장음표시 사용
561쪽
dri pro solutione aduertat , antis mam intellectivam habere duplice operationem , dupliciter intelligi
potest , uno modo, ut habeat proin Priam operationem,idest non depedentem a corpore,uta subiecto,id- est organo.Secundo,ut habeat propriam operationem,quae non dep deat a phantasmatibus , vel ab aliuo existente in corpore, id est non ependeat a corpore subiective. Cum ergo dicitur animam non habere propriam operationem, id est dependetem a phantasmate subiective ideo separari potest ;& anima,cuius operatio pendet a corpore,ut ab organo seiungi non potest,ut yegetalis,& sensitiva: sed contra arguit Pomponatius, quia Aristo t.
primo de anima tex. 2.intelligere, aut esse in phantasia, aut non sine
phantasia affirmat; δc quodcumque detur, anima separari non potest a Corpore: ergo si intelligere non p5t sine phantasinate, sequitur,ut seiungi non valeat, quamvis habeat pro- Priam operationem. DTho. respondit,animam intellectivam habere propriam operationem in altero statu,& no in hoc. Verti iste modus non admittitur a philosophis. Di. camus igitur quod ad animie immortalitatem demonstrandum, est satis, ut habeat propriam Operationem obiectine . Ad Aristotelem: Si intelligere non est sine plian a sima- terergo separari non potest a corpore. Respondetur nequit seiungi a
Corpore in communi, non atrie vult dicere per non esse separabilem, ea esse mortalem; recte. n .acci peres V r,
non posse separari per esse mortale; fi haberet operatione a corpore, Via subiecto,& organo dependentem. Ad tertium respondetur, intei OAristotelis est declarare ordinem partium animς videlicet virnm omnis paries reperiantur in singulis s
bus reperitur vegetalis, & sensitiua λ non tamen Intellectiva ; sed
ubi est intellectiua , neecssario est etiam sensitiva, dc vegetalis ; ideo
Aristoteles non loquitur de immortalitate animae; sed de existentia animarum, vel potentiarum in subi ctis:& ait. Sensus potest separari ab intellectu , ut in quibusdam animam libus da ensus,&non intellectus; in homine autem datur sensus cumve et ali: Etenim sic loquitur. Interuleigus non potest esse sine sensu , quare Simon Portius non rect8 educit suam intentionem.
Ad quartum respondetur illa virtus , quae continetur in semine, potest dici causa vegetalis, sensitivae,&intellectivae, non uni uoce, idest secundum eandem rationem,sed quivoce, id est secundum diuersam rationem; nam in semine reperitur causa anime intellectiuς extrinsec non intrinsece.Extrinsecε dico,quoniam virtus illa, quae continetur in semine vegetalis , & sensitiuae antimae, praecedit animam intellectiva , de dicitur quodammodo virtus ainnimae intellectivae, quia mens h mana uniri non potest corpori, nisi praecesserit imaginatiua , quae est quoddam vinculum,animam intel lectivam concernensis sic vegetarilis, de sensitiva est dispolitio ad animam intellectivam introducenda, ut sic dicitur causa animae intelleis stivae in esse,no tame intrinsece; sed extrinsece: quare, cum dicit,ins mine reperiri virtute animae intellectivae, extrinsece intelligitur, scilicet, ut sit causa unionis intellectivae
Causa autem, quae residet in semine, profecto est causa intrinseca v oetalis,& se siti irae, quae per ipsa ca
iam educulur de potentia materiae.
At petere valet.Quae est causa ha
562쪽
lim partium animae quae reperitur
in semineὶ Aristoteles asserit, esse calorem , qui in proportione respondet elemento stellarum scilicet calori coelesti. Nam,sicut calor coelestis generat, & haec semina inferiora reddit foecunda:Sic calor foecundum facit semen, & fertile, & est
causa,vi anima vegetalis, & sensitiua educantur de potentia materiae; ideo dicit cin quantum generat, c Ior iste intrinsecus proportione ei respondet Eodem modo ille locus est intelligendus,scilicet,omnis anima continetur potentia in semine, ergo intellectus pendet a semine . Respondetur hunc modum potentiae non esse univocum , nam alio modo vegetalis, & sensitiva continentur in seminis potentia, &alio pacto anima intellectiva; quoniam vegetalis,& sensitiva continentur in potentia a stilia caloris, & intrinsecd; intellectiva vero extrinsece . Ad quintum : Perpendo antecedens;Nam, si illa propositio intelligitur quidditatiue,ut sit sensus. Forma,quae a naturali consideratur,s eundum essentiam est mortalis, no conceditur antecedens; quoniam forma secundum essentiam non aduertitur a philosopho naturali, ut elicitur ex Aristotele primo phys. text. vltimo, ubi cum dixisset, tria esse principia: materia, formam,&priuationem, inquit egimus de materia, modo agendum est de forma. Forma duplex ; alia materialis , alia vero immaterialis, philosophus loquitur de illa forma , quae potest separari, quae, & quot sint, a primo Philosopho animaduerti debent. Deformis autem generalibus , &corruptibilibus posterius dicetur. et Et χ. ph. tex. 16. ubi quaerit,usque ad - quem terminum philosophus debeat c6nsiderare formam, respodet usque ad formam materialem.
Quid autem sit forma separata.o,& a primo philosopho consideradu:
ergo forma separata aduerti inr a na
turali philosopho quo ad praedica
ta extrinseca, sicut& primus moinra primo philosopho, idest amet physico,secundu essentiam animaduertituria naturali aut quo ad pra dicata extrinseca, scilicci quatenus
motu aeterno mouet:Unde, cum anima intellectiva consideretur quoad praedicata extrinseca,dicere non debemus, esse mortalem. Quod autem anima intellectiva non animaduertatur a philosopho naturali,quo
adquid ditatem, testis est philosophus primo de pari. anim. cap. I. Vbi proponit, an consideratio omnis ais
nimae, ad philosophum naturalem spectet, equidem respondit, quod
non , quia non tractat de anima inistellecti , quoniam non est natura, remanet igitur conclusio. animam humanam esse immortalem,quae Varijs, ac diuersis nominibus appellatur; Nam secundum diuersa officia
sortitur nominum varietatem. Dicitur anima, inquantum communicat corpori vitam. Factus est homo in animam viventem, id est vita corpori dantem:animus nominatur duvult: ratio dum recte discernit, ac iudicat: mens dum scit: dicitur spiritus, quia virtutem immaterialem, intellectivam , dc diuinam tribuit,& maxime post mortem, quoniam communicabit corpori immortalia talem. Moriente aut cm homine d sinit informare partem post parte,
riam, sibi subiectam, nisi dispositio ipsius , quam requirit ad operatio
nes, sit a contrario corrupta. Cum autem corruptio reperi
tu primo in partibus remotioribus a corde, in quo est fons virtutis vitalis, ut patet, deserit partem post partem : nam morientium pedes
563쪽
Primo,inueniuntur frigidi, spiriti- corpore separatas, impediri credeo
hus caloris destituti, deinde ma- bant. Theologi, quantum ad trans: Nus,&deinceps caetera membra , mutationem licundum intelleistii igitur signum est manifestu , quod animae separatae,dicunt cum Plat anima,moriente homine, cessat in- nicis , exitus animarum de corpo- formare partem post partem suc- ribus, reli starum suis naturalibus, CVm anima desinit corpus in- gentiarum;&dixi merito, animas formare, est difficultas,ad qua si paratas no consequi plenum minpolitionis differentiam perdu dum cognoscendi intelligentiarucatur,an sursum vel deorsum: dcx- separatatum; nam si haberent, mox trum,uel sinistium petat locum, an a corporibus seiunctae, omnia sciante vel retro. Videtur primo aspe- rent,sicut Angeli. Theologi autem chii superiora loca ascendere , arta- non concedunt Platonicis, animas men ex Dei madato ab Angelis bo- si paratas non habere inclinationenis, seu malis,ad diuersa loca dedu- ad propria corpora,quoniam a percuntur, prout in hac vita bona , Vel fecta cognitione impedirentur , mala gesserunt ; Ze deduci pulsunt quia non est verum Etenim animaea a diuersa loca secundum intelle- beatorum in corporibus proprinetum, aut secundum aifcetum . assiimptis perfectiorem habebunt Nam, si loquantur de transmutatio cognitionem , ut infra ostendania. 3 ne secundum intel lectuna, Platoni- Nec volunt, esse in corporibus tan-ci respondent, corpus esse quas I car quam in carcer c; namque anima cerem animae,impedientem tinlici' determinat sibi corpus, tanquam talem, quae consistit in perico: co- habitaculum maxime aptum . N gnitione, quam secundum in in sua que volunt, animam impediri per puritate nata apta est habere; dc sic corpus, quia secundum ratione tuae anima , dum a corpore se par ra re- naturae est per perua a parte post, &peritur, maxime ob Persectam cin quatenus forma ad malum cogno-gnitionem Iaetatur, sicuti in carce- stendi per corpus naturaliter est repositus gaudet, si ab eo, sb gra- determinata, ergo illa :rasmutatioui,dc obscuro in libertate Vendica-- status non est causa,vi non inclineis tur. Ideo dicunt, im anima,a co Pq- rur ad corpus , secudo modo loqui ' re seiuncta, non derelinqui appeti- possumus u transmutatione animae tum, vel inclinationem redeundi secundum affectum,an .s. immedia- ad proprium corpus I de propter te separata a corpore ad tristitiam, hoc multi philosophorum resurre- vel gaudiu, poena, aut delectationectionem mortuorum, Ut incommo- permutetur. Resimn detur alas m
dam .emedi tollobati quia, per ea lorum, R infidelium immediatera perfectiori cognitione animas , mutationem facere ad tristitiam MeessiuE. est quasi recessus de regione caliginis, vel discessus de umbra, ad luce clariorem ,' sed non quia exeunt de Corporibus, earum cognitionem impedientibus; Verum,quia intrat modum cognoscendi intellectuum
separatorum; non autem quantum ad omnia completum , cum anima
sit species infima in genere intellia
De exitu animarum a corporibus; ct de illarum particu-
564쪽
dolore , ratio est, quia cum species erar,inquet sesentiarum, δe virtuta
rerum in hac vita acquisitarum,re' habuias comparauerat, vel acquisi- maneant in anima post mortem, in rura erat,i am habitationi eius red- ea quoque errores, δέ tal ae spina, ditu ineptu esse, atque corrumpenistiones, quibus in hac vita decepti dum; dolet quod corpus deserere fuere, remanent, statim ergo quod & inde exile cogatur, sicut qui via lasegregatur λ corpore, conuer- det domum, vel vestem sibi conu tens se super se, &super corpus , a nieter dispositi eripi,'dari, atque quo seiuncta est, & super alias res, corrupisita ut inde egredi cogatur; vae ad certam distantiam circun- dolet yp poenas finaliter,ad quas inant, utique multis doloribus, & inferno, vel purpatorio luendas vemagnis afficitur tristitijs, quia non retur aditidicari. Cu igitur alae, de inuenit quae vana sperabat. Non.n. corporibus egressae,i udicio particu collocatur inter sydera ideliciterio lari iudicetur,petere valet,an fiat acando,ut aliqui arbitrabantur non Christocorporaliter,an vero ab Anascendit sursum,ut nonnulli alij eu gelis,& praecipuὸ aiam custodibus. tabant sed deorsum ad tenebras in Rndetur,iudiciu esse duplex: al-ferni,igne,&m Trore pleni &Vi te particulare alteru vero uniuerdet, se pertrahi ad horrenda suppli sale.Particulare sic vocatur ob quacia patiendum, &praesertim animae tuor rationes. Primo quia n5 est ge. haereticoru,Iudaeoru ,infidelium,& neraleolum simul. Secundo, qm fideliu superstitionibns deditoru, non est totius hominis', sedatat
&stulte a salutari uirtute manife- Tertio, quia in illo anima iudic ste deviasse videbui; & animae illo- tur respectu meritorum, vel mal rum,qui illicitis modis ex toto λ rum quae fecit aut quoru comittenmundi deliciis perdite dederunt, di causa fuit. arto,qm non ad tocum magno dolore in mortis arti- tam poena tunc condenatur. Quan-culo ab eis relinqui, veluti animae tum ad hoc particulare Iudicium iumentorum conspicient, & miseri videtur,Christum corporali rer pr clamabunt.Pro caducis gaudijs me fidere cuilibet animae, egredientirito subijcimur vilibus daemonab', de corpore,iuxta illud. Hic est,qui Arere.& eotum derisionibus, de probris. constitutus est iudex vivorum , ocAnima fidelis, et ipsa habet specia mortuorti,&alibi. Pateroe iudiciu tim multas causas dolendi,atque ii dedit filio. Sed hoc veru esse nosen mendi, quia perfidem nouis, is ad cio,LChristu corporaliter toties de iudiciu particulare perduci ,& ad scendere de coelo, quoties aliquis paradisum, vel purgatorium, iii homo obi νέω si ita esset,lunc innuinfernum deduci; quod q dem tu meris fere vicibus ad innumerabudicium moriens animo perplexus lia mundi inferioris loca in quolia expectar: secundo qm ctu spicit, se het teporis momento corporaliteranie Christi oculos indignὸ vest, descenderet,&in pluribus,ac distatum, tu habitibus virtutu carerem. tibus locis simul,& semel corpora Τertio tristitia capit. & peccaroru liter inueniretnm, quod maximd est reminiscendo , & negligentiarum absurdui Namque innumerabiles erubescii . arto tristitia afficitur, quas homines in toto mundo mo ala d uincernit tabernaculusuu -- raunuir; praesertim cum pesti-
turalissimum, in quo multas dele- lentia in diversis, δe longinquis, ctationes tribuit, o consecut A regionibus simul viget, t Ἀμ
565쪽
eontingit ἰ propter quδd etiam se- ris est, se in pheretro erigens dtat
queretur, Christu multoties simul, Adiudicium vocatus sum.Deinde & semel descendendo esse in pluri- altera die inquit. Iudicatus sum , dchus.&distantibus locis circunscri- tertio die concludens ait.Condenseptiuὸ,quod contradictionem implicat,nam accidere potest, ut idem instans in numero sit primum instans non esse mille hominum,simul in diuersis, & distantibus locis, morien
re certo dicendum est, Christum corporaliter non descendere ad faciendum particulare iudiciu ; sed eas in coelo iudicare 'per Amgelos sententiam, ab ipso lata, mortuis publicam re protabile est etia,
vi Angelus quilibet,animae deputatus, qui nouit Eeccata , & merita illius iam mortui, & ex suo ossicio cognoscit, quomodo , dc ubi sit modituus homo, suae custodiae comissus,& mandari a Christo, ut animam, . Corpore egressam, colligat iam iudicatam, & hinc inde eam diuagari non permitatis: sed illam ad locum, sibi iustὸ assignatum, perducat. In Iudicio autem uniuersali Christus, eorporaliter de coelo descendens, adueniet iudex,&omnes iudicabit; quia ipse est', qui constitutus est iudex vivorum, dc mortuorum. Caeterum quaeret, an a primo instanti non esse hominis, usq; ad eius particulare iudicium,interponatur aliquod spacium temporis.' Respondetur : Qtramuis uniue saliter, respectu omnium animaru , non sit concededum aliquanti temporis interuallum inter primum instans non esse hominis,& iudicium particulare animae, respectu tamen aliquarum animarum aliquod spa-cium cedi potest ante iudicium, a primo instanti non esse hominis,
sicut dicitur euenisse illi praeclaro Doctori, Pari si js mortuo, qui inter exequias, ibi de cogregatis omnibus doctoribus, dc scholaribus , ut mo- natus sum: igitur per spatium di st hat conclusio iudicij ab instanti mortis illius. Hinc ferunt,ordinem Carthusi norum traxissis originem, de tale inisteruallum interponi aliquando , ut ordo diuinae iustitiae magis app-
Secundo, ut anima post separationem, a corpore factam, de segregata videat quoque in statu essendistbstantiarum separatarum quanta ipsa polleat proprijs viribus,ita ut ,
nisi in utroque statu adiuuetur a Deo,coelestem foeticitatem nunquaattingere possit, aut alijs de causis, solum Deo notis . Anima,ὸ corpore egressa, & omnium peccatorum e purgatione peracta, ad coelum eminpureum perducitur ab Angelis , votin aeternum manebit in gloria,
quae praesertim in Dei cognitione- . persistit.
De Ee ludisu Anima umo Veritur, in cuius potentiarum
actu animae reperiatur eius beatitudo.
In hac dissicultate primo titulum
quaestionis aperiam. Secundo, sententias doctorum
Tertio: Quid fit tenendum expo
Quarto,obi ectis satisfaciam. Quo ad primu scire oporret,quod dum quaeramus, in quo actu beatitudo residear, non est quaestio,veruvltimus finis , reddens homine be tuot res, sit in actu intellectus, MI
566쪽
.luntatis ; quianu tuam id aliquis
excogitauit, cumuli imus finis, ut res, sit essentia diuina, & non aliquod creatum, sed intellectus est, quo acha dictarum potentiarum ad hunc finem beatificantem obiective, &effectiuE simpliciter per u
Quo ad secundum ,Scotus in .distin. 9.q6 4.ait, beatitudinem residere in actu voluntatis,ut ex D. Aupistino libro primo de doctrina
Christiana c. Summa merces est, ut eo perfruamur i, frui est acinis v luntatis. Probatur primo , beatitudo est summum bonum; at bonum, quatenus bonum, est obiectum voluntatis: ergo.
Secundo: Illud est principalius in heatitudine, quod in ea est melius: Sed respectu obiecti beatitudinis
melius est diligere , quam cognoscere 3 tum quia amor ex perfectissimo charitatis habitu emanat; tum tum quia magis unit, cum dilectio sit virtus unitiva. Tertio: Beatitudo,iuxta Boetium est status omnium bonorum aggregatione perfectiis, igitur omne bonum , quod attinet ad beatitudine, cum cedat in eius perfectionem,est eius esse. Quarto ἰ Beatitudo est colloca da in illo actu, quem Deus a nobis magis exquirite Atqui Deus amore a nobis magis exquirit, ut Apostolus,cum Deum co nouissent, non scut Deum glorificauerunt. Quinto Proemium in illa potetiare sidere debet, in qua consistit m ritum, ut iustitia exposcit , sed in a. ita voluntatis meritum consistit tergo. Sexto:Praestantissima operatio est attribuenda praestantissimae poten- tiae; At voluntas est praestantior intellectu, quia habet rati onerum
uentis,&imperantis; de intellectus
habet rationem moti, de obedientis: ergo. Secunda opinio est aliquorum, dicentium, beatitudinem consist re essentialiter in actibus utriusquo potentiae: intellectus scilicet Ac voluntatis; nam iuxta horum opinio nem fruitio in sua ratione formali duplicem actum includit, videlicet intellectus,& voluntatis; namque
fruitio est nouissima declaratio, de quies, quae de ultimo fine adepto per intellectum haberur;& quia fodi licitas principaliter in fruitione eis xistit, de ipsa fruitio magis principaliter consistit in voluntate,quam In intellectu; ideo secundum istos se quitur , Relicitatem principalius
consistere in voluntate. Tertia opinio est D.Thom.3.con
tractant Schola stici in .distin. 49.
Probatur, haec est vita aeterna, ut cingnoscant te Deum. Beati qui vident quae vos videtis. Et D. Augustinus in Enchirid .c. s. dicit cuius plena vasio est summa Delicitas. Nam in omni motu mobile, quandiu est in motu, est imperfectum, quia motus est actus in potentia, quatenus in potentia.Er,cum est in termino, habet
perfectionem, ad quam per motum tendebat; sed tempus fidei est velut quidam motus;vnde fideles appellatur viatores . Per fidem enim am- MORBhulamus,& non per spem: ergo hoc est imperfectum,& durat quousque Deus attingatur per ementiam ; At primo attingitur per visionemrnam ipsa visio est terminus motus fidei tergo in visione consistit Si dicatur. visionem non terminare fidei m tu: ergo sequeretur,quod aliquisset viator,& Deum videret;si etiam concedatur, esse verum,quod intermino motus est Beatitudo ; sed id esse verum propter dilactione, quae sic μν
567쪽
se motum fidei terminat, ficut viaso,quia est secum in eodem instaniati,id non valet; quia,licet visio,& di Iemo,tempore, & duratione simul
existant, attamen est natura prior,
quam dilectio;&sunt actus realiter differentes: Unde si visio fidei m
tum non terminaret sequeretur ,
quod videns, esset viator,quod implicat contradictionem. Secundo, desiderium perficitur cum res concupita possidetur; nam
perfectio est in habendo , & non in amando, sicut qui pecuniam desiderat, tunc desiderium situm est perfectum,cum eam fuerit adeptus;sed Deus habetur a Beatis per actum visionis,& non dilectionis: ergo.
Tertio, si beatitudo in actu dii etionis consistit, cum eadem sit diis lectio viae,& Patriae, eo quod charitas nu quam excipit, sequitur,qnodille, qui est in charitate, sit beatus ;esto quod nuc minus diligat,ῆ turiquemadmodum est albus, qui minus, & magis est albus. Si dicatur, heatitudinem non consistere si pliciter in dilectione, sed in tant dilectione quanta est dilectio p triaecontra, aliquis in via habet maiorem dilectionem,quam aliquis in patriar ergo ille beatus existeret. quod non conceditur a Scoto. Quarto, in eo statu beatitudo est ponenda, ex qu fit status mutatio :At in visione, & non in dilecti ne,mutatio status existit; quia di i ctio ibi,& hic est eiusdem rationis,&non visio: igitur. Quinto: Trcs,& non plures,sunt voluntatis operationes , scilicet amare,desiderare,& delectari; costat
enim per amare non coniungi am
eo I nam amor est ita non habiti, sicut habiti; nec per desiderium coniungi desiderato, quia desiderium est propriἡ non habiti; nec etia per
delectari, quoniam delectatiovicitur ex coniunctione rei amatae eunt amatore; sed tamen eam supponit cognitam,& intellectam:Vnde cum amor, antequam res di lectit habe tur , sit eiusdem generis, si una non coniugitur, nec etiam post; sed i sequitur coniunctionein, quae peractum intellecti is habetur. His sic constitutis, pro solutione pono hac conclusionem . Beatitudo consistit oratin actu Intellectus , delectatio auteconsequitur beatitudinem, & est cosummatio illius, est D. Thin I. 2.q. 3.ar. .a D. Augustino decerpta io. fess.c.23 .lom. i. Ad D. Augustinum, pro Scoto allatum ,respondetur per dicta in conclusione, scilicet beatutudinis consummationem consistet
dinem esse summu bonum , & quod
summum bonum est obiectum v luntatis; attamen obiectum praei telligitur, dc praefertur actui voluntatis ; unde beatitudo est prius in ctu intelligendi, antequam actus voluntatis in ea requiescat. Ad secundum respondetur, dei ctationem patriae non esse ita bonum, sicut cognitionem in patriaia, licet in via E conuerso se habeat. NaDeus invia immediate diligitur: sed mediati videtur: ideo amor in via est meliori verum in patria E contra se habet ; quia Deus immediate vi detur,& mediate diligitur; & ratio discriminis est,quoniam intellectus hic fertur in Deum per similitudi-viem inferiorem , voluntas autemis
fertur in ipsum secudum se : Et cum dicitur amor unit, est verum de more viae; ubi cognitio in uniuers
ii est principium desiderandi. --
re desiderium 'profundius perscrutari iubet, non autem sic in patria. Ad tertium respondetur: iaetius ibi tradere intendit commune be
568쪽
titudinis rationem, secudum quod dicit Philosophus,beati udinem esse lassiciens bonum, id eit quχ consecuta omne bonum habetur. Ad quartum responderiir, beatitudinem non esse per cssent Iamin gaudio , sed per concomitantiam , quia ad cognitam veritaterari sun mum gaudium consequitur : Unde Potius contrarium cocludi debet ;nam gaudium, perceptum ab intel lectu, veritatem praesupponis. - Αd quintum respondetur in via magis requiri actum voluntatis ad merendum: sed in patria E contra se habet, quoniam intellectus est aptior ad cognoscendum; Ideo maior est declaranda , de intelligenda de hac uia,& non de parsi a. Ad sextum respondetur,volunta tem esse praestantiorem quantum ad actus imperium, intellectum vero esse praestatiorem quo ad specin catione,& determinatione Obiccti. Ad fundamentum alterius opinionis responderiir unum, &idem actum in parte intellectiva, dc affectiva principaliter esse non posse , dc cum dicitur si uitionem esse delectationem nouistimam vitiini finis, per intellectum adepti,& principaliter scelicitatem consistere in fruitione, respondetur fruitionem dupliciter sumi posse: uno modo fo maliter ', & sic est actus voluntatis Ialio modo radicalltc r, id est secundum id,quod praesupponi rur per intellectum,dc immediate ipsam Intellectionem sequitur 'licitas, primo modo non constit in fruitione; sed secundo modo, naque sorticitas est in actu intellectus ellant aliter, ita ut si daretur per impossibile,alique esse adeptu viti mu fine per actu Intellectus, scelix,& beatus iminediatus esset, et si fruitio non consequeretur actu intellectus; idcirco negatur in fruitione,sormalitersumpta.
esse beatitudine,licet beatus copi liue Deo fruatur. terum anima naturae viribus diuinam essentiam artingere non psit,ideo eget aliqua dispi , siti ione,qu illi superaddatur, ut disponatur,& se ad diuina essen. tiam percipiendii aptetur,si lumen gloriae vocamus. In lumine tuo videbimus lume.Claritas Dei illumina bit eam, id est societatem sanctoru, Deum optimum maximu videntiu.
De lumine gloria. VT ex ordine procedam,tria e
plicabo: primo, Doctorum sentent Ias referam. Secudo nonnullas conclusiones pro resolutione difficultatis ponam. Tertio obiectis satisfaciam. Prima sent.est Scoti in s. dist. I q. I.&in d. s. asseretis, lumen oloriae non esse necessariu ad clara Dei visione, que sequitur Durand. in Φ. d. 69. q. 2.&alii ut apud Capreolu,q. ar. 2. Probatur. Diuina esse 'tia est lux, P se maximeintelligibilis, ergo sine alio sufficit admonendu intellectu, de videre posisit, quemadmodu lux Solis est satis
ad mouendu oculu, ut illum videre queat. Secundo lumine floriae posito sequitur,ipsu intellectu aspicero naturaliter , & esse beatu naturaliter,quod eli maxime absurdu. Pr batur. Na, etsi plactio cuiuscunque poten llae modo supernaturali accedat, attamen potentia naturaliter opia ratur, sicut coecus, miraculosὸ illuminatus , naturaliter in videt. Tertio,arguit Durandus.Hoc lumegloriae ad hanc visionem concurrir, vel intendendo ipsain, aut producendo , hoc non, quia magis , minus non suscipit , de qaia lumen gloriae esset uis aliqua
569쪽
intellectualis, vel ad visionem producendam concurrit cum intellectu, tanquam agens partiate; ut sic esset etiam aliqua vis intelleAiua , quod est absurdum et Deinde probant secundo, non esse necessarium ad receptionem eiusdem visionis. Primo ,Scotus sic arsuit. Si inteuis s hoc medio lumine visionem reciperet, beatus immediate non esset,immo lumen ipsum posset vocati beatum: Et si per Dei potentiam
ab intellectu seiunitam poneretur, solum lumen esset beatum: ergo. Secundo: Duradus inquit. Si hoc lumen concedi oporteret, maximEcst necessariu, ut sit dispositio ad visionem supernaturalem 3 tunc , vel
est dispositio naturalis, &sic nihil
facit, aut supernaturalis, de sic alia.
dispositione indigebit, & ita in infi
Tertio, si hoc lumen est necessi rium,maxime est necessarium ob infinitum obiectum super potentiam, ut etiam ipso posito nulla sequatur
visio, ciuia creatum est: ergo remanet innnitus excessus. Quarto, confirmatur ex doctrina D.Thom. .sent .dis . 9 q. 2.ar. . ubi
dicit beatificam vi sionem homini, in puris dispositionibus existenti,
communicari posse: ergo sine lumine gloriae. Huius opinionis sectatores, qu do in sac. literis,uel Concili)s, lumegloriae esse necessarium inueniunt, non de aliquo lumine habituali ,&in ipsa anima permanete, sed solum de quodam auxilio , dc concursu
Secunda est Paludant in . d. 49
quaest i .ar. . N. Argent Inaequaest. 2.ar. I .afferentium, lumen gloriae esse necessarium ad recipiendam, producendam visionem, non tamen se cundum potentiam Dei absolutam;
sed tantum de lege ordinaria. Pr batur. Primo,aut hoc lumen estn cessarium, ut dispositio ad formam
supernaturalem, vel ut eleuans, de adiuuans principium a Huum i sius operationis; sed Deus quamcu. .
que formam producere sine praeuia dispositione , dc conseruare potest . de praesertim si dispositio non est , tamquam subiectum, in quo visio recipiatur, veluti quantitas est subisiectum figurae , non enim ipse interulectus esset beatus. Deus etiam cuiniuscumque causae essicientis secum dae vicem supplere potesti ergo. S cundo Deus,secundum se, eri obi
maxime intelligibile; intellectus autem noster est in potentia ad ipsum intelligendum: alioquin illi
repugnaret: er o nihil aliud praere. quuit . Tertio Deus in hac vilione
vicem speciei intelligibilis suppi re potest, ergo de luminis gloriae.
Probatur, quia non est maior ratio unius,quam alterius. Tertio, virtus fidei,spei,&charitatis, in hac vitais est supernaturalis, de nihilominus
per potentiam Dei absolutam sine ullo habitu possunt produci ab h mi ne , cum solum Dei auxilio, de
concursu et ergo ab homine etiam produci valet actus beatificus. Te tia est Maioris in 3.dic t q. . Sc Aureoli apud Capreolum in4. d. . q. . dicentium, lumen gloriae esse necessarium, non ad producendam visionem; sed ad recipiendam solum, quia negant, hanc visionem actiuὸ produci a beatis; sed tantum a Deo, 6e Aureolus vult, esse purum pari. Quarta est Thomae, lumen esse ne
arturn absolute intellectui ad formam intelligibilem recipiendu, quae est Diuina essentia,& ad producundam quoq; visionem diuinam,
570쪽
Hemis od lib. I. Et hi addunt,
lumen gloriae sic esse necessarium, ut neque per absolutam Dei poten-.tiam sine illo clare videri possit. ad secundam partem quatuor 6 7 pono conclusiones. Prima. Beati,dc Sancti,nec de facto, neque secundua legem ordinariam, sine lumine glori s ' riae Deum videre possunt.Probatur. In lumine tuo videbimus lumen. Ciuitas illa no eget Sole aut Luna;
'sed claritas Dei illuminabit eam. Non lucebit tibi amplius Sol; sed ναια erit tibi dominus in lucem sempiternatri. Similes ei erimus, quoniavidebimus eum,sicuti est. Haec veritas determinata fidi in Conc.Vienen. ut habetur in Clem. Ad nostrum de haereti undis inter alios errores Beguinarum , dicentium,non esse negarium lumen gloriae ad Deum videdum, damnatur,
quod testimonium intelligi non potest solummodo de concursu Dei ;sed vere de lumine habituali,Qu'd
pater, nam lumen ex propria ratione aliquam qualitatem inhaerente ,
& permanentem significat, & praesertim quia exemplar deducitur ex similitudine luminis corporei ad videndiim,& luminis naturalis intellectas, quae significant lumen naturale,& permanens . Praeterea Sacri Concilij, & Pontificis intelio fuit, determinare hanc dissicultatem de lumine gloriae , prout de illo erat controuersia inter Theologos; sed omnes antiqui Theologi, nomine
hominis gloriae, intelligebant quia
dam qualitatem pererranente, ergo sacrum concilium hoc determinainuit; alioquin determinatio concili, esset incerta.
Secundo Actus secudus debet eς se proportionatuu actui primo;sed adtiis secundus est mere supernaturalis,ergo debet prisupponere aliquod sup er naturale principi umita
acha primo; nam obiectu est sup r- naturale, & species intelligibilis supernaturalis, ergo etiam principiu,& potentia. Tertio: est de fide, ad producendos actus fidei, spei,& charitatis , necessarium esse habitum infusum,' supernaturalem,ut sac. ConciliuTridentinum decreuit, ergo multo 'magis ad actum visionis. arto: Certum est, non omnes beatos aequaliter Deum videre;profecto haec inaequalitas non est ex
parte obi ecti, speciei intelligibialis quoniam est eadem essentia eo
dem modo sume intelligibilis: Noex parte potentiae intellectivae naturalis, quia aliqui etiam homines assumutur ad quoslibet Angelorum ordines , quibus tamen sunt longὰ
inferiores in potentia naturali intel lectiva,ergo erit ex parte alicuius supernaturalis virtutis , quam lumen gloriae vocamus. Secunda: lumen gloriae ad recipiendii in formam intellio ibilem , quae est ipsa Dei essentia, beatis est
est unicuique formae ultimae, atque perfectae,Wεn subiecto non'recipiatur,nisi aliqua preuia dispositione, ut de formis substantia lib. patet. Diuina autem essentia est forma intellectualis perfectissima, quam intellectus consequi potest,ergo media te aliqua dispositione recipi debet. Impossibile est,aliquam formam recipi in aliquo subiecto,nisi ratione propria subiecti; unde cum propriusubiectum luminis corporei fit di phantim, impossibile est recipi l men in eo , qaod non est diaph
At solus intel Iectus Diuinus attingit naturaliter propriam Diuinam essentiam,ergo si haee diuina esse tia in aliquo alio debeer cipi, dc videri, oportet esse Prius in eo ali-