장음표시 사용
331쪽
1 MATER PAE MEDICAE PAR s I.& fumantem ex recipiente exime, & usui serva. Sie enim paratus nulla indiget rectificatione.
1'. M. Nitri puri parta j. Vitrioli ad flavedinem calcinati pari. ij. Haec mista distillentur per retortam ex arte, donec non rubri sed ex fusco rubicundi halitus cellent : tum spiritus effundatur, & ad usum servetur. Dicitur Aqua fortis, vel Aqua separatoria; ex eo quod Argentum lolvere , Auro prorsus intacto , & secernere valeat. Nihil a Vitriolo spiritus ille mutuatur, nec a spiritu supra descripto dilcrepat.
3'. M. Nitri puri & exsiccati iij. olei Vitrioli
rectificati dij. Committantur retortar, & distillentur ad siccitatem. Obtinetur spiritus Nitri valentissimus. In fundo superest massa salina, quae Nitrum vitrio- Iatum nuncupatur; & idem est les ac ille qui lixi viatione obtinetur ex capite mortuo post aquae fomtis distillationem residuo. Ambo isti sales sub nomine Areani duplicati, Salis Ducis Hol satiae, Panacarae duplicatae , vel Salis
de duobus, a Chymicis multdm celebrantur: nec tamen a Sale polychresto, vel etiam a Tartaro vitti lato differre mihi videntur. Hi omnes Sales rite praeparati, indiseriminatim usurpari possunt. Cum purgantibus feliciter adhibentur ad eorum vim augendam , & ad crassos, lentos ac tenaces humores incidendos 3c foras per secessem & urinas amandandos ; urinas enim movent, & alvum subducunt. A 36. ad 3j. in purgantibus potionibus, apoZematibus alia terantibus praescribuntur ; vel etiam ex iis aqua minerales artificiales parari possunt, ut iam diximus. In chronicis morbis a viscerum obstructione utiliter
Observandum est, Nitrum vitriolatum de Sal P lychrestum, nisi accurate calcinata suerint, nauseas
332쪽
& vomitum excitare. Quapropter attendendum estne Vitriolici saporis aut odoris sulphurei quidpiam
retineant : alioquin nova opus esset calcinatione.
Ex spiritu Nitri Aqua Regia paratur, quartam partem Salis Ammoniaci in eo solvendo ; & tunc non amplids Argentum solvit, sed Aurum i quare lavacrum minerale Solis dicitur. Raro spiritus Nitri ad ulum internum ad Libetur. Qui vero huic usui destinatur, cum spiritu vini sic mitigari solet. R. Sp. Nitri opt. pari. i. Sp. Vini recti f. pari. iii. Digerantur simul per aliquot hebdomadas; dc erit spiritus Nitri dulcificatus, qui viribus a Sp. salis dulci facto non discrepat, Effervescentias febriles compescit, prae sertim in febribus malignis. Sed speciatim in colica flatulenta, & in aliis natuosis affectibus , caeteris spiritibus acidis anteponitur r unde Spiritus carminativus seu anticolicus a quibusdam appellatur. Nullus non novit ex Nitro cum Sulphure & carbonibus pulverem pyrium , de ex eodem cum Sulphure & Sale Tartari pulverem tonitruantem praeparari , quorum usus in Medicina rarissimus est.
De Vitriolo. VITRlOLUM Olf cujus nomen a vitro deductiam
Volunt, quod vitri colore dc pelluciditate donetur, a Graecis X δεκανθον dictum fuit, quali Atris emorescentia; a Latinis Atramentum sutorium, quod eo coria nigro colore tinguntur ; dc ab Italis Cuperosa, quasi Cupri erossio. In varias distinguitur sp
ciςs, Rapione nativitatis, dividitur in v tivum de
333쪽
x- MATERIAE ME Bre AE PAR s I. factitium. Nativum, quod Crrptarum metallicarum concamerationibus adhaeret, uve striarum, sive crystallorum forma; & a Graecis σαλιατμον dicitur. F ctutum adhuc duplex est: vel enim vitriolicae clu rumdam minerarum aquae decoquuntur, & frigore postea in crystallos concrescunt; & hoe Vitri Ium Graeci ἰν nuncuparunt , vel ε τον : vel ex pyritis quodammodo corruptis & fermentatis Vitriolum ope aquae extrahitur & coquitur; quae quidem Vitrioli conficiendi ratio Graecis ignota fuisse videtur. Vitriolum in crystallos concretum ab earum forma λογχωτὸν &- aut forte πινακιον ab
Ratione coloris , Vitriolum distinguitur in album , caeruleum & viride. Vitriolum album, vulgo , Couperase blanιhe, ex Germaniὶ ad nos ad-Vehitur concretum in moles crassiores , albas , Sacchari instar; sapore subdiaci & astringente. Errant, qui Vitriolum album Gossariense nihil aliud esse praeter Vitriolum viride ad albedinem usque calcinatum asserunt. Album enim Gosariae Vitriolum in vitriolicis fodinis sponte efflorescit sub lanuginis specie; quae aqua soluta ad debitam spissitudinem excoquitur , donec in massam albam Sacchari instar concrescat. Nonnunquam etiam in iisdem Adinis translucida, erystalli instar, hujus Vitrioli frustula reperiuntur. vitriolum album Gossariense, vel ferri mineram adhue immaturam , vel fortasse lapidem calaminarem aut plumbum cumferri minera mixtum continet. Vitriolum caeruleum est, tactu siccum & concretum in crystallos caeruleas Saphyrorum instar, quae figuram exhibent rhomboidalem , decahedram Mdepressam. Variis in locis praeparatur, sed praecipuὶ
334쪽
Dh possi Lillus. Iasprium ὁicitur. Α cupro quo turget, elegantem cae ruleum colorem obtinet. Saporis est austeri cum
Uitriolum viride seu herbaceo colore donatum varia obtinet nomina, pro variis locis in quibus oritur. Est enim Romanum , manum, Sumicum, Anglicum, vel nostras. Ferri plurimum continet, a quo viridis color. Vel in e stallos grandiores &rhomboidales concretum, vel in massas ex variis granulis cr3stallinis coacervatas nonnunquam leviter unctuolas & manibus adhaerentes compactum .
in ossicinis reperitur. Saporis est acris styptici. Vitriolum revera est sal acidus vitriolicus, qui
Veneris vel Martis metalla corrodendo, cum iis coagulatur, & ita concrescit in corpus transtucidum, caeruleum vel viride pro metallo soluto. Quidam praeterea Vitrioli rubri mentionem faciunt sed quidnam sit istud Vitriolum non novi. Variis artibus Vitriolum ex aquis, terris , lapidibus chalcanthosis, pyrite imprimis, eruitur. Olim in Cypro Galeni temporibus Vitriolum caeruleum ex aqua vitriolica solis ardore exhalata pras parari solebat inunc idem Vitriolum caeruleum in quibusdam Hungariae Airi dinis prope Smolnstium MNeu solium, ex aquae quorumdam sontium vitriolis rum decoctione& evaporatione conficitur; nec dissimili ratione in aliisGermaniae locis viride praeparatur. In agro Senensi variis ablutionibus extrahitur Vitriolum ex terra cinerea, maculis nonnullis resper sa, quarum aliae ferri rubiginem, aliae aeruginem colore referunt, cum odore sulphuris graveolenti ac foetido,& acerbo sapore. Illud Vitriolum ex ferro & cupro simul mistis colorem obtinet ex ca tuleo viridem.
Apud Anglos in vico Debisord circiter sex millia
335쪽
116 MATERIAE Mgni ea PARs L:i Londino distante, Vitriolum viride conficitur eae pyritis, quae laeides sunt graVes , densi, externo
fusti; interim vero radios extabent a centro ad ci cum ferentiam protensos, Aurichalci splendore ni
tentes, & gustu prorsus insipidos : qui quidem lapides , si aeri libero diutius exponantur, quadam intus su cepta fermentatione, sponte dehiscunt , & inhiantibus rimulis certa quaedam lanuginis albae &salinae species efflorescit, quae saporis est acidi &styptici; ac tandem tota lapidis substantia solvitur,& in terram seu pulverem bubtilissimum salinum saporis vitriolici & sulphurei odoris redigitur. Si ve
ro pyritae integrae igne comburantur & calcinentur . fumum copiolum exhalant cum odore sulphureo ἡ& calx rubra remanet quae nonnihil ferri & cupri
Ea est Vitrioli ex pyritis educendi ratio. Pyritae integrae per spatiosam aream sparguntur, ad trium circiter pedum altitudinem; ibi sub dio per triet
nium exponuntur, & singulo semestri subvertu tur, ut facilius solaribus radiis calcinentur, & --brium aqua macerentur : sic relinquuntur, donec prorsus calcinatae, in terram vitriolicam redactae fuerint. Tunc aqua pluvialis quae hanc terram per
luit, per tubulos & canales derivata, in cisterna recipitur & asservatur. Deinde in vase plumbeo amplo ad debitam spissitudinem excoquitur, injectis prius scrutis ferreis quae a lixivio promptissime Consumuntur. Tum in aliud vas plumbem liquor ad refrigerandum es unditur, immissis asseribus aliquot, quibus adhaerens concrescat in lapillos Vitriolum.
Cum autem pyritae plurimo sulphure turgent, ut in iis ex quibus apud Suecos Sc in agro Leodicensi Vitriolum conficitur, eo quem dicemus mota, cum
336쪽
de Sulphure agemus, ex pyrite sulphur per descen sium elicitur, quod reliquum est crematur, & ex eo fit lixivium quod percolatum in cortinis seu valis plumbeis excoquitur, & in loco frigido ad crystalialifandum reponitur. Vitrioli lolutio Heliotropii tincturam leviter pu i ream esticit, lac cogit, syrupum violaceum c ore subviridi inficit, sublimati corrosivi solutionem
non mutat et cum solutione falis tartari aut cum
aqua calcis confusa, colore subfulvo, vel thalassino tingitur e Gallarum infusioni colorem nigrum seu atropurpureum conciliat , quod quidem Vitrioli proprium est.
Analysi chymica , liquor acidus , sed non nisi
magna ignis vi, sub spiritus vel olei nomine e Vitatriolo extrahitur, qui igneo colore Heliotropii tincturam & syrupum violaceum tingit, lac & sanguinem coagulat, & cum alcatino sale magnam effervescentiam cum calore suscipit. Oleum Vitrioli, liquor nempe acidus valentissimus, cum aqua communi permistus vehementer incalescit; cum sale ammoniaco multum estervescit cum insigni refri- eratione, dum fumus qui inde exhalat, tactu calius percipitur. Post Uitrioli distillationem, in retorta remanet terra subnigra vel rubra, quae Colcothar dicitur; dc prout ex caeruleo vel viridi Vitriolo oritatur, cupri aut ferri Calx est, vel, ut aiunt, Crocus. Ex his liquet Vitriolum componi ex sale acido a partibus metallicis subacto: quod quidem facile de monstratur, tum ex Vitrioli analyti chymica , tum etiam ex variis Vitrioli arte parandi rationibus. Si enim spiritus Vitrioli Limaturae Martis assundatur, fit optimum Vitriolum viride ; vel etiam si laminat cupri cum sulphure in crucibulo stratificentur &calcinentur, aqua in qua massa sit perstes per aliquos
337쪽
H8 MATM AE ME BICAE PAR s t. tempus ebullierit, rite exhalata, remanet Vitriosure
Quae Vitriolo a Chymicis assignatae sunt vires . fidem humanam pene superant; licet eVentus pro missis non respondeat. Dioscorides in Chalcantho
vim emeticam agnoscit: contra funsos comestos.& contra lumbricos latos in intestinis nidulantes. cum aqua potum, medicinam esse narrat ; & idem aqua dilutum & in vellere naribus immisium, caput purgare asserit. Praeterea Chalcanthum inter astringentia calefacientia & caustica enumerar. Plinius
illud oculorum affectibus, sanguini sistendo & ω-ceribus sanandis assignat ; & Galenus ad collyria
usurpabat. Hodie in usum medicum Vocatur, tum ad Vomitum ciendum, vermes necandos, sanguinis
profluvia sistenda, ulcera detergenda, & inflammationes compescendas. Sed interne raro absque praeparatione exhibetur. Externe Vitriolum algum p tissimiim usurpatur in collyriis, quae ad oculorum inflammationes temperandas, discutiendas, & adfluxionem arcendam sic praeparari possunt.
Vitrioli alb. 9j. Aq. Rosar. vel Plantag. filiij. Vitriolum in aqua calida dissolvatur. Coletur aqua per linteum , & in oculis instilletur. Si acrimonia sua nimis vel licet, additione ejusdem
aquae temperabitur. Vel M. Rad. Ireos Florent. M. Aquar. Rosar. dc Plantag. ana Siij. Bulliant lento igne ad tertiae par tis consumptionem. Colaturae adde Vitriol. atabi get. viij. Fiat collyrium. Vitriolum caeruleum pulveri satum ad extrema vasorum unde finguis erumpit, in vulneribus applicatur; Vasaque cauteri sando, & sanguinem in gr mos condensando, haemorrhagias sistit. Inter Vitrioli praeparationes primum locum ob tinez
338쪽
tinet ejus purificatio, quae Gilla Vitrioli gicitur. Ad hanc praeparationem Vitriolum album praesertim eligitur, quod solutionibus , percolationibus & exia siccationibus bis terve repetitis purificatur; & tunca Θj. ad 3j. cum liquore convenienti epotum, v
Paracelsus & caeteri Chymici cillam vitrioli
tanquam pra; stantissimum emeticum commendarunt Non solum enim blanda vomitione ventriculum exonerat, sed post vomitum sua astrictione huju visceris dc intestinorum tonum firmat; unde in diar thaeis & dysenteriis feliciter exhibebatur. Gilla maximi fuit usus . antequam nota fuissent emetica antiis moniam Sc Ipecacuantia: nunc vero fere obsolevit. Distillationis oee, spiritus dc oleum ex Vitriola eliciuntur hac ratione. ψ. Vitrioli viridis quantum libet. Calcinetur, ut artis est, ad albedinem usque. Eo tunc adimpleatur retorta figulina, ita ut pars ejus tertia ad minimum vacua remaneat. Instituatur distillatio in furno reverberii, primo quidem leni igne : ita enim exsudat ros seu portio phlegmatica Vitrioli. Ignis successive augeatur, do nec guttae prodeant acidae e tum mutato recipiente, & commissuris exacte Iutatis, ignis umgeatur per gradus ad extremum, qui per trium quatuorve dierum & noctium intervallum unc, α eodem tenore fovendus est, donec nulli su mi vel vapores albi ex retorta prodeant. Tunc omnibus refrigeratis, liquor excipulo contentus
in retortam vitream infundatur; & vitreo recipiente accommodato, balneo arenae rursus di
Miletur. Qui prodit liquor acidus, spiritus vitrioli dicitur; qui vero remanet gravis ac sumin me acidus humor, oleum Vitrioli nuncupatur Tomus I. I
339쪽
, 35 MATERIAE MEDICAE PAR s I. Spiritus & oleum in eo tantum differunt, quo3 in spiritu sal acidus majori phlegmatis copia sit dilutus, minima vero in oleo.
Si dum peragitur distillatio, aliquot fissuris divi
datur retorta, non amplius oleum Vitrioli fixumi rodibit; sed spiritus Vitrioli sulphureus, tenuis deumme volatilis, ut observavit claris . D. G. Ernest. Statil. Spiritus hic sulphureus Sc volatilis Vitrioli a Chymicis multiim expetitur & commendatur. Ex eo Paracessus suum diaphoreticum in peracutis se
Spiritus volatii. Vitrioli Ej. Spiritus Tartari recti . fiiij. Aq. Theriacal. 3 v. Fiat mixtura destribus dicta. Sudores movet, putredini resistit& in nrorbis malignis felici cum successu a Θj. ad M. exhibetur. Spiritus Vitrioli,sicuti caeteri spiritus acidi,humores aestuantes compescit, haemorrhagias sistit, & urinas movet. Febres intermittentes saepius sedat, ineunte paroxismo, in aquae cyatho ad gratam aciditatem exhibitus. Dulcior fit hic spiritus digestione cum spiritu vini rectificato. Oleum vitrioli causticum est pluribus operationibus chimicis inserviens. Eaedem sunt ejus cum spiritu Vitrioli dotes sed minori dosi exhibetur
Ea est autem acidorum spirituum praescribendorum ratio, ut liquori convenienti guttatim affundantur , donec illi gratam concilient aciditatem. Ex oleo Vitrioli cum salis Tariari q. s. saturato dc mitigato paratur Tartarum vitriolatum , cujus vires recensuimus, cum egimus de Arcano duplicatodi Sale polychresto, a quibus non discrepat. Ex eodem oleo Vitrioli Sal & Vitriolum Martis conficiun fur, de quibus, clim de ferro agemus.
Massa quae superstes manet post Vitrioli distilla-
340쪽
Dp Fossi Lis Us. ra filonem, Colcothar dicitur. Terra est rubra, Martiaialis, salis vitriolici portione aliqua adhuc secta. Hara terra multoties lota & siccata, astringens est; & externe vulneribus admota, sanguinem sistit. Ex ejus lotionibus sal extrahitur, qui sal fixus Vitrioli, vel sal Colcotharis dicitur. Dum Colchotar non mul tum calcinatum fuit, sal ejus subviridis est, & votamitum excitat: si vero optime calcinatum fuerit , albus erit& pellucidus, nec vomitum movebit; sed
diureticus fit & aperiens. Sal ille, utut fixistimus , quique vehementi plurium dierum igne elevari non potuit, fit tamen volatilis ope Boracis, & sub floris salini argenteo splendore nitentis specie subli matur. Ea est hujus salis conficiendi ratio , quam
D. Homberg vir sane in rebus chymicis ac physicis poritissimus publicam fecit. Salis fixi Vitrioli probὶ calcinati δc Boracis, ana Sij. Solvantur seorsim in aquae calidissimae lib. iiij. Solutiones confundantur simul ; liquores misti turbidi fiunt. Per chartam emporet cam transcolentur;& alambicis vltrei ope, distillantur ad siccitatem. Omni humore exhalato , flores argentei salini ex salina massa ad capi tellum elevantur & sublimantur; separandi sunt&ad usum servandi. Sal fixus in alam bicis fui do remanet, cui nova aqua affunditur ; & dut stillatione rursus instituta, post humorem novi sublimantur flores denuo secernendi. Toties ite ratur aquae affusio & distillatio, donec sal on nis in flores elevatus fuerit.
Eadem fieri potest praeparatio , si loco salis fixi
Vitrioli , ejus odeum adhibeatur,& misceatur cum Boracis quantitate dupla : tunc nulla fit praecipitatio, & ni nilominus flores elevantur prioribus haud
