장음표시 사용
591쪽
Vtrum aliqua creatura posit ess sim
lis Deo. 1 R o A titulum nota ex s. D. quod Rabbi Moyses arbitratus Perfectiones , & attributa Dei in eo secundum verissimam nominum suorum ratio η. . de nem non esse , consequenter locutus dixit, PQ quod omnia nomina qha de Deo ct creatum dι- cuntur , dicantur aquidoce, ct quod nullast simi
litudo creatura ad ereatorem ex hoc quod creatura
est bona , vel sapiens , vel hujusmodi aliquid ridcirco postquam s. D. statuit quod in Deo snt rerum omnium perfectiones , quod nec ipse Rabbi Moyses negabat , quaerit an ita sint in eo , quod sit aliqua similitudo creaturae ad Deum non secundum solum nomen , &aequivoce , sed vel univoce vel analogich . quod ille non concedebat. Aliter explicat Cain jetanus, sed parum ad rem , & mentem Div.
a. ut quaesito respondeat sanet. Doct. supponit omnem similitudinem secundum aliqua convenientiam vel communicationem in serma attendi; ea propter secundum multos modos communicandi in serma multiplicem similitudinem distingui. Quaedam enim dicuntur similia, quae communicant in eadem λrma secundum eandem rationem , & modum essendi : & haec non solum dicuntur similia , sed
592쪽
etiam aequalia in sua similitudine ; sicut duo aequaliter alba dicuntur similia in albedine,& haec est persectissima similitudo. Alio modo dicuntur similia , quae communicant informa secundum eandem rationem , & non secundum eundem modum , quin imo secundum magis & minus, ut minus album dicitur simile magis albo, &haec similitudo est quodammodo imperfecta. Tertio modo dicuntur aliqua similia , quae communicant in eadem seris , sed non secundum eandem rationem , ut patet in agentibus non univo-
Cis , verbi gratia , sole qui habet sermam caloris secundum quam miliat ipsum in his inferioribus, sed non est calor secundum eandem rationem generis , vel speciei in his & illo,
sed analogice tantum , ut explicuimus tomo L.
Conclusio , ereatura quaelibet inquantum 3. est ens assimilatur Deo ut primo & universali principio totius esse s ac subinde ut habenti rerum omnium perfectiones 2 non quidem secundum eandem rationem univocam,
specificam, vel genericam, sed secundum aliqualem analogiam. Prima pars probatur, Deus est causa essiciens omnis creaturae : sed inter causam essicientem, seu agentem , & ejus effectum oportet aliquam similitudinem inter- Venire : ergo quaelibet creatura assimilatur Deci ut primo & universali principio totius esse. Probatur minor, unumquodque agit secunddmquod est actu , nimirum ipsum quod agitur, id est , secundum quod actu habet id quod causatin effectu, quia nihil est in effectu quod non
sit in virtute suae causae : igitur oportet aliquomodo
593쪽
modo effectum suae causae similem esse, inquantum nimirum effectus est per hoc quod partici
pat actualitatem agenti S. ν4. Secunda pars probatur, effectus qui non continentur in eadem specie, vel in eodem genere cum sua causa , non assimilantur ei secundum eandem rationem specificam , vel genericam, sed secundum aliqualem analogiam, dc convenientiam in esse ; sed creaturae sunt effectas Dei, qui non continentur in eadem specie vel genere cum ipso Deo , cum Deus in nullo genere contineatur, ut supra ostensum est, sed si princ num omnis generis: ergo creaturae non sunt similes Deo secundum
eandem rationem uni vocam , genericam vel
specificam , sed tantum secundum analogiam, & convenientiam in esse, quatenus ipse est primum & universale prinςipium totius esse creati, quod ipsum imitatur. I. Argum. i. dicitur in Psalm. 81. Non est Amilis tui in dio Domine e sed inter omnes alias creaturas sunt excellentiores , qute dicuntur Dei participativε : multo ergo minus possunt aliae creaturae dici Deo similes. Respond.S. D. ex Dionysio, quod creatura dicitur non esse Deo similis , univoce & secundum eandem rationem speciei vel generis , licet ei similis sit inquantum imitatur ipsum aliquo modo,
quia omne id quod est , nonnisi per ipsum
habet esse. Haec solutio maxime lacro textui consonat. Etenim ibi psalmographus intendebat ostendere , quotquot Gentiles colebant Deos, tantum a Deo distare, quantum id quod fit a prima causa aequivoca , & eminentissima , cum qua nonnisi secundum quandam
594쪽
quandam analogiam convenire,& conquadrare
potest ε, Et quid diYIt ait Augustinus , Non est illa tibi In Diis Drimine : Quodlibet aliud cogitet homo , non est simile quodfactum est illi qui fecit. Excepto Seo 'uid'uἰd aliud est in natura rerum , facitum est a Deo, quantum interest
ister eum qui fecit ct illud quod factum est , quo
digne cogitet Argument 1. Inter ea quorum non est comis Paratio , neque similitudo, cum similitudo sit Comparatio quaedam ; sed inter Deum dc crea- Luram nequit esse comparatio : ergo neque similitudo. Probat. minor , inter ea quae sunt diversorum generum non ost comparatio , verbi gratia inter dulcedinem dc albedinem , non enim dicimus dulcedinem albedini similem esse ; sed Deus & creatura non sunt ejusdem
generis : ergo inter Deum & creaturam nequitcsse comparatio. Respond. Sanct. Doct. quod Deus Sc creatura non sunt res diversorum generum , quasi Deus unum genus Constituat , Sc creatura
aliud , sicut substantia , quantitas , dc qualitas &c. Neque etiam sunt ejusdem generis, itaut sub eodem genere contineantur , sicut homo dc Leo sub eodem genere animalis, sed sunt ejusdem generis , Deus quidem ut
principium generis , extra tamen omne genus existens, creatura vero ut in genere contenta. Et quia inter effecta. dc caiisam agentem, seu principium efficiens ipsius oportet aliquam similitudinem intercedere, analogam quidem si sit causa superexcedens , idcirco inter Deum Sc creaturam est aliqua similitudo,
595쪽
Argument. 3. Similia dicuntur quae in sorma conveniunt ; sed Deus & creatura in eadem serma convenire nequeunt ; igitur neque senilia esse. Probat. minor. forma seu
quidditas Dei est ipsum esse ; sed nulla essentia seu quidditas creaturae est suum esse : ergo Deus & creatura in sorma convenire ne
Resp. Sanct. Doct. quod creaturae ad Deum non dicitur esse aliqua similitudo, quia comis municent in forma secundum eandem ratio Φnem generis, vel speciei , sed secundum analogiam tantum , qua ratione convenit in esse cum Deo , inquantum Deus est ens per essentiam, bc subinde fons & principium totius esse ; creatura vero est ens per participa tionem , ac subinde effectus Dei, qui est ens peressentiam , quapropter debet aliquo modo, nimirum secundum analogiam illi umilari. O. Argument. 4. in similibus est mutua similitudo ; sed inter Deum & creaturam mutua similitudo reperiri nequit : ergo creatura non potest esse similis Deo. M . patet , nam simile est simili simile. Minor vero prob. quia Deus nequit similis dici alicui creaturae, quod Qporteret dici, ut reperiretur mutua similitudo, nam dicitur Isaiae M. Cui similem fecistis Deum II. Respond. Sanct. Doct. quod licet aliquomodo condatur inpaturam esse Deo similem , nullo tamen modo concedendum est quod Deus si creaturae smilis , videlicet similitudine proprie dicta , cujus rei gratia notat quod smilia sunt in duplici differentia , quaedam sunt ejusdem ordinis , ut sunt duo alba; dc
596쪽
inter ea quae sunt similia hoc modo est mutua similitudo ; quaedam vero sunt similia quae siuit diversorum ordinum ; quia scit. unum ipsoru in per se est causa nimirum superior & aequivoca1eu effectiva exemplaris in & altetum est causa tum , ut sunt imago & imaginatum : imaginatum enim est causa ipsius imaginis;& inter haec non est mutua similitudo nimirum proprie ducta , ut statim explicabimus in Dicimus enim imaginem esse similem Sorti, non autem Sol tem esse similem imagini. Et quia Deus n*n est ejusdem ordinis cum creatara , utpote qui est
super omnem creaturam, Sc omnis creaturae
causa, videlicet saperior & aequivoca ; ideo inter Deum & creaturam non est mutua similitudo ; dicimus enim creaturam esse Deo similem , non autem Deum esse similem creaturae. Contra hanc doctiinam facere videtur id quod docet S.D. insta quaest.17.art. Σ. ad 2. ubi ait; Dἰeendum quod secundumsam naturam Angeli non assimilantur rebus materialibus ;sicut a similatur aliquid alicu; secundum eonvenientiam in genere, vel specie, aut in accidente nimirum
speciei)sed sicut superim habet similitudinem cum
inferiori; ut si cum Une. Et per hunc etiam modum in Deo est seditudo omnium , ct quantum ad formam , ct quantum ad materiam , isqvas tum in 'se praexistit ut is causa quidquid in rebus lavenisure ergo superioris ad suum inserius potest esse similitudo, ac subinde Deus potest dici creaturae similis. Resp. ex S. D. q. . de verit.art. . ad 2. quod . stricte accipiendo nomen similitudinis , nonnisi in his quae sunt aeque ordinata , seu ejusdem vitidinis , reperitur similitudinis reciprocatio; Nn 2
597쪽
in his autem quae se habent per modum cause& causati non invenitur proprie loquendo similitudinis reciprocatio; dicimus enim quod imago Herculis similatur Herculi , sed non e converso. Et sic Deus non dicitur creaturae similis , ut de Verbo divino probat Anselmus in Arouolog. cap. 32. Si tamen largo modo similitudo accipiatur , sic potest dici quod Deus est similitudo creaturae non quasi imago, sed quasi exemplar & principium,ut habetur quaest.7. depol. v t.7. ad 4.
598쪽
EIN D E quaerendum es inquit S. D. de bono o ct primo
de bono in communi, secundo de bonitate Dei. Circa ordi-' nem a D. Thom. observatum occurrit commune dubium an rectus sit 3 Pri is enim de unitate & veritate disputandum videbatur, cum unum& verum secundum rationem sit prius bono. Omissa Cajetani subtilitate, respondetur cum S. D. q. 2 I.de vCrit.a. 3.C. Hod tam verum quam bonum habent rationem perfectivorum , sue perfectionum. Ordo autem inter perfectiones aliquas potes attendi dupliciter; uno modo ex parae ipsarum perfectionum ; alio modo, ex parte perfectibilium. Considerando ergo bonum o v
rum secundum se, idem dic de uno se
verum es prius bono secundum rationem, eum sit perfectivum alicujara secundum rationem speciei, bonum autem non solum secundum rationem speciei , sed secundum esse quod habet in re: o ita plura in se inclu- Nn 3
599쪽
s 6. Ruaest . De Rono, .dit ratio boni, quam ratio veri , Hr se ha- .et quodammodo per additionem ad ista, ct sic bonum praesupponit verum , verum4urem prasinomt snum, cum veri ratio ex
apprehen ione tutellectus perficiatur, unumquodqηe n tem in ergibile es, in quantum es unum : qui enim non intelligit unum, nihil istestigit, ut dicit Philosophus 4. me νaph. istorum nominum traoscendemnum talis es ordo s secundam se censid re ur , quodps ens est unum, deinde verum , deinde post verum bonum. Si autem a tendatuν verum o bonum ex par3e perfectibilium , se bonum est naturaliter priusquam verum, duplici ratione a Primo, quia perfectio boni ad plura se extendit, quam perfectio veri. A vero enim non sunt nata
perfici, nisi ilia qua hosunt aliquod enspe eque in se ipsis , vel in seipsis habere secundum suam rationem, o non strandum istud esse quod habet ens in seipso: o hujusmodi
sunt solum ea qua immaterialiter aliquid recipiunt sunt cognoscitiva. Species enim lapidis est in anima , non mutem sicundum esse quia habet in lapide. Sed a bono nata μαι per*ι ilia , qua secundum materiale esse aliquid recipiunt ; eum ratio boni in hoeeρψsat, quod aliquidsit perfectivum tam secundum rationem speciei quam secundum esse. Et ideo omnia appetunt bonum, si d
600쪽
Art. I. An bonum disserat ab ente, Cap. I. 677
non omnia cognoscunt verum et in utraque
enim ostenditar habitudo perfectibitu ad perfectionem, qua es bonum o verum, scit. in appetitu boni ct cognitione veri. Secumdo , quia illa qua nata sunt perfici bonoo vero, per prius perficiunιur bono quam vero. Ex hoc enim quod participant esse perficiuntur bono : ex hoc autem quod cognoscunt aliquid perficiuntur vero. Cognitio autem es posterior quam esse. Vnde oin hae consideratione, ex arte perfectibialium bonum praecedit verum. Cum ergo S. D. hic agat de bono , & Vero ex parte perfectibilis, similiter de uno , prilis agit de bonitate Dei, quam de ejus unitate , vel veritate.
CAPUT PRIMUM. sibusdam praesuppositis satuitur conclusio.
E a M o est de bono & ente simplici
ter acceptis, videlicet prout ens dicit actum essendi ,bonum autem rationem
appetibilis, seu persectivi ipsius appetitus. Vnde sensus dissicultatis est, utium N n Α