M. Antonii Flaminii In librum Psalmorum breuis explanatio ad Alexandrum Farnesium, cardinalem amplissimum

181쪽

Ac lisit re sed a dextris tuis J Hactenus1'onsium laud2bus celebrauit, nunc ipsam stonsam elegantissime desicribit, id est, ecclesiam sancta, quα dicit assidere 'Onsi: id quod etiam diuus Paulus affirmat his verbis, Deus, qui diues est in mistricordi propter multam charitatem siliam, qua dilexiit ness, etiam cum mortui essemus per deliὴμ conuiuificauit nos una cum C H R I S Υ Ο per gratiam struare estis) simul cum eo refuscitauit, o simul cum eo sedere fecit in coelestibus in CHRISTO IE S V. Obliuiscere populum tuum d Monet stonisini, si uelit amore sui βοηsium incendere, necesse esse, ut ipsa in iliam omnem amorem Fuum trans endat, atque omnia obliuiscaur, quae antea Aari imae habebae. Haec est illa praestantissima animi assimo b hominis Christiani minime propria, quam nostri abs n-sid, mortificationem carnis Uurprre,

Ab appellare sol t. de ea stonsius ipsi, tr ipsi

dispuli praeclarissima, uere diruna praecepta nos

bis reliquerisnt.

Filia Idri Significat, nationes, quae fati

flos Deos colebant, dona ecclesiae sanctae allaturas, primarios uiros illam suppliciter ueneraturos. Omnis gloria Ne quis existimaret, deestarem, ornatum resere constare ex rebris exteris, o ijs, qκae oculis cern tur, dicit, omnem pulta chritudinem, omniaq; eiae ornamenta constituta esse . in animo illius, ut intelligamus, o alirum, ely uectstes elegantissima nihil aliud esse quam praeclaras

182쪽

IN LIB. PSALMORVM. 86 diuinus Eccli sis uirilitas.

eam deducent, cor proximae hirti , ii est, cluae moriss zs, er pietate coniunctores illi sunt, ad lucentur ad te. EiGines autem nominariante lito non solum feminas u ri expertes, atque intuetas , sici promisiue omnes, qui animos gerant incorrupta Adtrinae, morum integritate praestantes. in quam sententiam diuus quoque Paulus accipit hoc nomen uirginitatis, cum scriben, ad Corintivos est, det Ondi uos uni uiro uirginem castam exhibere C lto . Pro patribus tuis Monuerat ecclesiam, tit obhvi ceretur domum paternam nunc eam consolatur promittens , loco parentum nascituros ipsi filios, qκi potiantur imperio orbis terrarum. ij j iij jverunt Apostoli , qui ab eorum disiciplina profecti omnes nationes religione sancta imbuerunt , illas dicto

obedientes haslierunt. Memor ero Inducit Ecclesiam gratias

agentem stonso suo , qui eam tantis bene cijs astris

cerit.

ARGUMENTUM PSAL. XLVI Superiore hymno praediaerat coni: nctionem eccleis fae coem CHRISTO: at hoc exponit, quot beluti la , quotq; oppugnationes fit illa perpessura, mari, ab me primis temporibus: quum ob causam i script esse videtur ipsi hymnus, pro iuuenculis. Describit in item magni et Oratiane, quanta sitfortitudo, j duo

183쪽

EX PLANA T IOCI siectoritas piorum ob tutelam Dei. inducit autem ipsam Ecclesiam loquentem. victori , Iiliorum Corae, pro iliuenculis . . Psal. X.L V I.

Deus noster refugium, o virtus, adiutor in tribulationibus, quae inuenerunt nos nimis. Propterea non timebimus, dum turbautur terra, o trans entcir montes in .cor maris. Sonuerunt, intumlierunt aqua eius, concussi sunt montes in fortitudine ellis. Fluminis rivuli latificant ciuitatem Dei, acrarion habitaculorum altissimi. Deus in medio eius, non commouebitur, ad talia tabit eam Deus mane, diluinto . Conturbatae fiunt gentes, π inclinata fiunt regna, dedit uocem sivam,'mota est terra. Dominus exercituum nobiscum , adiutor noster Deus Iacob. Venite, videte opera Domini, qui posivit proi

di a super terram auferens bella usi e ad inem

terra.

Arctim conteret,qconfringet arma, o sicuta comburet igni. Vacate, uidete, cpscd ego sitim Dclis, exaltatabor in gentibus, exaltabor in terra. nivus exercituum nobiscum, adiutor noster Deus Iacob.

184쪽

IN LIB. PSALMORVM. 8 EXPLANATIO.

Pro iuuenculis cur existimem,ita in criuptum esse hunc bγmnum , supra rixi, Ad multi susticantur , uocatulo hebraeo, quod est Alamotb, hoc in loco significari instrumentum mψicum, ad quod buuius hγmni uersiculi canerentur. Propterea non timebimus Nos inqint freti praesidio siummi Dei animo quieto, o tranquitiis erimus, etiamsi boni icis terrae moribus orbis terae rarum comi uassetκr, praecipitent montes in mes

ssium mare.

Sonuerunt, er intumuerunt I Tanta sinpit hostium uis concitata est contra gentem Dei, ut tempestuosio mari, undarum impetu montes concutienti comparari queat: sed nihil minae, nihil impetus ingruentam malorum obfuit rinitari,insacrario Dei , id est, ecclesiae piorum, in qua ueri Dii cultus uiget: quam enum ob causam coelestis fauor, . stiritui sandii gratia illam tutam,oincolumem τeddit, ac perpetuis gaudiis exhilarat . fontes autem

flumina in literis sani, anellari pro affluenti gratia stiritus socili, nemo illarum studi ιι est ,

qui nesciat. conturbata fiunt gentes J Omnes nationes, CT omnia regna trepidaverunt, tandem ultro fluccublierunt, cum uox euangelii intonuisset, o miraculorκm fulgura corusicarent. Venite,quidete d considerate inquit qNam commemoranda, π omnem naturae nim lonis

185쪽

EXPLANATIOge superantia facinora ediderit Deus, dum homines rudes, idiosae superant philosophos, pauci numero nuriones iniuersus, homines in ima 'rtuna summorum principum potentiam, mortales Diabolum , eius late ises immortales. Austrens bent usi Pe ad inem terrae J Debac coelesti, o dulcissima pace, quam terris ait:ιlit CHRISΤUS, Esaias quoque similia uatiae

cinatur: sed qualis ea pax fit, pis soli ex omni bas botaminibus intelligunt, ea ; stuuntur etiam tam , czm omni scelere, ac crudelitate uexantur ab impi'. eam igniscabat magna illa traiuluillitas pacis , oiij, quae omnibus fere gentibus data est, dum C H R Itas Τ V S uersabatur in terris. Vacate , uidete J Definite inquit CHRISTUS iam oppugnare gentem meam , o animo sedato cognosicite, me esse uerum De Am id enim uel caecis apparere potest ex innumerabilistis miraculis, quae ui euangelis, nominis nicipassim eduntκr. Sed sintentia diuina huius versiculi siemper suam uim habet: est enim necesse, nos ab omnibtis nostris operibus quiscere, o sapientiam hominum pro summa stultitia putare, ut stiritus Dei regnet, araeque omnia administiret in nobis. quo quihue magis hoc modo quiscit, o cessat, eo clarius videt, I Eae SVM CHRISTUM Mim salutarem, Cr praedipotentem, atque adeo ipsam Dei sapientiam existere , quem Iudaei,'Graeci tanquam rem ma me imbetacillam, stultum pro nildio ductini: Grscos auditem Iudaeos cum dico , eos intelligi volo, qui Eulα

186쪽

IN LIB. PSALMORVM. 88m 'monibus inflati sapientium ueram , uerum 3 iustitiam humano Lbore , atque industria comparari posse confidunt. Exultabor in gentibus J sima in quit est potentia, o munestas mea in coelo, sed iam

nota erit etiam in terris, er omnes nationes diecta

superstitione ueram, o sanctam religionem amplect

Damnus exercituum I His uocibus C H RIS TI confirmata ecclesia piorum exultat gauso, ureperit uersiculum siverius cantatum. Istud tamen scire oportet, non improbandos esse, cpu eristimant, sis uersibus etiam insignem alici 'mulciorium celebrari, suam duitas Hierosolymitana consimis ferat. er quia non fine prodigiis rei gerapa memoratur, uerisimile est, hunc hγmnum fuisse

compositum, cum Deus eam urbem Obsidione libera uit Assyriorum, regnante Ezechia, maximis copiis una nocte ad internecionem caesis . post ea victoriam

pax omnibus 'sus terrae ludaeae data est, ut siritu est in libro Parall. propterea gloriatur populus, Deum abstulisse bellum usque ad finies terrae. Vrbem uero Hierosolyma, appellat sacrarium Dei propter augustissimum templum, in quod gens Hebraea ex

Superiore Psalmo descripsierat tumultus, ely bella concitatu contra Ecclesam C H R I s T I, hoc

187쪽

EXPLANATIO autem inducit ipsum Ecclesiam sentia exultantem ob nictoriam adeptum, er relidonem ueram toto terrae. rum orbe propagatum . Est autem chorus Apostolo is rem , qui omnes nationes hortatur ad plausum , Drandu agendas Deo , cuius misericoratu repudiatii Grint saperstitionem, π rdigioni sanctae, er inuictaitie asi erant.

Victori , flioram Coae Psal. XLVII. Omnes gentes plaudis manibus, iubilate Deo in.

voce exultatimis. Quyniam Dominus excelsiu, terribilis , ermagnus sisser omnem terram.

Subiecit populos nobis,Wgentes sub peditus no stris a Eleo nobis haereditatem nostram,pul Aritud nucob , quem dilexit. Ascendit Deus in Iuἷili, Dominus in uoce tu . Vastite Deo nostro, psallite, psalte regi nostro, Mitte. Q iam rex omnis terra Deus, Vallite siespienter.

Regnaust Deus siver gentes, Devi sedet Ilersiis

dem mctam siuam. I Principes populorum congregati sunt cum . Deo Abrabum quoniam Deo adhaeserunt scuta terrae . uris hementer eleuatus est .. 3εvlandio.

188쪽

gXPLANATIO.ι Et rex magnus Plause in in laetitti m Mestram clictirare, quoniam C H R I S T V S imis perio omnium terrarκm potitus est, o apud omnes mortales diuinitatem, potentiam suam declarauit.

subierit populos d subiecit nostrae potestasti, ac religioni sanctae nariones, quae falsis Diis siris utebant, π felegit, ac nobis pro haereditate a indὰvit quicqvid θeciosium, O excellens eratiis familia

Iacob , φ em perpetκο dilexit . . cendit Deus I celebrat ascensium Domi ni in coelum , quoniam ex ea re tanquam ex liberrium fonte dona spiritus sancti in antam hominum profluxerunt, π Apostoli uim illam, edi credibile consecuri suἡt , quo omnia si erarunt .. Q sed uero dicit, Dominum ascendisse in iubilo, Vin uoce tubae, uidetur innuere gratulationem illum coelitum cum laetitia clamantium, Dominus striis, potens in praelio . quae quidem uerba sunt t-κam militrum gratulantium,'triumphum sui ducis cla, moribus faustis prosiquentium.

psallite sapienter G Id est, non lingua tumo

tum , sed etiam arismo, confiderantes scilicet, quam sint admirabilia CHRISTI facta, qκα carmonibus uestris celebraris . , Re auit Deus Imperabat quidem antea Deus omnibus gentibus , sied inuitis, ac rebellibus,nuc autem Molentibus, ac libentibus illis dominatur.

, ' Prricipes populorum I Id si prim ei sto

189쪽

P L 7A IN A Τ': I D IImnium nationum relicto cultu fulserum Deorum sese cum uero Deo coniunxerunt i a cilierita lina m Iudi, ct icaeteris gentibus ecclesia confata est, nam Deo adhaesi unt sicuta terrae , id est. rege . , ac guberranatores civitatum, crisas etiam ineas appellat clypeos, propterea quod populi eorum uirtuti , ac tutela comae

Vehementer eleuatus est J Concludunt Ἀωmnum exclamatione plina laetitiae, gratulantes cutiinm, venerationem ueri Dei in omnes teriarmns ei propagata esse. l . ARGUMENTUM PSAL. XLVIII ciuitas fracta gratias Ut Deo propter uictoriam abdeptam , π cἴmemorat. κάm tuti, o beati sime, tui sie illius sidet, ac tutela commissertini. cistae autem continentur hoc almo , non tam conueniunt Hierom

solymis quam ecclesiae soru , cuius imaginem illa cia

Magnus Dominus: O laudabilis nimis iri ciuitate

Dei nostri, in montes EioerisI. I . Pulcher locus, gautium unlaesae ternae est misssion,latera aquilinis, ciuitas r gis magni. ἰ Delis in domibus eius cognitus est essetarum' rei fugium Q uoniam ecce rues congregati sum indi iri:

190쪽

IN LIB. PSALMORVM. 9orunt simul. si uiderunt , sic admisati sunt, conti ruenti simi, in fuga praecipites dati sunt,tremor apprehedit eos. Ibi dolores ut parturientis, uento Orientali contriuuisti naues Tharsis. Sicut audiuimus, sic uidimus in riuitate Domini exercituum, in ciuitate Dei nostri, Deus findauit

eam in aetereum.

Expectauimus Deus misericordium tuam in meis dio templi tui. Secunsim nomen tuum Deus, sic o laus tua usuque adfines terrae,iustitia plena est dextera tua. Latetur mons Sion, exultent filiae Iudae propter

iudicia tua Domine. Circi date Sion, O' circumite eam, numerate turres Cius.

Ponite corda uestra ad moenia rius , o exaltate palatia eim, ut enarretis in progenie altera. Quoniam hic Deus Deus noster in retemum , πin secutum siculi, ipsi reget nos usique ad mortem. . EXPLANATIO.

Et laudatilis I Laudibus inquit efferendus

est Deus praecipue in urbe nostra ob pamma, o comα memoranda benefici quibus nos quotidie ornat. Pulcher locus, gaudium I Montem sione, o urbe Hiero Obma appellat viticinando gaudium

uniuerse terne, quoniam uera cognitio Dri, ueraq; religio ex ijs locis mandrat in omnes terrarum oreis.