장음표시 사용
161쪽
D Duret enim lampas reseratis for ibus inreo. E Et musti plangent, multi ringentur. ct astra I Indueent Choreae legem. Fagies tam Solis opaca. F Flexum erit se Caelum; nulla quoque luee Diana I Implebit vallis , quassa eacumina redda , L Labentur colle hominumfastidia, toti I Incipient aquor feri montes: mare demum V Peli iam nulli, quum tellus fulmine arset.
S Subsedent fontes, ct nussuam minis unda.
S Suspectum eaeis senilum dabit aere recurvos E Gulans tuba, perniciem mundique labores. R Recludetque chaos immensum terra dehistens. V Vndique convenient Reges, sedemque videbunt. A A eaeis rivusflammae; undae sulphuris atri P Tam bene factum judicium mortalibus, atris. O Optatum cora Ugnum eum gente fideli: R Res aeque una piis vita, orbique instus error. C Clara duodenis ligustrans fontibus amia. R Roboreumque pedum toto dominabitur orbe.
V Versibus exseriptus Deus his primo relictura X Xenophilus nostra Causa Rex ultima pagus. Satis mirari non possumus J. A. In speculo suo Sibyllarum , p. os . temeritatem, qui absque ulla probatione pronuntiare audet S. Augustinum tanta captum fuisse voluptate illius Acrostichidis lectione, ut illam ex Graeco sermone in Latinum converterit : con trarium videre quivis poterit qui S. Patris Caput vigesimum te
tium lib. XVIII. de Civitate Dei legerit: sic enim loquitur loco laudato Vir Doctissimus. me sane Sibylla Erythraea) quaedam de
Christo manifesto eo ripsit, quae etiam nos in lingua Larina vesbus male Latinis non stamibus legimus, per neficio euius interpretis imperitiam sicut post cognovimus. Nam Vir Clarissimus Flaccianus qui etiam proconsul fuit, iam facillimae Deundiae, multaeque doctrina, quum de Christo loqueremur , Graecum nobis codicem protulit , earmina ese dicens Sibyra Erythraeae, ubi ostendit quodam loco in capitibus versuum ordinem luera
162쪽
ν- ira se habentem , in hino in eo verba legerentur. Ἀσους κις Orου. e Σω - Ω-d est LaxiM , ysus Christin Dei fiati Salvator. Hi a tem versus ruorum primae Litera sum μή- , quem diximus reddurae. Fieut eos quidam Latinis emanetibus versibus est inter eratus , haec ρω-
IudieiisDaem, tedus μῶυ madesset, E caelo Rex adveniet persecti futurus:
Scilicet in eamnem yraesens in Iudices orbem. Unde Deum cernent incredulus atquefidelis.
Celsem eum Sanctis, aevi iam termino in ipse. Sic animae eum Came aderunt, quaWjudicet ipse Prum iacer incultus densis in Repribus orbis,
Ruieunt Simulachra viri , cunctam quoque garam et Exurer terras iratis pontumque polum με Inquirens: terri portas efinget Ave . S duru- sedenim cincta lux libera eame Iradetur, fon es aerema flamma cremabit. Occustos actus retegens, tune quisque loquetur Secreta, atque Deum reserabit dura lucis,
Tune erit ct luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur Sesti Jubar ct Chorus interit astris.
Solvetur eae lum, Lunarissplendor obibit, Deficiet eo es, vades extollit ab imo. Non erit id rebus hominum sublime, vel altum. yam quantur campis montes, ct emula Ponti.
Omnia cessabunt, ultas confracta peribit. Sic pariter fonte, torrentur, fluminaque eniSed tuba tune sentium tristem dimittet ab asto orbe, gemens facinus miserrum variosque labores Tartareumque Chaos monstrabis terra dehiscens. Et comam bie Domini Reges ventur ad unum. Decida . caelis igni ue σε Sulphuris amnis. In his Latinis versi de Graeeo ineunque transeatis, ibi non erit idest μη Oeeurrere , A c. Iudicet nunc Lector attentus, num alicubi dicat
, Augustinus se tanta captum fuisse voluptate, ut ex Graeco in Lati-R num
163쪽
num sermonem transtulerit hos versus, nihil omnino tale quid reis petietur uti I. A. temere effutit. Versus autem quos pro Augustinianis venditat dictus J. Α. sic habent: 'bdieis adientu magno sudore videbis,
Emanare solum, tunc Rex aeternus ab ince&άσω , praesens carnibus dicet drorbi; Jectare Deum pia gens atque impia poset,
Sublimem carne humana Sanctaque caterva.
Cinctum, supremoque homines qui judicet aevo; me erit omnis humin vepres ct tristis arena. Resiindetismulachra homines unumque repessent, Inrendentque avidae teream, mare, sidera, flammae, Stabunt functorumsub apertum corpora lumen. Terraque , mens c, sancta, illi splendoreparebit. . nee latens facinus, quod gessit, quisque loquetur. Subdolaque humani pandentur pectoris antra. Dira mali facies pavor undique o undique luctus. Et ubar involvent solis stensque tenebrae. Tam vaga labetur Phoebe, ruet arduras ather. Ferre eaput vallis disjectis Alpibus imas Pusserit, humanum culmen fastusque Desiit. Laraque planicies montes aequabit o astum. Intactum rate stabit, ct urent fulmina terras, Una deficiet trans eum fontibus amnis. Siridula de caris tuba Iuniat lugubre murmur. Supremumque Orbi eanet exitiabile earmen. Et subito Sugium Chaos apparebit hiatu. Regnantumque Dei celebrabit turba tribunal. Undaquesulphureae et alto ex ather ammae, in bis mortale genus insigne corusians
Collustrans undis duodeno insonte fideles;
Irabs Sancta , in rems animis optabile robur , Omnibus una piis vita melioris origo :Rursus vesani dolor, atque offenso mundi. Disiliroes by Cooste
164쪽
Regnabit lare passentu ferrea virga; us ct aeternus Deus, hie Semator ct idem, Chri tui pro nobi assus; quem carmina nant. Videt satis evidenter Lector Iudiciosus. a Poetices non valde perito, versus hoste promanasse. De Acrostichide hac ut quod sentimus proferamus, nulli credimus a Sibylla insana prosectam, Virgilius lib. III. Eneid. de Sibylla Cumaearissimam vatem adglieus. Item lib. VI. AEneid. Seoectus anhelum Et rabie fera tarda tument: majorque videri Nec mortale simans, afflata est numine quanda. Iam propiore Dei. Ovid. de eadem Μetamorph. lib. XIV. Tandemque Deosuribunda recepta, Magna petis dixit. Strabo lib. XIV. - 4'-Σαυλά έον, Mους ὰ, μα-ι- γ η,
id est, Eruebris nata sint Iaridiea ct furiosa femina. Pausanias in Phociis
Sib Eu hae furens ct d Deo eomprehensa fecit. Cicero lib. I. de Divinat.
Furoris Divinationem Sibyllinis maxime versibus eontineri arbitrati Aunt.
Ammianus Marcellinus lib. XXI. in Principio, Sibylia crebro se duum
ardere , torrente vi magna flammarum. Atque Ses in nostrar menses esse metuisicintillas diffunditans cum eas in renderis vehementius , futuri eonficias reddit. Plutarchus de Pythiae oraculo, Sibyllam μωνουενην μα li ore
furente loquentem refert. Quidquid sit, constat furore captam Siby tam oracula sua pronuntiasse, quis autem , nisi furore Sibyllino Captus,pronuntiare audeat, Acrostichidem hanc,ut ut inelegantema se mina furibunda prosectam i saltem ego non credo, nec me, plus diabolico oraculo venerationis deserre debere, ac ipses distanos, contendo. Audiamus Ciceronem de Divinatione lib. II. Sibyllae, i quit, versus obstruamus, quos illa furens fudisse dicitur: quorum inter- R. 2 ροει
165쪽
pes nuper falsa quadam hominum fama dicturus in Senatu putabatur, eum, revera Regem haseamus, appellandum quoque esse : Regem', s seni esse vellemus. me si est in libris, in quem hominem, aut in quia tempus est ' Casside enim . qui ilia eomposeuit , perfecit , ut quodcunque auidisset, praedictum videretur, bominum se temporum definietione sublata.
Adhibuit etiam latebram obsecuritatis: ut iidem versu alias in aliam rem posse Meommodari viderentur. Non esse autem illud earmem furentis, eum ipsum poema declarat est enim magis arris is diligensiae, quam incitari nis ct motus cum vero ea quae dicitur, cum deinceps exprimis versis uteris aliquid eo eotitur, ut in qu busdam Ennianis, quae Ennius fecit: id certe magis est attenti animi , quam furentis. Atque in Si-b simis ex primo versu cuiusque sententiae primis literis illlussententia eammen omne praetexitur: hoc scriptoris est, non furensis, adhibentis diligen .rsam, non insani. Videmus ex hoc Ciceronis loco pro adulterino &supposititio carmine, habitam hanc Acrostichidem, cui & nqs plane adstipulamur. nec nos solos inter neotericos , verum etiam Anis
quos nonnullos, ita sensisse manifestum est i locum Eusebii si pera pendamus , etiam illis temporibus de illa dubitatum fuisse, ac de legitimo eius a Sibylla Erythraea ortu. Imo non solum dubitatum, verum & pleno ore pronuntiatum fuisse esse adulterinam. Sed, inquit Eusebius, Asticantur aliquem nostrae Religionis Poetica musae non mex se rem Me condidisse carmina , esseque illa adulterina , ct false Sibyllae
Vaticinia diei, eum utiles sensentias haleant , multam voluptatum heminriam amputantes , ct ad temperatam ct honestam vitae conservationem durentes: est auetem Heritas in propatulo , eo quod nostrae Religionis viri empora diligenter is exacte eodegerunt, non posse conjectari, quod Poema
iae is quopiam si 'st Christi factum descensum ct Pudicium: est enim in
eo esse, Ciceronem Poema hoc legisse , illudque δ' in Romanam diale ctum transtulisse, ct commensariis suis inseruisse cte. Videmus hinc, etiam Eusebii tempore pro supposititia habitam hanc acrostichidem,
quod autem tam audacter & dictatorie affirmare audent Eusebius, ut &J. A. Ciceronem Poema hoe legisse,illudque in Romanam dialectum transtulisse, ct eommentariis fias inseruisse; hoc nos negamus, nec unquam sente tiam suam probaturum Eusebium aut alium quempiam contendimus.
Cur non apparet igitur μοὐχις haec in Ciceronis scriptis ἶ quinam sunt commentarii iiij, quibus poema hoc inseruisse dicitur Cicero l
166쪽
eur Igitur dialectus Romana Ciceronis, in quam SibyllInum Carmen transtulit, hodie non producitur' imo salsum hoc esse Eusebii esse- tum , videbit quisque, si Ciceronis ipsius verba attente perpendanitiei hoe s est in libris Sih inu, inquit Oratorum Princeps, in quem
hominem aut in quod tempus est in Siccine Cicero loquatur , qui P ma hoc letit atque in Romanam dialectiun transtulit i videmus peris spicue Ciceronem in dubium revocare quae interpres, O ta . in Senatu retulerat ex libris Sibyllinis , certe haec Eusebii si vera est semientia, quomodo dubitet, num illa sint in libris Sibyllinis, quos non solum legit, verum in Romanam dialectum transtuliti verba itaque haee Scriptoris elegantissimi, ostendunt ne quidem sibi lecta Orac Ia Sibyllina, quod tamen debuisset, si interpretatus sit illa , eaque scriptis suis inseruit , quod τοι- ipse resutat. Neque enim octo hi, qui nunc circumseruntur, libri Sibyllini, ut libi scriptis Cicer
nis inserti apparent. Quomodo commentariis suis inserat Cicero lubros Sibyllinos , quos nemo praeter Decemviros, postea quindecimviros, inspicere fas habuit nec unquam nisi jussu Senatus legebantur. Cicero lib. I. De Divinatione. Diamobrem Sibilam quidem sensuam ct conditam habeamus, ut, id quod proditum est Majoribus, injuss. Senatus ne legantur' quidem libri , valeantque ia deponendas potiusquam ad suseipiendas Religiones : ibidem. Ruoties Senaim Decemviros ad libros ira j si ἰ cte. Livius multis in locis hoc nos docet, decad. IV. lib. V. Prodigiorum eos decemviri libros adire iussi, ct nomen dialis μα- factum ct supplicaris indicta est, atque urbs is asa. Pluinta de inspectione oraculorum postea nobis erunt dicenda. Quom do igitur Cicero scriptum Sibyllinum scriptis suis inseruerit , . atque in Romanam dialectum converterit, quod ne quidem inspicere licuit quamvis Auguris titulo decoratus P quis pronuntiare audeat cum Eusebio, Ciceronis scriptis insertos libros Sibyllinos , quos ipsi ne vi- sos quidem constat. Religiose certe custodiebantur oracula illa Sia byllina , tanta cum sedulitate, ut siquis custodiendis illis praesectus
aliis illa communicaret, capite plecteretur. Valerius Maximus lib. I. cap. I. Tarquinius autem Rm, M. Tuldum Duumvirum, quod si ruinsecreta cimbum sacrorum taminentem, custodiae suae commissum corruptus,
Petronio Sabino describendum dedisset, culeo insutum in mara ab jussit. Hisce testimoniis moti, pronuntiare nul dubitamus, assertionem
167쪽
Luses si esse taliam nullaque fide dignam. Sed Acrosti hidis sibi visat,
Ciceronem mentionem injicere sorte pro , & cum Eusebio , quis. piam regerat r v. rsim quis mihi haec probet , Acrostichidem hane Ciceroni visam lectamque, in Romanam dialectiam versam, scriptisque suis insertam φ libros hosce quos nunc habemus Sibyllinos, spurios csse, ex ipsis Acrostichidibus patere confido , non enim VIII. liti Sibyllini nostri, Acrostichidibus conscripti , uti olim Sibyllini, tantopere apud paganos decantati , versibus quippe exiguis brevioribusque Acrostichidibus conscripti erant, Dionys Halicarnasseus paucis post Ciceronem interemptum annis, sub Augusto, Caesare scri
ταις καλουμέναις-In 'ubus inveniuntur quaedam supposititia quae redarguuntur vel distinguuntur se dictis Acrastichivi us. Cicero qui Α- crinichidis meminit, testatur omnia Sibyllina Oracula Acrostichidibus expressa , quod nobis luculentissimum sit testimonium contra haec pseud Sibyllina, quae nunc habemus scripta , una & sola tan tum haec α σου. in iis reperitur: Cicero in de Divinatione lib. ΙLcap. 12. atqui in Sibyllinis ex primo versiu e mσue sententiae primis triteris sententiae carmen omne praetexituri me Scriptoris est, non furemis, adhibentis diligentiam , non insani. Ponamus itaque Acrostichidem aliquam Sibyllae, Ciceroni visam, quaestio recurret , num haec de- qua nunc loquimur , quamque nobis pro Sibyllina obtrudunt, Cia ceroni fuerit visa , atque de illa eadem loqui Oratorem paganum, hoc si quis probaverit , magnus certe mihi sit Apollo. AcrostichIdem autem hanc, quam Oraculorum Sibyllinorum lib. VIII. r perimus , non esse talem quales olim fuere illae Sibyllarum , ex eo, cum Blondello patere puto , quoniam primus Acrostichidis versus, non continet Acrostichidem sequentium; quod tamen, si genuina esset hare Acrostichis , secundum Dionysium & Ciceronem locis statim laudatis , eo modo & artificio, exprimi debuisset: unde Cirem non sine magna ratione Acrostichidem illi ut putant visam, pro supposititia explodit, quoniam duplici artificio elaboratum Poema, a furente posse proficisci, nemo nili furore correptus assirmet. Etiam obiter hoc notandum, ex hae pseudo Acrostichide Sibyllina , apud Eusebium,a Constantino omissum nonum versum, κα ει δὲ ἡ Unde constat nonnullos Divinam scilicet, hanc Acrostichidem com
168쪽
positam eredidisse XXXIV. versibus, eo quod pHirius eius Inventor legerit non Hiς : sic parum interest quid addatur aut expungatur ex Oraculis illis , semper enim eorum, si Dis placet, manebit perfectior Notari velim nunc th transitu , postea plura dicturi,
Ciceronem, ut ut Paganum non tamen pro Oraculo habuisse hane
Acrostichidem, imo scripta illa Sibyllina plane esse rejicienda quae suo
tempore sub Sibyllarum nomine circumserebantur, vel saltem l on pro
Divinitus inspiratis recipienda sensisse : haec enim Ciceronis est sementia , non dari divinationem per inspirationem , qualem in Sibyllis repertam supponunt. Cicero de Divinat: lib. II. cap : CX. quid vero habet
autoritatis furor iste, quem divinum vocatu , ut quae Sapiens non undeat, ea videat insanus ct is , qui humanos sensus amiserit , Divinos assecuti sit ' hinc cuivis oculos tantum aperienti, aperte constat Ciceronem non habuisse pro Prophetissis Sibyllas, verum illarum scripta tendere potius ad deponendas quam ad recipiendas Religiones, ideoque illis non multum detulisse. Imo Acrostichidem hane antiquissimis patribus coeterum. Sibyllarum fautoribus maximis ne visam quidem suisse, probabiliter concludo, imo pro certo hal eo. Notandum enim est a primis patribus nullam ejus mentionem injici, etiamsi alias pseudo-Sib3llae Otacula allegem. Inter patin Justinum Martyrem primum deprehendo, Sibyllarum Vaticinia citantem , sed de Acrostichide illa ne γρυ quidem, si eadem quae nos nunc habemus Oracula Sibyllina legit Scriptor antiquus , cur tam altum de iis silentium3 luculentissimum enim illa de Christo perhibet testimonium: an non mirandum , primos Sibyllarum encomi astas nihil memoriae de Acrostichide prodidisse, posteriores vero illam & habuisse & tantopere laudasse ' praeter Justinum Matyrem , qui a nonnullis anno Christi C L. ab aliis anno C L XXX. florui sic perhibetur , etiam Theophilus Antiochenua, qui floruisse anno CXLV. vel ut alii volunt CLXX. scribitur, Athenagoras, qui anno CLXXX. alii scribunt CLXXXI f. Clemens Alexandrinus qui anno CLXXX. vel secundiam alios CXC. Tertullianus qui ut nonnulli. Co vel ut alii volunt CX. celebres exstiteri int Sibyllarumque testimoniis co tra Paganos usi leguntur, illi nihil prorsus de Acrostochide , & tamen posterioris aevi Scriptores , & legerint & habuerint illam , ut Sibyllae genuinum oraculumst cur priores Scriptores illam non ali
169쪽
garunt, si in suis exemplaribus illam repererunt ' vel hine pro certo ausim assirmate ignorasse illos , hane Aerostichidem , imo velim Lector sedulus perpendat, ejus Carminis genus, si Lactantio Sibyllarum Patrono maximo , visum & pro Acmstichide habitum fuisset, hoccine a Scriptore diligentissimo pariter ac elegantissimo tana ostia tanter praetermitteretur' nos equidem non credimus. Si Lactantius Mercist hidem habuit eo modo descriptam, quo nos in nostris exemplaribus, cur eius nullam injicit mentionem ἰ certe debuisset , si Acro-stichis ipsi visa lectaque cum tam luculentum de Christo sit testimonium, praesertim cum & a Scriptore disertissimo. nonnulli Acrostichidis hujus versus afferantur, Lactant. lib. VII. de vita beata, caP.
XVI. citat versum.' Σαλπιγξ ἔμανο ν φωνην κηλυθρηνον α φήσει
Notandum autem in nonnullis exemploribus legi et alii legunt ισι Aldus legit PIι- τ', testatur etiam opsopceus apud Lactantium legi δ' & quidem haud male, quoniam majoris p deris haec vox sit. Sed vel hinc constabit ergo, Lactantium non vidisse hane Aerostichidem si quidem tum ordo ejus plane turbaretur. Nec inde ex initialibus vocabula superius memorata efformari possent. Cap. X X. duos alios citat versus.
Hos versus allegat scriptor Nitidissimus, sed de Actostichide nulla prorsus mentio, unde merito subicari mihi liceat, Lactantium ignorasse ex versibus illis Acrostichidem formatam fuisse. Atque vel inde concludi posse sublestae fidei esse hanc Acrostichidem , haec cum absolvissemus, in Doctissi valesii notas in Eusebium incidimus, illumque parem nobiscum sententiam severe deprehendimus p. m. 266. verum notandum virum Doctissimum observare in illa Acm-stichide a Cicerone memorata, Romanos, s sam esse milent, moneri ut Regem aliquem eligerent indeque credibile esse concludit, Doct: Valesius, primos versuum illorum literas praenotasse Julii Caesaris
170쪽
saris nomen, quod c rte nobis non arridet, nec ullo modo probabile videtur, si Iulii Caesaris nomen literis initialibus exprimeretur in Acrostichide , qua fronte ausus suisset .Cicero rogare, hoe s est in libris, in 1uem hominem, aut in quod tempuι si ea uue enim qui i ia composuit, perfecit, ut quodcunque accidisset , praedictum videretur, hominum is temporum definitione sublata. Haec Ciceronis verba recte si verpendantur , quivis nullo negotio videat , si Julii Caesaris nomen expressim initialibus literis extitisset in illa Acrostichide, Ciceronem non posse assirmare, illum, hanc qui composuit, sustulisse callide hominum & temporum definitionem et quippe hominis expressi exstaret mentio.Quicunque exciristianis Scriptoribus Sibyllarum oracula ad confirmationem fidei protulerunt, ii necesse habuerunt
idem dicere de Sibyllis quod Constantinus, eas scilicet Divino qu dam Spiritu assiatas de Christo praedixisse; ita Justinus in Orat. Pa
-- ύμῶς δεδασκουσης , μανθάνειν. Quibus consona scribit Augustia.
in lib. XVIII. De Civit. Dei cap. 13. & Hieronym : in lib. I. contra Jovinianum. Nam hic quidem Sibyllis ob meritum Virgini-
eatis Divinationem scribit a Deo esse concessam. Augustinus vero eas in Civitatem Dei adfici re non veretur. At Greg. Nazianz. in carmine ad Nemesium , ait Hermem Tris megistum & Sibyllam quaecunque de Deo praedixerunt non Divinitus affatas praedixisse, sed ex cacris Hebraeor libris , quos obiter perlegerant, ea accepisse. οὐ λολν , βαλών δε πιραγέψανὼς ἐμεῖο.Scilicet Greg. Nasan E. & Sanctiss illi Ecclesiae patres, carmina illa revera a Sibyllis composita esse credebant, cum tamen ab otiosis hominibus conficta sint & pro Sibyllinis edita circa tempora Imp. Hadriani. Certe nemo antiquior Iustino eorum mentionem fecit de Cessus quem sub principatu M. Antonini vixisse supra demonstravimus, Christianos Sibyllinis carminibus multa falso inseruisse assirmar. Verba ejus refert Origenes lib. 7. N.ν δὲ μεν - κε νης βλοι zηuα εικῆ , scio quidem Origenem id pernegare. Sic enim Celso res adet; debuisse illum antiquiora Sibyllinorum carminum exemplaria proferre, in quibus versus illi quos a Chri