장음표시 사용
491쪽
trahens, tu dAngelos a recta,&de voluntas, iuxta eonditionem filaebita beatirudine obduceret a suo naturae operando, deficere in adiciereatore, inesse v luit; quinimmo nibus, & errores comittere potest a. totum, quod inins erat,&extra,ra- Nequealiqua intellectualis, aut rationalem eorum appetitum incit. tionalisereatura Dei reperitur,nec nabat erga Deum, ergo peccare no esse potest simpliciter imprecabis valebant.Quinto,voluntas,cum sit lis, idest quae nullo modo peccare potentia, de se m,omnem actu, possit, quia Deus omni tali creat . in ea elicitum,alicui iudicio ratio- rae aliquid praecipere potest, quodnis eoforme facere debet,iσitur ubi agere,aut non agere sessit, aut v ratio, vel intellectuale iudiciu , est lit; c etiam reperiri potest aliqua semper redhim,dcinobliquabile , creatura essentialiter, & naturalis quemadmodum in Angelis erat . ter mala: nam si. N. est narus aptus tot potentia volitiva obliqua esseta operari, vel se habere conformiter non poterati opposita sententia est rationi suae natur potest,aut nou. - ver &catholica; nam Deus in An- Si 'rimum,tunc recte se habere poe, telis suis reperit prauitatem,& ali- test, de consequenter non est essenisi, quomodo cecidisti Lucifer, tui tiale, aut connaturale esse malum. mane oriebaris Pro solutione dice Si vero dicatur secudum, sequitur, dum,tam Angelus,quiim alia ratio' quod violenter se habet;sed hoc no inalis creatura, si considerentur in est de ratione libertatis,ideo sequisbia nudλcia natura, peccare pos tur,ben vel perperam operari possunt; de, si alicui naturae contingit, se . Nam Peccatum mortale in actu ut peccare non possit, id ex grati , liberi arbitria dup liciter reperiri
eonsequuur. & non ex conditione i contingit, uno modo ex hoc,ut alia naturae. Nam peccare nil aliud est ,: quod malum eligatur, sicut homo quam declinare ab actus rectitudi- peccat eligendo fornicatione, quaene, quam habere debet, pecca- secundum se est mala, & huiusmo tum accipiatur in naturalibus , aut di peccatum ex aliqua ignorantia , artificialibus, vel moralibus. Nam vel errore, semper procedit, ali solum actioni illi contingit no de- quin id, quod est malum, eligere clinare a rectitudine , cuius regula tur ut bonum. Errat quidem λrni- est ipsa virtus apedi.Si enim manus cator in singulari, eligendo hanc artincis effetieis regula incisionis , . delectationem inordinati actus,
nunc possiet ni si recte lignum inci quasi aliquod bonum,ob passionis,
dete: verum si rectitudo inci sionis aut habitus inclinationem ad nunc ab alia regula proueniat, incisione agendum, licet in uniuersali noria esse rectam,& no rectam contingit. erret:Peccatum in Angelis hoc mo ut na autem voluntas est sola re- do esse non potuit,quia in eis igno-gula suae actionis ,- ad sit perio- ratio, nec passiones inueniuntur, rem finem non dirigitur,omnisam quibus eorum intellectus ligetur. rem volunpas cuiuslibet creaturae Alio modo peccare occurrit per lia non habet rectitudine in actu suo , berum arbitrium, eligedo aliquid, nisi secundum quod a Diuina volu quod secundum se est bonum ; sed tare regulatur ad quam ultimus fi- non cum ordine debitae mensurae , nis spectat:Unde quaelibet voluntas aut regulae, ita ut effectus inducens inferioris regulari debet iuxta vo- peccatum, sit tantummodo ex par-.luntatemfui luperioris;ideo omnis te electionis, quae debitum ordita
492쪽
hon habet, nisi ex parte rei Hectae: veluti si quis orare eli Geret non attendensi ordinem ab taclesia in M. tutumin huius peccati non praeexigit ignorationem; sed absentiam so-ltim animaduersionis eortun, quae considerari deberent. Et hoc pacto Angelus peccarum commi sit conuertendo se ad bonum propriunia, per liberum arbitrium absque ordine ad regulam diuinae voluntatis. Ex iam dictis facito stat dari creaturam interlectualerii,& rationale, quaecum sint liberae in suis actionibus, deficere, & pecca um commitistere possunt. ut mali angeli perege
Ad primum, respondetur per dicta in principio notabilis,nam erat natura defcctibiles, & quia conuerterunt se ad proprium bonum non ordinando suum actum iuxta regulam diuinae voluntati S. Ad secundum. respodetur, quod actus electionis,quo primus Ang lus, de alij peccauerunt ex bona voluntate prius praecessit, & non per' hoc,ut praecedens redimido volun- ratis ad illum mouerit, sed ex . hoc
quod arbitri, libertas 1 principio
collata obutendo Sua potestate i rectitudine recessit. Et voluntas in actu poni potest in aetu,vel aliquid
electione appetcre sine hoc, ut intellectus praebuerit allcnsum i nam alias oporteret,omnem adtum,quo Olutas pelcat,errorem intellectus praecedere,quod est falsum; nam, cundum Doctores Theologos , in Angelis, 3c simi liter in primis parentibus , malum intellectus secim m est malum voluntatis, non E con
Ad tertium, negatur consequen-ria: nam quando D. Au . dicit, omnes angelossiisse aequalis foelicitatis, intelligitur quo ad praesentena iustitiam, in qua omnes aequales erant, seu quantum ad i l las perfectiori es,quas de habitibus scientiae
Ad quartum, respondetur sicuti
Ad quin tu, respondetur per dicta in resolutione secundi in fine, de similiter ad sextu Praeterea poscere Valet, quantO.tempore post eorum creationem ceciderunt.Circa hanc dubitationem tres modos dicendi reperio.
Primus est secundum doctrinam Origenis, ut refert Hericus de Axia super Genesim,tria dicentis. Prima non omnes Angelos esse factos malos ante peccatum hominis, licet aliquis Angelus ante homi nem pecc uerit. Secundo, etsi quilibet Ang
lus in instanti peccauerit,non tameomnes in eodem instanti peccauerunt; sed modo successivo. Tertio, quod daemones,antequam caderet, aliquanto temporis interuallo fuerunt iusti, Schoni ,laudantes Deum c.
iuxta illud: Ambulasti perfectus in as
'iis tuis a die conditionis litae , donec inuenta est iniquitas in te. Ambulatio autem est motus coli nuus , aliquam moram requirens , 'uod . .. Patiens innuere videtur. Ubi eras cum me laudarent simul astra matutina, & iubilarent omnes fili j Dei id est Angeli boni,&mali. Secundus modus dicendi est Landulphi in χ.senta dist. . ponetis quat uo r moras a creatio ne ad casum.
Prima est, in qua Angeli fuerunt creati perfecit in naturalibus absq; gratia gratum faciente, in qua mora in usum liberi arbitri j exire non
Secunda mora est,in qua boni ad Deum se conuerterunt, & mali ad propria naturalia,semetipsos ardentissime diligentes; ideo in hac mora boni fratiam receperunt, mali ve- '. ro,obice ponendo,non receperunt.
493쪽
Tertia mora est in qua mali va- creationem,&eius lapsum interces ria peccata sunt operati, bonos An- sit.Responder, D. Thom.artic.6. ad gelos tentando; & in hac mora fuit .id concedi de tempore continuo ἰpraelium in coelo, & multa perege- sed in Angelis, qui coeli motui norarunt boni,dc viriliter restiterunt. subiiciuntur, tempus accip tur sola Quarta mora est,in qua boni prae pro ipsa successione operationumenta,&mali penas receperunt. Intellectus, vel etiam affectus , quae Nam in prima mora fuisse bonos non commensurantur tempore. putauit. Vidit Deus cuncta quae fe- A d loca, pro prima opinione ad- cerat ,& erant valde bona. ducta, respondetur ambulasse in In secunda obicem posuerur, gra viis domini in primo in stati usquetiam gratum facientem impedietes . ad secundum instans laudantes In tertia resilientes a Deo pecca- Deum, in secundo autem instantiuerunt,dc ceciderunt- Boni in ratia permanserunt,&per In quarta praemia boni, & poenaS unum actum,in gratia factum, au mali receperunt:Et has quatuor mo cuti sunt gloriam, & mali in culparas distinguit per paruas temporis obstinati ceciderunr. coexistentias, & Per distinctionem Item quaerere potest , quot in statuum,& operationum seu vari, runt Angeli,qui cecideruntationum ipsorum Angelorum- Respondetur fuisse pΡciores, Tertius modus dicendi est D.Th- quam remanentes; nam dicitur draasserentis. AngeIos post primum in- conem traxisse secum tertiam parte stans suae creationis stati in peccasse stellarum ex nouem choris Angelo
in p. p.q. alia rum. Etenim natura consequitur
- Nam ii cuti boni AngeIi suerunt suum effectum in pluribus; sed pe
confirmati ingratia in secundo in- carum Angelorum est contra eorustanti, ita mali in secundo instanti naturalem inclinationem, ergo ita creationis ceciderunt obstinati in paucioribus fuit repertum. Angela culpa, quemadmodum boni An- Igitur mali tantum cecidere de cima geli per unusii actum meritorium, io, qui partim in infernum sunt de-heatitudinem sunt consecuti, sic de trusi,& partim in hoc caliginoso aemali in secundo instanti per unum re relicti ad homines bonos exe actum demeritorium confirmati in cendum,dicente Apostolo Vt possi- culpa,poenam aeternam meruerunt; tis stare aduersus insidias diaboli, nam Anoetus fuit creatus in gratia, quoniam non est nobis c'lluctatio&inptimo instanti suae creationis aduersus carnem,&sanguinem,'sea
in actum liberi arbitri j prorupit: aduersus principes, & potestates,cuare meruit,vel demeruuinam est aduersus rectores mundi renebr
substantia intellectiva, quae , issicci rum harum, contra spiritualiandi creata, in primo instanti suam op quitiae.
rationem exercet, cum nul Ium ha- At petere vaIet, an tentare hom
heat impedimentum, ergo Ang nes sit proprium ossicium daem Ius in secundo instanti meruit , vel nis. demeruitis Sed contra obiicere po- Respondetur non videri esse protest, quod inter quaelibet duo dista' prium.Nam Deus tentauit Abraha, tia cadit tempus inccium, ut Arist. vi uni rem um filimn imm aret. Meet d Divus Thomas duo insta Mundus, caro ,hcmines inum, G- xx. , erg' aliqua mora inIez dc homincs, experiuntiu tentando,
494쪽
igitur tentatio non est proprium os cit quidam princeps ,testans sipienficrum diaboli. tiam Dςi, cum bonam uxorem de Pro solutione dicendum, dupli- adulterio suspectam haberct, qhianan is pedibus super ignitum ferrum incedere coegit, de innocens illa euasit . Sic tentant Deum, qui petunt , sibi peccata dimitti, iniurias ali)s non dimittentes.
Ex dictis colligitur , quomodo
aliquo,seu experientia, quem tentamus ; nam cuiuslibet attentantis
intentio proprie est velle scire aliquid de tentato ἔ alter est finis bonus, vel malus. Bonus est,cum quis tentatio varijs . modis accipiatur. de scientia , vel virtute alterius ali- nam Deus tentat,ut scire faciat: ho- quid attentat, ut eumad dignitates ino ut cognoscat: Dcemon ut sciat, promoueat: Malus est, quando ali. ac decipiat.Homo malus,ut diaboli quis tentat scire aliquid de alio, ut co perator existat, mundus, ct ca- eum decipiat, vel subuertar:& haec. ro, ut victoriam doemoni ministrer. proprie vocatur rentatio, Et quo- sed tentare attinet proprijssim E adniam hoc est proprium doemonis, .dcaemonem, ti eius cooperatores, Uticcirco per 'quandam ant noma- D.Thom. pl.R. II Vnde certum fiam diabolus vocatur tentator. Et est,dcemones tentare hominem, , accedens tentator, id est Diabolus. habemus Genes. 3.&Iob. 4. V Et Apostolus: Ne forte tentaverit is, primo ab extra obiectum extrins id est Doemon qui tentat. Quan cum proponendo, vel suasonem tum vero ad bonum finem, ut quis immittendo.Secundo ab intra exciali j benefaciat, ita Deus , Angelus . tando senstiuas passiones. Terrio: bonus, vel ι amici tentant, viami Phantasiam, aut imaginatiuam mucos iuuc nt.bi aut i m loquamur quo tando. rto virtutem cognoscenad finem proxumim tentationis,sci rem in directὰ concitando. Primo licet velle scire aliquid de aliquo, te . at ad extra, quia est callidissimus id continget epotest dupliciter, vςl ad decipiendum, & potentissimus vult, ut alijs innotescat; eu hoc mo- ad nocendum; tortuosus humani gedo Dens tentare dicitur , ut alios netis inimicus cum suis satellitibus
scire faciat. Tentat vos Dominus cognoscens voluntatem hoininis, D ut 3 De us vester, ut palam fiat, utrum di- nec mouere, aut mutare posse, nec ligatis eum , an nUn e, quo pacto e- in eam directe cogitationes immitia Nam expertus est Abr. bam , lob, tere,nisi solus Deus, & hominum Tcbiam ,& alios. Abraham tenta 'nimos secundum dispositiones co uir, ut cius fident pale sacerer: Iob, porn ira inclinari sciens , de dispoli- ac Tobiam , ut eorum patientiam tionem vitium interiorum, sc licet alus d cmonstrareti; & homo quan- intestigentiae memoriae,& volun ra-doque sic Deum tentat, cupiens : tis, fieri secundum mutationem senquasi incertus; experiri virtutem , sinam exreriorum his omnibus sis Di i, potestate in , bonitarem,&hu- accomi nodit: Qirare, cum sciat niliusmodi, veluti Iudas Machabcus boni, vel malitii spiritum holninis eum paucis iniens bellum aduersus intus habitantem , ab extra euenire Baehidem, multis copijs munitum, posse, nili per quinque sensus ext Sed aliquoties hoc modo tentare riores,qui sunt quasi quinque sene Deum est peccatum mortalc , ut fe- strae tabernaculi animae,ideo,quatis . . H h a tum sos
495쪽
tum Deus sibi permittit, occulto lationem, & maximE passionibus tu
modo,sediopportune disponit. lis mediantibus , quae sunt vehe-Praeterea eicit quoque, Voccur mentiores, dc facillime excitantur, rant ab extra aliquae rerum habitu- ut amor, ira, gula, dc luxuria te dines turpes , horribiles , vel blan- tant, & impugnant ; nam haec qua-
'cae,am prosperae, seu aduersae, qua- tuor peccata sunt media potissima 4 rum apprehensione,& mutatione , ad caecitatem mentis inducendam,
homo sic; velita passionibus assici- corporis grauitatem , virium om- tu ,δcmbuetur. - nium pigritiam, spiritualium ne-Quandoque etiam Deo permit- gligentiam , somnolentiam , tet tent ei oculos horetinum ad huius- dium , & accediam,huiusmodi, modi obsecta flectit, aures illo- quibus potissimc homines tentant, rum vaniloquijs,ac turpiloqhiis i in Sc aliquoties expugnat; nainque cerplet, illis 4ntimius intendere fa- tum est apud Tncologos, naturam cit, 't sic homines postea memorijs corporalem bonis ta malis Angelistat sum a Diuinis distrahahtur. parere, quoad motum localem, ut
F Serpit iteiri diabolus per sensibi- Diuus Augustinus de Trinitat lib.
commodat se coloribus , dc se subij- uti STtaomas prima parte,quaestioniacit odoribus , dc infiin die se sapori- IO. artic. 3. ab omnibus recepti is hus;& aliquando facit. ut honesnes Mouendo igitur dum volunt, a se plus delectentur obiectis sensuum, rando, & illos humores incendet, quam delectatio naturalis eorum do, ex quibus materialiter lasciuus complectitur: Quandoque autem amor,i,a,gula,& luxuria, pullulat, caulat, ut hon aries se illis inordina- aut mouent choleram, sanguinem te delectenr, videlicet plusquam o- Δc alia apta, ut illa peccata cxcite portear, vel ad bonnm ,& debitum sur. finem: Operatur quoque in illiso Tertio tentat interius per pham ieetis intendendo,dc naturalem Vim tasiae, veI imaginariue motioncm exilitem eornm ampliando, ad emc locali motione spirituum,& hum citis imprimendim , & inflamman- rum corporalium; nam ,teste Phila- dum soph. lib. desomii di yigit. Queiam Nam qnemadmodnieta pra igijs. admodιι cxsanguine plurimo, do facere pomini, ut virga appareat ser scendenti ad principium vitae, ac pens: ita agere queunt,ut liquori Π- scnsuum, id est ad cor,vel cerebrum lapidus appareat sardi liunus, & fa. animadis dormientis motus, &imiacies turpissima milieris amatori in- pressiones descendunt. , pliantas-fipienti vi steatur pulcherrima d. mala, ac relicta species ex iuut gratissima. Operatur quoqxve,ut no- tione sensibilium, quae insensualumines delectent aliquibus anima bus spiritibus conseruantur , pri libus , ut potὸ equis, canibus, fel, cipium sensuum mouent; & tunc bus, aut modo praedicto, aut per i inmnia , visiones , apparitiqnes i- gressiimm ea, ut homini bus se intru magi na riae homini deferuntur : de natus iungant. cum fortis est motio talium spi- Iecuneol: Homines ab intra per rItuum , etiam vigilantibus causanti monem sensit uae parris , scilicet nonnullas apparitiones , v c patet ira
ncupiscibilis,dcia adcibilis, excita phieneticis; sic eciam virtute, b
496쪽
norum Angelorum, atque maiora, At petere valer,cur Deus periniequibus tui dictum est humores san tit,ut homines a daemonibus tentei guinis,& caetera alia corporalia,ad tur,& eis insidiae ponamur. motum localem obediunt, impres- Respondetur,cum Deus scit ordisones,&phantasmata mouere va- nare malum in bonum,& procuret len . Nam intelleci us noster habet bonum inferiorum per sit perior i. se ad phantasmata, sicut oculus cor & Angeli sint medij inter Deum- , poris ad literas libri; in libro aute ichoanines: iccirco bonum lutiniis secundum quod literae uniuntur,& num per ii os procuratur; ex hoc componuntur, diuersos sensus fa occurrit dii oliciteri directe, quate ei unt ita oculis diuersi sensus re- nus ad bonum reducuntur . eos portantur ; sic in libro phantasiae prius a malo ictrat entes, qu γd persunt similitudines quarumcumque Angelos bonos efficit atralii uacido, rerum, quae fuerunt apprehecae per in directo, dum aliquis peri rapa sensus : Etenim ex quo aliquis res gnationem ab aduersario retrahi- multas aspexit,&iam habet species tur a malo ,&promouetur ad bo in phantasia , extractas ab illis , & num,quod mali Angeli faciunt, adi iuxta compositionem istatum in , exercitium hominibus dati. phantasia ab intellectu capiuntur, Verum tentatio daemonis quinia ita versiitus daemon ad diuersas co- que praesertim semper intendit. itationes hominem inollet obit Primo ,fidei corri prionena Secunisas species, in phantasia existen- do, conseritare hominem in erroistes, vel alias nouiter immittentes; ribus, contra fidem ab eo sibi mi aputa conatur aliquem tentare deis nil ratis.Tertio, inducere viam,vir luxuria,quid facit profecto simili- rutibus contrariam.Qclarici,confitiatudinem mulieris, quam vidit ali- mare hominem in filis iniquitati quando , in illius phantasia excita. bus . ininto, ut afflictiones patia bit, vel simillacrum alicuius mem. tur, &uascatur, o Deum Oisendat,bri impudici, aut alia magis turpia vi Ei .e contigit. offeret. Caeterum quaerere potest, cur. Cum autem intellectus effugere Euam interiori tentatione non ren- non valeat, quin huiusmodi videat rauit,& cur magis in specie serpen- similitudines, quia est veluti specu ris , quam caeterorum animalium ..him lucidum, in quo fieri non po- R. pcandetur, Diaboliun permit s test , quin reluceant, qtiae sibi offe- tente Deo j tentare poritisse Enam runtur, icc rco hominem facile de inlcriori tentatione, A phantastica ei pit. suisione; sed concessit solum, ut amo, Diabolus qnoque ten- apparen ri suasiolae ,& exteriore irat per induectam cognoscentis locutione vocali ea iri alloqtiere- virm ris concitationem; quatenus tur, de sic latentem si cat malitiae immittit mala, ves m directe mouet conditionem falleret. Ic se conia I me lectum; unde proprie vocatur nienter exhiberet , Je mi eis insperent atrar, ut Cap. Si enim, de poenit. cie serpentis , quam caeterorum ain distini'. secunda. Nam dicitur ten- nimalium apparere . cla loqui est rator per modum suadentis , aut permissumῆ qtion tam inter omnia per modum passiones agitantis. genera antiriaturin . serpetiatem esse
Ex dictis facile argumenta soluun callidiorem &di ab lo magis con
tur. formem videmus. Ad quaeret,qua
497쪽
lingua Euam est allocutus, & quod fuit primum idioma ,& nouissimuerit in beatis,at e damnatis, post finale iudicium. Respondetur, daea monem hebraica lingua Euam fuis ' se allocutum , quia Deus hoc idi ma primis parentibus cotulit, quo Adam cunctis animantibus nomina imposuit;nam omnia nominaia, quae in Geneti leguntur, ab initio usque ad linguarum diuisionenia, hebraica Ae constat; qua lingua beati in coelo, de damnati in inferno inter se loquentur I licet beati omnibus linguis loqui poterunt,
non tamen ita damnati. Verum dicere potest, id non ex sola tentatione daemonis euenisse, ut Primi Parentes in peccatum caderent,sed quia sic erat in fatis. Cum enim fatum sit ipsa immobilis ,& termin ta series secundarum causarum, &ordo futurorum sub diuina dispositione rebus humanis necessitatem imponens, non est mirum, si aliqui Poetae finxerunt quasdam sorores fatales, quas vocavere Parcas, sci- icet, Cloto, Lachesis ,& Atropos. Et primam dicebant colum ferro. Secundam trahere filum. Tertiam,
incidere illud; sed, relictis huiusmodi figmentis,uidendum est,quid sit fatum secundum philosophos, de riuologos,& Theologos.
FAtum est ordo , vel series, aut
rum, id est syderum, & planetarum,influxuumque coelorum ,quando quis concipitur ,& nascitur, d terminans repulas, Ac inferiores effectus, respectu boni, vel mali omnibus necessitatem imponens, quae hominibus proueniunt. Trimeo.
stus, & Apuleius sie definiunt, ria
tum est quaeda inflexio secundarucausuru,ex prouidelia primae causae
dependentiam. Democritus,& Epiucurus dicunt. Fatum est virtus qua dam,& visc estis,existens in m ribus corporum coelestium,sub socontinens, & necessario connectes omnes effectus,qui sunt infra sph: ram,scilicet lunam, activorum, de passivorum. Chrysippus Stoicus, tAulus Gellius reteri 6.Noctium Mticarum,dicit.Fatum esse sempite nam quandam, deindeclinabilem seriem rerum, & cathenam,voluntates, de omnia implicans per aeternos consequentiae ordines, & co nectens. Ptolomeus, dc Astrologi sic definiunt.Fatum est quςdam colligatio, de causarum cocursus,vim, essectum trahens ex motibus astrorum. Seneca dicit. Fatum est quςdam necessitas omnium rerum, Bc actionum,quam nulla res diGluere, dc rumpere valet, ex dispositione Iouis, de dignissimo Deorum consilio dependens ; unde Ovidius
dicebat.Te tua fata trahunt,ne co pia relinquere possis. Ne retrahas animum,te tua fata trahunt. Supradicti attribuunt huic dispositioni
secundarum causarum, dc influxui coelorum, quam fatum appellant, oes essectus naturales, bc voluntatorios,& oes inclinationes ad vitia, vel virtutes, & oes animorum patisones,cocupiscentias, futuroseu tus bonae, vel malae fortunae,cogit tiones hominum, & tentationes, iuxta errorem Empedoclis, ut refert Philosoph. secundo, de anima, asseretis,tales in hominib' esse aias, quales in die Pater Deoru Iuppiter immittit, assirmatis,oia disponi, &immobiliter fieri ,& n1l esse i nostri liberi arbitri j potestate. Probatur. Causa sussicienti posita, necessariosequitur esse s t, sed fatum, vi s
498쪽
ficiens eausa omnium effectuum naturalium,& a voluntate dependentium infra lunam, ergo. Maior est clara, minor probatur per M thium 4.de consolatione .Series fati coelum;& sydera mouent,elementa inuicem temperant, & alternam
transmittationem transformant .
Damascenus lib. secundo, ait, comi ora coelestia complexiones,dispoitiones , & habitus constituunt. Ptolomaeus lib. tertio , quadripa titi inquit.Sol occidendi, & salua di uim habet corpora coelesti M. hominem peccare, vel benefacere
copunt. Seneca in Trag dijs,quic. quid patimur mortales , quicquid
facimus venit ex alto . Lucanus inlib sexto . Praeceps agit omnia fatum , nec medii dirimunt morbi. Ouidius. Ratio fatum vincere nulla valet. Iuvenalis lib. 3. Serilis r
gna dabunt , cUriuis fata triumphos . Quintus Curtius lib.quinto.
Eludunt,videlicet forte, ac temerε humana negocia volui,agique persuasum est.Equidem aeterna constitutione crediderim, nexuque causarum latentium; & multo antε d stinatariim , suum quemque ordine immutabili lege 'percurrere. Plinius lib. r. hi storiae naturalis. Singulis tributa sunt sydera nobis claraia diuitibus . minora pauperibus ob scura defebis .Quintilianus quinto
decl)mationum. Fato uiui I .riis, languemus , conualescimus , de morimur.Deinde exemplis probant. NaCicero de natura Deorum adducit exemplum duorum fratrum , qui, cum una geniti essent, simul postea
hus pari modo ingrauescere coepit, de eadem medicina resti tuti sunt Q.
nitati; de quibus dicit Possidonius Astrologus; ideo haec illis contigisse aequasi ter, quonia eandem astroruin constellationem in conceptio
ne,& ortu habuerunt. Aliud etiam afferri potest pro istis de quodam filio Domini Ioannis de Lisnano,
temporibus Pisae Martini . Hic Ioannes, doctisumus in utroque tuis re,& celeberrimus Astrologus, praeuidens , didium suum filium fore patibulo assisendum , cupiens suco currere fatali dispositioni, eum liberalibus disciplinis apprime eruis dire, dc sacris initiari curauit; sed
equide vim fati euitare non potuit. Nam,cum Bononienses eum pro pace componenda ad Martinum
Papam misissent, o ipse magis i
commodum, quim bonum patriae,pr'curasset, Bononiam reuersus,illum nocte patibulo affixerunt; quo illucescente die cum Pater pendentem aspexisset, dixit. Heu fili mi, tuum infelicissimum fatum nec halmanis literarum adminiculis, neque ministerijs diuinis superare potuisti. Existis ergo dictis philois
phorum, Astrologorum , & multorum prudentium, plures omnia fato regi, R euenire concludunt. Vnde circa nanc dubitationem tria dicta principaliter examinanda occurrunt. Primum est eorum, qui dicunt, fatum esse coelestem aspeetiim,& dispositionem syderum, necessitatem simplieiter ex ne infra lanam imponentem; quod D. Augustinus approbare videtur de civit. lib. F. cap. primo,dicens, fatum esse ordinem quendam, dc dispositione secundarum causarum, ad effectiis
producendos in his generabilibus,& corruptibilibus, praeter Dei, 3c
hominum voluntatem. Hoc asse tum,ut falsum, de haereti clim rerjcitur per loca scripturae.Tu autem Pater prudentia ab initio cuncta gubernas . Non est alius Deus. quam tu , cui cura est de omnibus; nam attingit sua sapientia a fine usque ad finem fortiter disponit omnia suauiter.Et Apostolus. Portasq;
499쪽
omnia verbo virtutis suae, ut D.Th. etiam docte explicat contra gentes
lib. . c. sis Impossibile est inquit)vt
aliqua , non cognoscentia finenia , Operentur propter finem,& ord nate ad ipsum pertuniant, nisi ab aliquo, habente finis cognItionem, regulentur ,-oidinentur, sicut patet de sagi M.t, at canania corpora naturalia, planetat, sydcra , propter finem inCuent.& agunt, ut ilium consequantur, licet cum no cognoscat, Orgo oporrct, ut tota opera Ilo CONJab aliquo ordinante,& regulant
dirigatur, id aut cinest prouidem la
Ad D. Anguitinum dicimus, eum loqui recto, nam intelligit ibi, diuinam prouident lana Omnia IcgcIC,&gubernare;& dicere etiam possumus luxta mentem Stoicorum , dc non ex propita sententia esse locutum, Vt Ibi videre est.
Secundum est Astrologoriam,dicentium omnia fato subdi,& necessario Oia euenire,& probant per illud argumentiam,supra positum, videlicet. Caula sit cienti posita,&c. Hoc asserium c it falsum A: proba.tur, primo quantum ad ac tus humanos , si . D. a fato onmra cuclair crat ,
Moyses quid in non .iccie fecisset benedicendo opus quai laei diei post creationem solis, Sc lunae, dictaado.
Et vidit Deus, quod es ei bonum, scilicet regimen stellarum. Nam qu si a fato & stellis ille eli fur , latio, Sc alius luxuriosus, &auulrer,. huiusmodi, hoc no CD se: bc ii uni, scit pes iurati m. Pia tes ea si Veiis talcm influxum, potestatem fuderibu, communicasset, ocis' casionem hominibus declinandi ab his, quae cred cnda sunt obscr. uanda , cti si pia bilissct . Ne quo
oporteret, ut quis allum hortareis Iur, ut D cum amet, & OuS mandaris obediat,& vitia civici,cuella. grat.Insuper homo nullam commitreret culpam; quod est contra rationem , quin immo Dcus csset causa peccati nam quicquid est causa canis , est causa causati & sequeretur etiam, ut Deus esset sibi contrarius; etenim bonum facie dum praecipit, di ad IT ala ag cndum post ca compellit , dc. bsque iustitia malis praemata distra Dueientur, S boni poenas darem iniusto, cum eorum voluntas, quae est causa bopi , vcl mali, a lat Q cogaturi S imer homines vana ctia sciit con illia ex horiationes Theologia Philo scphra, artcS & cael Crais
omnia, si uncia ex sati necessitate deueniunt, quae ab sui cla D. Aug. de Cluil. illa. S. c. I. reljcri ex D. Ainhrositis in Exa meron tib ψ. cap ψ disico. Quomodo Dominus,aut boni, praemia pio posuit,aut improbis pcnas, si fati iacccssitas disciplinam, S con uersationes hominu stenarum ciusus informat Si ad necessitatena gc-nitalem , non ad instituta mor i m , actus nostri,factaque feruntur,c tirleges positae sunt , iura citam cur promulgata , quibus aut poena improbis decernitur, aut securitas defertur innoxijs Cur non venia d tur rei si cuivi utique s ut ipsi aiunt .
non sua voliinta teliaci ex nece si ira te deliquerunt ZCur laborat agricola dc non expcctat, ut inclab Oiat OSRiictus prauiugio sit nec cili latis, . inuehat ieccpracuus horreorum . Si Ha natus ut ei diuitiae, aut opes a fi luunt. Ii ustra mercatos periculis sol licitai N. p. usala rcgn.M ,
thi saurus illabi. Cur omnis hon,inum fouicit irilia dc quaestu, Omne sti dium negociat Ionis , Omni Stabor, omni S cccupatio, si non ex voluntate ; si fatali necessuare ri Succut runt hii manae i Vbi. n.
est diructa ncccssitas, ibi inhon
500쪽
tata industria,imbotna solicitudo. Tertium asserta est Philosopho-Tu,supra posuuin, quod est falsum,& haereticum , nam diuina prouis dentia omnia reguntur. Ad argm asserti rndetur corpora coelestia esse causas inferioru este etiau, mediantibus causis particularibus,quae aliῆ-do deficere possunt in aliquo ; & adprobationem minoris dicitur. Boethium ibi tangere quae fiunt a Deo mediantibus causis secundis , quae videntur quodammodo contineri sub serie fati. Ad alii horitates Philosophorum ,& aliorum responde. tur,negando:eas, si accipiunt ritu pro connexione secundarum ca, sarum absque diuina prouidentia. Etenim secundae causae nil agunt ,
nisi virtute primae. Damascen autem, & Ptolomeus corpora coel stia, in nobis habitus, & corporalcs complexiones inclinantes, dc noucompellentes intelligunt. , Ad prinxit in argumentum respondet Hippocrates , illud eueniis. , quoniam parentes ita erant corpore dispositi, dum concubuerunt, Scita conceptorum primordia emei potuerui; Et etiam idem aer, & loci dispositio, exercitationeSeaedem, aqua.& alimentum eo modo cocuri erunt. Vnde illa duo corpora uno tempore aegrotari , & postea alio tempore sanari coeperunt. Ad aliudex euiplii in respondetur, fati m. l. illam malam inclinationem non superasse, quia regnandi causa pallio nem di minandi rationabiliter non represiit. At petere pol, qtud Theo-s y l 'gi sentiam. Respondcnt,csse quadam ordinationcm , siue seriem ad si ios effectus producendos in his interioribus, sectin dum quod dependet a Deo, haec aut ordinatio causarum ad producendos suos esse tu dupliciter attendi debet; uno modo prout est in diuina volunt; tet,
in diuersis locis,ac tempo r ibus, motu,& formis ordinante,& dirige te:alio modo secundum quod cadeordinatio digesta est, ac leporibus replicata impsis causis mediis , a Deo ad proprios enectus produce. dum ordidatis, prout ab ipso depodent i, Qv re ipsam Dei volunt rem, vel prouidentiam vocare valemus fatum causaliter sed ipsam dispositionem,& causagum ordinem, ad suos effectus dependente a Deo, fatum essentialiter appellare possu
I 2.q. .ar. Ex dictis primo colligitur . ea dunta kr fato iubi jci,quae secundis causis stubdunt hirrialia vero, quae immediate a Deo fiunt , cum secundis causis non subiiciantur ,
nec et fato, ut primaru reru creati de animaru humanarum continua
creatio,& iustificatio impiorum; ni
haec olaemanarunt a Deo, -&ema.
nant,& aliter produci non possunt. Secundo colligitur , quomodo Theologi,& fideles fatum concedere queant, nam si accipiatur pro sy-derum dispositione, quali qmi conceptus est, ira natus , imponenSnecesIitatem omnibus cii ctibus inferioribus, sic fatum esse negamu5 cuD. Gre o. in ho in. Epiphaniae, dic cu-
te. Absit a fidelium cordi bus,ut e Gle fatum aliquid dicant. Si aut pro dispositione secundarum causa ru,& dispositione actuu humano tu , per relationem Deum, & prouideat iam e Ius , tamquam peI cum Oidi. nata, seu effecta,capiatur, sic fatu coce dc re valemus, licet hoc fati nomine utino debeam iis, dice te' . Aux .
de Ou .li. I. c. I. Si proptare a quil l r. S humanas fato tribuit , quia ipsa Dei voluntatiem , vel potui latcm fati nomine appellat , se tent lana teneat, & linguam corrigar Tettio colligitur discrimen inici