4 Sternutatoriis potius de vita dita Qgii ιπῖὶdxim. Secundum est, ut causam cogno misis,. si amu -Causae sunt,menstruorum suppressio ,speravere,aut εtia malis corruptela in nubilibus, virginibus, viduis,&peuna. iis mulieribus,quq natura simi salaces,& praeter co-J Et e μενον suetudinem non miscentur viris. Aliqua io humor p quida crassus,& veluti seminalis, utero s collectus
featibJubia corrumpitur. In tali causa praetacationis uteri 1nto respiratio- paroxysmo extremorum vincula, 6 frictiones m Di Uri pro' xime crurum ex sale & aceto,vel similibus. Odor,
i r pr μ' ta 7 utero:grauiter olentia naribus admoueda fiant.' , ,. Male olentia,ut castoreu, galbanum, gagates la- ό G ὸHA pis, capilli hominis, assa foetida, plumae crematae,
tentur stiris cornu cerui,cornua reliquorum animalium crema--, σφη ta, euphorbium. Quae omnia excipi possunt pice T. b. humida , Vel in puluerem redacta galbano, & r
is . bus eiusmodi. Huius rei causam repetes ex proble. 7 Ut in 6o, Aphrodisia Llib.2. odorata vero,quae utero ad- μἐstri4 i ' mouentur, giber, seu ciueta, bombax moschatus,
aut gosi pium moscho conspersum,oleum mos chos Nisimis perfusum,gallia moschata, alipta moschata,caryo-bersit epile' phyllum, & similia. ναρθηρ M v aliptae mos chatae 9 1. ligni aloes, caryophyl
tur oleo de spica. Aliud. δ .galliae moschatae 3.r.cinamomi, solii, macis, caryophyLana Θ. I. ambrae, moschi ana Gr.3.labd ni, styracis ana is cum aqua rosata moschata fiat
570쪽
veluti suppositorium, quod indatur genitalibus. Pulveres elusinodi aliquado inspergimus oleo co-stino, de spica,taurino, de lilio, ut inde intinctis dugitus ' obstetrix affricet os uteri in virginibus: in G
aliis etiam interiora .Et ut a paroxysmo excitentur,
vellicandae aures, nares,sed maxime pili, qui pudς' in lia. dis adnascuntur. Aliquando etiam piper , ZinZiber, sal gemmae, & alia eiusmodi pudendis immittuntur , ut naturam irritent ad excretionem. Et quia
magna ex parte plenae sunt ventorum, glandulis, clysteribus,unctionibus, quae status discutiunt ut dum erit ex capite de colico dolore. Excitatis a paroxysimo nullum remedium melius marito. Alioqui si retenti menses in causa sint, emouere oportebit ex proximo capite. Et si limmor crassias, purgationes conueniunt. Imperabis igitur hierar diacol. 9. . aut infusionem 3. II. ag rici trochisc. vel 3. a. pulueris hierae piciae. Alioqui. terebinthinae lotae in aqua matricariae I. g. Remedia AI semita dauci, agni casti, cinamomi ana Gra.8.cum modico conseruae anthos fiat bolus.Aliud. .terebinthinae 3.3. agarici trochiscati 9.2. semi. e.=Fufio nis dauci, cannabisaigni aloesan. Gr.8.cum eadem duata. conserua fiat bolus. Purgationes per interualla repetendae sunt, sed
paulatim imminuto modo. Laudatur castoreum per interualla datum. Hoc autem variis modis tuntur. Nam in paroxysimo Goluimus in aceto acerrimo, & naribus admovemus,vel eius Θ.2. aut S.I. exhibemus cum aqua distillationis radicu dauci,