장음표시 사용
71쪽
N3m soli deo c6uenit in operatione quietum Vnde Met.
O qui perpetua mundum ratione guberna , Terrarrim, caelum i fatorus tempus ab aeus,
Demeum h Inψe quando Deus facit aliquam rem non
ope a ius Mon 1plo Deo aliqua mutatio, sed in re, circa non mu quam Operatur. Quod autem fecit Deus praena' . . diς re iubuersionem Niniuae , & praedicere1bhω. m Item Ezechi ,quorum neutrum aceidit, inisa. 38. talibus non mutauit Deus cosilium, quod ab aeterno ecum habuit, sed sententiain , quae rei pectu habuit, ad ipsa negotia: quia Ninive subuertenda erat, secundu merita: & EZechias moriturus erat, secundum causias inferiores: u. h. ς -ΠQn imposuerut necessitatem diuinaei . . potentiae. Item tres distinguuntur motus, scilicet naturalis, voluntarius,& violentus. Naturalis est, quo naturaliter res tedunt ad locum proprium. Μotus autem violemus est,quando coguntur res Hinc extra locum proprium : sed
. ivb, V:. V luntarius est in hominibus, vel in
A ngelis; nam bruta naturaliter mouentur,qncurrunt, vel mouentur, vel operantur; & iste motus est medius inter naturale & violetum, quia partim est naturalis, scilicet in quatum voluntas coniungitur suo actui, sicut causa suo euectui, &partim est violemus, inquantum scilicet mouetur membra cotra motum suum naturalem, propter quod etiam lassantur, quae
Motus ex motu naturali nunquam lassarentur. Igitur
D.. yy ΡΗ motu. non in deo, scilicet natur quo αξ. hQς probatur B quatuor rationes. Primaaeli. quia omnis motus est ad quietem, & propter indigentiam, sicut dicit Philosophus: sied Deus nullius eget. Secuda est, cum titubique
72쪽
,n habet necesse de loco ad locum moueri. ertia est, quia non est in eo grauitas, vel leuis;propter st sursum, & deorsum moueatur. uarta est, Fctim Deus in seipso semper ma-:at, non habet necesse, locum proprium, redii naturalem extra sequerere: sicut alis crearae. Item secundo modo no mouetur, scilicetotu violento, quia non sit ei violentia. Iob. sortitudo quaeritur, robustissimus est. Itemrtio modo non mouetur, scilicet motu volunrio, quia in opere non lassar, ut animalia. taeterea nostra mes est instabilis quia modooficimus; modo deficimus, modis reminit citur, modo obliuiscimur, mod5 volumus, m
o nolumus, modo diffusis cogitationibus ; que a fiestionibus,&eonsiliis huc, atq; illuc
agamur. Deus autem semper se habet aequater,& immobiliter. I tem alius est motus cir alaris, alius rectus, alius obliquus . Circularis corporum superiorum, prout firmam etUrrito uetur secundum formam quidem. ut dicithilosophus, non secundum substantiam : hocst diceremnon mouetur ad locu, sed in loco lotus autem rectus sursum est, vel deorsum; tcundum quod corpora inferiora mouentur ropter leuitatem, vel grauitatem. Μotus oblilius copositus est ex recto, & cireulari et undei reflectitur, habet a motu circulari: P verbnealiter procedit, habet a recto. Nullo autem
lorum modoru mouetur deus, quia proprie 1tes istorum motuum non conueniunt ei: 'ossumus autem dicere,i isti motus deo con- eniunt mystice, ut dicatur moueri motu ci ulari, oia regendo,&guberna do. Item motu ecto,bonos remunerado. Item motu Obliquo,
ualos Piniendo. Eodem modo posset dici st
73쪽
Deus mo deus mouetur motu naturali; quo solita, scilς- cet bonitate omnibus creaturis pro captu earuquomodo se communicat. Item motu violento, quo pec- dici pol. catoreSiuste damnat . Item motu voluntario, Hebr. I. quo cuncta in esse conseruar. Sic potest exponi dictum Philosophi qui assignauit motum a
Cenhium. centro, dc ad centrum, dc circa centrum : qm, Deus mouetut a d centrum in incarnatione, dea centro in ascensione, & circa centrum in pr
dicatione; propter haec, de his similia dicitur sapien.7. in libro Sapientiae, Spiritus sanctus, dc mobilis δc stabilis est . mobilis, quia facit sanctos mobiles ad bene operandum, di in bono proficere. Stabilis autem, quia dat in bono perseu rare,vel mobilis in viristabilis in ea tria: vel mobilis in actita s, stabilis: in contemplativis, Velit, ii mobilis in alijs sianctis, stabilis in Christo. IS. Ait,ibui. Ηquiescet super eum spiritus diti, dcc. Scien-
Deo seeu din P qusdam operationes attribuutur Deo fmdu quid . cata talitate,& essentia, ut scire : qu da sccis cau1alitate. dc non essentiam , ut comedere, dc currere : quaedam secundiim essentiam, de non cau sali tatem , ut creare, dc iustificare : quaedam nec sic, nec sic, ut peccare, di mentiri, & h
iusmodi. V De simplicitate Sei. cap. 2 O.
Simplice Implex est Deus, 3c Angelus, dc anima,
sed disserenter : quia in deo idem est, qci '' est, dc quo est : dc haec est persecta simplicitas . Haec sola increata natura hanc sibi vendicat simplicitatem ut non aliud, dc aliud ; alibi, dilalibi; modo, dc modo inueniat. In eo nepequod habet: dc quod est 3 semper, Ac uno m
do est: scd in Angelo dc in anima disserunt qS. est, oc quo ea: dc ideo est ibi quidam alteritas a ci
74쪽
la compositio, licet ibi non sit dimeso quan- itatis: unde Μercurius, In superc tosti cstvni as, in coelesti alteritas. in sub coelesti pluralias Simplex est itaq; Deus in essentia, quia simplexa ihil ei accidens esse potest ; imo perfecta sim D*ψ ilicitas ibi est, cu non sit ibi potentialis addito, quia sicquid est in Deo, Deus est. Vn Leo Papa, simplici diuinitatis naturae nihil addi. et minui potest: quia semper est quod est; rui proprium est, sempiternit esse;culi de est viaere,&intelligere. Veruntam e multiplex estn donis . Apost. Alij dat sermo sapietiae &e. MRi 3pLacobus, Omne datu optimu & omne donu 'γersectum, &c. Non. n. in deo est compositio I.Cor. Ia artium integrallu,ut in domo : nec partium Iacob. Iis olentialium, ut in anima nee generis & dis erentiarum,ut in specie: nec materiae & sese comtirinnae , ut in corporibus nec coaceruationis uni- tio in deo aium, ut in numero: nec quod est,& quo est non est, xttin Angelo: nec substanti & accidentis, ut Urax' n indiuiduo, nec corporeε substantiae & incor ore ,ut in homine. De his Bernar No partibonstat Deus; ut corpus: nec affectibus distar, t anima, nec formis substat, ut omne quod actum est. Hoc etiam ostenditur ratione, ilaum omne compositum sit posterius omnios suis compositionibus; nec primo princi-γio, scilicet Deo, quicquam sit prius 3 opo et deum , qui est primum principium , non ι:sse compositum. Praeterea nullum composum est totum suum esse , Deusdgitur cum situum csse, non erit compositus. Vnde Be tardus. Non est sormatus Deus, serma est: no st effectus Deus, omnium essiciens causa est:
1on est compositus Deus, simplex est.
75쪽
Τε exciagentia Dei. cap. Hi Daui lis Iu inae dignitatis excellentia tanta est, sua natu P mes de Deo cogitas. descit, cum sit
qualis . incomprehensibilis. Sentus cum non
percipit, cum sit inuisibilis lingua ipsum non explicat cum sit ineffabilis: locus cun 6 capit, clim sit in circunscriptibilis; scriptura eum nocxplicat, cum sit inestimabilis; tempus eu non mensurar, cum sit imme surabilis ; virtus cum non attingit, cu sit inaccessibilis 3 desideria de Vota transgreditur, cum sit insuperabilis, velia incoin parabilis:& breui ter Ois creatura ad deue, alii p.cOparata, desectsi habet: quia finiti ad infinitucoparatio nulla esst proportio: Ecce patet, P diuina excel- Deus nul letia nullius eget aa sibi sufficit qm optimus ιι οβ ςgςt, est. Non. n. indiget corpore, ut sit: nec loco, Ut alicubi sit: nec tempore ut aliquando sit: ne causa, Vt aliunde sit: nec sorma. ut materia sit:
nec subiectio quo sit iistat vel cui assistat. Sut2ὰς i & alia,qussisti diuinae maiestati conueniunt,
erea uia. di nulli alteri creaturae, in quibus excellentia eo nueni . suae dignitatis apparet: sicut est esse omnipo-unia . tentem,omni bonum,omni cientem, qui ac
gnoscit omnia praesentia, praeterita. de sutura: λ oia singularia simul adhu solus cognoscit, ea, quς subsunt libero arbitrio,& cogitationes -λominum solus cognoscit per seipsum. Ite ad , ipsum solum pertinet,ubique pr sentem esse, de nihilo res creare. in instanti opcrari, in ope' ratione q uietum esse, mirabilia facere, ex auctoritate de qualibet creatura facere, quod vult, voluntatem hominis cognoscere, in ictu oculi mortuos suscitare, essetie hois illabi, peccata dimittere gratiam in sun dere, in igne pςri peruo corpus seruare. Quado aliquid creaturae conuenit,
76쪽
ednuenit, quod competit creatori, isi excellentius de Deo dr,ut si in creatura est potentia, in Deo sit summa potentia: si sapientia, in Deo sit summa satientia. 8c sic de alijs. Vnde & huiusmodi cicuntur de Deo in superlativo, sequod Deus .dr potentissimus, sapienti ssimus, iustissimus, optimus. pulcherrimus, & sic de alijs. Aug in lib. de Trinitate. Oportet Deum, cuius est & summe cuncta sentire. atq; intelligere,nec mori, nec corrumpi, nec mutari posse, nec corpus esse, sed spum omnipotentissim v, mitissimum, optimu , beatissimum fateamur. Potest & preter auctoritatem ratio intelligi, si ue assignari, quia bona sit ni excellentius in Deo, qua in creatura, quia semper est aliquid nobilius in causa, quam in causato:.videmus etiam quod aqua purior est in sonte, quam in rivo. radii quoque Solis lucidiores sunt in ipso Sole, quam in aere: & dulcedo maior est in melle, quam in mellito. Et sqnu
Pe notionibus Dei. cap. 22. Notiones Dei sunt quinque. spaternitas,
filiatio. processio, innascibilitas,& communis i piratio. prima est patris, secuda Α-. 'fiiij tertia spiritus sancti, quarta patris, quinta patris,& filii. Tres primς notiones diar per nales,eo P personas faciunt,& eas proprie distin guunt:&ille solς sunt tres unitates triu personarum, quibus person dnr tres: unde licet pater plures habeat proprietates, in pater paternitate tantum unus est; in diuisus est in se, &diuisus ab aliis. Innascibilitas autem est in patre , & sumitur priuatiue, eo quod pater sit a nullo: & tamen pater significat distinctionem personaliter: sicut ouis non signata per hoc
77쪽
di quot. Relationes 1 diu inis quot
ipsum distinguitur a signatis. Similiter minmunis spiratio est una notio, & illa unitas est idem in patre,& filio: dc est distincta ab omni
alia notione. Notandum igitur quod proprie loquendo, tres sunt proprietates persenales.s paternitas, filiatio,& processio: quia personalis proprietas est, quae uni soli personae conuenit:& eam ab omni alia re distinguit. Relationes Vero sunt quatuor: quia una est patris ad filia. s. Paternitas: alia filii ad patrem, scilicet fili tio : tertia est patris & fili j ad spiritum sanctu. scommunis spiratio: quarta spiritu sancti ad patrem & filiv. f. processio. Notiones aute sunt quinq;: quia qualibet relatio est notio,& pr pterea innascibilitas , quae patri conuenit per priuatione relationis ad aliquod principiu,n5
est relatio. Notiones habet multa nomina. ducuntur enim notiones . quia notificant pers
nas: dicuntur etiam distinctiones, quia persi nas distinguut: dicuntur relationes. quia perso per eas ad se inuicem referuntur: dicuntur quoq; proprietates, a a propries nis insunt. Nota regulas notionum e Nulla notio de alia praedica tur. Ite quelibet notio est essentia diuina,quq Deus est. Ite oes notiones sunt una eL sentia. Ite nulla notio inest diuinae essentiae, qdistinguit, ncc distinguitur. Ite notiones sumptae abstractive, praedicatur de essentia, sed sumptae concreti vh, non; unde bene dicitur, essentia est paternitas, sed non dicitur, essentia est generas. Item notio semper importat dignitatem . Item impia notione non ponitur pers na, quia aliquid conuenit notioni, quod non conuenit perinae. Notioni enim couenit pro
prie distinguere: sed persenae distingui.
78쪽
oΜne nome,l de Deo dicitur, aut essen de Deo itiale, aut psonale, aut nominale est. ED citur qisentialiu quaeda sunt substativa,ut De creator, & similia : quaedam vero adiectiva , ut bonus, aeternus, immesus,& huiusmodi, Peri r m n rnalia sunt,ut pater fili', & spi ritus sanctus. No- lium ntionalia sunt, ut paternitas, filiatio, innascibili 'Τ'3 ψtas,& huiusmodi. De his notandum, nome pu'substantiale, vel essentiale substativum,& a fractum nullo modo potest trahi ad suppone- dum pro persona: unde falis sunt he. Eisentia
genuit essentiam , Vel diuinitas diuinitatem. min. Actus. n. generationis semper ponendus est in tialia priconcreto. Sed concreta licet sint essentialia, tra postioni
hi tamen poseunt ad supponendum pro perse Dii ςxvna, di haec e verba notionalia, vel P propositio- 'zh.
nes notionales, unde Verq sunt he, Deus genuit ta suppo Deum, creator creatorem, vel Deus de Deo. Si- nenda pamiliter de nominib' quq media sunt, ut lume λn lixe de lumine. Ite hoc nomen sapientia, licet si Μςψ abstractu, ut capientia de sapientia. Essentialiu '' LE;
aut adiecti uou quaeda praedicat pure diuinam tuta substantia ut bonus,& cns: quaeda essentia di- Quomiuinam con notando priuationem principi , & 4' -b'x finis, ut aeternus, Vel certae mensurae localis, ut immems: quaeda principesiter sgnificat essen, ditani estia diuinam,&con notant effectum in creatu- sentiali ra actu: ut creat, iustificat; vel in habitu ut iustus,& misericors; vel in potentia,ut omnipo- si'g'tens.Sunt quaeda verba quoru nec significatio, nee modus significandi Deo conuenit, ut cuo essentia. rere,& ambulare. nam modus est varia inest M. natio animi, arios a flectus demonstrans. Μ μ'
dus significandi nihil aliud est, quam dispositio
79쪽
stio vocis, ' constituit intellis sub tali modo
intelligenda,&per pns ipsem rem. Cu ergo de Deo dr ambulare, vel currere,& huiusimodi,signi 'catio horia, prout sent actu,Deo non con uenit. Modus aut significandi quanda importat impersectione, dic o quoad motu, 2 ade sIlnifiea motus necessitatis Deo conuenire non potest. eio et mo Quaedam sunt, quorum significatio Deo non V venit, sed non modus significandi, ut creare, sapistitia a C Iς inrida, quo significatio etiam Deo couem. ἡ . . nit,ut patet in hoc Verbo. Exod. Qui est; misit me ad vos. Et notantum, T omnia, quae sunt Modi pra, persectionis, de Deo dicu tur: quae aut sunt. imildieadi de sectionis, no dicuntur. Cu dicuntur, aut secun Deo quot dum assumptione humanae naturae, aut trans
' latiue dicuntur. Ite in diuinis tantii sunt duo φο modi praedicandi. f per modu substatiae, & per arx UNu relationis: sed substantia c5tinet virtu- tem.& relatio multiplicat trinitatem. Qitae daphni ἡ mina, quae de Deo dic utur ternaliter, --a - Vt dus,& misericors, quae con notant effectum . . in creatura secudum habitu. Quidam vero tei sintulati poraliter, Ut dominator,& miserator: quae c5-
Propri . pluraliter, ut personae. Quaeda singvia riter, ut Appropra Deus. Quadam proprie,vi proprietates personarum. Quaedam aperopria te, ut potentia, sapientia. Quardam positive, ut iustus. Quaedam pri 'Priuatiue uatiue, ut immortalis:& haec magis proprie di1tanslat. cuntur de Deo, il positiva: ila melius dicit de Theodori Deo S non si quam S sit. Quaedam transati- ' ημp udivi agnusneo, qu symbolice de Deo dicun- Symboli tur. Duplex est. n. theologia, sumbolica, videli-
80쪽
leo, agnus,& huiusmodi. Nystica vero, idest o Culta, nominat Deum per hoc, quod in occulto de ipso lentita intellectualem visionem, siue contemplationem , ut 'n nominat Deu suave, dulcem, dilectum, & huiusmodi. Utrobique in Per creaturas nominatur, sed in symbolica si exteriores, in mystica per interiores, & digniores affectus, quos anima supra se recipit, & ita im
ponit per donum sapientie, huiusmodi propria
experimentum est, cognoscere, qualis sit Deus. qii dam dicuntur collective, ut Trinitas, trinus. Quaedam relative, ut squalis similis. Quaedam respective ad creaturas, ut creator φ refugiu. Et haec nomina non dicut relationem Dei
ad aliud: sed alia habet relationem ad ipsum. vel ad ipsa. Duo sunt principalia nomina Dei
scilicet Qui est,& Bonii. Ρer primum 'nificantur Dei este absolutum in se,& sic consideratur ut infinitum. Per secundu notatur esse diuinu, ut caula: fecit enim Deus omnia propter bonitate suam. In theologia stupponitur, qa di hoc Propter nomina essentialia, ut Deus, diuinitas, pote tia,est entia, natura. Item supponi tur q uis; pro persona, supponiturq; pro notione. Pr terea Per neutrum genus dicitur substantia diuina Per masculinii persona, per Amininu notio:&per hoc patet ue s ' non debet cantari in hymno, Vnus patri cii filio: quia pater & filius no sunt unus in persona, sed unum in substantia: unde magis cantandum est, unum patri cum filio.
Tein es ineffabilis. caput 2 . Nλhii digne, vel propriE de Deo dρ proa
pter cius excellentiam. Non enim per nomina proprie Deo loquimur, sa no
mina si nificat substatia cu qualitate:& ita i testigitur