장음표시 사용
551쪽
&ipse tenebarur probare . Aliam
rationem addor Philosophi in eo. gnitionem foraiarum per operationes,illis conuenientes,deuenerui, ut Aristoteles ex motus aeternitate, substantias separatas aeternas esse, percipit et ergo ex euidenti oper tione,quae aM conuenit animae in. teli uae,eius naturam indagare oportet , sed operatio, qiue conueis nit ipsi anime, est actu a nifesta; iest enim intelligere cum phantasii
Ex hae ergo operatione naturam eius inquirere debemus, quae, cum non sit propria, dicendum est, ipsam a corpore separari non pos . . Ex altera parte Simplicius,& mentator,dicunt ad ininorem,animam intellectivam, ut est iuncta corpori, pro hoc statu habere pro. priam operationem. Nam,quando dicitur. Sine phantasmatibus intel ligere nequit, verum est,si considexetur, ut imperfecta , & in pri ncipio.quia tunc phantasmatum eget. sed cum est perfecta, & singula facta, tunc propriam operatione habet,& sine phantasmatibus. intelligere valet. Caeteriam haec solutio falsa
videtur,ut ex tex. . .de anima,ubi
dicit Philosophus: Anima intellectiva sic se habet ad intelligibilia, isicut sensus ad se ii sibilia; sensus nolpotest sentire absque sensibiluerM,
nec intellectus unquam sine pha tasmatibus intelligere potest:igitur ratio Alexandri adhuc vires non amisit. Tertio arguunt ex doctrina, tradita tex. I s. ubi philosophus,deci rans ordini in specierum animae,inquit . Vegetamia sine sensa inueni.
ri pinest, ut in plantis I sed intelle- istiua inueniri non valet sine vegetat tua ,sc sensitiva.Si sic,crgo intellectus est moi talis,dc corpores
iungi non potest; ouia sensus est In corpore, oc ab ipso segregari a
Quarto arguunt ex Arist. 1.de generatione animalium, s. dicenze4
Corpus, aut senitura, qt d est' men, principium animalis, partim separari potest,ut virtus: partim voro segregari non potest. Quid vile Arist.in his verbis Ait .insemye, decisio a Patre, inqenitur animiis initium,hoc semen, &principium
ex una parte seiungi valet ex altera vero separari nequit: ergo Ari stoti vult,intellectum contineri in virtute seminist ergo de potentia semianis educitur,& est mortalis. Quinto:Anima intellecti uaconis sideratur a Philosopho naturaliae go materialis, & corruptibilis; amrecedens probatur. Eiusdem scientiae est probare genus, &species, ere
Metaph. t. 1. Sed naturalis consuderat animam in communi. 1. d anima: ergo & omnes species antia aduertit. Probatur minor ex 2. prutex. I S.dc L. metaph. text. I. & a.
ubi dicit philosophus.Metaphysica in hoc distinguitur a philosophi
naturali ,quonia metaphysicus considerat animas separatas secundum esse,& considerationem. Naturalis vero materiae annexas secunduri esse,& cognitionem: ergo cum an ma intellectiva consideretur a turali, erit materiat is, dc mortalis Quamuis haec opinio grauissimas habeat authoritates δε rationes, i mun ni fallor non est ad mentem Aristotelis, ut ex pluribus locis probabo, in qiυbus de hac re verba facii philosophus ; Et accipio locum primi capitis lib. I. de par. animal Humanae mentis con si deratio non attinet ad naturalem philosophu, quia naturalis naturam conside ar, ut natura est; sed intellectus no est natura. Ex hac minore sic cocludir
552쪽
intellectus non est forma materia- Iis:ergo non est corruptibilis;ant
explicasset , naturam dici de forma declarans de qua forma dicatur,remondet. Non dicitur de quacumqς format,sed de illa,quae separari non potest secundum esse; sed segregari potest secundum rationem: Quod
repetit et tam texta I .'eiulcs. 2.physicorum. Non enim dicitur deforma,quae est tetminus generati nis ; intellectus non est natura per Aristotelem,ergo non est forinas parabilis a materia seeundum esse , dc generabilis, de corruptibilis: Nasi detur oppositum, sequeretur, in tellectum esse materialem , quod philosophus loc.cit. negat. Deinde eodem loco aliam rationem affert
ad probandum , quod intellectus considerari non debet quidditati-ue a philosopho naturali: Namque philosophus, ut naturalis; nulla formam, a materia abstractam, adueristit;& ratio in hoc consistit. Philosophus naturalis non considerata ura,chium secundnm rationem : igitur multo minus ea aduertit', quae sunt abstracta secudum rationem,&esse:Quapropter ibi per hanc dictionem,scilicet abstractionem, infert, animam intelleetiuam esse abstractam a materia secundum esse,& rationem: ergo considerari non potest a naturali. Alexandrii, vIdeistes hunc locum , conati sunt exponere illum, dicentes. Quando Aristoteles negar, intellectum esse naturam, de statuit ; esse formam abstracta in secundum esse iatio I e, nomine intellectus non percipit intelleistum humanum, sed substantias abstractas, quae non sunt na
Haec responsio Aristoteli aduersatur; nam in ea parte loquitur de
intelle stu, de quo ipse mouit dubitationem; IbI enim quaerit,an ad naturalem philosophum disputare spectet de omni anima; dc ait, quod non,quia non de intellectu. De illo
igitur intellior , de quo mota fuit quaestio a fuit dubium de intellectu humanor igitur&solutio intellio
debet de intellemi humano . Minor probatur ex discursu Aristotelis in ea parte. Etenim, comin lib. de histor.animal. quandam cons iam per modum historiae tradidis. set cognitionem, opo Itebat trad re cognitionem emctam, quae cum non habeatur, nisi per intrinseca principia, ideo considerandu erat , quae sint materia,& forma; &qu niam forma aninialium est anima, iccirco de agendum erat; sed cade illa sit pertractandum , oriturdub tatio, cum anima sit et ex rvegetatis,sensitiva, dc intellectiva , nunquid ad naturalem philosophum pertineat agere de omni anima: erso manet dubium de anima animalium , Ut ruin omnis anima animalium ad naturalem attineat,aui quaedam ; igitur est dubitatio de intelli cin humano:ergo& soluatio erit de intellectu humano ; Et dicant quicquid velint, Aristotelis sententia intelligitur de intellectu
humano , qtaein negat este natura, de dicit esse abstractum : ergo est immortalis. Secundo adnerto locum primide anima, text. 61. Intellectus est quaedam substantia in non corrum p . e X.aurem 66.habet. intelligere.& considerin, marcescit,quodam interlus corrupto, ipsum autem iri
passibile est,id est intellectus est impossibilis.
Nunc declam Aristotelem per seipsum, sic dicentem in tertio de
anIma tex. χo. Intellectus autem se.
cundum id , quod est solum, est ternus,& immaterialis. Secundumida
553쪽
id quod est, idest secundum essentiam.Et contecos. primi de anima habet, intelle alis est in corrumpi,&in s. de anima terim. Non reminiscimur post mortem an primo a tem de anima tex. 56. nisuescit in tellectus quodam interius corrupto. Quid est hoc,quod corrumpia urὶ in hoc tex m. inquit corrumpi Iur phantasia, sine qua nihil intelligit,&hanc conclusionem plobat best substantiain non corrumpi. Si intellectus esset comu,tibilisab ea
imbecillitate corrumperetur, qlud est in sene; non corrumpitur in s ne,ideo non est corruptibilis. Eaderatione usus est in io. de republicaἡ quam accepit Avicenna li.6. suoru naturalium,dicens. Si anima intellectiva est corruptibilis et vel Proprio,vel alieno malo,idest oe,quod corrumpitur, vel per se, vel per acciden per se a contrario; Per accidens,ad corruptionem subiecti;intellectus nonest corruptibiIis a malo proprio , idest per se; quod probat,quia non habetcontrariui non exaccidenti, quoniam coTrumperetur in sene; &nihilomitrus no corrumpitur: re cum non corrumpatur, nec per se, nec per accidens et ergo anima est substantiam non corrumpi. Alexandri sectatores respondent. Quando Ari stot les dicit, intellectum esse substa tiam in non corrumpi, non loquiatur ex propria sententia sed iuxta
mentem antiquorum, omnem animam immortalem astruentium, nadicunt.Si inspiciamus ti x.66. id
hi inus , Artitotelem absolute Iaarcverba non protulisse; sed dixisse, ntellectus scirtassis est diuinu quid, Be impossibile ι nam dubiὰ id affirmat et ergo non fuit huius senten i
Haec sol urio non videtur vera ν
nam Philosophus id dedita opera fassus est,& non de alibriim sente,
tia.neque dubie, i Arguit coistra Platonem, dicen tem, .Rnimam mouere seipsam, di
cum . , posita distinctione mutus proba*nt,non posse moueri aliquo
motu,in tex.6 F.probat,non possisse mouere minu generationis , de
corruptionis; & dicit. intelle sest substantia in non corrumpi tinare ex propria sententia est I cuius a & quamuis dicat fortassis. .
Respondeo,ua esse locutum Mut λ.
id ab eo oo erat adhuc demostratur unde in ii. 3.deata,& in ii. de pach. animal.non dixit fortassis; sed asseueranter eius immortalitatem fatetur.Praeterea in a.de anima, texti
.posita communi animae definitione,inquit anifestum est, animam non posse separari a coxpote, aut quandam animae pa rtem, si anima.
diuidi potest,idest si habet partes,
siue*ecies;&rationem reddit; naquaedam sunt partium corporis a
ctus , quaedam vero ni hi l prohibet separabiles esse,quianullia, corporis actus existunt.
Primo aduerto illam propositionem , inquit, quasdain animae par tesiformat propositionem pari cularem , & non dicit omnes parteS, sed quaedam.cum separabiles sint rergo anima intellectilia seiungi potest a corpore; alioquin propolitionem formasset uniuersalem, dicem do , Omnis anima est a corpore seis parabilis; sed ait,quaedam sit ni inseparabiles; quia sunt actus paritum, A formae,organoal ligatae; quaedam vero sunt separabiles , quia nullius corporis,id est nullius partis corporis existunt: ergo cum intellectus non sit actus corporis, sequitur ausa corpore separari possit: Aristote les enim ex eo, quod forma est lilligara organo, colligit , non posse s iungi a cόrpore,ex eo autem ,quod
554쪽
se separari a corpore, Quod ita esse probarur ex text. 3.teriij de anima. RMionabile est tmelliarum non esse eorpori miniim, quia haberet organum; ecce quod non habere o sanum concludit, intell-m efframmistiam, S: a corpore segregari possean super 2. de generatione animalium cap. 3. eadem rataone vititur;& p habere organu probat, v gexalem,&sesitivam esse edductas
ae potetia materiminintellectum, per non habere organum extrinis.cus aduenire.Vegetalis,&sensitiva proueniunt a materia, quoniam earum operationes sunt corpori alli-Fatae,ut ambulare per pedes,&α sola mens extrinsecus accedit,& non est educta de potentia materiae , quia eius operatio non fit per organum, &in text. II. I. de anima ait.
Quaedam inseparabiles sunt, quoniam actus corporis existunt; quaedam separabiles , quia non sunt chei scorporis,& virrutes organicae,
ut est intellectus . Et in primo de M
pus continer 3 ira unaquaeque pars animae quamlibet partem corseris
continere debet , quod est impostabile; quia intellachus non est applicatus alices parti determinataeetig tur cum intellectus non sit initi determinatus,& organo alligatus, separari psit, sicut vegetalis,& sensitiua, que Sut organo Mligatq,non possunt sei uagi a corpore. Item, si v getalis,dc sensitiva, a corpore ne que ut separari,quia sunt actus corinseris idest eductae de potentia materiae,quaeda vero gregari Valcnt, quia non sunt actas corporis idest non sunt eda de potentia ina Griae , tunc arguo: quanto sunt duae propositiones, quarum Hiera astirmativa, altera vero negativa, de
eodem Psae dicato,&subiecto, sicut
praedicatum negatur de altero ; sic affirmatur de altero;quemadi noduergo esse actum corporis assirmatur de vegetali δε sensiliu negatiar de intellectiva , de vegetali,di sensitiua dicitur, esse actiam corporis, idia
est informare corpora: ergo de anuma intellamua negatur . Etenim Philo M.L.de anima ex.2I .
intellectu vero, & speculativa potentia, nihil adhuc notum est; sed videtur genus alterum animae es.se,& hoe solum contingere separariri, sicut peryetuum a corruptibili. verum aduertere oportet, philosophum ibi non compa se intelaleelum ad corvus, scilicet, ut dicaamus, intelleia utri seiungi a corpore , Vt aeternum a corruptibili; sed hoc separatur ab hoc,idest intelle Etiis segregatur ab alijs animae par.
ibus, ut aeternum a corruptibili; nam cum in tex I s. dubium mouis.set, an omnes paries animae sint in eodem loco,an separentui loco; redere minasset, aliquas inuicem nfiseiano ioco; sed me in eadem se
de,dicitin contex. xi.De intellecta autem, deis nutiva potentia, noita maniferium est; videtur autem aliud esse sinit e genus; de sic ibi probat, intelle in separari ab a- iis animaepartibus , ut aeternum Rcortoptibilian super considero teX. 6. lib.3. de antina, ubi philosophus proponit hanc conclusionem. Una de neque rationabi leest esse mistu;
quam duplici probat fundamento; Primo,quia si esset corpori mistus ,
esset calidus,vel frigi dus. Secundo non habet organum : ergo estim. mortalis;nam si esset mortalis,esset mistus corpori, vel organum habere Alexandi, sectatores enixi sunt illum interpretari, sed tamen inter
se sunt distordes. Quidam enim predicatum huius. Propositionis considaranu , iatquι
555쪽
vero subiectum; praedicatum.1ntel- non deelarasset predicita talmae lectus non est cum corpore mistus . intellectivae, de eius egentiam, ut Scotus,&Pomponatius dicunt, per philosophus naturalis potest ; sed
non esse corpori mistium, non intel sola accidentia, luod ea contra ligit, non esse eductum de poteria ristotelem primo de anima, text. 3. materiae;sed non esse organicum.& Inquiramus sebstantiam nimae,reorgano alligatum, quare ex horum eius proprietates . , sententia propositio est sic Intelli- . Probatur consequentia: namque genda . Non est cum corporem iis in . de anima,a I. texta usque ad O. stus,idest non est organicus,cu hoe etauum,declarat intelleinim possistat tamen, ut sit de potentia mate- bilem;&dicit esse abstractu,&non riae eductus.Simon Portius exalte- mistum cogori , nam si intellectu
ra parte considerat hanc proposi- possibilis esset qualitas animae aergotionem quo ad subie stum, & ait A. Aristoteles explicuisset qualitatem ristotelem per intellei tiam, no per- animae,& accidentia eius, declarancepisse ,subilantiam animae intelle- do intellectum possibilem;quom minae , sed eius potentiam, quae est do igitur satisfecit intentioni pr qualitas de secunda specie qualita- positae in tertio contex. primi de a-tis, quae est subiectum huius quali- nima ptatis, educta de Dotentia materiae . . Dicendum est ergo intellectum Vtraque responsio veritatem inelu possibilem. esse substantiam . antidere non videtur; & primo illa Sco me, non eductum de potentia m ii,& Pomponatii, nam si esset vera, teriae, quia organum non habet. Mistoteles probaret idem per ide. Deinde considero context. I FH. de Namque accepit hanc conclusio- anima, ubi volens declarare, inteunem . Intellectus non est cum cor- lectum non tantummodo esse i obremistus,& eam probat per non telligibilem; sed etiam intelligen- here organum 3 ergo si per nono tem, ait. In seperatis a materia ideesse mistum cum corpore intelligit est intelligens, &i melligibile; sed non habere organum et igitur idem intellectus est separatus:ergoaunc per idem probat, nam per non ha- dico, aut separatii in esse accipitur here organum cones at , non esse in maiori, sicut in minori verum in mistum, quod est absurdum. maiori accipitur pro esse, quod no. Confirmatur per eundem conis est eductum de potentia materiae, tex. Si intellectus esset cum corpo- quia motores sunt mouentes, & in re mistus, esset calidus, vel fragi- telligetes:ergo sunt abstractu, idest dus;sed non est qualis. Nunc sicar, non sunt educti de potentia mat guo . Si intenectus de potentia ma. riae: igitur eodem quoque modo suteriael esset eductus, sequeretur , mitur in minori pro non esse edi esse calidum, vcl frigidum, quia id istum de potentia materiae : nam si
pedet ex temperamento primarum aliter in maiori, &aliter in minori qualitatum,quibus forma materi, accipiatur, tunc ratio esset in qualis proprium temperamentum tria tuor terminis, de nihil conclud materia requirit,quo mediante c5- ret tergo per separatum a materia seruatur,&dicitur Qualis,quia peia Aristoteles intellexit , non esse γdet ex temperamento prima rurnia duchum de potentia materiae . Prae
. qualitatu . Si Poriij responsio esset terea text. 16. dicit. In habentibus vera, Aristoteles in lib. ..de anima autem materiam, quod est potentia
556쪽
intelli bile,nόn est intelligeris;
Vt nexus habeatur huius text. cum
superiori , aduertat, in habentibiis materiam, quod est potentia intelligibi te, non est inteni gens; & fornaae Lint intelligibiles , non intelligentes,eti quod sunt materiales: ergo si intellectus est eductus de potentia
materiae , est materialis, de non erit intelligens , Consequentia valit,
quia dicit philosophus, quae de potentia materici educunrur, sunt potentia intelligibilia, non intellige tia. Insuper in text. I9. Volens prinhare attributa, ad intellei hi m agentem attinentia asserebat,esse inpasisbilem, &immistum possibilis intellectiis , qui non est ita praestantior, ut agens, est immistus: igirurtanto magis intellectus agens , qui est perfeMior est immistus B sep rari potest. Modo hi termini eodem pacto accipi debent in conseqilenti, sicut & in antecedenti ;conseques est hoc ,intellectiis est immaterialis,& secundum Alexandrum hi termini denotant immaterialitatem, &aeternitatem : Quare dico , intellectus possibilis, in separatus, imminus,&aeternus: ergo etiam intellectus agens erit immistus, Sc aeternus Nam si in antecedete isti termini, per non esse organicum; in consequenti autem per non esse eductu de potentia materiae, haec conseque. tia esset milla,quoniam concindereno posset, intellectit in agentem esse immaterialem, quia per forma corruptibilem no potest cocludi, intellectum agentem esse aeternum,dc noesse ediictum de potentia materiae: Unde summa rationis in hoc consistit,vt Arist demonstrauerit,intellectit magentem esse immaterialem,
Scaeternum per intellectum possibilem ergo intellectus possibilis est abstractus,&immaterialis. His accedit rex. ao. cum enim dixisset in con
tex. I9.intelle stam agentem esse inimistum, concludens inquit in χαIntellectiis ipse solum secudum id, quhd est immaterialis,existit in materialis, & aeternus, id est secundum suam cssentiamiquasi dicat,per illa attributa non esse mi stu, & materiale, sed immateriale. Ut huic quaestioni finem imponam, tande examino illum locum. lib. 2.degei .anim c. . Sola mens extrinsecus accedit.& sola quid diuini haberi ergo non educitur de potentia materiae. Alexano, dini conueniunt inter se in conclusione, scilicet animam intellectivi esse mortalem; dissentiunt autem inter se, exponendo locum adductu. Alexander enim in paraphrasi de nima cap. de intellectu agente ait, Aristotele non intellexisse de mente humana; sed de intellectu ageniste,qui est Deus. verum haec solutio est salsa, ut etiam supra demon straui, iram Aristoteles naouet quaestionem de mente humana, de dicit trcs esse species animae, scilicet vegetalem, sensitiuam,& intellectivam. Dubitat postea, cum omnes animae species ex trinsecus accedant,vel intrinsecus , innascantur, Idest educantur de po .rentia materiae, aut tertio aliquae extrinsecus accedant,aliquae non id eis
Aristotes es de Deo non dubitabat, quia de hoc nemo ambigebat. Siamon Pori ius videns, allatam soluistionem non esse veram, tra respondet, quod Aristotelis dristum noria intelligitur de substantia animae , sed de operatione, quae e Grinsecus accedit. Caeterum haec responsio non est vera, quoniam de eo est solutio,
de quo est dubitatio ; sed dubit
tio est mota de anima , & non de
Praeterea, si id veru esset sequerecphilosophu probasse ide peride, naMin si sola
557쪽
si sola mens extrinsecus accedit , dernis Suessanus,Ioan. Pleus Miranquia eius operatio non pendet dulanus,& Antonius Bernardus in corpore, modo si per mentem intel randulanus, libro de eversione si ligit operationem et ergo probabit gularis certaminis . At, licet hi ν idem per idem', idest operationem uissimi interpretes conueniam in
non dependere a corpore, quia o- conclusione , scilicet animam imperatio non pendera corporo . tellectivam esse immortalem, inter Pomponatius autem, percipiens, se tamen dissident.D.Thomas,& s hunc locum non posse intelligido Grores , eam ponunt aeternam Deo, nec de operatione; sed de ani- parte post,non a parte ante, &inci-rna intellectiva,dicit,quod Aristote pere cum corpore , quia merito,&Ies loquitur de anima intellectiva, vere tenent esse informantem, ocnihilominus vere non intendit, ut non assistentem: Ex altera vero paris non educatur de potentia mate- te Plutarchus, Simplicitis, Ioann.riae; sed non ita edaci apparet, qua- Grammatic.& Averr.dixerunt,eamuis de potentia materiae re vera e- esse aeternam a parte ante, &apa ducatur. te post, quorum opinio magis con-Haec solutio non est probandaia ἱ sona videtur Aristoteli, quoniam Etenim cum aliqua dissicultas m, i sti termini conuertuntur apud eu. ximi momenti discutienda propo. Incori uptibile conuertitur cum innitur,realiter,& ver8 solui oportet; genito, incorruptibile enim est semhaec autem dubitatio est maximi per ens,& ingenitum: Unde in via
ponderis, ideo illa responsio notia Aristotelis sustineri non potest, ut est vera , nam quotiescumque sunt aliquid sit ariernum a parte post, leduae propositiones de eode praedica sit genitum ; sed bene, &verE,in viato,quarum altera est affirmativa,& religionis Christianae; quia aliquid
altera negatiua , siciu praedicatu aia potest esse aeternum a parte post, matur in assirmativa, negari debet quonia creatum, ut anima humana, in negatiua,modo hic uni duς pro & non a parte ante. Qua autem via, positiones; abera assirmativa, qtiae & methodo Aristoteles cognouid est,ue talem.&sensititiam intain- hanc conclusionem Esecus nasci ,&de potentia materiae Respondetur duplici methodci educi ; & altera est , intellectum hanc couclusionem percepit. Pr non educi t ergo non educi depo- mo ex hoc principio. Annua intelletentia materiae, de ipsa anima intel- ctiva intelligitola: ergono est cum ieeboa negari oportet; quare sicut corpore mista, sed abstracta, & in propositio assirmativa vere intelli- materiails,ut rex. li. . de aia.Intellitur : sic & negativa intelligi ne is lectus cognoscit ola: ergo est immI- cesse est dc non secundum quen- stus,&imaterialis,& denudatus abdam aspectum. Vnde iuxta doctri- oib. formis intelligibilib. qm intus
nam e ritio elis , anima humana est existens prohibet extraneu . a Ginuriortalis. Haru veram sentet am cut oculus, flavo colore respei sus ,
trauissimi Viri sustinuerut,m Theci oes colores ut flavos percipit,ira in phrasturiqui viva voce audiali Ar tellectui contingeret;in intellectuastotelem ita docentem; unde si ius estipura potetia adori inteIligedu; ipse de hac re fide facit,Simplicius , Ut tex s. 3 de anima. Ex eodem prinThemisti Silvinonicis, Commen- cipio in text.6. deducicaliud: Vnde tam .ia Gramm.D.Thomas ex Mo raticinabile est , intellectum no esse corpori
558쪽
intelligit,ergo denudarus a corpore; nam ex opposito consequentis sequitur oppo ut uiri antecedentis, quoniam si esset corpori mistus, no intelligeret omnia,& organum haberet, ut dicitur in tex. 6. Si haberet organum, laederetur a ve menti intelligibili, ut asserinat in contex. 7. 8c declarando discrimen inter sensum.&intelleetiim,sensus offenditur a vehementi sensibili quia habet organum, intellectus vero non; quoniam no habet organum, namque si laederetur ab immoderato intelli sibili,non posset intelligere, sicuti sensiissentire non potetit de primo igitur ad nouissimum, si intellectus esset corpori mistus, hab ret organum; si sic, laederetur a vehementi intelligibili,erg' no intelligeret omnia intelligibilia. Uerum obi Nere potest, si ex hoc pri ncipio probaret, intellectum esse seiunctum a corpore, tunc com mitteret circulum, que reijcit primo poster. cap.6. Nam ex hoc principio, quod intellectus intelligit
omnia deducit,eum esse separatu a
ma ex eo,quod intellectus est sepa. ratus, probat , quod est intelligens
omnia, ergo committeret circulu. Respondetur non admittere circulum, si recte processus examinetur, nam in primo processu textus quarti,&septimi, non probat per intelligere, absolut E intellectum esse separatu, quia dicit intellect' intelligit
omnia, siue coniuncta materiae, siue separata; & hinc colligit,esse rationab: le, eum esse a corpore seiunctum in tex. autem IF .no conclussiti ex eo, qubd est separatus, ut omnia
intelli at, sed bene,qubdest intelligens. I test de alio modo responderi, Aristo relem in primo processu
probare,intellectum esse a corpore separaratum, quoniam omnia intelligit;& iste processiis est a poste.
riori,&ab effectu, siue a signo,quoniam intelligere est signum , ut intellectus sit immaterialis,quia ut dicit in tex. I 6. forma immaterialis est intelligibilis,& non intelligens.
Q iado autem in tex. II. exeo,quod
elt separatus,infert, omnia intelli ere, ille processit si est a causa ad efectum; nam,causa inuenia, potamus deinde pro redi a priori; modo, esse immaterialem est causa, ut sit intelligibilis,& intelli*ens. Secunda via est,qua in immori lira tein, & aeternitatem humanae mentis ex dependentia operationis a corpore extrahitur, non dico ex dependentia phantasmatis a corpore; sed ex independentia a corpore subiecto, tanquam ab organo. Hac via utitur 1. de se n. anim. cap 3 ubi
ex hoc principio, quod operatio
animae intellectivae non communicat cum corpore , humanam mentem de potentia materiae non eduisci; sed extrinsecus aduenire inferri unde ex hoc principio operatione vegetalis, & sensitiuae dependere
a corpore,infert, eas deduci ex potentia materiae.Sic per contrarium, cum operatio huma Irae mentis non communicet cum corpore , quitur, ut non educatur de potentia materiae, ergo a materia seiuncta; de
hoc est principium, & radix siti via
nostram, videlicet independentia huius operationis a corpore est prima radix, qua deducitur modus productionis animae intellectivae, quo s 'et deuenimus in cognitione, is immortalitatis ,&ia cognit toti 'modi exi stendi in corpore ab NK Nam Ati liore l. ibi inquit Ioper tio intulleistus non pendet a corpoMm 1 Tea
559쪽
re,ergo extrinsecus accedit,& non intrinsecus nascitur, & non educitur de potentia materi q. Declaratur postea tempus; Vtruincipiat cum semine, & corpore,&dicit. operatio intellectiis a corpore non dependet, ergo non incipit
cum corpo ie, ergo non perducitur ab agente.naturali, & non educitur de potentia materice, ut forma Leonis,& equi. Hinc etiam apparet modus existedi in corpore. Quomodo autem intellectus sit in col piare is, aut ut forma,an vero ut assistes, sic deducitur; .operat io animae intellectivae non dependet a corpore, ergo non educitur de potentia materiae,ergo non incipit simul cum corpore; , non est forma informans, nam si esset informans , incipit necessario cum corpore,quoniam forma informans non praecedit id, cuius est forma, ergo est forma assistens; ex hoc etiam principio soluitur illa dubitatio, mota ao Aristol.
2. de anima rex. II . quando dicebar. Quaedam animae partes sunt Inseparabiles , quaedam vero separari possunt; postea addit; An vero sint sicciti nauta nauis, posterius declarabi. Iur , quod fecit postea in tertio de
anima tex. 6. dicens, intelleistiis intelligit omnia , ergo est separatus a corpore; Si non est mistus cum corpore, ergo non est forma informas, igitur est forma corporIS , ut nauta
Hanc conclusionem usque ad radices tandem resoluit secundo de
ni .e intellectitiae non pendet a corpore, ergo non educitur de potentia materiae igitur non incipit nouiter, ergo non est forma hia formans; sed a inus corporis, sicuti dauta nanis; sic ἡ contra ostenditur, vegeta-lam, dc sensitivam esse eductas do potentia materiae;quia operatio dii
ruin pendet a corpore,ecgo educu-t ur de potentia inateriet,igitur cum corpore incipiunt, & illud insoris mant,& sunt materiales. Caeterum petere valet, si duplici hac methodo probatum fuit, animam intellia stivam posse separari a corpore, ergo &substantiae separatae non solii prcbari possunt ex motu locali, ut
6. scd etiam alia via , videlicet quia intelligunt, vel earum operationes non pendent a corpore , igitur alia via ostendi possunt contra Auerin
Respondetur substantias separ tas dupliciter considerari possieta :vno modo in genere; & hoc pactonoi una methodo cognosci pose sunt: alio modo, ut sunt motrices corporum coelestium; de hoc pacto tantum unico medio, L motu locali probari possunt,namua animaduercognosci non valent ex eo, quod omnia intelligant, quia est ignotu, an intelligant. Minus ex secunda ivia, sci licet ex independentia op rationum a corpore; nam id non est mani initum, sic licet an intellectio sit independensa corpore: Quare his principiis uti non valemus, sed
motu locali,&circulari. Restaetcr-nu S, ergo moror, mouens motu circularI aeterno, est aeternus igitur a
subiecto separatus; de de his loques
Averroes, recte coeludit.V erba aut faciens de anima intellectiua , humano corpori iuncta , non ait, cognosci ex motu locali; qitoniam anima intellectiva est immobilis, de
non est principium proximum motus localis,ut 3. de anima tex.48. Et si esset in tempore tererno, non m ueret, igitur ex aeternitate localis molns emitas eius ostedi nequir.
Ad primu respondetur, examInta
560쪽
ilo lamm, scilleet, quaedam partes
anime separari non valent a corpore,quia sunt corporis a mas , & co rumpuntur cum corpore,ergo forma,quae est actus, est inseparabilis. Ex eodem etiam contex. intelligi- ear propositio de forma, suae est a-etus determinatae partis, idest educta de potentia materiae,& forma rnformante; Quod probo ita esse ex Aristotele seipsum declarante . Quaedamonquit) partes sunt a corpore separabiles, quia sunt a Squarundam partium, & non dixit actus absolute I sed indeterminate ;forma igitur edueha de potentia , materiae,separari nequit. E contraver quςdam sunt separabiles,quia
nullius corporis actus existunt.Cinficinatur 2.de gen.anim.cap. Principiorum, quae habent operatione, dependentem a corpore,impossibile est separari ab eo , idest quae sunt eductae de potentia materis seiunsgi non valent, quia sunt adtiis corinporis: Quae autem non habent operationem,dependentem a corpore, separari queunt;quia sunt a s corporis, ut nauta nauis. Ad forma argumenti respondetur declarando anteceden videlicet actum duplicem esse:informantem,& Aste-tem; anima est forma assistens, de ideo separari potest. Ad rationem Portij respondet
D.Thoinas, animam intellectivam dupliciter considerari posse: uno modo absolute, & secundum essentiam; alio modo secundum rem rein spectivam I in quam sententiam vi detur ire Themistius dicens. Intellectus, ut intel lectus, differt ab inistellectu,ut anima. primum est absolutum, secundum respectivum. . Si anima absolute animaduertatur, non est de ratione ipsius, ut sit Mctus ; sed bene ut dicit respectum :Vnde cum corpus corrumpitur,r
la relatio ad corpus, remanet auteanima, ut substantia est, secundum 'suam essentiam ἔ sicuti corrupto si-lio,corrumpitur pater ut pater, novi Andreat ecundo responderi potest,discutiendo minorem prosyllogismi; nam de ratione animae intellectivae est, ut sit corporis actus, &alio modo est necesse, vi su corporis actus, si referatur ad orbem adis aequatum, qui orbis est tota sphaera
humana; namque,ut respicit hunc, vel illum,hoc est secundario. Dicimus enim de ratione animae cis ut
sit corporis actus incommuni; &sicut materia prima separari noria, potest a formam communi; sed bone ab hac,vel Illa forma: sic anima intellectiva seiungi potest ab hoc,
vel Illo corpore , non tamen Rcorpore in communi. verum poscere valet,quo tendae haec anima,cu a corpore scparatur.
Respondeo secudum veritatem sutinfra patebit; ad diuersa loca perducitur,secundum vero Aristot. dico,remanere in alijs indiuiduis,re. linquendo corξOra corrupta.
Ad aliam rationem Porti; respo- detur,si anima consideretur secundum esse absolutum, est falsum, noposse definiri,quia absolute dicam, esse actum purum,& separMam substantiam, sed ut habet habitudinem ad corpus,secundum hunc respectu definiri nequit absque corporeia. Secundo,respondeturianima intelis lectiva sine corpore definiri no poein communi; ct sic no potest separari a corpore in communi; sed benEdefinitur sine corpore particulareo ideo ab hoc,& illo corpore seiungi valet.Ad ultimam confirmationem
dicitur, Aristotelem loqui indefinitὰ,& ly anima accipitur pro vegetali,& sensitiva. Ad secundam rationem AIexa