장음표시 사용
271쪽
ς1 MATURIAE MEDI AE pARs I. 311. Folior. Malvae, Chamaemeli, Meliloti, Abro. tani, Tanaceti, Salviae ana Lasciculum unum Radicum Brroniae albae , Aristoloch. rotund. Iridis nostratis ana 3iiij. Baccar. Lauri & Juniperi ana Sij. Aquae matris Nitri dij. Bulliant in s cienti quantitate aquae fluviatilis probalneo , quod ingrediatur aeger tepide mane &vesperi, longe a pastu , praemissis praemittendis: & continuet per triduum, plus, minus pro
Embrocatio seu irrigatio ex eodem decocto ii stitui potest, si nempe dum in balneo insidet aeger. liquori calido ex alto cadenti partem inectam porrigat , donec ex hac irrigatione pars rubescat &incalescat. ARTICU Lus III.
De aquis sulphureis. IN plurimis mineralium fontium aquis sulphureae
quaedam Partes continentur, quae percipi possunt tum odore foetido & nidoroso tanquam ex hepate sulphuris, tum etiam, si aquarum sedimentum residuum post lentam exhalationem carbonibus imponatur ; quippe quod tenuem & caeruleam flammam concipit, cum sulphuris accensi odore. Quas autem novi uberiore sulphure turgentes, sunt aquae tepidae Balneolenses in Norma lania , vulgo Bagnoles proche d'Argentan. Interne plurimum commendantur in pectoris a
sectibus, asthmate, phrys, &c. in psera , scabie .caeterisque cutis aegritud Inibus. Exterue vero in iliadem morbis feliciter adhibentur earumdem balnea,
quin etiam in membrorum tremore , contractura.
Iaralysi, in infantum rachitide , aliis affectib-
272쪽
Aquas sulphureas minerales imitari possumus, sulphur vivum accensum multoties in aqua extii guendo ; sed ob ingratum odorem SI saporem, rarioris essent usus aquae illae commentitiae. Felicius, nec adeo injucunde, variae sulphuris praeparationes interne usurpantur. Sed Thermales aquae sulphureae componi possunt, nativis haud inseriores. SNquens pro exemplo sit. R. Nitri, Tartari crudi, & Sulphuris citrini parutes aequales. Omnia pulverisata misce, & pervices in crucibulum 1uper carbonibus ignitum projice. Peracta deflagratione, materiam superilitem in cella repone ad liquescendum. Li- equorem philtra & serva ad usi m. Deinde praeparetur balneum, cui pro singulis aquae libris duabus misce lixivit hujus liquaminis
De Aquis mineralibus, qua de Metallis participant. NU L L A s in Gallia novi aquas minerales m tallicas , praeter ferrugineas, quales sunt Fo sienses dictae, vulgo de Foetes, & Passata vici in agro Parisiensi , de Palor pres de Paris. Forgiens
praeter terram subtilem martialem , salem contio nent marino prorsus similem. Passiacae cum terra martiali salem antiquorum Natro similem conjunctum habent. Ambae saporem ferrugineum seu vitriolicum obtinent; & cum Gallarum infusione permistae, atroviolaceo vel purpureo colore inficiun
Alvum & urinas movent. Proficuae sunt in vomitionibus , alvi fluxibus , cholera , haemoptysi , inmensum suppressione, quin etiam in eorumdem
273쪽
c MATERI Q MEDICAE PAR s I. immoderato fluxu, in diabete, lienis & hepatis ob structionibus, ichero , melancholicis S hypochon-driacis affectionibus : obstructiones renum, vesicae,& uteri reserant. In scorbuticis affectibus maxime nocent, & in febribus hecticis. Chymia Martis praeparationes nobis suppeditat
quam plurimas, quae aquarum martialium vices sep plere valent, ut sales & tincturae Martis. Attamen duplici ratione aquae nativae anteponendae mihi via dentur. Primo metallicae partes , quibus imprae gnantur, adeo tenu S sunt atque volatiles, ut aquae colorem & limpiditatem immutare nequeant, quinde facile avolent : illae enim aquae per aliquot dies aeri expositae,& sapore & virtute prorius desti tuuntur. Deinde, cum assatim bibantur aquae mi nerales , ex hac larga liquoris copia viscidi ac tenaces humores facilius resolvuntur ; & partium fibrae, si quae sint crispatae & nimis tensae, emolliuntur & laxantur. Eam ob rem Martis praeparationes liquore uberrimo exhibitae , caeteris utendi modis
longe praestantiores sunt. Itaque aquarum nativarum defectu, earum vices, quantum arte fieri potest,
adimplebunt sequentes aquae minerales factitiae.' . Limaturae Martis & Tartari albi an a q. pl. Quibus pulveri satis de simul mixtis astunde aquae pluvialis q. f. ad quatuor transverserum digitorum eminentiam. Omnia sub sole in vata se aperio digerantur, identidem agitando, d nec malla ad siccitatem prorsus redacta fuerit Exsiccatam pulverisa , & digere denuo post ii Vam aquae pluvialis assiisionem. Quod toties repetatur, donec Mars plane solutus deprehendatur. Tunc massa vel in globulos exsiccata, vel in pulverem redacta , servetur ad usum. Dein
274쪽
DE FossILIBUS. Hujus pulver. 56. Infunde per noctem in via, ni generosi Eviij. Liquor decantatus cum aquae communis iiiij. permisceatur. Hauriat aeger tepide per cyathos , jejuno ventriculo , intra duarum vel trium horarum spatium. Velu. Vitrioli Martis gr. xv. Solve in aquae limpida ibi j. F. aqua mineralis , Per cyathos tepens manc propinanda.
DE TERRIS. DE TERRA luc agimus , non quatenus et mentum simplex , sed quatenus mixtum est fossile. Terrae genus duplex distinguemus, lutum M
Terra lutosa tenuissimis constat partibus, quae ii jecta aqua lentescunt, solvuntur, & in limum s cessunt : aut si uberiori aquae copia diluantur , nori nisi per longum tempus subsident; exsiccata veru saepe multum indurescit. Arenosa vero congeries est granulorum diversa: magnitudinis & figurae, diversique coloris, quae ex aqua nullum lentorem contrahit , Sc in ea statim fundum petit. Terra vulgaris saepius ex hoc dupli ci genere composita deprehenditur. Hic agitur tantum de terris quae in usum medicum veniunt. Quapropter de lutosis, quae solae medicamentosae sunt. tractabimus easque in quatuor clalIes, scilicet AG gillas, Margas, Bolos & Cretas, distribuendas ella existimamus.
275쪽
Λ Rot A est terra ponderosa, densa, pinguis, λα tenax , & lubrica , quae in ore detenta esse ne vel sebo constare Videtur. Reccias e terra, extracta, lenta est & cerae instar; quamlibet figuram recipere potest, igne cocta in lapideam substantiam
Argillarum species sunt pene innumerae. Quaedam albae sunt, & sebum apprime referunt: talis in seponacearum aquarum Plonaberianarum staturistine deprehenditur. Aliae variis coloribus por- psyritem, marmoraque diversa , eΣcepta duritie, exacte imitantur ; quales ex Bohemia asteruntur. Aliae cineritiae , ruta, nigrae, aut aliis coloribus intinctae sunt. At ex variis Argillarum speciebus in usum medicum veniunt Terra Lemnia dicta, seu sigillata Tuo cica , Terra Melitensis, & Terrae sigillatae Germanicae , quae Axungia Solis & Axungia Lunae dicun-
ARTICUL Us I. De Terra Lemita.
TERRA LEMNi A , Dioscoridis: σιγος seu sigillum caprae veterum; Terra sigillata vera, seu Turcica, Osc. Terra est argillacra, pinguis nempe, tenax & lubrica, colore pallide rubro. Omnis naec terra in pastillos seu exiguas placentulas , quatuor circiter drachmas pendentes formata, & variis ca-xacteribus insignita, ad nos adsertur. Nomen Obti
276쪽
Mirum sane quantum haec terra ab omni arvo inter homines celebrata fuerit ; clim etiam ipsius Homeri & Herodoti aetate nonnisi solemnibus ota 1ervatis ritibus emoderetur. Dioscoridis tempore, hirci recens mactati sanguis pastillis formandis admisceri consueverat, pastillosque Veneris facerdos caprae imagine signasat. Unde nomine graeco, ΣΦραγι δα α ιγὸς, hoc est tigillum caprar, appellavere. Sed Galeni aetate haec hircini sanguinis terrae admiscet di consuetudo iam desierat : ejus autem loco alii superstitiosi ritus invaluerant. At vero clim Petrus
Bellonius Lemnum appulit, alii erant inducti ritus Nam die tantum sexta Augusti , inquit, lithursia quadam a Graecis sacerdotibus & Calollieris celeia brata, precibusque fusis , insulae primatibus, tun
Graecis , tum Turcis astantibus , hujus terrae vena aperitur,& tantum eximitur terrae, quantum in il lum annum sussicere existimatur e pollea statim o cluditur vena, & aggesta terra denuo tegitur. Seu rioribus autem legisus, nequis ex incolis alio tempore Venam aperiat, cautum est. Hujus terra: ma xima pars ad Turcarum Imperatorem transimittiatur , cujus sigillo postea insignitur ; alia vero ab insulae Praefec O , vel absque tigillo, vel suo si illo
notata mercatoribus venditur. Non desunt impo-stores qui eam Constantinopoli , teste Bellonio , adeo dextru adulterare norunt, ut legitimae quam simillima videatur. Laudatur Dinguis, quae in ore contenta, dum demtibus confringitur, e sebo constare videtur, dc mi
Hujus terrae vires ab antiquis multum praedicau-ιur. Verum magnus est dubitandi locus, num V
277쪽
MATERIAE M rore AE PAR s Litas caerimoniis & superstitionibus multo magis no bilitata fuerit, quam virium praestantia. Eam tamen interne , ut antidotum contra Venena, & ut medicamentum dysenteriis utile commendat Dio corides. Externe Vero idoneum esse remedium, tum recentibus glutinandis vulneribus, tum inveteratis& contumacibus ulceribus Galenus asserit; & in per addit Fernelius eam undecunque prorumpentem sanguinem, tum intus sumptam, tum externe admotam, cohibere. Tandem nonnulli ejus virtutem alexi pharmacam contra pestem dc morbos contagiosos & malignae qualitatis participes praedi
At vem plurimi e neotericis hanc terram merealcatinam existimant, & posthabitis tot decantatis ejus dotibus, acidos seccos absorbendi virtutem in ea tantum agnoscunt , sed perperam ; fiquidem terra Lemnia, sicut terrae argillaceae fere omnes, cum acidis liquoribus non esservescit. Deinde si ad ejus analysim attendamus, eam viribus quas illi tribuere veteres, non prorsus destitutam iudicabia
Nonnihil salis urinosi volatilis e suo sinu fundit,
eum aliqua olei bituminosi portione, dc aliquantu- Ium fatis fixi a sale marino non discrepantis suppeditat. Haec igitur terra sale ammoniacali imer gnatur, & oleo bituminose saturatur, a quo acidorum actio in eam praepeditur. Unde conjicere licet virtutem alexi pharmacam , diaphoreticam . abstergentem Sc vulnerariam illi haud immerito adstriptam fuisse, licet eam adeo debilem esse fa
Terra sigillata nulla praeparatione indiget; vel in tenuem pollinem redigitur, vel in liquore con-νenienti solvitur. Interne in dysenteria, in ulcere
278쪽
DE Fos 3ILIBUS. ς' Intestinorum, in haemorrhagiis, in variolis , mo
hillis & febribus malignis , sub potionis vel boli
forma praescribitur rSic in dysenteriis , alvi fluxibus & haemorrha .iis. R. Terrae sigillatae M. Syrupi Cydoniorum M. Aquarum Plantaginis & Centinodiae ana 3ii, M. F. potio cochleatim exhibenda. Terrae sigillatae, Conservar. Rosarum & CDnorrhodonis ana 36. Syrupi Oxyacanthae q. c. Fiat optata mollis, cujus dosis ad 5j. mane Scsero exhibenda.
In febribus malignis 3 r. Terrae sigillatae 3R Sur. CaryophΤllor. ho pens se Aquar. Melit Scorso erae & Ca dui benedicti ana vi. Aq. Theriacal. 5Vj. Fiat
potio cochleatim exhibenda. Saepius externe cum bolo Armena conjungitur ἀ it postea videbimus. Terra sigillata usurpatur in Theriaca, in Co sectione de Hyacinthis , in Pulvere contra pestem seu Bezoardico Renaudat, in Antidoto Orvietano Bogmann. in Pilulis contra gonorrhaeam virulei tam D. Cbaras, dc in Emplastro pro fracturis ossium,aejusdem. 'Si quid incommodi a Terra sigillata metuendum. idem sane quod a caeteris tertis quae absorbentes
vulgo dicuntur. Si nempe earum usus immoder itus fuerit & diuturnior ventriculum gravant, clla rugosis hujus membraniis pertinacius naereant I u
de molesta oritur sensat . Deinde occlusis , spraesertim stypticae fuerint ejusmodi terrae, orificiis glandularum , tum ventriculi, tum intestinorum , nulla vel perversa fiet ciborum coctio ; unde plurimi morbi ortum ducem: quin etiam Lympha st u
279쪽
'o MATr ὐχ MED IcAE PAR s I. machalis & intestinatis , secretione inhibita , vel per alias vias exitum sibi quaeret, vel ad quasdam
corporis partes refluet, Vel per totum corporis h bitum stagnabit, non sine novis incommodis. Verum haec vitabuntur incommoda, si moderatatus sit absorbentium usus, si multo liquore soluta aut parva dosi exhibeantur, Sc si attendatur ad chn-nia quae eorum exhibitionem subsequantur. ARTICULUS II. De Terra Melitςns.
TERRA MsLiτεNsis sic dicta a Melita insula in
qua eruitur , quae Terra sigillata alba , S Terra Sancti Pauli nuncupatur, est argillacea, colore albo ad cinereum vergente. Ex quodam specu prope antiquam urbem Meliten effoditur, & ex ea formantur tabellae variis figuris insignitae. Eius vis alexi pharmaca in variolis, morbillis δcinorbis putridis multum commendatur , sed praesertim adversus venena dc serpentum ac scorpionum ictus δc morsus. Eamque vim a Divo Paulo accepisse credunt, cum naufragus ad hanc insulam,ppulisset. Ex ea parantur vasa quibus si vinum vel aqua infundatur , liquor virtute cardiaca donari vulgo creditur. Apud nos haec Terra rarioris est ussis. ARTICU Lus III.
De qui biisdum Terris IbiIIatis Germanicis. APUD Germanos usitatae sunt quaedam Terme argillaceae, quae in eorum ossicinis sigillis notritae reperiuntur. Has inter praecipua sunt Terra
280쪽
. D g Foss IBIys. Isigillata Strigonensis vel Serigensis , altera Lignia censis seu Goldbergensis. TERRA sigillata Strigonensis, quae Axungia & Me dulla Solis dicitur, lutea est & pinguis , Instar si ponis in aqua & in ore diffluens. Generatur m au risodinis Montis-acuti seu Divi Georgii ad Strigonium oppidum, inter durissimas rupes. Inde erui tur , & summa diligentia, magistratus cura & o dinatione praeparatur in formam orbiculorum. apposito urbis sigillo, redigitur. Sulphure lolis i
TERRA Lignicensis seu Goldbergensis,quae Αxui gia vel Medulla Lunae dicitur, colore alba est , aut cineritia ; & ex argento oriri existimatur . In febribus malignis , peste , dysenteta a , dia rhaea, & morsibus animalium venenatorum iu me utiles praedicantur. Vuri sudorificam obtinent. Dosis a 36. ad 3ij. Earum apud nos nullus est usus.
CAPUT SECUNDUM. De Magis. MARGA est substantia terrea, Diabilis , levis a
media inter Argillam & Cretam ; quia nota est aeque sebacea & pinguis ac Argillae, nec tam de se quam Cretae: linguae adhaerens, & varii coloris. Ex variis Margarum apud Germanos in alum medicum veniunt duae tantum species. I'. MARGA alba Oschia r. proprie dicta, quae& Medulla saxorum dici solet; quia in axorum commissuris & in cavitatibus quorumdam micum qui idcirco Geodes appellantur, tanquam medullRisi ossibus continetur. Forte Osteocolla , si dea