장음표시 사용
241쪽
statu lib. cum per vindictam dari non posset:&heres sub conditione institui, legataque relinqui.
Ex eodem genere suit Hcreditatis aditio.nam illa quidem ex lege XII tab. ortum habere, nemo du bitat: siue ab intestato, siue ex testamento esset.I. 1,D. de hered .petit.l.lege obuenire, IJO, De Verb. signis Per heredem autem ipsum cana fieri soli tam, neque admissum procuratorem fuisse, patet ex l.per procuratorem,8O,D.de acq. her.cum tamen in Pand. Flor.vitiose, ut opinor,scriptum sit, CuRAT OREM. sed cum Caesari singulari iure co cessum sit, ut ver suum procuratorem adire possit l.I, .Vlt.D.offproc.Caes. perspicuum est, id ceteris non licuisse. quod hoc etiam argumento con firmatur,quia senatoribus liberq legationes adcu-darum hereditatum caussa dabantur: ut in Com
bis Cretionem & Aditionem constitisse , notum cst omnibus cx Vlp.tit.Regul.26.vbi hqc duo co- iunguntur ADEO.CERNO Qv p .ciusque vestigium extat in fin. l.cum qui, sI, D. de acq.hered.Diem porro & conditionem in adeunda hereditate rita admissam, patet ex d.l. eum qui,& l.heres, q,D. cod.& l.aetus 77,De reg.tur.Neque obstat, i .pr1m O gradu, 23,D. qtim in frau. cred.ubi heredes eius qui luendo non erat, ea conditione adisse di cuntur , ut creditoribus partem duntaxat solue rent.nam 1bi Conditio pactione ει significat cum creditoribus factam . quemadmodum heres cum lc atariis & fideicommissariis paciscitur. l. iii quantitate , 73, D .ad log. Falc. l. apud Iulianum, ii, D. ad Trebel. Restat ut de ca non iteranda
242쪽
'estimonium proferamus: quod extat in I. si solus, 8o, in s. D. de acq. hered. Hereditatis igitur adiatio legis actio erat: Bonorum autem possessio, non erat. itaque per procuratorem acquiri poterat.l.squis alicui,q8, D. de acq. hered. l. si maritus, 3, C. mand. Sequitur Mancipatior quam ex lege xu tab. institutam fuisse, & ab auctore ac mancipe prssentibus, certis verbis ac sermulis, e tra ias, quoui,sloco usurpatam fuisse . docent Via planus, Caius, & Boetius. Pure autem propter ea fiebat, quia praesens dominium, traditione fa
cta praesentiqtie pecunia numerata transferebatur : unde periculum iudicij & cuictionis: vi ex Plauto & Ciceronis Muraeniana in verbis Iur. Ostendimus. Quod si dominium transferebatur, sequitur, ut semel tantum fieri soleret. Vcrum haec quidem de legis actionibus hactenus. nunc de Legitimis actibus videamus : quod nomen etsi gencrale esse constat, tamen, Vt plerunque
sit, ad eas species proprie restrictum est , quas
superius explicauimus. Horum autem in numero Acceptilationem & Legati optionem sta
tuemus: quas Papinianus nominat in d. l. actus, De regul.tur. Praeterea autem Conuentionem in manum, Repudium, & Diuortium: quae etsi ce tis fiebant verbis, i. I, D. de diuort.certoque & solenni modo, l.I, D. Vnd. vir.& vx. tamen per internuntium fieri potuisse, constat ex l. , D.de rit. nupt. l. 2, D. de diuort. Itemque in diem addi ctionem, quae etsi certis fiebat verbis, i. I, D. de in diem addictio. tamen in icmpus necessaribsiebat. Item Comperendinationem & Vadimo-
243쪽
nium, quae in dicm ccrtam feri solita verba ipsa
ostendunt. Item Denuntiationem testimonij:quq ex lege X11 tab. non semel, sed itcru ac tertio sie bat.Nam hi omnes lcgitimi actus nominatur, citiis d. l.adius, tum in i .pen.C. de heretic.ubi eo no mine actus ii soli significantur, qui iuris sunt publici: neque omnino proprie.no enim omnes lege certa instituti sunt.nam Acceptilatio Aquilia ira C.Aquilium Iurisc.auctorem habet.Itaque ciuiles magis vere proprie que dicerentur, aut sole .ncs: ut acceptilatio solennis actus nominatur in l. vlt. C. de reuoc. quae in fraud. cred. sed legitima persaepe dicuntur,quae iuris sunt publici: ut legiti ina verba dicuntur, quae alibi ciuilia,solennia, di
recta nominantur: quae tamen non a legibus,sed a. Iurisconsultis concepta esse constat.l.vit.C.de te
stam. tui. Postremo illud subiungendum est, A etuum legitimorti duo esse generamam alij diem& conditionem recipiunt: alij non recipiunt. Veluti Acceptilatio & optio non recipiunt: at Va dimonium, Comperendinatio, obvalgulatio, quae denuntiandi testimonii causa fiebat, & Procura toris datio recipiunt. l.3, D. dc procvr.Itaque Pa-1 nianus non dixit, A eius legitimi non recipiunt die vel conditionei sed dis incte, Actus qui non
recipiunt.Relativum enim QVI, una antecedens restringit.vil.quod ait lex,u, D. de diuort.l.a filio IJ,g.I,D. de adim. leg. Qua ex re de illorum stultitia cxistimari potest, qui in cap. O,De reg.tur.in Sext. infinite & generaliter tradiderunt, actus legitimos neque diem neque conditionem reciperc. tuo loco Dinus non irridiciale scribit, regulosnillam
244쪽
illani imaginationi mentis suae applicari non posse.Sed iam de Acceptilatione videamus.nam illam inter presentes fieri oportuisse,neq; per procura ' torem aut scruum fieri potuisse, ita perspicue tra ditur in l.& per iusiurandum,I3, .lutor, & l.pen. D. de acceptil.ut mihi verisimile sit,uerba lisc s1
esse,& ex glossa imperiti hominis profecta: aut ita
corrigenda, SINE NOVATIONE, ut apertis me traditur in d.M.tutor.& in l. seruus, 16.l.filius, 23. l.
non ideo, 23. D. de nouat. praesertim cum stipula tio, sine interrogationis &responsionis formula qua constat Acceptilatio)inter absentes fieri non post .l.I, D. le verb. obl. Institutum porro fuisse,
ut ea certis verbis seret, constat ex l.& uno, 18, D. de acceptil. ceterum eam neque diem neque conditionem recepisse, patet ex l. ,& l. , D.cod. Cuius rei ratio haec est, quia obligationi praesentem interitum affert. Qua de caussa quod in diem, vel sub coditione debetur: tum demum acceptilatione sublatum intelligetur , cum dies aut conditio debitionis euenerit. l.quod in diem,I2, D. eod.Ex pressam igitur diei & conditionis adiectionern n5 recipit: tacitam recinit. Sed formula quidem puracst : vis autem & citectus acceptilationis in futuri temporis euentum reiectus est. l. licet, q3, D. detur. lot. Non fuisse autem iterandam solutionem, ex eo constat, quod si vel aliquid amplius debito praestitum cst, vel a reo & fideiussore solutum, in debiti condictione repetebatur.l. si reus, 2 O, D. de cond.indob. Deinceps de Legati optione videamus: quam lesis actionem non esse, vel hinc intel-
245쪽
ligi potest, quia nulla lege instituta est. tametsi
partem esse testamenti, quae certissima legis actiocst, constet.item ut tutoris dationem , liberti asi gnationem, manumissionem testametariam, quas et si legitimos actus appellare possiimus,tamen legis actiones nemo dixerit: cum illis diis conditionales esse non possitat, Libertas autem testamen to,& post tempus,& sub conditione relinquatur. l.libertas, I 7,&l.testamento, 23. D. de man.test. Denique non video, cur Optio serui per procuratorem, cui mandatum id sit, fieri non posit. cum etiam de matre pro filia optante mentio sat, in l. pen.D. de Opt.leg. Certis autem verbis legati optionem fieri solitam,probabile est: cum ea testa tione fieret.l.apud Aufidium, ro, D. eod.Denique cum optionis legatum svi Vlpian.in tit.Regu.2q.
testatur & omnia,quantumuis exigua, certis con
starent verbis, dubitandum non arbitror, quin il la quoque optionis testatio constaret. Sed Eleiactionis diuersa caussa est: eius enim formula iure ciuili constituta non fuit: quia locum in legato generis tantiun habuit: veluti,seruum unum Titiodo lego.itaque optio inter caussas iuris referenda est: Electio tota facti est. l. si stipulatus, 76,l. si ser uus,I G l.vlt.Deverb.oblig.l.Stichu , 93, .I.D. de solui. Iam vero pure & semel fieri solitam, ex eo
intelligitur, quod alioqui semper suspenso & in
certo animo heres fuisset. qua de causa etiam optandi dies a magistratu praestitiicbatur. l. ,& l. 8,
D. eod.unde intelligitur consumi optionem dici, ut primum electio facta est. denique de non ite raoda optione testimonium cst in l.r,& l. sexui, 3, D.de
246쪽
D.de legat.I. Ad extremum illud quoque notan dum cst,Actus legitimos, qui puris formulis constabant, expressam diei coditionisve adiectionem repudiasse: tacitam vero recepisse. veluti,si quod sub conditione debetur, accepto feratur.nam sormula quidem dilationis expers est. Vis autem de effectus acceptilationis in si ituri temporis euentum reiectus est.l.quod in diem,I2. D. de accept.l. licet soleat, 3,D. de iur. dot. ubi cum dos per ' ceptilationem constituitur, tacite conditio inesse dicituris nuptiae sequutae fuerint.l. non enim, 37, D. eod. Quod eodem modo de testamento dici posse arbitror: quod tamen inter legis actiones retulimus.Nuncupatio enim ut ex Vlp.tit.Regul. 2o. intelligitur pura& directa cstmcque exinderio futuri temporis euentu pendet. Eius tamen vis&ctactus omnis conferri in coditionem potest. veluti, si heres sub conditione sit institutus, quae postea deficiat. Quin etiam video de manumissio ne idem dici posse, ex l. mortis causa,13,D.de marnum. ubi Marcellus ait , Etsi libertas per v idi ctam absolute danda est, tamen mortis caussa factam manumissionem,tacitam in se conditionem continere:vsque ad manumissoris mortem. Vnde nata Regula est,Expressa nocentino expressa non
APPA N D I X. Cum haec annis ab hinc circiter decem sic scripsissem,incidi in Obseruatoris, dica, an Obtrectatoris3 animaduersionem quadam, sane insolentem. cenitatio, inquit, non sit per procuratorem,cti quod aduritur, SI N E M A N D ATO, ct in P a
247쪽
Basilicis αἴνευ -ολης ητοι προτροπῆς in I. s. De acce 'U.hoc e AZ, quia mandato praecedente, procuratori sit
ante permissum nouare obligationem, in I. 13. s. tutor, eod.9 Lq . C. de nouat. Remedio enim nouationis acceptilatio rectesit per procuratorem. Haec ille.que ce te, qualia sint, assequi coniectura vix possum. primum,quia ridiculum est, ubi quid de procuratore praecipitur, intelligi sine mandato procuratorem datum.l. I,l.sed & haec,3 .l.Pompon. qO, M. Vii. D. de procur. Deinde, quoniam Vol de procuratore ad certum negotium, puta ad acceptoserendum, ac simul de ipsius mandato mentio fit, non dubiuest, quin illud mandatum de codem ipso negotio gerendo intelligatur :wt non minus certa, quam ridicula haec futura fuisset Pauli sententi Perpro curatorem nec liberare quisquam accepti latione sime mandato acceptinerendi potest. qua de re ne Pauli quidem seruulus mediastilius dubitare potuisset. Quid si dixisset, ine mandato nouandi, ut huic ob seruatori elacuit ex l. q. C. de nouatλprimiim,haec
allegatio falsa est, quia nihil tale illa lege contine tur. Deinde, ridiculum id suisset. quoniam si pro
curator acceptoferre sine nouatione non potest, da.Η, .lutor, qui ad acceptoserendum procurator constituitur,1dem ad noua lum,tacite, eadem-rue opera constitui intelligitur.arg.l. 2, De iuriniet. Vcterem igitur emendationem meam reti neo , Ut pro Sine mandatode amus Sine nouatione. Idque eo lubentius, quod eam anno, 73 a me primum editam, animaduerti postea crudito viro anno, 37 placuisse. lib.Scinest.2.c. 21.ubi eis pro
fitetur , se boni Iurisc. instituto suum cuique tribueres
248쪽
buere, meum tamen nomen per obliuionem, ut credi par est, praeteriit. Vtcunque sit, regula iuris antiqui haec fuit: Acceptilatio est aetiis legitimus, qui per procuratorem expediri non potest. Ob stant enim verba formulae personalia, Quicquid te mihi&c. l.idem, et ,=.personale, D. lepadt.Sed cum postea Iurisconsulti multa eius regulae inco moda cognouis ient , utilitatis caussa remedium
hoc ut Vlpianus appellat)excogitarunt, Vt noua . tione procuratores Vterentur: ac tum demum ac ceppio facerent. Sequitur altera obtrectatio: tionem tamensem ni recte fieri per procuratorem,male colligunt,ex L pem De Ut.uteum in rim legu specieme, per matrem ex praecepto testatoris.
Qui ex quindecim integris libelli mei paginis
unicam tam avide reprehendit, an non pro bare reliquas videtur Z At quotusquisque hodie scri Ptor reperietur, cui non aliquis eiusnodi monius obtrectare possit Z Quanquam reprehensio haec serenda non est. Nam si per procuratorem serui electio seri non potest, deleatur huius verissimae sententiae auctoritas,in l.si is qui, 66, D. dc procurat.l.cum debitore,I7, D. re rat. hab. ubi & optio rectissime seri per procuratorem dicitur, & tota haec reprehcnuo manifestae stultitiae conuinci tur.Age reliqua videamus, meliora enim scitasse
consequentur. Et male fidem, quod nemo alieno nomine lege agere
possit deo patrem sibi sui nomine querelam in Dis
testamenti instituere non posse,cum alia ratione Papin.
249쪽
Ac praeterea ait, inuitosilio non posse. Volente igitur filio potest.atquin ne volente quidem domino pro furator lege agere iure antiquo potest. Mitto, quod proferri simul Triphonini ratione oportuit,hanc silii indignationem esse, i. stius, 22,
D.ill.tit. quaero enim, annon plures unius eiusde
que praecepti afferri rationes possint λ At ego pret ter Papiniani& Triphonini rationes hanc esse si firmo potissima, quod querela haec aduersus matrem instituta dementiae & furoris illam argueret. l. 2, t. 3, D. eod. quod csset a filij pietate alienum qui parem matri ac patri pietatem debet. l. , D. ce curat. furios. Neque vero illa fuit ad propos tam disputationem accommodatissima ratio prae termittenda, quod quan uis propria illa csset siij iniuria,neque cum patre communis, cui alioqui agere iniuriarum licere tu.sed si,17, ρ. filio, De in
iur. tamen cum hic pater esset, admittendus ad querelam, sine mandato instituendam, quasi vo lutarius procurator vidcbatur.l.sed & litem.D. de pro cur. nisi lege antiqua cautum fitisset, nequis alieno nomine,lege, aut iudicio ageret. Na quod subiicitur, Iure antiquo ne volente quidem dominoicuisse procuratoribus alieno nomine agere, tum de anum probabo, cum aut contra Iustiniani aucto ritatem planum factum erit procuratorum Vsum, illo iure antiquo suisse, aut iniuriam ex inossicio se vindicari per procuratorcin non licuisse: cum tamen etiam ex lege Cornelia procurator ad in iuriarum actionem dari soleat.l.licet, 2, .I,D. de
Sequitur: e Male quosdam esse actus legitimos, qui
250쪽
dilat onem capiant ex die,vel conditione,Vec momento perficiantur: cum in La d,Dere . tari non sit legendum, Qui non reripiunt,qu scilicet alijsint, qui recipiant, sed ut Flor. Qui recipiunt,id est, quibus aperte adiicitur dies,vel conditis. IVam si recipiunt tacite, ut paulo post ait,non vitiantur, si aperte, vitiantur intratum. Nouum igitur habemus Canonis am, qui cum Dynus Bonifacio Paps octauo scripsisset, iuris illius sui regulam imaginationi mentis suae applicari non polse, primus inducit,nullos esse actus legitimos, qui diem & conditione recipiant. Cuius sentcntiae duo video esse capita, quorum ut Vere dicam neutrum intelligo.prius est, quod Omnes actus legitimi pure fiunt. Nam pura in iure nostro iis opponuntur, quibus neque dies, neque
stit. le verb. oblig.quae pura sunt, ex prῖsenti tempore statum capiunt: alia ex temporis, aut condi tionis euentu pendent. l.Vsusseu His,26, De stip. seria. Atqui testamentum, qui actus est, sui inter, Omnes constat) legitimus , diem & conditionem recipit.Nam testametum, qtrod tribus Verbis pure fieri potest, Titius haeres esto. l. I, D. de hered. inst. totidem aliis verbis conditione augeri potest:s uxorem duxerit,uel, Cum capere poterit. l. in tempus, 62, D. de hered .instit. neque quicquar
notius est, quam heredis institutionem, & in die, &sub conditionc fieri posse. .pen.Inst.de hered. 'instit.l.si mater,33, D. de vulg. substit. Pari modo,quanuis tutoris in iure datio, neque diem, nequc
conditionem recipiat, tamen testamentaria reci- pit.l.8, . I, l. II,De test. tui.l.6, s. I, De tutel. s.ct,