M. Antonii Flaminii In librum Psalmorum breuis explanatio ad Alexandrum Farnesium, cardinalem amplissimum

291쪽

ex Hebraeo , o firma simi palatia eorum, id est, accedit ad eorum felicitatem , quod morientes reli quunt liberis magnificas aedes, π luculentam haereti

ditatem

Eredis intin prae plan edine oculi eorum 'Diximus alio loco, pini es in literis sane Eue appellari homines opibus, ac potentia forentes, opulentiam uero π pro steritatem uitae pleru=ique siluitur imporis tunitaes, tu superbia .rra ieritat cogitationes cordis I id est, etiam supra stem, π costationem illis omnia feliciis

liter Eexunt innocentes. sic explanant Hebraei.

. , ILocati sunt de nequitia I Hoc est,ad id furoris, o petulantiae perdueli pant, ut non modo sice terat, floria sua non caelent, sed etiam illa Ostienture audeant,s'; in dedecore, ac turpitudine magmaefice iudient. Posuerunt in coelum 2 ' id ψt , neque Deo, neque luminibus maledicendo plircunt. Ideo conuerterar 'Propterea populus Dei ad haec studia nefaria si conuertit, cum uideant, impios in magna potentia esse, atque omnium rerlim copiis affuentibus forere, eorum uitam mores

imitantur,'aqliam pleni calicis bibunt, id φ, opiniones pestiferas istorum animo hauriant, si q; in ii. lus laguritant , ut sitientes aquam auidissime potare solendi: quamobrem uulgo dicunt, qui feri potest, ut Deus res humanas intelligat, alit gκbernet y cum ho

292쪽

EXPLANATIOmines impii, omnibus sceleribus contaminari optibus circunfluant tranquitam, ac beatam uitam cottat. Ego cilioque haec cum animo meo considerans in eam insanium incideram, ut affirmarem , me stis stra innocentiae studuisse ,quandoquidem assiduis calamitatibus uexor, neque Allus oritur dies, quin aliae quam mili molestiam portet. Haec quidem ego temerare estiebam, sied rem diligentius expendens dis i , si ita loquor , si fio , nonne improso uitam, Iliodium omnium piorum qui nullis incommodis, aut cruciatibus deterrentur ab innocentia, a uirtutis amore, neque existimant, si s ustra pietatem coluisse, si uel maximis calamitntibus obruuntur. itaque cum omni studio conarer rationem hdrum rerum inuestiae gare, ad extremum deterritus sum negoti j magnituis dine, π animaduerti, me ad cognitionem harum rerum peruenire non posse, nisi Deus aperiret mihi a

cara prouidentiae suae, uiderem, quem tacitum habeant impii, qui uidentur in hac tilia esse beati. Aedira non ita diu in hac animi haesitatione uersatus sum: viii enim , istos homines sceleratos, impioi, qzorvum prosteritus me cruciabat , grauissimas pomas dare . Hanc sententia tractat etia in psalmo X c II.

certe in lubrico c erte inquit lubrica sunt bona, quae tuo permissu possidebant, lubrica inquam sunt, Ai per ea ingrediuntur, facit lime labuntur.

Quo moti faeli sunt I videtur designare

Saulem, i r rius familiam, quae breui tempure junis ditus deleta est.

293쪽

rum fellistas tanquam semium hominis expergi miis , similis inquam fuit somnio eius, qui iam lit ex perreolus: somnium enim illud est hiane, quanquam

uidetur delediare dormientem.

Immem ipsorum d Imaginem appellat dignitatem, memoriam, o nominis claritatem, quiessus rebus isti instabuntur , cu tamen eae res nihil aliud essent nisi umbra quaedam , π imago uana. sic etiaallo loco dira, certe in ima ne pertransiit homo, id est suelut umbra quaedam , inanis imago uitam transiit. Quoniam ac cebald certe antequam uis derem impios δe sino florenti statu in maximas calamitates praecipitari, mirandum in modum mngebar. id autem msta accidebat, fropterea φιοd stultus,π inosipiens eram . itape uelut iumetumfactus sum apud te: in enim insipientem, π prouidentiae tuae rationes ignorantem duxisti quo ηψdeb m, duo tu inquam me per uarios casius ,π discrimina ad maximum de ins , π gloriam. Quis mihi est in coelo ρ Dum uir sandius canit infinitum Dei bonitatem erga se, incredibili eius amore exardesces emittit bas uoces: quis inquit mihi placeat in coelo praeter te 8 quem ego in terris amem , colam , si hicia praeter te ρ certe reliqua omnia mihi ρrdent, te unum ego amplector, te unum opto, temum Iustiro, atque ardeo , qui unlis es amandus , o colendus, animo desiderandus. tabescit desiderio tui animus,'corpus meum . tu Domineuis, o robar o mentis mcae , tu ores , tis cori , π

294쪽

E X P L A N A v I o siempiterna haereditas mea.

Qui forestantur As te I Id est, te reis

licto Eiud amant. Vt annuntiem ominia opera tua H ' , benignitate tua struatus, omni us bonis auctas, omatus perpetuis hymnis celebrem admirabilla facinora bonitatis, prouidentiae t . ARGUMENTUM PSAL. L X XVI I I I. Deplorat gens Hebraea incendium templi, udis stationem urbis sanctae , er calamitates siuas, orans Deum , ut aliquando tandem opem femat.

Erulens canticum) Asub, psal. LXXIIII. Vt quid Deus repulisti in perpetuum t iratus est furor tuus super oves pusilia tuae e Memor esto congregationis tua , quam possedisti ab initio, Virgae haereditatis tuae, quam redemisti, montis flan istius, in quo habitasti. Leua gressus tuos, ut vastes in perpetuum hostestiniuersios, qui mala intκlerunt sanctuario tuo. Rugierunt , qui oderunt te, in medio Synagogais

Posi eruntsigna sua signa, cognitus est inimicin

selut in altum

Attollens in silua lignorum sicures, er nunc FAL

295쪽

IN LIB. PSALMORVM. r43' pturas rius simul bipenni ,'malleis contriuerunt. Incenderunt igni soctuarium tuum, in terra pol

luerunt tollernaculum nominis tui.

Dixerunt in corde siuo,depopulabbmur simul. comi', susserunt omnes onagogas Dei in terra. ρε signa nostra non ultimus, iam non est propheta, non si nobiscum, qui sidat, quousique. que quὸ Deus improperabit inimicus y bl νωmabit aduersarius nomen tuum in perpetuum qVt quid retrahis manum tuam, is dextera tua ede medio simu tuo tolle illam. is Deus autem rex noster ab initio operatus est saluis, eri in medio terrae. Tu dissipasti in fortitudine tua mare, contrivisti capita draconum in aquis. Tu conste sti capita Leviathan, dedisti eum stapopulis Aetinorum.

Tu dirupisti fontem, o torreηtem, tu siccasti fu

i nici uehementes.

Tuus est Bes , tua est nox, tu fabricatus es tuli cem, Alem.

Tu statuisti omnes terminos terrae, Uatem, πο Memem tu plasimasti. Memor esto huius,quod inimicus improperauit Do, mino, populus insipiens blasthematiit nomen tua. Ne tradas bestqs anima turturis tuae, congregatiob nem pauperum tuorum ne obdulparis in perpetuum. Restice ad foedus, quia repleta sunt locu tenebrou j sa terrae habitationibus uiolentorum. Ne reuertitκr pauper conpristisi, passer, lavi

296쪽

laudabunt nomen tuum.

Exurge Deus, iudica causam tuam, memor esto improperiora tuorum, ci de ab insipientem tota die . Ne obliviscaris uoces inimicorum tuorum, uocistis ratio eorum , qui te oderunt , ascendit si per EXPLANATIO. Virgae haereditatis Virgam appellat sceptrum , quo uocabulo Uus est Aquila , cum uerteisset hunc uersiculum ex hebraeo . illud antem Deutero

nomis explanat hunc locum, Ne di 'erdas populum tuum , is bareditatem tuum, quam redemisti in magnitud ine tua ex Aegypto . ILeua gressus indis Id est, huc ades tundem ad eos funditus perdendos, qui mes Dum temet

plum tuum manibus i ijs euerterlint. In medio onagogarum tuarum d Erant in singulis Iudaeae urbibus, o oppidis aedes publicae, inquus ciues conueni bant, ut Deum simul precarentur, dodirinam rerum diuinarum perciperent. Ea haeca vocabulo graeco Synagogae nominantur ic reposiverunt signa sua Id est erexerunt uecto illa, o trophaea monAmenta uictoriae. O . cognitus est inimicus uelut in altum diri Victdimus inquit)hostem debacchantem, sex ornamenta templi sanctissimi disturbantem , quemadmodum dis gnator arbores caedit in olud. in terra polluerunt 3 Id est, in terram deesiectum contaminarunt.

signa nostra non uidimus I In tantis cala

297쪽

mitaribus nussum beneuolentiae tuae signum uidimnς, nullum extitit ex iis prodiris, quae pro salute,ac glorria nostra olim edere Alebas , neque ullum habemus uatem sanctum , qui nobis praeacat, qzandia haec mala permansiura sint.

De medio sinu tuo J Profer imiuit) maηκ-ricem ex μου tuo, et impios hospes funditus perde.

Deus autem Rex noster Consolantur se recordatione superiorum temporum: Deus enim geηα rem Hebraeam iam inde ab ultima origine sibi tumesdam, atque ornandam si ceperat . v dsi illam μου penumero ob peccata in maximas incidere calamitates

passus fuerat, siemper tamen auxilium tulerat oppressu crudelitatem hostium aliquo notabili supplicis vindicarat, ut facile perstici po et, hanc nationem in praecipua i ius esse tutela . In medio terrae 3 Id est, palam, o omnibus mortalibus tanquam in theatro stectantibus nos saepe seruauit in maximis periclitis. Tu dissipasti commemores miraculum maris rubri,'Aegyptiorum depressionem . Leviathan Pharaonem intelligit, quem etiam Esaias Letilathan uocat. hoc nomen signi catbelluas uultus maris, qualia fiunt Cαte.

Dedisti eum escam populis Atti iopum JHoc intelligit, eos, qui littora maris rubri accolunt,r titos fuisse stolijs Ae raptiorum . Sed diis ueriunt ex Hebraeo , dedisti eum escam habitoribus in desieristo : quibus uerbis significare Aidetar, cadauera Aegy ptiorum ad littus eiecta praedam, palbim fg1ὴς

298쪽

EXPLANATIO, bestiarum.

Tu dirupisti fontes I Id est , esilitibus rues

piis Eicuisti uim maximam quae , cum populus siti

conficeretur. Flauios uehementes Symmachus uertit fumos antis os . significat autem Iordanem. Animam iliriliris iliae Sic appellat gentd Hebraeam ob inηocentiam, imbecillitatem .

Restice ad foedus J Quod scilicet cum maioribus nostris feci sti. Q tua repleta sint loca J Loca nostra, ni καμnt tenebrosa, id est plena luctus, a miseriarum.

occuparunt homines uiolenti, omnis humanitatis

pertes.

Ne reuertatur J Ne q2aeso miser popalas , qui ad orandam opem iliam venit, repulsam ferat. Ne obliui curis uoces inimicorum I Id est, maledicta impia, contumelias, quas in te iacere

audent.

Vociferatio eorum id est, voces impiae, ς conuina inimicorκm tuorum quotidie magis , ac magis crescuηt. ARGUMENTUM PSAL. L X X V. Plerique ex Graecis, o Latinis explanatoritas huc

almum ad CHRISTUM pertinere confraemant, qui inducitur loquens, deterreni impios, superbos ab arrogantia,Wmalescio. victori

299쪽

Victori, ne disterdas. Psalmus cantici

confitebimur tibi Deus, confitebimur, o prospinquum erit nomen tulim. mrrabunt mirabida tua. Cum accepero tempus, ego iustitias iudicabo. Liquefiet terra, er omηes, qui has tant in ea , ego confirmaui columnas eius. Dixi iniquis, nolite inique agere, π delinquenti bus, nolite exaltare cornu. Nolite extolliere in altum cornu vestrum, nolite loqui ceruice dura, Quia neque ab Oriente, neque ab Occidente, neesque a deserto uenit exaltatio, quoniam Detis ius x est. Hunc humi ira, exultat, quid calix in manu Domini uini meri plenus misto,

Et tundit re hoc. Muque feces eius suger bibent

omnes peccatorcs terrae.

Ego autem annuntiato in seculum, tantulo Deo Iacob , Et omnia cornua peccatorum confringam, πexaltatuntur cornua iusti . EXPLANATIO.

conflebimur tibi Deus I , semper celebrabimus laudes tuas, tu, nobis simper pretii i

300쪽

EXPLANATIO aderis. Videtur ecclesia piorum haec loqui, quippς quae ab impiijs uexata ad implorandum auxiliam Derconfugerit, o statim erus numen, π praesint iam sensierit: quare ait, omnes pios narraturos ipsius f es a id tria,'admirnilia

Clim accepero tempus Haec aiunt esse verba CHRIs Τ I affirmantis, si de omnibus improbis impque hominibus supplicium sumpturis, cum tempus illud iudicis nouissimi uenerit. quo quidem

tempore, ait, terram cum omnibus ijs, qui eam inae

colunt, dissolutum iri: qui enim illam stabit luit,eam potest etiam dissoluere. Dixi iniquis I Haec omnia saepissime admota

mis CHRISTUS, cum uitam ageret in tereris , neque unquam intermittit eadem admonere ore piorum.

Nolite extollere inditum J Id est, nostra

uos efferre contra Deum .

Quia neque ab Oriente I Rationem assere, cur debeant si si Dedisiubiicere: quoniam sicilicet stuopra quaeritur in terris dignitas, potentiar quarum rerim diste alio pertinet ad solum Deum, qui aequissimus est iudex, is unicuique uel poenas, uel praemia constituit pro eo , ac quisque si gerit. Neque a deferto uenit exultatio J solitudo uastissima in Iudaea stectat ad meridiem, propterea defertum dixit, cum meridiem lcere uellet. Qi ia calix J Alio loco dimus, in literis sinctis calicem s e signiscare poenas, o supplicia improborum. Vini autem meraci mentionem fecit ad