장음표시 사용
51쪽
BELLUM CATILINARII M. eterosque judiciis terrere , quo plebem in magistratu placidius tractarent. Sed ubi prinaum dubiis rebus novandis spes oblata est , vetus cera tamen animos eorum arrexit quod si primolia praelio Catilina superior, aut aequa manu disces
a sisset profecto magna clades, atque calamitas rempubi oppressisset neque illis, qui victoriam adepti forent, diutius ea uti licuisset quin deses si exsanguibus, qui plus posiet, imperium at
que libertatem extorqueret. Fuere tamen extra
conjurationem complures, qui ad Catilinani ini- tio pro sedi sunt in his erat Fulvius, senatoris fi- lius quem retractum ex itinere parens necati usi siti isdem temporibus Romae Lentulus, sicuti Catilina praeceperat, quoscumque moribus , aut fortuna novis rebus idoneos credebat, aut per se, aut per alios sollicitabat neque lum cives , sed cujuscumque modi genus hominiim, quod modo usui bello foret. Igitur P. Umbreno cuidam negotium dat , uti legatos Allobrogum requirat eosque, si possit, impellat ad societatem belli existumans, publice , privatimque aere alieno
oppresi , , praeterea quod natura gens Gallica bellicosa esset, facile ad tale consilium adduci possise Vmbrenus, quod in Gallia negotiatus erat, plerisque principibus civitatum notus erat, atque eos noverat itaque sine mora, ubi primum legatos in foro conspexit, percunctatus pauca de statu ciritatis,4 quasi dolens ejus casum, requirere
coepit, quem exitum tantis malis sperarent. Postquam illos videt queri de avaritia magistratuum, accusare senatum , quod in eo auxilii nihil esset; misei is suis remedium mortem exspectare M , Aquit, Obi , si modo iri esse utili , ra-D-ncmostendam , qua tanta mala ista essuriatu.
52쪽
Ilaec ubi dixit Allobroges, in spe in maxumam adducti Umbrenum orare , uti iii misereretur:
iri hil tam asperum, neque tam disiicile esse , quo
non cupidi ilum facturiesient, dum ea res civitatem aere alieno liberaret. Ille eos in dola Rura Bruti perducit quod foro propinqua erat, neqaliena consilii, propter Semproniam nam tu Brutus ab Roma aberat. Praeterea Gabinium arcessit, quo major auctoritas sermoni inesset. Praesente conjiurationem aperit nominat socios, praeterea multos cujusque generis innoxios quo legatis animus amplior esset dein eos, pollicitos Operam suam , domitia dimittit. Sed Allobroges diu in incertum habuere , quidnam consilii caperent. In altera parte erat a salienum studium belli, magna merces in spe victoria: at in altera ma- Ores pes, tuta consilia, pro incerta spe certa praemia Haec illis volventibus, tandem vicit sortuna rei p. Itaque Q Fabio Sangae, cujus patrocinio civitas plurimum utebatur, rem Omnem , uti cognoverant, aperiunt Cicero, per Sangam constri, cognito, legatis praecipit, ut studium conjurationis vehementer simulent ceteros adeant; bene polliceantur, dentque operam, ut eos quammarume manifestos habeant Iisdem sere temporibus, in Gallia citeriore, atque ulteriore, item in agro Piceno, Bruttio, Apulia. motus erat. Namque illi, quos ante Catilina dimiserat, inconsulte ac veluti per dementiam cuncta simul agere nocturnis consiliis, armorum, atque telorum portationibus, sestinando, agitando omnia, plus timoris, quam periculi es ecerant. Ex eo numero complu-ies Q Metellus Celer praetor, ex sociis caussa cognita, in vincula conjecerat item in citetiore 4 lia C. Mur a qui ei provinciales acus praeerat.
53쪽
BI. LLUM CATILINARIVM et erat. At Romae Lentulus cum ceteris, qui prin-cri es conjurationis erant, paratis, uti videbatur, , ars copiis constituerat, uti, cum Catilina in agrum Faesulanum cum exercitu veni siet, L. Bestia tribunus pleb concione habita, quereretur de
aionibus Ciceronis, bellique gravistum invi
ciam optumo consuli imponeret: eo signo, proximia nocte cetera multitudo conjurationis suum quis lue negotium exequeretur. Sed ea divisa hoc Trouo dicebantur Statilius, Gabinius ut cinnnaagna manu duodecim simul opportuna loca ur- incenderem, quo tumultu facilior aditus ad nsulem, ceterosque, quibus insidiae parabantur,neret: Cethegus Ciceronis januam obsit teret, eum- qu Vi aggrederetur, alius autem aliuna sed filii tamiliarum, quorum ex nobilitate maxuma parserat, parentes interficerent simul, caede, cincendio perculsis omnibus, ad Catilinam erumperent. Inter haec parata, atque decreta, Cethe-
sua semper querebatur de ignavia sociorum illos, dubitando, dies prolatando, magua Opportunitates corrumpere facto, non consulto, in tali periculo opus est e seque, si pauci adiuvatent, languentibus aliis, impetum in curiam faciturum natura ferox, vel aemens, manu promtus erat Gmaxumum bonum in celeritate putabat. Sed Allobroges ex praecepto Ciceronis per Gabinium ceteros conveniunt ab Lentulo, Cethego, Statilio Hem Cassio postulant usjurandum, quod signatum ad civis perserant aliter haud facile eos ad tantum negotium impelli posth. ceteri nihil
suspicantes dant Cassius semet eo brevi venturum pollicetur, ac paulo ante legatos ex urbe pro-nciscitur Lentulus cuni his T. Vulturtium quem-cam Crotoniensem mittit ut Allobroges, prius I a. quana
54쪽
quam domi a pergetent cum Catilina, data atquaccepta fide societ. tem confirmarent. ipse ultustio litteras ad Catilinam dat quarum exempluia infra scriptum est is , ex eo, quem ad te misi , cognosces Focogites , in quanta calamitatesis, o memineris, tvirum esse e consideres, quid tua rationes postulent auxilium petis ab Omnibus, etiam ab infumis. Ad hoc, mandata verbis dat cum ab senati hostis judicatus sit, quo consilio servitia repi diei in urbe parata esie, quae jus erit ne cunctetur ipse propius accedere. His rebus ita actis, consituta nocte, qua prosiciscerentur, Cicero, clegatos cuncta edoctus, L. Valerio Flacco S c Pomptino praetoribus imperat, ut in ponte Mulvio per insidias Allobrogum comitatus deprehendant rem Omnem aperit, cujus gratia mittebantur cetera , uti facto opus sit, ita agant. Homines militares, sine tumultu praesidiis collocati sicut praeceptum erat, occulte pontem obsident f Postquam ad id loci legati cum Vulturii ven Ie simul utrimque clamor exortus est Galli, to cognito consilio , sine mora praetoribus se tr dunt. Vulturtius primo , cohortatus ceteros gldio se a multitudine defendit dein , ubi a legat desertus est, multa prius de salute sua Pomptinum obteliatus, quod ei notus elat, postrem O idus ac vitae dis Edens , velut hostibus , sese prae lioribus dedit. Quibus rebus consectis, Omnia pr per per nuncios consuli declarantur at illum ingens cura atque laetitia simul occupavere conju ic Iatione patefacta civitatena periculis ereptam esse a porro autem anxius erat, in maxumo scelere talia:
iis ci Vibus deprehensis, quid facto opus esset podri nam illorum sibi oneii, impunitatem perdurad.
55쪽
BELLVM TI LI MARI V M. arei publica fore igitur confirnaato animo, vocari ad sese jubet Lentulum, Ceila egum , Statilium Gabinium, itemque Ceparium Terracinensem qui in Apuliam ad concitanda servitia proficisci parabat ceteri sine mora veniunt. Ceparius paulo ante domo egressus, cognito indici, exi be pro sugerat. Consul Lentulum , quod praetor erat, ipse naanu tenens, in senatum perducit reliquos cum custodibus in aedem Concordiae venire iubet eo senatum advocat magnaque frequentia ejus orduai Vulturtium cum legatis introducit; Flaccum praetorem scrinium cum litteris, quas a legatis acceperat eodem adserre iubet Vultur- u interrogatus de itinere, de littetis, Ostiem quid, aut qua de caussa , conssilii habui siet primo fingere alia omnia, dissimulare de conju- ratione post, ubi fide publica dicere jussus est omnia, ut gesta erant, aperit Te paucis ante die
mi amplius scire, quam legatos tantummodo audire solitum ex Gabinio, P. Autronium, Ser. Sullam, L. Vargunteium , multos praeterea in ea COL Iuratione esse eadem Galli fatentur at Lentulum dissimulantem coarguunt, praeter litteras sermo -- nibus quos alle habere solitus erat, ex libris Si- byllinis, regnum Rom. e tribus Corneliis portendi lanam , atque Sullam antea se tertium sie, cui fatumst retulbis potiri praeterea, ab incenso Ca- pitolio illum esse viges natu annum, quem saepe ex prodigiis haruspicea respondistent bello civili cruentum fore. Igitur, perlectis litteris, cum prius in omnes signa sua cognovissient, senatus decernit, ut abdicato magistratu, Lentulus, itemque cete-
x , ut iberis custodiis habeantur. Itaque Lentulta untulo Spintheri, qui tum aedilis erat, Cethe-
56쪽
xetractus erat Cn. Terentio senatori tradunt
Interea plebes, conjuratione patefacta , qualmo cupicia rerum novarum nimis bello favebmutata mente Catilinae conssilia exsecrari, Cicero nem ad caeliina tollere velut ex servitute erepta,
gaudium atque laetitiam agitabat. Namque alia belli facinora praedae magis, quam detrimento fore , incendium vero crudele, immoderatum, ac sibi naaxume calamitosum putabat quippe cui Omnes copiae in usu quotidiano, cultu corporis erant. Post eum diem quidam L. Tarquini is ad senatum adductus erat quem ad Catilinam proficiscentem, ex itinere retractum aiebant. Is cum se diceret de conjuratione indicaturum, si fides Publica data esset jusitis a consule, quae sciret edicere, eadem feres, quae utitutius, de paratis incendiis, de caede bonorum, de itinere hostium, senatum edocet praeterea, se missum a M. Cras so , qui Catilinae nunciaret, ne eum Lentulus, Cethegus, aliique ex coniuratione deprehensi terrerent eoque magis properaret ad urbem accedere, quoi ceterorum animos reficeret, Milli facilius periculo eriperent tir. Sed, ubi Tarquinius Crassum nominavit, hominem nobilem, maxumis divitiis, summa potentia alii rem in
credibilem rati: pars tametsi verum existumabant, tamen, quia in tali tempore tanta vis hominis ma
gis leniunda, quam exagitanda videbatur, plerique Crasib ex negotiis privatis obnoxii, conclamant, indicem falsum esse deque ea re postulant
uti reseratur. Ita ille Cicerone consulentes, fre
quens senatus decernit Tarquinii indicium falsum videri, eumque in vinculis retinendum n
57쪽
BELLVM CATILIN ARI M. i a . que amplius potestatem faciundam, nisi de eo indicaret, cujus consilio tantam iem ei et mentitus. Erant eo tempore, qui existumarent, indi cium illud a P. Autronio machinatum quo fici Euς, appellato Crasso, per societatem periculi reliquos illius potentia tegeret. Alii Tarquinium a Cicerone immitium jebant, ne Crassus, more suo, suscepto malorum patrocinio, rem p. conturbaIer.
Ipsum Crassum ego postea praedicantem audivi,
tantam illam contumeliam sibi ab Cicerone impositam. Sed iisdem tempo ibus Q. Catulus, dc Piso neque gratia, neque precibus, ne iue precio Ciceronem impellere quivere , uti per Allobro- ges, aut alium indicem C. Caesar falso nomina ie- tur. Nam uterq; cum illo gravis inimicitias exercebant Piso , oppugnatus in judicio repetundarum, propter cujusdam transpadani supplicium injustiana Catulus, expetitione pontificatus odio incensu ; quod, extrema aetate, maxumis honoribus usus, ab adolescentulo Caesare victus disces serat. Res autem opportuna videbatur quod is, privatim egregia liberalitate, publice maxumis muneribus, grandem pecuniam debebat. Sed ubi consulem ad tantum facinui impellere nequeunt, ipsi singillatim circumeundo, atque ementiendo quae se ex Vulturii , aut Allobrogibus audisse clicerent, magnam illi invidiam conflaverant usque adeo , ut nonnulli equites R. qui praesidii causa cum telis erant circum aedem Concordiar, seu periculi magnitudine, seu animi mobilitate impulsi, quo studium suum in emp. clarius esset, egredienti ex senatu C sari gladio minitarentur. Dum haec in senatu aguntur, di dum legatis Allobrogum, cT. Vulturtio, comprobato eoruna indicio, praemia decernuntur liberti, lauci ex clientibus Len- tu.i,
58쪽
tuli diversis itineribus, opifices, atque servitia lavicis ad eum ei ipiendum blicitabant partim exquirebant duces multitudinum, qui precio rempub vexare soliti erant. Cethegus autem per nuncios familiana, atque libertos suos, lectos exercitatos in audaciam, orabat, uti, rege facto, cui telis ad sese irrumperent. Consul, ubi ea parari ccgnovit, di posivis praesidiis, uti res atque tempus monebat, convocato senatu refert, quid de his feri placeat, qui in cullodiam traditi erant. sed eos paulo ante frequens senatus judicaverat contra remi' feci ite tum D. Iunius Silanus, primus sententiam togatus, quod eo tempore consul designatus erat, de his, qui in custodiis tenebantur, cpraeterea de L. Cassio, P. Furio, P. Umbreno, Q An-iato, si deprehensi forent, supplicium sumendum decreverat is' postea permotus oratione C. Caesaris, pedibus in sententiam Ti. Neronis iturum se dixerat; quod de ea re, pCaesidiis abditis, referundum censuerat. Sed Caesar, ubi ad eum ventum est, rogatus sententiam a consule, hujuscemodi
Omno homines, P. C. qui de rebo dubiis consul
tant, ab odio, amicitia, ira, atque misericordia a cuos esse decet havdfacile animin verum providet,
tibi illa ossiciunt neque quisquam omnium lubidinis ui ct usui paruit ubi intender ingenium , valet si lubidoto idet ea dominatur animus nihil valet Magna mihi copia est memorandi P. C. qui reges , aut qui populi , ira, aut misericordia impulsi, male consuluerint: sed ea malo dicere , quae majores nostri contra lubidinem animisui, ehe atque
ordinefecere fello Macedonico, quod cum rege Per- segesn mim, hodiorum civita , magna atque magnifica, Iu populi R. opibiis creverat, infida, atque
59쪽
Rhodi consultum est, majores nostri , ne quo divitiarum magis, quam injuria bellum inceptum diceret, impunitos eos dimisere item besi Punicis omnibum, cum sape Carthaginienses θ' in pace, perinducia multa nefanda facinora scissent, numqvam ipsi per occasionem taliafeceres mago , quod se dignumforet, quam quod in illos jures eripi set, quaerebant. Hoc item vobis providendum es , P. C. ne plus valeat apud vos . Lentuli, ct ceterorum se tu , quam vestra deuit. s neu magis ira vestra, Τμam fama, consulatu Namsi digna pαna profa- diis eorum reperitur , ουum consilium approbo sum agnitudo sceler omnium ingenia exsuperat iis utendum censio , qua legibu comparatabunt Plerique eorum , qui ante me si/ntcntias dixerunt, composite atque magnis e casum re . miserati junt: qua bestis υitia esset, qua victis acciderent, entim rauere brapi virgines , pueros diυelii liberos a parentum complexu matres familiarum pati, qua victoribu co ibuissent. fana, atque domo ex omliari caedem, incendia feri postrem armis, cada veribu , cruore , atque luctu omnia compleri. Sed, per deos immortalis, quo illa oratio pertinui, an, uti O infestos conjurationi faceret scilicet, quem
res tanta, atque tam atrox non permovit eum ora
ti accendet Non ita est: neque cuiquam morta lium injuria seu parva videntur multi eau gravius a quo habuere. ed alia alii licentia est, P C. quidemissi in obscuro itam agunt, se quid iracundia deliquere, pauci sciunt fama, atque fortuna eo rumpares sunt qui magno imperio praediti, in excelso talem agunt, eorum fasia cuncti mortales
novere. Ita in maxumafortuna minuma licentia
que studere , neque disse, si minum ira'
60쪽
qua apud alios iracundia dici vir, ea in imperio verbia atque crudelita appellatur. Equidem ego Aic existumo , P. C. Omnis cruciat minores, quamfacinora isiorum,esse. se plerique mortatis postrema meminere, in hominibus impiu, sceleru eorum obliti, epoena deserunt Ii ea paulo, verior fuerit. D. Silanum , virum fortem atqui strenuum . certe scio , qua dixerit, studi rej. di xisse, neque illum in tanta re gratiam , aut inimicitiari exercere eos mores , eamque modestam viri cognovi. Verum sententia ju mihi non crudelis,
quid enim in talis homine crudele feri potest sed aliena a rep. nostra videtur. Nam profecto aut metus , aut injuria tesubegit, Silane, consulem δε-
fgnatum,genvi poena novum decernere. De timere,
, pervacaneum est disserere, cum praesenti diligenseria clari sumi viri consitu , tanta praesidiasint imormis. De poena possum equidem dicere id quod res habeo in luctu atque miseriis, mortem arumnarrum retulem, non cruciatum , eqse eam cuncta mortalium mala dissolvere: ultra ne κε cura n que gaudio locum esses. Sed Ἀι deos immortalis quamobrem in sententiam non addidi i , tis ritu verberibvi in eos animadverteretur Z an, quia lex Porcia vetata alia leges item condemnatu cis
vibici non animam eripi sed exsiliam permitti j
bent an quia gravius es verberari, quam neco seri ciuid autem acerbum , aut nimis grave es in homines tantifacinor convicitos quia levius est: qui convenit in minore negotio legem, servare, cum eam in majore neglexero enim qui reprehendat, quod in parricidas reip. decretum erit Ompus dies fortuna cum lubidogentibus moriratur in merito accidet, quidquid evenerit: cet ri H vos C qnia in alios saluato, considerate.