장음표시 사용
171쪽
inum generalis pnaedicationis ambitu bultra quod legitima generalis praedicationis scri nihil laybet collocari integrum enim, dc sinaph cisiimum est, donihil imperseetionis de ipso concludi po tes quod non ita forces, si supra sc genus habcsixet, quod per differentias contractoum ipsum constitueret. unde per abnegationem diffinitur. quasi quam autem negatio suaptesnatura indeterminasta sit, determinatur tamcn, cum dicitur,quod X
cxcessu cncralis praedicationis nihil supra se habet summum ergo genus generalissimum uoca: luxu quia cum sit genus , nullo modo queat esse species. Media uero ec species, d genera diduntur: genera quidcm inscriorum, dc subiacetium: species uero praecedentiri, dc superieci orum,quae dicuntur media,n5 quia participia sunt extremo sirum essed quia huiusmodi locum 1ntc praedicabilia sortita sint, ut intcrmcdia iure dicantur unde duas habent habitudine. alteram Xupcrantiae,ssi ad res subices a comparentur cilicram subi cyetionis, si sursumspiciant. nam media naturam susperiorum habet,ac suam inserioribus impertitit.
doquemadmodum tegula tegulae pluviam tum superioris, tum suam demittit , ita media illa accc ptam a superioribus naturam suae coniunctam nyferioribus descrui Verbi gratia animal medium est inter uiuens, dc hominem habet autem natae
172쪽
hominem, priusq; apso est nec solum has homini
natura praeberi cernimuS co quia homo animal sit, sed citam superioxum Ommia, corpori inqua, substantiae omnia cnim supcriora uirtute consitinent quae inseriora sunt nam per proprias dis: fcrentia contrara a cfficiunt ca,quae sub ipsis collocantur sed quanquam siccundum uniuersam csse sciatiaria, secundum totum sic corpus m uiuente, dc mucias in animali positum st3non tamcn si cundum uniuersam potestatem alterum alterius paxticcps cst quando adueniens differentia coarci et, contrahatq; potestatem allam, sipcciem Dficiat scinos ad rem nostram. Prima cilcrali 1 in dimitio per habitudinas abnegationem posinitur, ut dixi cum dicitur genus,cncratist imu . est supra quod non est aliud cnus . siccunda stpexpositione habitudinis cum dicitur, quod ita est genus, ut nunquam csse posmi pocios. Mcdia uexo superiorum sunt speci cs: seriorum sunt ocnera species autona ultima, dc spccialissima dici tur, quae sta cst species, ut nunqua sit genus nam si ad superiora respicit praedicationem quidem ocnerum antecedentium ccipit:non tanicia dc anse
173쪽
Commentatio undecima.do uocabitur,cica parte quatenus species cst. naanquantum uniuersalis, sic diffinitur ut genus ocdicitur species cs , qua praedicatur dc pluribus. sed occurrit difficultas quam tetigit Aristotcles, 1 loco allegato dicens. Quam uero, d sursum uera sus subcuntibusq praedicatione procumbant,dca reliqua. Videtur enim ex opinatione quadam, ut ipse inquit, c5munc aliquod ciues, quod de omnibus praedicamenti asseratur,cuiusmodi si lin lud quod appellatur Ens. Qua dissicultatem a Porphyr1us soluit. No enim inquit qucmadmo, dum 11 familiis. Quapropter ut res clarius haybcatur tenere opus est . quod quemadmodulcs
primae notioni S, quae in pra dicamento rcponun tur, sitias habent notione secundas,quae sibi applicari queunt, ita re primae notioni S, quae praedicamenta transgrediuntur,ac transcendunt, suas hasibere notione queunt. e quo facilis ratio est,cur Porphyrius asserat ens de omnibus praedicamenti equi uoce afferri. cycnim clusis de uniuersalibus 1llis agcre,quae iis rebuS adiliguntur,quae in praedicamento, d acie collocantur: nam initio dixit se diecturum, de iis, quae ad praedicamcntoyrum doctorinamicrtincrciat de iis ergo notionis bus agit, quae adixaedici os ordinos adiungiatur: non autem desii , quae transcendentes respiciunt
notioneS,quae mentis,' intelligentiae opere dis
174쪽
De specie stractae . sunt asciacra' speciei, dc allarum vocum an Ox linc positarum notione: unde reci e dici una est a Porphyrio, si quis omnia cntia uocet, aequis
uoce, non uni uoce nominabit sed repctcnda xes alitus est ficti cnim potost, ut res aliqua univosica sit, non tamen univoce afferatur. st nimiam
lapis, quam lignum, album unum enim utriusq; nomen esse potest,sed univoce praedicari de iis gno, d lapidGnon potes quonia univoce praegd axi est, quando ratio, dc distinitio eius, quod asi extu competit rei,de qua affertur modo nec ligno,nc lapidi copetit albi diffinitio nam neq; lapis, ncq lignum est colo separans uiuum, quae albi diffinitio est. caeterum tam de homine,quam de quo univoce affertur animal, quoniam diffinitio: dc ratio am mallis utraq; compctat. his ita positis cias quidem univocum poterit esse omnibus praedicamentis: habet citam suapte ui rationem linam cXcitandae, ac terminanda intelligentiae. sed tamen non si uni vocum ratione circunscrti:
ptionis, sinis co modo, quo uni voca illa sunt, quae ixadutu a Porphyrio,nal duplo cst onommatio, llimitata ic transcendens prior syra ta one alicuius ei, quae assertur, qua potest assereri de pluribus iuxta habitudinciri alicuius uniuersalis a Porphyrio positi posterior si ratione ibia, qua res aliqua mente cocipitur, quae de omnib
175쪽
bus, uel de aliquo ex generalissimis afferri po=
tcst. Dc omnibuSi cnS, uerum, unum bonum, comparatio, d huiusmodici de aliquo,uc uno,ut 1ustitia dc sapietia sed haec alias licci autem ens possit,sse,sitq; re uera univocum egrediens prae: dicamentorum fines alias tamcn non cst uni cum circunscriptum, oc finitum. laxe opus non est, ut quemadmodu in familiis subimus ad unuprincipiti, ita inacrii cnexibus summis ad unum
dcccni sint citcra generalissima Specialissimae quidcin species in aliquo numero sunt, no tamen infinito indiuidua ucro quae insea specialisl mas spccios collocantu infinita, quapropter Platonis a praeccptum cst, ut defccndent a cncratissimis, usq; adspccialissima quies, dc status cssEt Agit hoc loco Porphyrius denumero corum,quae astexuntur, dc praedicatur, generit inqua tam summo rumi modi orti, item formaru siue micta accntiti, siue subiaccntiti, desindiuiduoru dc claudit densrio numcro cncratissima iupccic uero crin masto in numero sic dicest, licet pcnc mici getiam nost ram ignotum sit quot, Z qtiales habeantur spccic , quod cliam Cicero in Topicis . Fornas rum qui cccrtus cst numerus. Forma e sycta es
176쪽
De specie fontoni resem potest. adhuelut omnia absit: uam in nolim spcci exum, speciebus dicere,at for
mis, d formarum uelim. Certus ergo secundum naturam cst formarum numcrus: nam genuis ne aliquod non cpcritur, cuius in immensum potentia diffundatur quoniam per differcntias crinibnatas ad specie genus omne coangustatur siccundum civio numerum differentiarum, quae sexinas cflaciunt, formarum clauditur multitudo. cxumena mucro singularia infra ultimam specioni collocata,infinita sunt natura ipsa divi sibilis enim cst eorum matexies, fluxaj dc uariabilis, nec ipsa arte ulla contineri queunt cum igitur potestate materiae infinita sint,infim tum aut sciri nequeat pax
est ut indiuidua clinquantur, Udescensus in specie procumbat extremam quae per alias differentias nisi indiuiduas non descendat. Sed descedentibus asummis ad ima rerum natura postulat ut ab iis scin inta piamus,quae tu natura, tum ratiosin ipsa priora sunt,4 desinamus in ea, ciuae postcxl Ora censentur. cum cro non descendatur ad insiici ius, nisi per diuisionem superioris iccesse hae lici, ut qui descensurus cst, iter faciat pc numeru
multitudinem, quippe quia perfecta 5 abso
luta divisio partium distri butionc diuis erci multitudinem Ticit contra uero in assecnsu dirahitur numerus, nam ad comunioncm rcficdit com
177쪽
munio autem dissipersas colligit partes , collectioucro cst adunatio multorum in unam natura individua crgo una specie natura colla guntur spe=cic plures una generis natura coaretantur plus xa genera uno capite summo cotinctitur undesingenere maior rerum numerus unitur,quam in specie quapropter defccsus numcri causa cst dc multitudinis Asccnsus uero colicetionis, e paucita tis Comum Onc autem speciei plures homines sunt unus homo. Hoc ita brcuiter telligenducsh, plures homines sunt unus homo,n5 quia iste homo ad quem digitum tedo,qui,s unus homo per propriam matcria, sit plures homines di sti 1butione, o numero, per plure materias . sed quia psa unius naturae communione, cuiu multI participes sunt, quatenu ipsum in natura unum est, plures uniuntur non enim c5tinuo sequitur,
ut simpliciter, & absoluto plures homines sint nus homo , quia uerum sit, hoc pluxes homines spec1c1 5mum one sunt unus homo sed quoniaiana,& adcm forma, gnatura omnibus inest, c=circo plures sunt unus plures quidem per mate: Dam diuisi, unus autem per participationem speciei, donat ae Triplex ucro est additiones eme: ctus . quaedaminiam maiorem claudit ambitum,
cotrahit , quod latius est, nihil de ratione illius adimens,ut homo albus albus cnim nih1 adimit
178쪽
ex hominis ratione, sed adimit ambitum, ne Lo mo de omni homine asseratur item Socratc est
fuscus, Socrate non substantia carp1tur , sed insdifferetia ad alios colores, utputa fuscum uel satium Socxates enim prius absq; discrimine d algbus d fuscus,ut sors ferebat esse poterat. sed adsidi tamet illo esseectum cst , ut ad unum colorem
tantum sit terminatusa nihil autem descius natus risit demptum. alia cst additio quae non omninorat1onem destruit, dc substantiam , uel remouet, uel micrimat, sed imminuitu ut sunt haec csse opinione ,sse in memoria: csse desideratum ha here attributum secundum partes ut albus donytes. tertia additioni species hoc essicit,ut penitus reSantercal, qucmadmodum si dixeris homo est mortuuS,no ualci ergo homo est 1icin ionisis CXtinctus, ergo ignis est his hab1tis costat illud additamentum diminuere,non destrucre substantiam nam diminuit natural cm unitatem Dianitas
enim naturalis, di propriamst, indiuidua propric latcs. quando igitur dictu st participationc pc: cici plurcssunt unus. crgo simplicitc plurcs suntianus, distinus numcro, nyiciaci concxum sic diamcn diminuitur illa naturallis unitas,quae ad numerum, dc naturam spectat, incolum substantiad natura permancntc. cst aute quod aduertas specialistimam spcciem indiuidua uocari a doctis c
179쪽
Commentatio duo dctima probatis auectoribus co quiano possit diuidi per differcntias, quae possint alias efficer species, quando univcrsa speciei es sentia sit in singularibbus, desindiuiduis constituta. Atq; haec de specie dicta sint reliqua sunt in aura orc facilia.
De disserentia. D. differentia pertractantes, primo rationem uocabuli debent cosiderarc scd facilis erit haec ratio, si1 tra Ilicem eius nominis significationem sic credemus, quemadmodu triplex, ctiaist reliquora univcrsali una intelices io nam dc pro secunda nositione d pro eius fundamento, dc pro uixoq; casipitur. caeterum 1 liud quot obseruat Porphyxius, quod non secundum omnes huius nomini acce=pt1ones d1ffercntiam dicit subire dialecticorum
CXamena quae rextum generi, tum formae cominis si . contrarius tamcn est usus inam philosophi a ciuili consuetudine significata cnexis accespcrunt, dc specici, sed disserentiae accept1o a philosophis sumpta est de m comuncin usum prolesta fueram cn1m diffsercntiam sapientes statuunt esse illam, quae naturam,ac substatiam re umus a natura, dc substantia alicrius differre faciat ues
de primam differentiam, pccic effeci resccm uoycant alias uero simplici cr,dc sine udo additame:
180쪽
De differcntiato disserentias appcllant. dc quemadmodum uesra,s lcgitima differcnta hoc efficit,ut unum ab altero re uera, donatura disserat, ita dcduetus cst usus ad uulgares , ut quicquid aliquo modo remtinam ab alia differre faccrct, id difforentia uocas retur unde Porphyrius Communiter inquit, reuulgo differcntia uocetur , qua per exteriora Naduentitia quaeda res una differt uel a se ipsa, uel ab alia. Dixi per xteriora, dc aduentitia, quom anulla res a se ipsa per uim,d emcntiam dissori. sed aliqualcutori permutatione facta differt quide, sed, si in natura Vcrbi gratia pauloante qui erat albus solis ardor fuscus Ucectus,aut pudore fusus cst haec pluma differetiae acceptio nihil ad
qum' uoces attinet. Diditur secundo modo difffcxcntia proprie iuxta coS, qui uero propinqui Osixes sunt,qui causam differetiae uident naturae magis 6ssentaneam, quam uulgus uideat qui quoqquo modo res se habeat, difforrcillam dicunt,uclasse, uel ab alia prudentiorcs uero micaccin magis Equuntur iam nam diffici resalterum ab at texo dicunt quando aliquod interuenit accides quod separari a re nequcat ut gi bus blaesus cis catricibus obductus. Differctia igitur proprie dici a cst quae inest per causiam naturalcm uci quae