장음표시 사용
161쪽
De christiana Capsartis. Abstulit igitur subiecto gregi mutadi potestaiardeo uero Q suora moriem esimel egregio nuncio : qui a deo mutangi habuerit potestatem: no abstulit. Ad uersum pertitiacia uestram hieremias ita i clamat. Eece dies uenient dicit dominus: seriam:aliter consumabo domui istaei-domui iuda sedus:aliter testamentum nouum mon secundum testamentum :aliter pactum:quod disposui: aliter pepigi patribus eorunt in die: qua apprehedi manum eorum rut edueere eos de terra egypti:paetum quod irritum secerunt aliter quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo et ego neglexi eos:aliter abominatus sum dicit domi aras.Sed hoc erit testimentum:aliter paetum: quod
constituam cum domo istaelipost dies illos dicit dfis
dabo legem meam in mentem: aliter in uisceribus eoru:dc in corde eoru scribam eam:& uidebo eos:et ero
eis in deum: Nipsi erunt mihi in plebem. Et non docebit unus quis' proximum suum: fc unusquisque
fratrem suum dicens:cognosce dominum: quoniam omnes scient me. scilicet unicum esse deum. Et sequitur a maiore usque ad minorem: quia propitius ero iniquitatibus eorum: M peccatorum illorum ia non recordabor . in iis promittit deus aliquando: se no/tium paeiss testamen tui disposituro: noua traditus legem differentem ab illa qua dederat moysi postquasud eos ab egiptiis liberauerat:inscriptus eam non tabulis amplius: sed mentibus hominum: quasi prima illa deleri potuerit : non secunda. Ac cerimonte uetestres : nouo testamento introducto: secundum spiritalem intelligentiam seruari debuerint. Certe ut pau, lus apostolus ait:quando propheta dicit: paetu testamentuml nouum:significat Atersi cosanescere: atm deficere
162쪽
deficere posse. Sed quando hec suerunt: quando in pletum est illud: uidebo eos: Nero illis in deum. Vio det semper deus homines intellectu : sed oculis insupuidit:cum assumpsit homine:homine inqua:qui hq minibus re uera deus habitus est. De quo dauid:uis debitur deus deorsi in svon: ec zacharias:tu es deus: Bc in te est deusmec est absis te deus. Ex quibus ostenditur messe noui testamenti:paeticu conditoris diuis nitas: significatur etiam diuinaru distinetio personarsi. Sed nequis turbetur: Quod in uariis trisationio bus uaria uocabulasint:asibi pactu: alibi testamen φtum:sciendu est uocabulu hoc ab hieremia introduci
scilicet berith: quod leg actu: sed iis: testam tum significat: noua lege messie lege intestigi uestri iterpretres confitentur: undedoetores talmulici lege messe aiunt excellentiorem fore mosaica. Legite horsico
mentariola in salomonis ecclesiaste. hec ibi reperietis omnis lex presentis seculi uanitas queda est ad futuri legeridest ad lege messie. Nainsequentibus sic res declaratur:omnis Iex: qua quis in hoc seculo discitiuansi quidda est. si ad messe lege conferatur. hec ibi. Videtis ergo legem messe esse a lege moysi differentem certonat, mosaicas in messie conspeetu penitus euasnescere. Vna uero mousis lex appellatur: no absolute sed ad christi lege:ceteris eni prellatior est.Sed cur uana: qa per ciuiles uirtutes tanta hilanu genus no ad celeuis beatitudis fine: sed uia dsitaxat dirigere potXpiana P purgatorias purgatit almi uirtutes ad exeplares uirtutes:celeste. felici late psecte perducit: noeni datur psecta felicitas: nisi almis persecte purgatis hoc no molaica: sed christiana lex efficit. Preparatio
163쪽
Dechrimana Capta mam:habitu perstetff:cum uero quis possidet habhitG:preparatione no indiget. Quod aute sub movsi lege laneti paradisum no ingrediatur: sed messie lege:gratiami expectet. uos ut insuperioribus dixim confitcini ob hoc: ut arbitror. Moyses lege sua seruatibus premia solum teporalia pollicetur: non eni pde ea doctrina ad maius aliquid aspirare. Moyses in deuteronomio re 3 sic aperit Propheta suscitabo eis a medio fratru suorum simile tui: fc pona uerba mea iore eius: loquenturi ad eos Oia:que precepero illi. Si quis aute uerba eius:que loquetur in nomie meo au=uire noluerit: ego ultor exista. Non ne uidetis desi p opbeta quenda preter mosem in populo uestro creatu. rum fuisse: daturuci condendaru ab initio legum auctoritate.Hinc mutare omnia pro arbitrio licet:muotare inquam imaginem in substatiam:ut impersteta perficiat. Vos ei credereola non minus q moysi diuio . ruuu debetis: bc quia neloes: neq; oia creuidissis:ut minatus est deus: exterminati estis. Non fingant arahes maumethem regem :immo tyrannum fuim taρlem: cuius lex non coartauit molaicam ex se ualde liberam:sed nimium relaxauit:cui neque tempus: ne
Q locus :net ulla prophetarum dicta c5uentuti Sed quonam paeto potuit maumethes esse ppheta ille supremus ex iudeorum populo suscitadus ecum ipse in alcorano confiteatur iesum nazarensi ultimum hesthreorum: summumque fuisse prophetam . Iudei qu5dam presertim asticani his moysi uerbis admoniti metuam 'pectabant nouarum legum conditorem
oed rabbi moyses scripsit ad illos: no promitti a deo prophetam legum conditorem: sed solum prelagum futurorum. V olebat inquit deus a iudeis auguria:a
164쪽
h utebantur cananti:fugare: hine eis dicebat. Gentes iste:quariun pos idebis terram:augures ta diiu/nos audiuntatu autem a domino deo tuo aliter inluturus es scilicet:utno per auguria:sed per prophetas a deo mistas futura prenoscas: ideo subdit propheis de gente tua :ta de fratribus tuis: sicut me ius citabit tibi dominus deus tuus : ipsum audies. Hinc rabbimo es ad africanosmos etiam affirmamus hecm' si uerba non aliter exponenda esse:qua africanis rab .himo es exposuerit. Sed cosideramus magnu mo'sem in eodem deuteronomii capitulo in sequentibus ita loquente. Vt petisti a domio deo tuo in oreb:quado concio congregata est rati dixisti:ultra non audiam uocem domini dei mei: Sc ignem hunc maximum amplius non uidebo :nemoriar.Et ait dominus:mihi bene omnia sunt locuti: prophetam suscitabo eis de medio statrum suorum similem tui: oc ponam uerba mea in ore eius :loqueturque ad eos omnia et que precepero illi. siquis autem uerba :que loquetur:audire noluerit:ego ultor existam. Videtisne populum quando in monte oreb tradita lex fuit: igni :ceteriique horribilibus signis fuisse perterritum: gatum deinde deum: ne ulterius eo pacto ad populumJost queretur. Vnde promisit aus alias se absi ullo teore
lier prophetam quenda: qui uerus homo loret :quast
mo es legem populo traditursi: in superioribus ergo capituli uerbis moyses de propheta suroru preo coner quales multi fuerunt in sequentibus autem de propheta tellum conditore: qualem iesum nazareo
niisse uolum' loquis. Sed turbat uos ni nuu scio Q iussi mo es seper eius madata suam: memetote agramaticia uris tractarudietides ad septinu Ptin tes
165쪽
De christiana Capta duplices essἡ:alias ad sempit si absolutet alias ad '
sempiternu cu quada coditione referri:in prio genere 'est cela: dc ubi apud nos psalmus dicit in secula leculo ru laudabu t te:apud hebreos est:cesa: est et in eo genere necati: at ubi psalmus grece fc latine dicit: uiuet in eternu:nebraice senat: necati in secundo genere hebraice e hala:latie seculu. Hoc pacto in auteronomio de suo emptitio dicit erit tibi si uus holam .i.in secula in seeutu inqua uitetve: uel ferui non ultra:unde seculu ibi no totam res: sed huius:uel illius hois durationem significet. Moyses aut ubi cerimonias seruari uidet circa sabbatu:paschae pentecostem:sestsiin taber naculos:expiatiois diem:ati similiamun illis dimonibus:que absoluta eternitatem sicnificant:utitur. l
tum secutu ueteris testameti: donee testamentsi nouu per messa costituati: fc cerimote ueteres du uidebitqarescere: revirescant: Sc in nouis comment potiusqco fumantur. Sic iesus noster ipleuit IeRe: qn que fueratim secla psecit:ati hec ipsa legis claristiane persectio declarat ipsam i mosaicat, ostitutionsi fine terminiit durationis extremn existere: qa per hieremia predixerat:ut diximus:deus te nouam pmittens amosaiora differente. Siquis as qua in re persectior noua sit qua uetus inquirat:consideret quinq; precipuas:qtsi ad 1 positum spectat: noue.i.christiane legis excellentias esse. Prima est. lex molaica i tabulis lapidcis:coro, ruptibilibus I tradita fuit:lex noua erat: ut hieremist, as ait:cordibus:& metibus iurenda. Quod quide si gnificat: noua hanc disciplna magis spiritale esse: ad φde S eternar quonia naturalis legis instar eternis metibus Urimitur i eternu:uetus aut teporalis subiectio l
166쪽
data fuit ad teeus.Secuda: uetus illa costitutio preterassa:que ad lege Ptinent naturale: sotu gente istaeliticam:cui data est:obligavit: hinc psalmus de do dicit. Annuntians uerbu fusi lacob: iustitia dic iudicia sua istaei non fecit taliter omni nationi: ta iudicia sua nomaifestauit eis:lex aut nova no aliter a naturalis omnes astringit: quapropter isaias de messia: eius il dolctrina sic inquit: donec pona in terra iudiciu: ec lege eius insule spectabsit. Tertia: prisca decreta: his exceptis: que ad naturale ius plinet:etiam subici tu popu' lum: no ubim ed in sola promissiois repide alligasse
dicuturi quod ita deuteronomii uerba declarat. tis: v docuerim uos precepta: atl iustitias: sicut masdauit mihi dominus deus meus: ut faciatis eam terstra: quam possessuri estis. unus: mihil madauit eoodem tempore: ut docerem uos cerimoias: bc iudiciarque facere deberetis in terra: qua possessuri estis. t testu uero hic ita mecsi: M loquar tibi ola madata: 5e cestrimonias:ati iudicia: q docebit eos: ut faciat ea in terra:qua dabo eis in possessione: messie at iura n5 min
qnaturalia ubii sunt obseruada igii apud malachia i-deus quandoae uetera reprobat sacrificia. No est mitiguoluntas in uouis: dicit dris exercituu et munus nosuscipia de manu uestia.Deinde subdit. Ab ortu enisoIis usi ad occasum magnu est nomen meu in gentibus: θc in ot loco sacrificatur:-offertur nomini meo oblatio muda. Sacra igitur:que in ueteri lege in solis terre promissionis templis: Sc tabernaculis celebrari licebat: quando scilicet sub messia ubim deo prata futura erant. Quarta:lex uetus sola corsalia: teporalia in bona pollicetur: sc mala minatur: ut in leuitico:
Ubi sepe patet noua spiritaba dc eterna. Quinta:
167쪽
tus ciuilis uirtutes: munest duntaxat inducitiquibus plurbationes amputata noua purgatonas animi let purgati:quibus atlaetus extirpat: ta obliuioni ta igni tradit fomites uitioφ. Sed cur istud b quia deus rudem adhuc populu: sicuti par erat leuioribus disciplinis erudiret: manifestioribust tam bonisu malis mouere statuerat: quod etia rabba mones gyptius in
comentariis libri caneri rim confitetur: at uero tepostre christi populi iam erudidiores eualerant. Tunc: utilatas inqtaepleta est terra scietia domini: sicut aqua maris cooperientis. Tunc igitur deus uenoribus premiis: exactioribu i institutis genus humanu prouocauit: atl formauit:merito igitur accedente Iege no/ua tana torma: uctus ueluti pparatio uri abit: uel trasit in nouatimpletur sin noua: quod quidem omnio no tacere non potuit rabbimoyses in deuteronomio
ubi mundi etatem in secula duo distribuit:secutu ui' delicet presens: secutu ue messie: Ac talmutici interpretes: sicut alias diximus: ieculum presens: α futuru le/gis:& missile secula ella uolunt: uanami seculi huius legem: ad messe legem esse fatentur: quasi in seculo legem innui: seculu:lexi uetus finiatur: atl expleati Distinctio preceptorum moysioysi precepta pcipua illa sunt: q in decalostgo cotineni: data enia eo sunt abscv medio in tabulis lapideis populo uniuers einde nil Ppetua in arca testameti in sancto sanctost inclusa. Cetera uero minutiora sunt: ac data is imo em: fc ab eo chartis inscripta: atl extra sanctis trum sanctum posita. Inter hec autem alia simpliciter moralia sunt: α quia nature legem imittanturis empiterna runt ferme:sicut precipua;alia ad iudicia punee que
168쪽
que net in equitatis arbitrio positar prout reis usus exigit:uatiantur. Alia rursus ad cerimonias: que quidem parui momenti sunt nam tana figure quedam pythagoricos simbolorum instar ad aliud portende dum: significandumqῖ reseruntur . Qui enim a por oco abstinere iubetur: porci uitam uitare iubet: α qui sistere corpus in sabbato: sistere mentem in cotem plado.Hee 8c si1milia ad significatum: effectu3que suu ochristum redacta fuerunt. Sacrificare igitur deo: ocm fuit ablatum restituat: dc similia ad ius naturalestinent: atqῖ morale: ideo semper seruada mandanti Sacrificare asit hoc pacto: 8c aie hoc aut illo: talia:siue talia: rur 'istituere qdruplsi:aut duplu: ta similia uel cerimotalia uel iudicialia fuit mutariqῆ potuerulae debuersit: put locis: ipibus: planisq*cogr t. in rebus huiusmodi n5 sotu sub christo mutatio cotigitta iure otigit:uely etia apud priscos. in prima mi erate ex institutione diuina no licuit hominibus uesti:nisi platis:sicuti nos genesis docet. In scd a m etate p'stilla mundi illuuione:c5cedente deo: ueta antalibus licuit:quod etia in genesi declaratur:unde apud uos in libro ueresith rabba: uidelicet in comentariis in penesim:dum exponii illud psalmla dominus soluit cope 'ditos:ita dicis. Ois bestia: que in hoc seculo: uidelicet seculo legis habetur imunda :a deo i futuro seculo.Lmesse fiet munda: quemadmodu munde mersit filiis noe bestie:que prioribus munde non fuerant. Et si Φcut deus concessit antiquioribus solumodo plantas . tanqua mndas: fc filiis noe: deinde omne animal taqmundum: sic in seculo futuro deus concedet cmicose quid ante prohibuit:hec ibi. Ex iis patet in mellie se=cusso minutiora illa seculi ueteris instituta tanquam
169쪽
Dectristiana Capta inania iam: superuacuasolueda fuisse. Nunb ad
hoc o iudet plures adhuc testes exigitis : quamuis nonecessarii sint: quosdam tu multis:il supiunt adducar Malachias. Testamentum mem erit cum eo uiterre pacis:r c dedi ei:ut timore me timeret: N a facie nominis mei reuereretum lex ueritatis erit in ore eius. In pace dirigens ambulabit mecum: ec multos ab iniquitate conuertet: quoniam labia sacerdotis custo client scientiam: legem inquirent de ore eius: quoniam angelus domini omnipotetis est. In iis det messie promittit denuo testamentum suum: testametum inqpacis inter deum:hominesqῖ conciliande: ex quo uita hominum prouenit: uitam rursus illi promitii mitem: θc quasi timidam. Sacerdotium quoqῖ: non ui: M armis: sed pace:& scientia conuertet homines:no omnes:sed multosaterum Q legem ab eo homines nouam accipient:cui autem hec omnia:nisi leo
TNasi. Exterminabo sculptilia: 8 conflatilia:ponas epulturam tuam: quia ecce ueloces super montes pedes euangelizantis: Sc annuntiantis pacemGelebraiuda dies tuos festos:redde uota tua quia iam no ad diicient ultrami transeant in uetustatem consumata est:consumptu est: ablatu est. Ascendit: qui isussat in faciem tuam eripiens te ex tribulatione Hic aperte in: aduentu messie portendit idolorum casum:consumationem prophetiarum:ac ueteris testamenti:consum ptionem priscarum cerimoniarum: ablatioem regni iudaici: predicationem euangelice pacis: ascensione christi:spiritus sancti afflationem:liberationem deniciet a tribulatione: scilicet inferorum.
Micheas Exibit lex de syonita sermo diai de hieni salem;
170쪽
sese: Miudicabit inter populos plurimos: M reuincet re diriget ualidas nationes usq3 in longinqua: p hec significatu fuit messiam noua doctrina:legeqῖ ultramosaicam adducturu :queno ex sinay:ut illa uetus: sed ex syon pcederet:neqῖ solos iudeos instrueret si ρcut illa: veru sermoepdicantisi apostoloru passim propagaretur:ac ualidam nationu instituta deleret. Tisaias. Hec dicit dominus uiris iuda:qui habitandita hierusalem:reuocate inter uos nouitatem: tare seminaueritis in spinis. Circuncidite vos domino deo uestro: Sc circuncidite preputium cordis uestri: ne exeat ira mea:sicut ignis: Sc non sit: qui extinguat. Moyses. In nouissimis diebus circuncidet donatus cor vestrum ad dominum deum tuum amandum.
TIesus naue:qui tela christi figuram 8reserebat ait: dixit dominus ad tesum: fac tibi cultellos petrinos nimis accutos:et sede:et circuncide secundo filios istaei scilicet cordis circuncisione. His tribus oraculis ostensum fuit cornalem circucisione in spiritalem sub xpofore mutanda:illi extrema pellicula attingebant: nicuniuersum purgat: ta lauat. Ergo O oportet pueros post lesum octava die sanguine fundere: ' parcite filistolis uestris iudet tam crudeles:il superstitiosi : parcite filiolis statim natisaesus olim circuncisus totus pro omnibus sanguinem semel fudit:qs si circucisio cerimonias prima stabulis futura non erat non enim ab initio: sed sub abraham est instituta: M sine illa quandoq; iustus ee illibet potuit:multo min' relim:ergo: Quid sublata obseruatis ulterius ἰ dies profecto uobis dominicus sub subbato quoda figurabat. Quid