장음표시 사용
191쪽
ne 6 munera,quarix diucrsis collationibus dipsercntiae praestant. Reliquum est, ut ad cas demnicndas accedamus. Differcntia igitur quae teritrum efficit praedicabile,cst qua species genus circunfluit. Cum distercntiam nonscrtineat ad generis intellectioncm hoc est non sit dc generis
intellectione sed spccaei sequitur, quod species
abundat a roncre 1d est, cludat in crus natura
praeter penζs aliquid, quod non cluditur in natura ociacris iam si di Tnarc animal uolumus,dicemilianimal esse substatiam animatam,ssentiensitem si hominem , dicemus, homo est animal stione utens. quare cu homo sit ani mal ,exit quoq; substantia animata sciities. dc ultra hoc crit etiam ratione utensu quod petetinet ad hominis intollectioncm non autem ad animali intclligentiam. Non autem proptexea, qui aspecies Xupcxat gesinus cxistimandum cst, spectiem plura continere
potestate, quam genus buci quod species magis itidismerciis etcncre habeatur: scd quoniam species secundum si cntiam plura cZimc qiuam genus' nam si differetia pertincrct ad intelligentiam geγncrisci totic nugatio fi cxet, quoties forma, speγc1esh; dissituretur nam siescitus secundum suam uim e naturam disterentia contincrct,satis esset in specie dissinienda cnus tantum potici absq; ullo disterentia additamento . nam cum dicereγ
192쪽
De disrentiatur homo est animal si in animalis natura inclis doctu ration urens superuacanesi csihi dicere homo est animal ratione utens, perinde ac supcr suum est dicere, homo est animal substantia sentiens animata quoniam idem cst dicere animal, ac substacia animata sentiens species emo hac ratione exuperat gcnus, id in plura per enentiam
continci potestate species uero urentia potestate autem continere cst indeterminate continere quam indeterminationem dimerentia,quae actusere merito praefinit: nam differentia nec actu
intellectione, quia species habet 1nsedimerentiae mi ligentiam qua caret genus: hac dimnitione separatur uera ditarentia, ab aliis ut palci uo=
t dum occasionem praebcant, ut in substati nolit in ueniamus . nam quando aliquod accidens dimnimus,an cius di Unitione subicctam ciuionamus disserentiae loeor eum laifus in dissim quod subiectare est tanquam differentia. ccce tinatur Verbi gratia nasus, certum est, quod per
193쪽
subiectam rem contrahetur ad simum : de hoc uerissimum est 4n iis differentiis, quae proprie dicu=tur . nam uulgarc illae,et quotidiana nullum
phidosophis usum praebet, scdici oratoribus,uelpocti comunc habcntur Ecd incidit quaestio, quam Porphirius ponit, undesnam spcc1cs disse:
vcntias habcat quibus plura si cntia contineat quam genus an a ses, an ascncres nanque absurdum cst dicere,quod a nullo habcat, nullus cnim philosophorum conccssit unquam x nihilo quicquam fieri , ex nihilo autem aliquid ficret, nisi pxaehaberetur,d praeuitelligeretur aliquid, quam differcntia nam posito, quod est ratione utens, praemiclligitur, uel corpus, uol animatu, uel sub
stata, cum gitur 1ncomodum sit uel maximum
dicere specie differentias a nulla re sumere, quonam quaeso d1cendum cst spec1cm disserentia scepturam Diccs tu asciacre . At hoc incongruit, reminime consentancum est quando si hoc crum esset, oppositas res in codem esse constarct, nam dissi retia est per oppositionem Crati , quia oppositio dissicraminis causa est cum igitur nulla sit ratio , propter quam magis una disterentia sit m cycnerc,quam altera, cunal opposita nata sint fieri circa idem continuo sequetur, ut opposita dc repupnatia simul codem reponentur, quod
fieri minime potest. At erraui quies linguae las
194쪽
De disserentia pse uolebam enim dicere is se ipsa Beciem disserentiam sortiri A se ipsi Egregie. At uir probe, docet me quaeso, quona modo fici, ut qulas quam habeat a se ipso aliquid, quod eius cssentiam constituati quomodo idem se ipsum ex seipso componeti cum nihil sit, quod oessiciens
esse mina sit ratione rei eiusdem resam cum secundum si apsiam pecies habeat disterentiam contis nuo sequitur, ut disserentia quoque secudum seipsam, hoc est essentia ua speciem habeat. princi pium enim eius uexum cst quare differentia erit species, dc species exit differeti sunde iis itur hasbes quae dixistit Penituit me tam subito sentcnytiam meam 'xotulisse credo . qui enim ad pauca mentis acie dirigunt, facile nunciant. At qua=stio solitur hoc modo . Gcnus si comparetur ad speciem, quaepe a sun constituitur, non est mastexta, licet aliquam cum materia teneat similitudinem sed si forma detorminata, inchoatam distincta, d confusa quae dispersa in materia 'nondum ex pxcipi iam porseetamq; forma deici minata cst: cum cro sit forma, nullomodo sc=cundum quod forma est, praedicari potcst nec
etiam e capaxic, quatenus est forma totius. scd praedicatu caxationc qua totum csse oonos i Gur, siue sit inpotentia, sucin actu, quo cum ita sit, s 'quitur, quod genus cst forma totius cxi
195쪽
Commcntatio duodecima stentis in potentia ic quod nonae enctiis, dores assertur,quatenus genus ab intelligentia comprehensum notioncm totius , quod si in potentia dcclvat cwhi S, quae diximus duae rationc conformari possunt hoc modo . Id quod cst communis speciei substatia,incx1s cns citis uniuersitati speciem declarat, quantum , dospcci cm, dc allia a specie continet. Sed cnus est communi specie substatia incxis scias cius univcrsitati genuSagitu specicin declarat, inquantum ipsam, de alia ab ipsa continci secunda ratio : genus est pars essentiae communis speciei atqui quod huiusmodi est innuit comunem speciei essentiam, quod quisidem ia patere potest inspici cti, ut X ea insertur.
genus igitur speciei csscntiam innuit. Ex iis ui dere potuimus quod genus 1 definitione, speciei pars est, in praedicatione aulcm cst totum . Sed ne frustra haec dixisse uideamur, ut facilius praesiliabita quaestio dissoluatur. Diffcrentia unuierysam specie declarat ex ea parte, quatenu uniuersa species pxoprie icrminat . cuius ratio est,quia
differentia est propria essentia speciei,quod autelim usmodi est, declarat uniuersam speciem quasi tenus per id species uniuersa proprie terminatur. Quod autem differentia essentia specie si1bi propria declaret, patet ex eo , quia differentia est
pars propria essentia speciei, quod autem huius
196쪽
De disserentia modi est ir priam sibi specie essentia declarat
atq; ita manifestum est,quod quatenus, d genus, d diffcrentia insunt uniuersae specici, ipsam umbuersam cclaxant sed quatcnus utrunq; est pars
speciei sequitur quodie uixunq; pars specie desiclarcturi: scd genus cst pax comunis, o spcciem declarat secundum partem comunem; disserentia vcro est pars propria dc ostendit pcciem secundum partem propxiam . A dtuc is enim quae in specie continciatur, tum genus, tum diffcretia sumitur. hoc est ab alia, dc alia forma ne formalita tem barbare nimis dicamus . signum est, quod mons nostra, altorum , absq; altero potest concis pcrc. quorum autem diuersia 5ceptio st,ipsa dis uersa sunt cum girur divorsia si generis concesptio, a conceptione differentiae, sequitur, quod gcnus, d diffcrcntia diuersa sint, odidistinguans tur. Ncq proptexcidicendum cst, quod cum specic dimniatur pergcnus, d differcntiam diuerssarum naturarum cogrcgatio in specie repcrratur.
nanq; hoc posito diffinitio non clici unum sed multa. cst cxgo una natura,quiascnu potestate, hoc cst actu incohationc ec impcriaci 1one dis ferentias habet d diffocntia st anscncri potestat tanquam rc distinci a in rc distinctoa dc1ntcrminata. sic autem in potestate est amb tu maiore contineri non est ergo fatendum,genus,
197쪽
Commentatio duodecima.& differentiam Reic diuersae naturae, sed satis habct, quod non sunt diuersoria cncrum,quena admodum substantia quantum,quale sunt enim naturae caussicin generis , quae ad unum ordinan situr. ita quod genus sit illius naturae incohatio differentia uero perfeci io. sic crgo genus habet diis ferentias potestato, nec ullum comodum cst, si differentia oppositae sint, xxcpugnante unanq3 opposita confuse,ac indistines c in codem rcs cri=ri possunt distines a autem dc pura non possunt. cum inaniti oppositorum sit una radix ic fons unus,a quo pullulant id fluunt,nullum absurdum sequitur,si summatim dc generalitc opposita discantur me in codem. Distercntiae igitur vitian dem rem propositam absoluamus)sunt in cncretanquam in principio, quo suam habent incolistioncm dc secudum potes halcm,id sh confusam, dc indeterminatam formam goncris distributam in materia nondum detorminatam, dc ad unguem
perseetam. ad hunc modum soluta es quaestio Porphyriti: qui post eam ponit alteram diffinitio γ cm dis crentiis, quae huiusmod est. Di merciae , tia st quae praedicatur de pluribus, o differenti di bus speciem quale quid. Duplex est differetia micraeeta infima. Planc micriccta est cla cru subalternorum infima uero ut imae spcci ci Di Dfinitio allata copetit generali, dc interiectae diffe=
198쪽
De differentiarentiae, non aut infimae ac specificae in hac dissi
nitio genus est praedicam de pluribus, quod ideest a uniuersalc diffcrentia vcro, qua uniuersale contrahitur ad d1Ucrcntia constitutioncm, quae
est speclas una uniuersalisci cst praedicari, dc afferri cum inici rogamur quale quid est aliquid sed insurges hoc modo: est differentia,quae praedicastu de pluribus specie difforctibus it cilcrallis:
cst tiam diffcrentia, quae praedicatur de pluribus numero differcntibus ut diffcrcntia ultima uis detur,rgo duas si e species univcrsallis,ita quod ulti a differentia sit aliud uniuersalea differensti mcdia quemadmodu genus est aliud univcrsi sale specie quoniam genus praedicatur de plurisibus disserentibus specie Dccies uero de pluribus differentibus numero, o utrunq; m quid praedisicatur. Soluitur iaci genus est magis uniuersale,
quam sit species me differeti generalis est magis uniuersalis, quam differcntia pecifica . licet tam genus, quam generalis disserentia plura amybiant.' complectoantur quam species, o specifisca differentia. Vnde non est dicendum quod genus distinguitur a specie, tanquam aliud univcr: sile: propterca quod afferatur de pluribus specie differcntibus, scd iccirco, quia cnus alio modo praedicatur in quid ,quam species na specic praesidicatur in quid tum secudum potestatem,tum sc=
199쪽
cudum cs sentiam ipsius uniuersam genus autem non 1lcm. Sed diffsercntia tam intcticeta,quam ultima praedicatur in qualc quid codem modo primo cium praedicatur in quales quoniam terro:
gati qualis cst ros utputa homo differentiam cyspondcinus hoc si ratione uiciis iccundo quia ficuti in compositis solidis, dc naturae opcr csse: ectis, aliquid st quod materia ratione habct, aliquid uero formae ita in ii copositis, quae labore metis conficiuntur aliqua erunt, quae proportio: ne coparationis uidebuntur iis responderes: nam in omnibus cx quibus fit res una per sic, alicrum potentiae,incohationa Sq; habct uicem alterum uexo pcrnet1onias, d aes iis Distcretia ergo in compositis non habct modum potentiae, e materiae, quia non est indeterminata, sed aes us, d formae,
quod idcm cst: cum uero forma sit quailitas,habebit modum quallis, si reseratur ad speciem. Quo niam uero duplex est aes iis, alic qui absolut aliquid efficit, dc alic sui aliqua me stanarcni qua' h latc informat, differetia pilor modo actus est. adco dicitur praedicari in quale quid, hoc est an
quale quo dissentiam rci conficit non autem in quak,Xtrancum, ec adicetum genus aut asscr=tur m quid, cpc modum quid differcnti lucro praedicatur m quid per modum quali tatis in forsimatio niam est qualita quaedam. Non est igitur AA 11
200쪽
De disserentiadi scrimen ullum inter modum, quo generalis dis fercntia praedicatur,ac modu,quo specifica da rentia a turis quapropter cum utraq; praedice tu in quale codem modo, non est quod haecciat aliud uniuersite ab illa. Prima igitur dissimi tio diffcrentiae 9: quatenus differentia respicit speciem, quam constituit,4 cst comparatio inaesiquabilitatis id exuperantiae unde cum dicitur differentiam csse qua species exuperat genus, iis teli agitur hoc modo: differentia est,quae cum gcsinere costituit speciem hanc enim uim habet uerbum graecum περ ido, ut abundare,superaresgni sicci siccunda diffinitio est differentiae me: diae ut dixi quatenus es uniuersalis:c5paro animatum ad concin, ceruum, d cane uideoq; aptis
tudinem quandam inesse in animato cognito, ut
de leonc cervo, d canc cognitis afferri ucat ex huiusmodi coparatione, quae facta computatione resultat,animatum fit uniuersalc. quod si huic diffinitioni dematur particula. Differentibus pcycac Satis patet, quod ca diffinitio propria cxit
differeti qua de agitur Scsquamobrem omissis est a Porphyri, quia ultimae rerum diffcren:
tia nos latent, a facilioribu autem,notioribuSq; argumentandum hinc est quod Porphyrius, γgelos appellari animalia ratione utentia quippe