장음표시 사용
311쪽
so1. MATERIAE MEDICAE PAR s I.
Salis aleati mineralis copiam cluae cum sale cibaris permista est: hinc caeteris citius liquescit. Sal marinus solis ardore coagulatus, ut ad usum culinatium , sic ad Medicum caeteris anteponitur. Sapore est salso satis noto, colore griseo , ob admixtam terram. Si solvatur, & levi calore crystallisetur; in granula concrescit albida, cubica. Sal ex aqua maris aut fontium falsorum ignis ealore exsccatus, albus est; sed figuram cubicam non exacte referunt ejus grana, ob diversorum s lium miscelam. Sal marinus prilisquam ignem expertus sit, nee sympum violaceum , nec tincturam Heliotropii
mutat, cum oleo Tartari non effervescit, neque Calcis aquam turbidam efficit. Leve tamen aciditatis signum praebet, si astundatur spiritui urinoso Salis Ammoniaci cujus pelluciditatem turbat. Insu- sonem Gallarum etiam nonnihil obscurata Alcalinae quoque indolis videtur, cum solutionem Mercurii albidam reddat, & calidam cum oleo Vitrioli
Salsis marini aqua soluti pars maxima, humore ad cuticulam usque exhalato, in crystallos cubicas frigore concrescit e altera vero portio, alcatina nempe, nonnisi calore exsiccari potest, nec ullam regularem figuram eoncretione essingit, humid que aere brevi liquescit. Unde patet Salem marinum salsum esse ex acido peculiari & alcati minerali compositum, cujus acida pars ab alcati adeo est involuta, ut vim suam exerere vix possit. Ex Sale marino per retortam ignis ope separatur spiritus acidus, qui Heliotropii tincturam purpureo colore perfundit, &cum oleo Tartari vehemento effervescit, sed absque calore ; nequaquam Vero Eum aqua Calcis servorem concipit.
312쪽
Solus ille spiritus Aurum & Stannum solveremotis est, non vero Argentum ac Plumbum equin& eandem facultatem spiritibus Nitti & Vitrioli tribuit, qui ex Salis communis consortio aquae re gales fiunt. Si acidus ille spiritus linguam vehementer lancinans Sale Tartari alcatino saturetur, in Salem salsum convertitur, qui marinum sapore de cubica figara apprimc refert. Unde liquet quod jam ex ejus analysi constat, Salem marinum acidum esse aleatino sale aecfecte saturatum. Salis marini Hystalli cubicae in igne crepitant, seu cum fragore dissiliunt. Sal marinus nimiam fermentationem coercet 3e putrefactionem praepedit ; quare a Chrmicis in plantis macecantis, ne putrescant , adhiberi solet
Quod autem praestat Sal marinus in herbarum m ceratione . illud idem cum cibis permistus in ventriculo perasit. Ciborum fermentationem nimiam& putrefactionem praepedit, & vehementem cael torum corporis liquorum aestum cohibet. Praeterea cum tales vola iles urinosos facile sibi consociet &in Ammoniacura convertat, humorum acredinem contemperare Valet, & eorum depurationem petvrinas promovere. Huc adde quod suis aculeis partes solidas leviter proritando, stimuli ad instar . fibrarum oscillationes vividiores efficit. Unde corporis functiones felicius peraguntur. Hinc tot praeclarae dotes sali communi tributae , ut vis cales ciendi, exsiccandi , abstergendi, digerendi , aperiendi , incidendi , ciborum appetentiam proVO- candi , venerem stimulandi, & putredini ac ven nis resistendi. Interne adhibetur in dissicili ciborum coctisne, in eorum inappetentia , in obstructionibus alvi Murinae. Cum autem Sal communis tanquam alimen Giv
313쪽
tum aut potius alimentorum condimentum internὁ
adhiberi soleat, rarius veluti medicamentum ptiineribitur. Quin imo saepius aegris interdicitur. L Ggiorem tamen illius usum Hel montius ad renum
calculum praecavendum magnopere commendat
qua de re non levis est controversia. In dubio enim versantur plerique Medici, utrum Sal communis calculi generationem Pr ridiat, an potius prom veat. Plurimi conveniunt an alium terrestrium . aquatiliumve carnes sale conditaα materiam calculi suppeditare, & ex horumce ciborum iisu aegros caliasulis obnoxios pej iis se habere. Verum multum nobis videtur interesse discriminis inter Salem comta Hunem & salsorum condimentorum muriam. SaI enim communis cum carnium iacco longo post tempore quandam putrefactionen susci it, dividitur , attenuatur, 3c salis volatilis Iaturari induit .hnde non eosdem effectus quos antea consequitur.
sed plane diversos producit. Nam quandoauidem enum & vesicae calculi ex sale alcatino volatili terreis & sulphureis partibus implicito constare vita deantur , ut ex eorum analysi salis liquet; quω-cunque hujus salis volatilis evoluticnem aut pr ductionem in chylo & in sanguine cohibebit, cal-
Culorum generationem praepediet.
. Verum id praestat Sal marinus : e contrario muria, cum ad salis alcati volatilis naturam accedat,tion modo hanc calculi causam non destruet, sed etiam illam magis ac magis fovebit. Licet igitur muria calculosis noxia sit, non idcirco Salis communis usum noxium esse concludendum est.
Quin imo si ejus moderatus sit usus, eum ad sanguinis salesi nimis evectos sibi consociandos & per urinae vias ducendos aptum ac idoneum existin
314쪽
DE FossILIBUS I sAt vero de immoderato illius usu aliter censemus. Omnes enim corporis membranas vellica do, vehementiores fibrarum oscillationes excitat; unde aestus per totum corpus incenditur, vel etiam crispaturas inducit: unde functionum laesio. Deinde cum Salium exuperantia acriores fiant corporis
liquores, insensibilis perspirationis materia crassior& acrior in summa cuta inhaeret , eam corrodit: unde pruritus, scabies, & alii curanei affectus. Elephantiasim in Bavariae Ducatu frequentem Becherus Immoderato falsamentorum usui tribuit. A muriatico sale scorbutus quo diutius in mari degentes infestantur, ortum ducit. Sal communis in os apoplecticorum ingeritur tum ad linguae, palati & faucium membranas proritandas, & soporem discutiendum, tum etiam ad lympham crauiorem in earum partium glandulis inhaerentem solvendam dc foras eliminantim. In
linguae paralysi apophlegmatisimus paratur ex foliis
Salviae &Sale communi. Sal communis externe feliciter usurpatur in humidis & pituitosis cerebri affectibus , in cephalal gia a causa humida seu catharro. Sic autem praeccribitur. ηι. Furfuris macri mss. Milii Salis communis 3j. Torrefiant omnia simul in sartagine: &fiant sacculi duo interpuncti ut decet capiti imponendi. Ex eo quoque paratur cataplasma sequens, quod proponit Riverius ad arthritidis materiam resolvendam, & ad dolorem arthriticum vel ischiadicum sedandum.
coquantur ad formam cataplasmatis parti d
315쪽
xos MEn IcAE PAR s I. Sal communis in unguento enulato usurpatur. Sal marinus a Chymicis plurimi aestimatur, quoellit Auri menstruum seu dissolvens particulare. Ex eo spiritum Salis & aquam temperatam Basilii V lentini ad usum Medicum praeparare solent. Ad acidum Salis marini spiritum extrahendum praevia praeparatione opus est, quam Salis calcin tionem & decrepitationeti dicunt. Com enim Salis marini granula ignis calore dissiliant vasa in quibus distillarentur, disrumperent, nisi prius humoraqueus, quo turgent, calcinatione exhalasset. Oriatur autem haec crepitatio ab aquoso humore inter salinas moleculas irretito, qui cum ignis calore si bito rarestat, exitum sibi quaerens, partes salinas quibus detinetur, cum impetu disjungit. Sic autem instituitur haec calcinatio. Sal communis vase fictili & operto inclusus, ca bonibus accensis imponitur, & calci natur, spatula ferrea identidem agitando. Magnus fit fatis ab igne excandescentis strepitus. Relinquitur sal tamdiu donec non ampliἰis crepitus edat, sed quietus sub
forma pulveris remaneat. Sic sal, ut vulgo dicunt, decrepitatus, ustus, calcinatus vel exsiccatus paratur. Sal decrepitatus inservit caementandis mineralibus & metallis, spiritui salis distillando, & plurimis aliis chymicis o8erationibuS. Spiritos salis distillatio sic perficitur. m. Salis decrepitati partem i. Argillae figulor.
Part. ij. Pulverisata misceantur, & ex his cum modica aquae portione fiat massa , ex qua formentur globuli Nucum Avellanarum magnitudine , quibus blando calore prius exsiccatis , dimidia fere r torta luto undique obducta adimpletur , collocatur in furno reverberii, eique capax excipulum
adjungitur. Tunc igne per gradus adhibito quous
316쪽
que sub finem retorta candeat, spiritus vaporibus albis distillatur. Verum cum nulli amplius fumilierspiciuntur , tunc abso lata distillatione excipuum amovetur, spiritus effunditur & servatur. Hic, si lubet, rectificatur sine ulla additione , phlegma insipidum Alambicis ope in Balneo maris abstrahendo, donec guttae acidae prodire incipiant : tunc spiritus intense acidus in Alambicis fundo remanet ad usum servandus. Vel etiam rectificari potest, Zinchi vel lapidis Calaminaris additione, hac methodo.
In spiritu Salis, Zinchi vel lapidis Calaminaris q. s. solvunt. Solutionem ex retorta distillant, igne per gradus aucto : prodit primo phlegma insi id umrejiciendum ; tandem exit spiritus salis rectificatus di ab omni phlegmate separatus, qui dicitur spiriatus salis concentratus.
Spiritus salis dulcis essicitur, si spiritus salis pars una, & spiritus vini partes tres simul confusae per aliquot hebdomadas leni calore digerantur. Tum mittura odorem fragrantissimum acquirit; ctuae ad usum servatur, & dicitur Aqua temperata Baulii Valentini. Praeter Chymicos hujusce spiritus usus ad metalla aut mineralia solvenda, eorumque tincturas eliciendas, apud Medicos plurimum commendatur ad urinam promovendam, ad calculum praecavendum,
ad hydropisim curandam, ad sitim in febribus ardentibus extinguendam, & humorum malignitatem debellandam. Scorbulo, febribus malignis Sc pestimaxime convenit, tam cum potu solito exhibitus, quam conjunctus Saccharo, quantum solvi potest, ut fiat liquor strupi instar. Spiritus edulcoratus a uultis iij. ad xx. per se, vel ad gratam aciditatem iniquore convenienti praescribitur : Syrupus Vero ad
317쪽
to 3 MATERIAE MEDICAE PAR s T. Sie ad calculos renum dissolvendos dc expellai
dos praescribi potest. Aquar. FraSariat & Saxifragae ana Siij. Vini
albi generosi 3vj. olei Amygdal. dulcium Sij.
Spiritus Salis et j. Misce pro tribus dosibus . Priama detur calide , quantum ferre potest. Post ho ras sex detur secunda pari modo ; si etiam ha est inessicax, tertia pariter propinetur. In dol
re nephritico ac calculo renum. Vel
ν. Aquae Parietar. & Saxifrag. ana Siij. Syr. Vi lacei jj. Sp. Salis guttas XV. Vel xx. ad gratam
Idem spiritus ad calculum praecavendum quot die mane per aliquot dies propinatur, vel in jusculo,
In hydrope spiritus salis dulcis ad gutt. xv. vel xx. vel strupi acidi ex eodem spiritu ad 3j. in do cocti Baccar. Iuniperi Ξvj. quotidie mane, jejuno stomacho, feliciter praescribitur. Verum hujus spiritus usus ad hernias curandas praetermittendus non est. Quod quidem remedium Christianissimi Regis munificentia & liberalitate ad populorum salutem publici juris famam fuit. Spiritus salis vino rubro permistus, sed diversa
dosi, ratione aetatis , per dies ter septenos mane, jejuno stomacho , exhibetur. Nec quidquam, nisi elapsis quatuor ab assumpto medicamento horis, aut cibi aut potus assumendum est.. Si tamen Ventric lus inde male se habeat, uno vel altero , si opus fuerit, die ab eo abstineatur. Docs remedii pro infantibus ab annis duobus ad sex erit guttar. iij. vel Iv. cum vini rubri cochleari uno vel altero. Ab annis vj. ad x. spiritds 3j. cum vini rubri sextario exacte miseeatur. Cujus mist rae 3ij. praeterpropter singulo mane hauriantur L ita
318쪽
nt haee dosis pro septem diebus sufficiat. Abhine
rei teretur de novo remedium, usque dum ter sepis ni dies sub usu ejus praeterlapsi fuerint. Ab annis x. ad xiv. dosis spiritus erit ad 3ij. Ab annis xiv. ad xviij. ad 3ijss. ab annis xviij. ad lxxx. aut ad vitaeterminum, ad 5V. Spatio quatuor mensium ab incepto hujusce 'r medii usu dies noctasque subligaculum elasticum chalibeatum ferendum, quo hernia exacte contineatur , nec unquam siedendum, sed standum semper aut cubandum. Multa sit exercitatio ; nec equo, nec curru vel rheda vehendum; neque ullus in cibo vel potu, neque alius in diaeta error committe
Cum subligaculo applicetur herniae emplastrum sequens, pilis prius erasis. H. Mastiches Sss. Ladani 3iis. Hypocistid. 31. N cum Cupreui siccatarum n'. iij. Terr. sigill. 31. Picis nigr. Jiij. Terebenthin. Ven. 8j. Cerae nov. flav. 3j. Rad. Consolid. maj. exsic. Fiat
Plurimi acidorum usum reformidant, ea opinione imbuti quod omnes fere morbi ab acido oriantur. Sed acidum illud in sanguine commo strare nondum potuerunt. E contrario morbos plurimos ab alcati in sanguine redundante pendere de
Omnes , lacte excepto , corporis humani sicci sales continent, qui facile alcatinam indolem susciapiunt. Illud non solum ex eorum analrsi patet , cujus ope nullum acidum, sed magnam salis scalico piam praebent e verum etiam ex penetranti uurinoso eorum fermentescentium aut putrescentium odore, necnon ex viridi colore quem Violarum tincturae conciliant f manifestum est. Prahere
319쪽
1io MATERIAE MEDIca PARs I. si experimentis D. Colbatch celeberrimi apud Anglos Medici sit habenda fides , instituta sanguinis sani & morbosi per chymicam analysim comparatione , tantam alcatini salis in quorumdam aegro rum sanguine exuperantiam reperiit, ut in iis ejus quavilitas sit ad ejusdem in sanguine fanorum quantitatem ut 6. ad 4.
Sed ut rem altius insequamur. Si quovis in morbo acidum manifestum se praeberet, sane in pulm num ulceribus ; attamen purulenta illa materies nullum acidum indicat. Non enim Heliotropii tincturam rubram efficit , e contra potentis alcatini salis notas exhibet, cum caeruleam Violarum si cturam in viridem mutet. Eosdem effectus producit liquor ex hydropicis eductus. Idem Praestant purulenta abcessuum materia, & substantia illa προ sea quae in podagricorum tophis, nodisque repe
Objiciet sortasse aliquis salem alcatinum tanta vi
non donari, ut tam atroces dolores excitare queat,
quales patiuntur aegri lue venerea affecti , ut pamtes corrodere nossit, sicut scorbuticis evenit , aut alios similes essectus edere valeat. Huic respondeo liquores lixivios apud Chymicos quotidie confici tanta corrosione praeditos, ut spiritibus acidis vel Valentioribus inferiores non sint. Cauteria enim nihil aliud sunt praeter sales alcatinos ignis ope ad causticitatem ductos. His patet argumentis a sale alcati potius quam ab acido plurimos oriri morbos & praesertim malugnos & pestilentiales , in quibus ea videtur esse sanguinis dis Iolutio ab alcati exuperante, ut intra vasa amplius contineri nequeat, & sub cute dita fluat & stagnet , unde maculae rubrae aut pumilae: vel adeo acris & causticus fit, ut vasorum extremfl
320쪽
Da possI LIBUI.ertulat, & haemorrhagias lethales producat. Nec huic sententiae veterum & recentiorum MN dicorum praxis repugnat. Plurimis in morbis acida tanquam praestantissima praesidia commendarunt. In illis virtutem cardiacam , putredinis arcendae , V nenis resistendi, febres fugandi , sitim extinguendi , ciborum appetitum excitandi, refrigerandi , resolvendi , ac discutiendi vires agnoverunt. Sales acidi resolvunt & coagulant sub diverso respectu : resolvunt tartarea concrementa & sanguinem grumescentem, quatenus scilicet alcatinos sales a quibus haec concrementa oriuntur, subigunt, dc partium fibras stimulando earum oscillationem augent , quibus sanguis stagnans & grumescens vividius conteritur , ejusque circulatio per tenui L. sima vasa promovetur. Coagulant sanguinem numis solutum, & bilem tenuiorem ac rariorem factam, sulphura nimis evecta inspissando, salesque volatiles hgendo. Peritiores Medici in biliosis febribus & in putriadis ac pestilentialibus , & in scorbuticis affectibus
acida nunquam omittenda pronuntiant.
Verum cum debiliora sint acida e vegetalibus educta , & facile ab acrioribus salibus alcatinis
edomentur ac in eorum naturam convertantur, iis
anteponenda sunt acida c minerali prosapia, quae fermentationi valenti iis resistunt. Advertendum tamen, monente Riverio, in pleuritide, peripneumonia , haemoptoe , phthisi , cael risque pulmonum affectibus, nisi a crassa pituita
illorum vasa obstruente ortum habeant, in ventriculi vel hepatis inflammatione , dysenteria , sanguinis mictu, renum &vesicae ulcerisus, acida plurimi a m nocere, & ab iis abstinendum esse. Suis enim