장음표시 사용
101쪽
id est, omnis generis animalia, non autem omne Indivi duum. Item παν omne in macello vendendum comedite. I. Cor. X. 2 s. non omnem carnem , sed omnifariam significat.
a. Disjunctiva est acceptio vocis communis pro Inferioribus suis disjundive enumerandis. Unde ejus Descensus vocatur Disjunctivus.
Et haec Suppositio distanctiva alia est maga ει Indete minata, quam vocant Diuundiam 2 4lia Determinatis,qnam in specie vocant Disiunctivam. Εκ. gr. deheat titi; quis florentina ; ille debitor, etiamsi centum flore nos habeat praesentes , tamen non potes dicere : Tu debes mihi hunc praecise Sc determinate, sed tantum aliquem, initiuntee- ober ni t ebla hit sta obir imin. id est, disjunctim, non disjuntaive. Sic si dicas:
Equus est necessarius ad equitandum. Aliquis dies Septimana est fandiscalidus.
Ddeterminate sive in sensu disjuncto verum est; Sc sieos ponitur: Equus est inecessarius ad equitandum. Εrgh, mel hie, mel ille, mei alius. Aliquis dies Septimana est san-bseandus, sive dies Lunae, sive Martis, sive Solis, quicunque tandem fit ex Septemulo. Sed determisate, Ec in sensu disjunctivo si exponas, hoc modo: Ergo hic praecis hequus eli necessariuS ad equitandum. Vel: Ergh Dies Lunae est praecis E sanctificandus, vel Dies solis &c. Sie
cisiectiva est acceptio vocis communi S pro omnibus significatis stimuι Iumtis . Ut , Apostoli sunt duodecim. Elementa sunt quatuor. Verisi- cantur Descensu , ut vocant, Collectivo vel Copula-
102쪽
Ad pur candos mentis conceptUS, S u
Infra dicetur, qudd nullus Syllogismus debeat habere quatuor terminos, quod eius vitium est capitale, Sc sentina Sophisticationum. Enimvero si doctrina de Suppo itionibus probe non attendatur, facile quis decipitur. t: V. g. Mus rodit Caseum. Μus est monos 'siabum. Εrgri monosyllabum rodit caseum. Fucus est ex diversa Suppositione , quia ibi formaliter , hic materialiter sumitur termi
Item, Animal sub se habet Species, uelampus est animal E. Melampus sub se habet speetes. Suppositio est diversa , Simplex εc Persa-
' Item, Apostoli sunt duodecim. Paulus Sc Petrus sunt Apostoli, Ergo Paulus Sc Ρetrus sunt duodecim. Supponitur hic vox Apostoli modo colloctile ,l modo distributive, Sce. At de fallaciis insta
P. Quid est Status pStatus est acceptio vocis in eo tem pore , quod Verbum connotat. Ut, Jobames disputat. id est, Iohannes , qui jam existit, disputat. Nam qui fuit vel erit Johannes , non disputat, sed di putavit vel a puta-kit. '
103쪽
s. diuidest Ampliatio' Ampliatio est acceptio vocis in alio
tempore, qUam VerbUm con notat. Ut Caeci vident. Homo est mortuus. Publicanus es h Apostolus. id est, qui fuerant ceci, vident. QVi fuit homo , est mortuus. Qui fuit Publicanus, est Apostolus.
Noldius, subtilissimus Logleorum h veteribus, subdividit Ampliationem in eam, quae innecte taliS vocarI potest distractioηem. - A M P LI AT I in specie talis est , cum Subsectum supponit pro alio tempore , quam Praedicatum , idque SiΜPLICITER v. gr. MeretriXju*iscata est , i. e. quandiu fuit. Iacob II. as. Publicani praecedent in regno DE Natth XXI 3I. t e. qui antea homInes impii fuerunt. DisTRAcetio autem Autori est, qua partim pro eodem. partim pro diverso tempore susponitur: ut, benex suit infans, id est, qui fuit seneπ, aut Iam est. Lin Adde Status M Ampliatio fere idem sunt ae sensus eompositus ta divisus apud Ρhilosophum. E. G. Elerius non potest excidere gratia, qui semen DEI babet , non potes peccare. I. Job. III. M quae vera sunt in sensu compsto, proflatu.
I: Defenssus est affectio Suppositionis
personalis, ejusque character.
Ratio est et quia per eam vox restringitur adsignifieata Iua primo-notionalia, & a technicis abstractiaonum notis liberatur. Descensus autem fit vel copulatieevel distributime uti dictum.
104쪽
Lib H. 93II. Dantur propositioneS inusitata, in quibus neque Suppositio simplex , neque personalis locum habet.
E. G. in Theologia & Catechesi Christiana. Verus Deus neque gignit, neque gignitur, neque procedit. Unus vero in mentia Deus gignit, gignitur ου procedit. Ergo non est verus Deia us. Item, UELIS uerus est trinus in Personis, Pater est ille DEus verus unus S solus. Joh. x XVII. vers. Ergo Pater est trinus in Personis. Dic, seposita suppositionis doctrina, sentiam sumi praecise , dc cum modo. Hiucoriri quatuor terminos.
III. Vox supponens simpliciter constituit Ensnriationem singularem. Ut, Homo est species; id est , Hoc universale Homo es
Species. IV. Omnis mox admittens signum Θι-- tisativum , accipiturpersonaliter. Ut, Omnis Leo est brutum. Homo est doctus. id est, 2κidam homo est doctus. V. Cum praedicatum Agnificat numerum, Subjectum supponit copulatim. HUc perti nent Aggregata, quae M ipsa numerum faciunt, ut, Exercitus, Osiegium, Ducutus, Natio &c. VI. Cum Pradicatum repugnat Subjecto,
105쪽
De Fnunciatione. Enunesario usitate explicanda est per Ampliationem, Ut, Rugo, quae erat Virgo) parit, dicitUr usitate; Inusitate enim Vera est etiam in Statu de Maria : Virgo quae est Virgo)parit. CAPUT III.
Consultius fecisset Auctor , si Noldium , TheoIogum Haseiensem, fuisset imitatus in partitione disserentiarum rLeges enim distinctionum non sunt observatae: cum Emponibiles ad Compostas referantur nullo ordine; 8c assectiones qualitatιs , quantitatis ad Simplicium Catalogum restringantur. Iterum confunduntur disserentia propositionum cum earundem assectionibus, ad quas pertinent qualitas , quantitas &e. Sed sequamur filum Autoris, qui ακμβειαν luc sectari se nolle ob Tyrones pro- istilus est: ne ex correctiore Logica aliam
diuid observandum in Divisione
106쪽
Lib. II. QUAEὶ Sim. Comp. QUALIS Ne.
Prima Divisio Enunciationis dicitur Logicis fieri ratione Substantia, in Simplicem S Compostam' Secunda ratione Qualitatis, in Urmativam ENegativam ; Tertia ratione quantitatis, in Universalem, Particularem, Inde iram & Singularem, De Prim quaeritur per quae 3 Quae est Enunciatio Τ Respondetur Sim. Comp. id est, Simplex vel Composita. De Secunda per 3 Resp. M. vel Am. id est, mrmativa vel Negativa. De Tertia, Per Quantat Respondetur : Uni. par. D. Sing. id est, UniversaIis, Particκlaris, Indesnita , vel Si-gularis. Pro COMP. vulgb ponunt CA. vel Ara. id est, Categorica vel Hypothetica. Sed quia sub Enuncia tione Composita plures comprehenduntur,quam Hypotheticae, sive in genere, sive in specie sic dictae, ideo pro . vel 'p. ponitur SIM C OMP.
Quomodo dividitur Enunciatio ratione
Substantia ZRatione Substantiae Enunciatio alia est Si lex, alia Composita. ρνε est Enuηciatio Simplex ZQuae immediath resolvitur in Subiectum& Praedicatum , Dicitur etiam Categorica. Ut,
107쪽
Abraham es amicus DEI. Quae est Enuntiatio composta 3 Quae immediate resolvi potest in integras Enunciationes, Ut
Si Petrus credit, salvatur. Solus homo , es animal rationale. Si proximus debet amari, debet rogo
Resolve: ab Petrus credit; Petrus credens DIOa
tur.' Homo est rationale animal. Nemo alius, quam homo, est animal rationale. o Proximus amatur. PrOXimus amatus toleratur.
Enunciatio Simplex est Norma Compo
sitae. Ideb de Compositis ultimo agemus infra c.8.y.
DIVISIONE ENUNCIAT LONIS SIMPLICIS RATIONE
uomodo dividitur Enuntiatio Simplex
108쪽
In qua praedicatum enunciatur de Subjecto absolute. Ut,
Quae es Enunciatio Modalis 'In qua praedicatum enunciatur de Subjecto certo modo. Ut,
Homo neces)rio moritur. Forma ΕnunCiationis est Copula. Quando ergo Copula ponitur absolute, & Praedicatum Subjecto impliciter inesse,vel non inesse dicitur, tum Enunciatio dicitur Pura, Absoluta, vel de laese. QOando autem Copula assicitur modo quodam, diciturque Praedicatum inesse Subjecto certo modo , tum Enunciatio vocatur Modalis.
Quotvox est Modus 'Alius Materialis, alius Formalis. Quid es modus materialis 'Ille est, qui vel Fubjectum, vel praedicatum, vel urrumque assicit : ut, generosis Equus
Homo, quem necesse es mori, est peccator.
Quid es modusformalis 'Qui copulam immediate assicit & modifi
cat. ut, Necesse est hominem mori.
109쪽
ρs De Enunciatione. QUOTIDEM sunt modi formales Z
Vulgo quatuor numerantur: Necesse , Possibile, impossibile dc contingens: Ut, Necesse est hominem mori. PQybile est adolescentem mori. Impossibile est animam mori. Contingit hominem gladio occidi.
Observa. I. Quatemio hic modorum oritur ex generiae Ii differentia Entis, quandoquidem secundum Metaphyseos Ens vel actu sicque necessario in est, vel in potentia, ut ens possibile. Iterum vel nece sarium, vel contingens. Adde contrarium possibilis, τε impossibile, quod implicae In conceptu suo contradictionem. Obs i I. Alios modos, qui tamen non tam con ιam determinant, quam intellectum facilitant. Tales sunt veram, salsium, aequum, honestum probabile, credibile, fabalosum est &c. Haec enim praedicati potius vicem sustunent.quam medi copulam assicientis Observ. III Propositionem modalem iuxta Logicos vel dicto constare, vel modo. Diso constat, uuando inister- praedicatum c utrumque enim dictum adpellant σεγνικώς adverbialiter modalis affectio ponitur, It Homo necessario moritur, seu est moriens. Modo conis stat, eum Moclus diserte ponitur instar alicujus enunci
impossibile est, Deum mori, contingens est, seu contis ot adόlescentem mori.
Modalis ' Composita transformanda est in Divisam.
Hoc est, Modus in advorbium commutari debet, &
110쪽
ex propositione Modo eonstante fieri Propositio consta Dicto ; Vid. Obs III. hujus Cap.
r. Necesse est hominem mori; Mnta: Homo necessariti moritur. a. Possibile est Adolescentem mori; Die. Adolescens possibiliter moritur. Vel: Adolescens potest mori. Impossibile es Devin mentiri; Muta. Deus Impossibiliter mentitur. Rel: Deus non potest mentiri. 4. Contingit hominem esse doctum; Die. Homo contingenter e si dinus.
Est tamenhaec constructio non simplex ia Logica, sed ad variationem potius Rhetoricam incliuare videatura
MATERIALDictum fuit in Dperiori Capite, quod Modus
alius sit materialis, aliusformalis, allata utriusque definitione : jam igitur de Propositione Modali per modum materialem. Quomodo dividittir Enuntiatio simplex
x. In Necessariam si Contingentem. 2. In Apodicticam Sc Topicam.