장음표시 사용
251쪽
De iis, qui tui.test. ἡ.2,De Atti .iut.=.2,Quib.mod. tui.sin. quam tamen aetiim esse legitimum, & le gitimis verbis feri solitam , patet ex l. vlt. C. detest.tiat. Verbis autem ipsius legis induetam,testi monio est l.fepe, J.ibi,sv PER PECUNIA TVI ELAVE s V A. D. de verb. fgnis. Sic manu missio per vindicitam pure fiebat. at per testame tum,& in diem & sub conditione.l. 17. l.23. D. demant1m.test . Vnde statvliberorum conditio in suspe esse dicitur. l.pen.' .vit.C.de necess.hered. inst.Alterum mihi obscurum caput est, quod haec locutior Quidam actus legitimi recipiunt diem vel conditionem, hoc tantum si gnificat, Quibusdam a stibus legitimis aperte diem vel conditionem adiici. Primum cnim admodum inconcinne, ne dicam pueri litor,Papinianus ita scripsisset, o fetus legiti-mi,qui recipiunt diei vel conditionis adieetionem, inrotum vitiantur fer tempor is aut conditionis adiectionem cum satis fuisset, semel id vel in exordio,vel in extremo ponere: Deinde, quis ignorat,vsta tum hoc esse loquendi genus,& Iurisconsultis fa miliare , ut dicant res quasdam recipere aliquid,
aut non recipere,pro,naturam earum hanc esse, ut
aliquid aut serre possint, aut ferre non possint.Veluti, Q nardam obligationes recipiunt diuisionem, quaeda non recipiunt:est l.2, De verb. Oblig. quaedam recipiunt partis prςstationem, quaedam non recipiun t.est ead.l.2, & l. 72, D. eod. quidam con tractus dolum tantum recipiunt, quidam etiam culpam recipitini: ait l. 13. De reg.Iur. Liberi ho- , minis corpus no recipit aestimationem, Servi hominis corpus recipit: ait l.3,D.si quadruta
252쪽
admodum igitur, cum dicimus operis ossiciendi
stipulationem non recipere diuisionem: certi pecuniae , recipere: hoc significamus, cius diuisione corrumpi, aut non corrumpi stipulationem: ut loquitur d.l.72. Pari modo cu dicimus,Actus quoiadam non recipere diem aut conditionem, quosdam recipere,sine dubio illud signiscamus, Quosdam actus diei vel conditionis adiectione vitiari, quosdam non Vitiari. Quanqua,quid opus est ver bis p cum absurdissime Papinianus ita scripturus
suisset, legitimi,qui recipi ut dilationem, in t tum vitiantur,per dilationis adiectionem. Nam si re cipiunt,si admittiit, si patiuntur,s serui, certe sine sui corruptione,sine vitio,sine interitu, id patiuntur,& serunt. Sequitur, e Male,aliud esse actus legitimos, aliud legis actiones, er legis actiones definiri, in L2.De Orig. iuri quibus inter se ciues disceptant, ex x II rab. Nec enim has solas dicit esse legis actiones, sed tantum anpellari legis actiones,sicut Caius in instit'dum,enarra raso mula cessionis in is resubiicit, Idque legis actio vocabatur,certe non desinit legis actionem. Imo recte,& vcre dicimus, tantum inter has, &illas interesse, quantum inter genus, & speciem. Nam omnis legis actio, lcgitimus actus cst. At
non si quis est actus legitimus , continuo legis factio dici potest , quia legis actioncs eae demum
dicuntur,quae ex verbis legis conceptae sunt, qua rum quaedam in iure cxercebantur, &apud magistratum , cui propterea legis actio esse dicebatur l.I , C. de adopt.l.I, D.de offiurid. Alex.I. 2,s.vit.& l.seq.D.de Osfpro cons. quo in genere fuit
253쪽
in personam aut in rem actio: ciuilis denique oui nis, & criminalis actio, siue accusatio: item adoptio,emancipatio , manumissio per vindictam,in iure cesto, nominis in reos relatio, siue accusatoris inscriptio in crimen, quibus etiam addo,querelana inofficios testamenti .Extra ius vero, veluti arrogatio, in ius vocatio, Antestatio, mancipatio,testa menti nucupatio,vsurpatio per infractionem fur culi, cretio, hereditatis aditio. Legitimὰ autem a C us dicuntur, etiam qui ex legis mente & sententia, sine ullius certae legis expressis verbis instituti sunt, veluti legati optio, conuentio in manum,repudium, liuortium, in diem addictio,acceptilatio: de quibus singulis supcrius explicauimus. Quod autem sequitur,legis actiones non definiri, vidi xeram)in l.2,De orig.tur. quibus ciues inter se di sceptabant:verba ipsa testimonio sint: Ex his legia bus, inquit,actiones compositaesunt quibuου interse homines disceptarent : ct appetiatur haec pars iuris legis actiones. Perperam igitur Tribonianus. Nam Pomponium magnae partis illius historiae aucto rem non fuisse, iampridcm ex stilo & genere di cendi demonstrauimus. sed huius rei diiudican
dae potestatem, nec Apuleij nec Sidonij discipulis
facile permittemus. Denique,si ea pars iuris quacae actiones , quibus inter se ciues disceptant,spe cialiter legis actiones appellatur, cui dubium est,
quin legis actiones specialiter definiantur, quibus inter se ciues disceptant)quand quid cin sui Dia lectici loquuntur) definitum & definitio inter se
Sequitur, Male inter legis actione velamu legi
254쪽
timos numeranstulatione,vocationem in liuon diem addictionem,qui ct legem commissariam obm numera runt,inter leges Populi R.
Nimirum hoc illud est , quod Tullius quodam
loco scribit,homines esse quosdam, qui anquit ut, in quos acerbitatis suae virus evomat. Mendacium est, quod mihi falso & impudenter obijcitur, scri pluin a me fuisse,stipulationem legitimum actu in fuisse.Nunquam id mihi vel excidit, vel in men
tem venit.Sed tamen, ut studiosorum utilitati co sulamus, commodissinatim videtuo, qtuestionem proponere, quamobrem acceptilatio inter actus legitimos reseraturistipulatio non reseratur)Nam utraque fit inter praesentes, utraque interrogatione & responsione constat, utraque certis verbis concipitur. Ego, pro mea virili parte, sic sentio, neque stipulationem, neque nouationem, neque quantiis acceptilationem, sed Aquiliana duntaxat in eum numerum rescrendam, esse: hac de causa: quoniam illae neque ex ulla lege, neque ex ullius legis sententia institutae suerunt, & cum assidue, tum etiam leuibus de rebus frequentabatur. Vulgaris autem acceptilatio ex sententia usitati iuris inducta erat, ut quo quidque modo contractum
fuerat, cotrario modo tolleretur.l. ser D. de reg.
Iur. Aquiliana vero primum auctoritate Iurisc sulti nobilis inducta & moribus recepta, legis vim obtinebat.arg. ρ.I, Dc acqui c. per arrogat. &s.1,De fidei c.hcred. sicuti sermula: de dolo malo,& de nepote postumo, vitio adhuc filio , herede instituendo eius dein summi viri auctoritate inducti sunt: deinde no nisi ad caussas grauiores ad
255쪽
hiberi poterat,cum scilicet tolli, quibuscunque a lijs de caussis, contractas obligationcs placebat:
hoc est, non modo verbis, verum etiam re, cosen st,nominibus.l.I,l.8,l.18, D.de acceptil.prieterea
non modo non quotidiano, & usitato iuri cosentanea erat, verum etiam iuri ciuili aduersabatur. quippe,cum obligationes alio ut dixi)modo, qua verbis contractas, verbis soluere nitebatur, contra ,llcn.D.de solui.& alias consimiles. Sed iam ad reliquas criminationes properemus. In ius vocationem, & dixi, & iterum dico,legis esse actionem, cum in legi s xo labii. caput hoc fiisse constet,Si in im vocet,atque eat. si pede struit, manum endo iacito. Addictioncm autem in diem, cur no legitimum actum appellemus,cum & ce tis ac solennibus verbis concipereturὸ l.I,D. de in diem addict.& solennis appelletur, in l.quae specialiter, 9. C. te distr.pignor.l.quaecunque, , C.desd .inst. 8 iur.hast. fisc.& multis constet formulis, quas in quodam consilio, quod Deo VOlente propediem edetur, accurate dinumerauimus.De lege commissoria iam dudum, ante annos opinor viginti, calumniatoribus respondi, no illum meum,
sed typographi, vel potius pueri,& glutinatoris ipsius peccatum suisse: qui,cum in ea capsul ,in qua
voces alitera L incipientes congcseramus, Verbuillud reperisset,lemere in primam editionem nostri de verbis iuris commentarij retulit. Sed cum adolescens multis ante annis tantum in Verrinarum commentariis, post etiam in libcllo de legi bus specime meorum in antiquitates studiorum
ostendissem, quis,nisi peruerso ac prauo ingenio,
256쪽
tantam mihi ἀνις ορmrίαν obiicere voluisset,ut crederem, palmonem commissoriam fuisse publicam populi Ro.legem λ Sed heus tu, qui mihi alienum
peccatum tam inuidiose obij cis, & legem comis soriam commemoras, nunquid Gliciae tuae legis' oblitus es,& tatae in Antiquitatibus Romanis imperitiae, ut toties dicere,& inculcare ausus sis, Romanas leges interdum ex latorum cognominibus appellatas, atque in his Norbana,Peduceam,POp- param,& Allienam fuisseΘquasi haec civium R. cognomina fiterint, non familiarum certissinia nos mina,vi iam pridem Fuluilis Ursinus, & alii eruditi viri in libris famil. Rom. docuerunt. Quam turpe est tot ulceribus obsitum alienas ut in prouerbio est) papulas obseruarepSed reliqua videamus. t Vale. quit,procuratoris
dationem, appellationem, iusiurandum, tutoris auctoritatem, urpationem, vadimonium, comperendinati
nem,ct quem non actum igitur,qui modo iurasiat, ques abusu quοάam possent dicere legitimum , ut testimonij dictionem .pen. Qis heretiro conuersatione legitima, iueforensi, ut eadem lex interpretatur, Iedno ex usu solennis uiris, non ex sententia d.Lactus legia
Procuratoris dationem iccirco & dixi, & ite rum dico,aetum lcgitimum suisse, quia procurator dari sine cessione actionis, id est, sine mandato,
non potes .imo procuratorem ad agendum dare, nihil aliud est, quam adtionem cedere, mandare, praestare, exhibere: quoniam ita ius ciuile comparatum fuit,ut aetionem uni quesitam excercere alter sine cessione non posset.l. I,C.per quas person
257쪽
citur actio, directa cedi actio intelligiti , l. em pior. a. eae nominis, 8, C.de hered.vel act.vend.l. q,CIi cert.pet.& apertissime omnium inl.Ht.C. quand. fisc.vel priuat.Ac verum quidem est, procuratoris dationem neque lege scripta institutam, sed moribus inductam.neque certis & solennibus, sed nudis & vulgaribus verbis scri solitam . f.I, per quos ag.poss.& apud Paul. Sentent.I, tit.3.sed cum cessione actionis constet,nihilominus dici legitimus actus potest, quam acceptilatio, quae vel unius Iuriscons.auctoritate,vel potius sori cosue ludine in usum recepta est. Appellationem autem cur dubitemus in actus legitimos referre Θ cum &actus sit ciuilis,qui secundum legem fieri dicitur. l.praeses, 27,D.de iudic. ac solenniter fiat,aut apud acta, aut libello:& tants sit auctoritatis,potestatis, iuris, ut sententiam a iudice pronuntiatam rcinomnium grauistimam illicd perimat, atque extin
Ius mandum porro, quod vulgQ iudiciale dicitur,
quid cst, cur ab hoc numero seiungamus λ cum &acccptilationis vim habere dicatur,l.iusiurandum, ' O,D.de iureiur.& certis verbis apud iudicem ita conciperetur, ut si seruata formula non esici,stu stra iuratum, atque idcirco iterandum iusiuran dum esset.l.3. .vit.& l.seq.& l. quem per salutem, 33, D. de iureiur.& sccundum illud iudex in disce pianda controuersa sententiam pronuntiaret. d. l. . .i.& I sq. eod.adeo ut in quibusdam caussis ina iorem
258쪽
iorem habere vim, quam res iudicata dicaturit.r,
Venio ad tutoris auctoritatem , quae filii ex pressa probatio cius nego iij, quod a pupillo, prae
esse dicitur, qui praesens pronuntiat, se probare,
quod actum est. l.pupillus, II, De acq .rer. lomin.l. pupillus, d9, De reg.tur.Qua de causa mutus tutor esse non potest. d.l.Ι,=.Ι, eod. Iam cum usurpatio, surculo defringendo,&'aliis formulis ad usuca pionem interrumpendam accommodatis seret, atque ut ex trinocti; usurpatione probabile est) lege Xo tab.inducta esset, non v1deo, cur ab hoc eodem ordine segreganda sit.Vadimonium vero,& comperendinationem, quorum Vtrumque cer
tis verborum sormulis constabat,& legum expres sis verbis inductum crat, quid est, cur legitimos fuisse actus negemusὸ Restat testimonij dictio, se relisis certe actus,& iudicialis: quem Imperator in I .pcn.C.de haereti c. Actum legitimum ita liquido , ac diserte appellat, ut neq; cavillandi neque calu niandi locus sit persit. Commemoratur Carneades qui caussas sepe bonas ingenii calumnia ludi sicari solebat.Sed neque Carneadem habemus ad uersarium , neque iudices Boeotos ac stupidos. Post qua Iustinianus Manichaeos a testinioniis ex clusit,mox de Montanistis,& aliis scrib Qui , inquit, pro reatus ititudine omnis legitimus a titiinterdicti est. Quod verbum, quia late admodum patet,mox ita subiungit, Omne resimonium sicut oralias legitimas coner ovessavcimm esse interdicti .
259쪽
Hoc est praeter testimohitim , ctiam alios omnes actus legitimos, qui in coetibus forensibus exe centur. Verum haec quidem de malevola, maledi ca,& male sana obtrectatione,satis superque dicta sint.Finem igitur subiecto antiquo in ligni epigra
εχ Imperator de Ducatu, quem ante adeptum imperiam habuit,etiam post imperium adeptum fidelitatem p sare debeati.
XpΑCTo incidit ut est a ad Ardigonem Fridoricum Principem, cum ab initio dux esset,& pro ducatu fidelitatem facerct, di umo nutu postea Imperatorem creatum. Petita ab eo fidelitate pro ducatu, petenti domino re pondisse, non teneri se fidelitatem facere: cum Omne hominum genus sibi fidelitatem debeat: &ipse soli Deo & Romano pontifici. Sed clim in sistente studi domino, de hoc contenderetur , Proceribus.prudenter visum est, seudum amissum esse, vel alium ducem in ducatu constituendum, qui seudo seruire debeat,& domino fidelitatem ficiat. Haec Ardigo in articul. seud. . 28. Summa autem quaestionis ad genus uniuersum reuocatae, cst huiusmodi, AnVasallus maiorem Seniore suo idi nitatem
260쪽
lignitatem adeptus , ab eius hominio liberctur. Nam pro Friderico haec pugnant: Primum, quod cum imperator summum dignitatis & potestatis
gradum obtineat, absurdum vidctur cum in alte rius clientela esse,ac iurare se hominem ac vasal
Ium alterius es se, obsequium illi & obseruantiam redditurum ,& eandem illi praestiturum , quam vasallus suo Seniori debet: quam solennem esse fidelitatis praestandae sormulam constat ex lib.
stratum obtinent,vel ab inferiore vel etiam a pari contra dignitate aliquid facere compelli possunt. l.3. in s.& l. , D. de recept.qui arb.prssertim cum multarum gentium institutum sit, ut Vasallus si delitatem iurans cingulum deponat,& Senioris manum osculetur:cique se in fidem & clientelam commendet. quod Imperatoria maiestate plane indignu videtur. Secundo, quod cum Imperator caput orbis Christiani dicatur in aurea Bulla Caroli I v, cap.r.Vasalli aulcm collegiu habetant eo rum quos Pares appellat: quod sint ut Graeci di cunt) ηαρτιμοι : alienum ab Imperatoria dipnitate videretur, collegam & parem dici Principibus aut nobilibus multo inserioribus: cum magistratuum& dignitatum gradus confundi no oporteat J.po tioris, , C. de ost. redi. proii. & l.I,C.de Ost .praes vrb.Vnde illud Plinij ep. 1. In tribunatu abstinui caussis agendis,quod deforme arbitrabar, cui lo
co cedere omiaci oporteret, hunc omnibus sede-tibus stare. Tertio, quemadmodum is qui Sena toriam dignitatem adeptus est, quantum ad mu nera, municeps esse desinit, ne illis amplius sit ob