장음표시 사용
281쪽
τεο: Gesener. MM M H Quorumdam . ex quo Oileo colla extrahitur.Ex montibus Bohemicis magna copia. Commendatur apud eos licvmoptoicis, dusentericas , epilepticis ex alto devolutis, & in ossium sta cturis. Intus exhrbita sanguinem coagulatum resolvit, inquit Schroderus. II Q. AGARIC Us Mineralis Ferranti Imperati. I ac Luna: G era. Substantia est terrea, Riabilis longola, leVis, rara, candida, & insipida ut pluri mim, Agarico vulgari prorsus similis. Haec terra aqua facile solvitur,quam albo lactis colore tingit vis er tribuatur refrigerandi, astringendi, sanguinis eruptiones & fluores sistendi , uteri profluvia compescendi. Lac auget drachmae unius pondere ex lusculo propinata, vel in emulsionibus ditatuta in quibusdam tanquam somnifera in tenesmo Mdysienteria utiliter exhibetur. Ejus pollinem ulceri-Dus exsiccandis Inspergunt.
De Bolis. Motus est terra ponderosia, pinguis , minus
D tamen quam Argilla, sed str ptica ad linguam
prompte adhaerens, manus inficiens, & cujus color eli diversus. Sunt enim Boli croceae, luteae, albae
I'. BOLUs ARMrNA vera me. est substantiam , pon ierosia, pinniris, friabilis, saporis astrui gentis, crocea, vel ex flavo rubra. Λrmena dicitur
282쪽
DE Foss IOB Us. 73 quia ex Armeniae parte quae Cappadociae vicina est. advehi solet. Rarissime nobis assertur. Non plane constat num Boius Armena Galeni
eadem sit cum Bolo Armena Graecorum iuniorum& Arabum : haec enim colore ad crocum accede
bat , illa vero pallida erat; nisi dicatur in eadem
terrae vena glebas diverti coloris repertas fuisse, sicut in nostrate in eadem gleba venae albae, rubrae, flavae & aliae saepe deprehenduntur.
Laudatur quae promptissime in tenuissimum pollinem redigitur pistillo adhibito , aut liquore quodam astuso solvitur , nec quidpiam arenosi habet
admixtum , atque commanducata butyri modo liquescere videtur , dc manifestam relinquit ast iactionem.
Eam commendat Galenus ad dysenterias , alvi profluvia, sanguinis exspuitiones, & catarrhos: quin etiam eos mire iuvare asserit, quibus ex capite in thoracem catarrhus decumbit. Ulcus pulmonum exsiccat. Porro in immani peste , narrante eodem Galeno, quotquot hoc medicamen bibere , celeriter fanati fuerunt. Externe siccat & astringit : sanguinem fluentem sistit, inde in vulneribus ad se guinis fluxum cohibendum praescribitur.
II φ. Boxus Nos TR As est substantia terrea,
ex flavo pallide rubra, ponderosa , friabilis, saporis astringentis. E plurimis nostrae Galliae locis eruitur. Easdem vires cum praecedente obtinet, & in ossicinis vulgatissima est. Cum Boius ut plurimum arenulis permista sit, praeparari solet, eam scilicet aqua limpida solve do, & adhuc turbidam aquam, cum subsederint ar Dulae, decantando in aliud vas. Inibi relinquitur donec, sedimento terrae facto, limpida fuerit: tum
283쪽
τ MATERIAE MEDICAE PAR s I. sensim effunditur , & terra in placentulas redacta siccatur & ad usum servatur. Interne sola, vel cum Terra sigillata conjuncta feliciter praescribitur.
Boli Armenae ep. Terrae sigillatae, Theriacae .ana 36. Syrupi e Rotis siccis Si. Aq. Spermatis
ranar. 3Ij. Misce. Fiat julap. cochleatam exhibendum in dysenteria, & alvi profluviis. Vel, Bol. Armen. pp. Sang. dracon. & Mastich. ana Θj. Alum. rupei purificat. gr. XV. Cum Syr. Myrthillor. q. f F. bolus in tumorragia quarta quaque hora rei terandus, donec sistatur 1ὰnguis , superbibendo decocti Symphiti majoris
In vulneribus & contusionibus primus apparatus conficitur ex Bolo , Terra sigillata , Mastiche Thure, dre. ηBoli Armen. pp. q. s. Excipe, albumine ovi
agitato cum aqua Roser. Parti Vulneratae applicetur cataplasi natis modo, cum stupis cannabinis, supponendo fascias oxicrato imbutas
ν. Boli Armen. Terr. sigill. Sang. drac. ana 3θ. Aloes, Myrrhae, & Colcothar ana 3j. F. pulvis admovendus parti e qua finguis erumpit. Bolus usurpatur in Confectione de Hyacinthis, Diasicordio Fracastoris, Trochiscis Gordonra, Pulv re contra pestem seu Bezoardico Renaudat, Pul- Vere Pannonico , Cerato Santalino, & Emplastro pro se auris.
284쪽
De Cretis. CRεTA est terrea substantia, densia, macra, seiabilis , ad linguam prompte adhaerens, sine ulla astrictione, & manus inficiens.
Ad Cretarum genera revocantur Variae terrarum
species varii coloris, ut Creta alba proprie dicta ;Rubrica fabrilis ; Terra virescens Theodosia dicta ;Ampelites, seu Terra nigra fabrilia, dcc. quarum rarissimus usus in Medicina. CRETA alba proprie dicta, seu Terra Cretica stedicta ab insula Creta, quod olim ex ea laudabilior afferebatur, nunc in multis aliis regionibus passim& copiose invenitur. Cum acidis liquoribus tumultuatur , unde proterra alcatina seu absorbente legitime usurpari potest, & revera feliciter adhibetur. Convenit ad ventriculi lympham nimis acidam demulcendam , & in affectibus qui ab hoc vitio pendent. Eae utuntur Germani ad compescendum ventriculi ardoren , vulgo apud eos Sodam, qui ab aestuaste bile oritur. Nec mediocrem opem affert in tu si aspera quae ab acriori pituita. Sanguinem
uberius prorumpentem cohibet, necnon vermes in terimere dicitur. Observandum autem terras alca-linas non modo succos acidos absorbere , sed &acriorem pituitam demulcere, & b iis aestus inhibere, cum nempe fixioribus suis particulis concitati rem fallum & sulphurum motum coercere valeant. Exhibetur sola a 9ss. ad 3j. vel ex ea paratur de coctum Cretaceum Pharmacop. Batheana, quod sucooficitur:
285쪽
pid. miij. ad mij. Post crassioris partis subsidentiam, tenuis liquor instar lactis emundatur. cui adde Sacchari rosati , vel syr. conveniet iis, q. s. Bibatur affatim. Vel Fiat emulsio ex hoc decocto, sensura in eo comtundendo . Sem. frigidor. major. ana Pi. Sc colaturae addendo Cretae in alcohol tenuitasimum redactat 3ij. Syrup. Tussilaginis, de Symphito, vel alterius pro re nata jij. Bibat aeger
Creta cum lacte epota, ejus acescentiam in vel triculo praepedit. Externe In vulneribus, ulceribus , & mammarum scissuris exsiccandis commendatur.
DE L A P I D I B υ S. I Ariors sunt corpora fossilia, solida, dura, non
ductilia, quae aqua vel oleo non solvuntur. Dividuntur in vulgatiores seu minus pretiosos .& rariores seu pretiosos. Vulgatiores distinguntur in lapides lutosos, arenarios, crystallinos, scissiles , qui filamentosi , laminati & squam mosi ; necnon lapides figuratos , & petrificationes. Pretiosi Vero, Vel opaci sunt seu minos transucidi, vel diaphani qui gemmarum nomine insigniuntur. Ex tot lapidum generibus pauci in usum media cum Veniunt, licet quam plurimis insigniores tria buantur virtutes e quae quidem encomta hominum credulitati potius quam genuinae experientia: d bentur. Itaque caeteris de industria praetermissis, da
286쪽
Da FossILIBUS. y 'nhustam tantum agemus, quorum apud Medicos usus est non mediocris. Et primo quidem de Lapide
De Lapide Calcario, o de Calce tiva. LApis CALcARius seu ex quo Calx conficitur, saxum est durum, ponderosum , diversi coloris, pro Variis regionibus e quibus eruitur. Ignis violentia in Calcem redigitur, quae aquae affusione maximos strepitus edit, vehementer incalescit, &tandem in pultem albam redipitur. Si vero Lapis calcinatus aeri humido per aliquod tempus exponatur, tu tenuissimum pulverem album ad pollinis instar dividitur.
CALx viva corrodens est & adurens, quapropter nunquam interne exhibetur ; externe vero serius adhibetur in psylothris, cum auripigmento permista. Ex ejusdem Sc cinerum clavellatorum lixivio pGrantur pyrotica seu cauteria, quae partem cui admoventur inurunt, &crustam inducunt. Horum Lapiadum causticorum conficiendorum ratio in Chymicis
clarissimi Lemerii libris legi potest.
Calx tota non amplius corrodit, sed valenter exsiccat ; unde a quibusdam ad contumacia ulcera
Aqua cujus ope Calx viva extincta fuit, Aqua Calcis dicitur. Externe adhibetur ad ulcera exsiccanda, vel sola, vel aliqua sublimati corrosivi portiuncula impraegnata: tunc flavescit lici uor,& aquae phagaedenicae nomine insignitur , & feliciter usu Patur ad carnes fungosas & superfluas exedendas, tam etiam ad antiqua ulcera detergenda dc eSsic-
287쪽
MATERIAE MEDICAE PAR s T. canda. Eidem ad gangrenam sistendam & domati dam , spiritus vini, vel spiritus Vitrioli adjungitur.
Ex aqua calcis, vitriolo Veneris grato colore caeru leo intincta & cum oleo rosato , Vel oleo ovorumper expressionem, paratur linimentum ad ambusta. Eadem etiam aqua Saccharo Saturni, donec lactescat, impraegnata utuntur ad erysipelata, scabiem, S
ulcera maligna, saepe in die madidis linteis partem
Nec ejus usus internus reformidandus est. A quibusdam practicis Medicis,& praesertim ab expertis. simo Richardo Morton ad vetera & curatu dissici
lia ulcera, tum externa, tum interna, vel etiam in pulmonibus, eX siccanda , commendatur & multum
praedicatur. Hujus enim fatis beneficio praecipitatis acribus & salinis sanguinis particulis , tota massa mitescit. Inde facilius sanguini novus chylus coi sociatur, fluxio chyli ad partes ulceratas minor fit,& consequenter expeditior ulcerum sanatio. Ea a tem formula A quam Calcis praescribere solebat. Salsae- parillae tenuissime incisae 3vj. Uvar. Corynthiac. mg.Post debitam infusionem coque in aquae limpidae laxij. ad vj. Deinde fiat colatura. In hoc decocto extingue Calcis vivae ius. quod postquam per residentiam fuerit depuratum & sale Calcis saturatum , clare decant tur,& in lagenis vitreis bene obturatis servetur ad usum. Bibat aeger ab si iij. ad viij. bis vel ter in die , horis medicis Eandem etiam praescribit clariis. Author ad strumarum a morbillis subortarum curationem.
Ad Calcis salem, spiritum . tincturam, vel oleum quoddam eliciendum, multum insutiarunt Chymi ci, sed incassum: s quid enim hujusmodi extraxe- unt, non tam a Calce quam ab adj unctis educe-
288쪽
DE FossILI Bus vbatur. Calcis ope parant spiritum volatilem salis ammoniaci , spiritum volatilem urinae , & salem cilcali Basilianum.
TALcuM lapis est splendens, fissilis, seu qui in
laminas tenuissimas, translucidas & nonnihil flexiles facile dividitur; in igne neque funditur, iamque calcinatur, nec colorem amittit, sed perennis est. Coloris est diversi ;. Talcum enim aliud est argenteum , quod a Chymicis Argyrolithos, aliud flatavum quod Solare ipsis videtur, aliud viridiusculum,
aliud vero nigrum. Optimum censetur Venetum, & quod leviter vita ridescit. Rarioris est ussis in Medicina, nec nisi in cotam licis adhibetur. A mulierculis enim de sua venustate maxime sollicitis ad ultorem & candorem cuti conciliandum avide expetitur. Eam ob rem variis modis praeparatur. Primo in alcohol tenuissimum
redigitur, quod alioqui dissicillimum, brevi perficitur, si Talcum aliquoties ignitum toties in aqua frigida extinguatur ; tunc enim facile supra porpsyritem in tenuissimum pulverem argenteo splendore micantem, & tactu levem reducetur, ex quo p flea sua pomata mulierculae conficiunt. Oleum etiam ex Talco non minus sollicite e trahere tentarunt Chymici, quam mulierculae; hae ad sui condecorationem, illi vero ad Mercurii fixationem perficiendam , aut aes in argentum conVem tendum , sed irrito conamine. Si quid enim in eo
senile ex quibusdam Talci praeparationibus elicia
289쪽
lao MATERIAE MEDICAE PAR s s. tum fuit, non sane ipsius, sed adjunctorum scelux est.
AErietas, Lapis Aquilae, est lapis squam mosus .
seu qui ex variis squammis seu crustis lapia deis constare Videtur, intus concavus, & in cujus capacitate alius lapis Callimus dictus, vel arenulta, vel crystalli, vel argilla abscondita sunt. Colore est albo, cinereo, pullo, vel fusco; externa superficie rudi & scabra; figura ut plurimum ovata, vehsubrotunda, diversaque magnitudine. Quidam Aetitem tantummodo nuncupant lapidem alio lapide vel arenulis praegnantem, dc quieoncussus sonitum edit ; caeteros vero qui terram continent, Geodae nomine insigniunt. Vertim cum plerisque Historiae Naturalis scriptoribus, Aetitis nomen 'uammosis & concavis lapidibus servat dum censemus ; Geodae vero nomen caeteris cavis lapidibus qui densi sunt ad instar silicum, sive te ram contineant, sive crusta crystallina intus obd
A graeco vocabulo A,του, quod Aquilam signia ficat, nomen habet; quod aliquando in earum ni dis reperiri dicatur, vel a colore, vel quod ut ii quiunt) Aquilae abique eo parere non possint. Multis in locis reperitur , sed Orientale caeteris
anteponitur. A plurimis magni aest matur. Partum promovere, si temoribus alligetur; si brachio, eun dem retinere vulgo credunt Matronae. Observare autem expedit sinquiunt) statim a partu elle rem yendum , ne uterum ad se trahat. Cujus rei exem
290쪽
. DE Fossit Iaus. si plum ineri Valeriola de muliere quadam , quae
post partum, lapidis femori allisati oblita, elaps
matrice, extincta est. Sed sit penes ipsum fides. Nonno enim magis verisimile videtur imperitam obstetri .cem mulieris uterum magna Vi protraxisse, & suae imperitiae culpam, arrepta occalione, in innocuum lapidem transtulisse 3 Plurimas alias de Aetite fab las narrant, quibus fidem ullam nullus sarue mentis adhibebit.
Lapis Belgoar mineralis fossilis, Bocconis ; B etoard minerale, Besieri; quod & Geodes, Aldrovandi. Est lapis squaminosus, plenus, colore albo vel cinereo, crassitie diversa , figura irregulari subro
Ex variis tunicis coagmentatus videtur, quae se cessive altera alteri impositae ex parvo lapidis rudimento calculum tandem formant ad magnitudinem Avellanae, nucis juglandis, vel etiam ovi anserint. In ejus centro arenae granulum , vel conchula , vel carbo fossilis nonnunquam reperiuntur.
Metoar dicitur, tum ao ejus convenientia cum Bezoar animali , tum etiam a virtute alexi teria. Eeαahar enim vox est Arabica, qua medicamentum alexi terium quodcunque venenorum expugnand rum virtute praeditum denotant.
Multis in locis reperitur ; in Gallia prope Mons pelium , in Sicilia circa montem Madonium , in Italia in agro Tiburtino, in nova Hispania in fluvio Detzliuatim, unde maximi asseruntur. Iomus I. F