Compendium logices, a Jo. Henrico Schellenbauero ..

발행: 1715년

분량: 271페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

91쪽

so ' De Enunciatione. . unciatio INORDINATA, sua contra naturam; cum Inferius de Superiori, Absolutum de Connotativo, vel Subjectum de Adjuncto praeclicatur. Ut, Mitinm est. Avaritia. Album est Saccha

rum.

. AMBIGUA, sive Amphibolica, quae plures gignit sensus aeque primos. Ut, Munt, Caesarem Gallos vicise Sensus esse potest, quod caesar Gallos vicerit: Vel, quod Galli Caesarem vicerint. . OBLIQUA, quae constat Subjecto,vel Praeis dicato , vel utroque obliquo. Ut, Stultorum est putare. Subditi s obtemperare. i. e. Subditus es obligatus ad obtemperadum. . TRANSPOSITA , cum Praedicatum Coinpulae praeponitur , subjectum postponitur in

Omnia vincit amor. Pro : amor es via

cens omnia.

Et prodesse volunt, & delectare Poeta.

Deus erat Verbum.

ς. RELATIVA. quae constat particulis Comparativis : Quod,id; Quantηs tantus; quanto, tanto qualis alis; et modo ira; Ubi, ibi; Quando , tunc; quia, ideo, at, . . Quod tibi vis feri, id feceris alteri.

Quanto coetnm altim est terra, tanto cogit tiones Dominioni altaeres cogitati nibus hominum.

92쪽

82 Lib. II. Tantum habet Us Lese Deus dilexit mundκm, ut Aium suum ini/ genitum daret. Qualis Rex, talis Grex. Sicut mater, flestia. EZ.r6. HYPOTHETICA, quae aliquid amrmati

vel negat , 'non categorice, rotunde, absolute pliciter, sed cum conditione: eaque vel Opta- quae ad non-Logicas spectrat. Ut, di possibile est, transeat de me calix se. Vel Dabitativa. Ut,

S peccator re pisceret, pqpisalvari. Vel Impossibili, quae aequivalet Negativae. Ut, digito Coelam tetigeris, tibi filam meam. id est , plane non dabo. talis est Ier. 31.37 7. DEFECTIVA, in qua reticetur vel Coliati Ut, Homo hasta, ficu. s. Vel extremum, nempe objectum , ut: Est transitus Domini. Exod. I g. 9. Drat, Pluit i. e. Coelum. Ecce Christus est ADM DELuui tollit peccata Mundit Aut Praedicatam e Si dives essem e Subintellige hoc vel illud facerem. Hos ego: male mulctabo scit., CEDO alias anomalias.

Eas subministrant Enunciationes.) C SALES: ubi effectus praedicatur de sua

pausa, vel causa de suo effectu. Ut, Fides est intoria. ci. Joh. c, a. Pro fides vincit.

93쪽

s 1 De Enunciatione.

1 a cincomitativa et in qua unum de alteroenunciatur in casu Redo, propter coexistentiam utriusque. Ut, Unim generatio,es alterius corruptis.

h. e. Sive Unius generatio causa est corruptionis in altero: Sive posito uno, ponitur alterum.

Dei amicitia es mundi inimicitia. 32 Dmbolica ; tum nude gnantes, in Quibus signatum Praedicatur de signo pure in Recto. Ut, Septem Vaccae suntJeptem anni. tum realiter exhibentes, in quibus res invisibilis praedicatur de signo visibili , καὶκκῆ, exhibitivo Sorganico. Ut, Panis es Corpus Christi. Vinum es Sanguis Christi. Columba est Spiritκs Sanctus. Iuber es Diabolus. 4. Ppicae. Agnus Paschalis est Chrsis. Christis est Agnus Paschalis. s.) Metaphoricae. Ut, Herodes est Vulpes. Virgo est Roso. α Hae orationes Impersectae in Perfectas sunt

transformandae.

Ostende rationem, qui taIes impersae Propostitiones corrigi queant Τ3. In Inordinatis attendendum, quodnam habeat rationem superioris, vel inferioris ; subjecti, vel aojunixi dicia transformabuntur h. m. Avaritia est Vtium. . .accharum est Albam. 2. M

94쪽

Lib. II. 83

a. Ambiguae ab ambiguitate sunt liberandae, quocun que modo. Ut, Caesar vicit Gallos. Uel rFama est, quod Casar Gallos vicerit Sce. 3. Obliqui Casus mutentur in rectos, ut et Stulti habent in more, ut putent. Subditi debent obtemperare.

4. Transposta sunt tran Sponendae, e . gr. Amor vincit omnia.

Poeta volunt ει prodesse, S delectare. Verbum est Deus. s. In Relativis inquirendum Subiectum, de quo praedicatur aliquid comparative. Ut, Tu saetas alteri id, quod tibi vis fieri. Cogitationes Dei sunt altiores cogitationibus hominum tanto , quantocietavi est altius

Terra.

Quilibet habet tantum silet, quantum nummariram posside: arca Deus dilexit mundum se, ut situm suum unigenitum daret.

Saepius commoda fit transformatio, quando Concretum in Abstractum, vel Adverbium In Nomen mutatur , vel Vocula smilitudinis additur.

Ut saualitas Regis, est Qualitas gregis. &e. s. 'potheticarum modus hiu est : Ego opto, ut calix iste a me transeat, si spossibile. Peccator salvabitur, fi resipuerit. Ego dabo tibi eentam forenos, si digito eoelum

tetigeris. r. In Defestivis Copula est supplenda, Sc Extremum suppressum exprimendum. ut: Homo es bulla. similis bullae Hic transtus est transitus Domini. Coelam tonata

pluit me festus est aenui DEI, qui tollit peccatamundi. ad Fidei es causa victoriae. : '' F a ca unius

95쪽

84 De Enuntiatione.

a. Unius generatio , habet concomitantem alterius corruptionem. Dei amieitia habet insequentem mundi inimicitiam. 3 . Feptem VaccaJunt gnumseptem annorum.

Panis est Symbolum exhibitivum Corporis chrissi columbares organon manifesativumSpiritus Sancti coluber est organon Diaboli. 4. Apnus paschalis est typus Christi. Christus es antityp- agni paschalis. cf. Herodes est milis vulpi qua astutiam. Virgo es milia rose qua statum floridum.

CANONES.I. Subjectum M Praedicatum aestimen.

tur ex natura rei , non ex situ terminorUm.

Saepe, quoad stum, Subiectum postponitur Praedicato ; sicut in Grammatica observatur non ordo Topicusfive localis, quae vox praeponatur,vel postponatur, sed ordo Syntacticus, quid cum quo construatur et ita etiam in Logica de Subjelio, , Praedicato judicandum est, ex ins tura, , mutuo terminorum reflectu. .anquam ordinariὸ, ubifluatum meritatis praevalet, evitandae connisioni,stus naturalis everti non debeat. Luz enim ordoquC. quod satis moneri nequit,est CHARACTER VERI.Luomodo autem deprehenditur αταξια, & ordinis transpois

sitio 'Nimirum et . quando Terminus ad . Terminum se habet ut Superius ad Inferiis, vel ut A junctum ad Subjectum, tum is, qui habet rationem Superioris, vel Adjuncti, est praedicatum, & is, qui habet rationem Inferioris, vel Subjecti, est Subjectum. Superiora sunt Species ad Individuum , Genus ad Speciem. Adjuncta sunt, Proprium & Accidens, in ordine ad Subjecta. Ex gr. in his:

Iob.

96쪽

Lib. II. gr

Joh. IV. 24. Spiritus est Deus. Subjectum est Deus JOh. l. v. L. Deus erat Verbum. Subjectum est

merbum.

Omnia vincit amor. Subiectum est Amor. Σ. Quando Termini se respiciunt, ut Disserentia Sc D aeies Donitio Sc Donitum, Diviso SDivisum, Adjunctum, di Adjunctum, tum ratio praedicationis est arbitraria, MPotest utrumq; esse Praedicatum, vel Subjectum,pro divexsa intentione. Ut, Homo es animal rationale. Peccatum est Originale N Actuale. Album est dulce. . Quando Termini se respiciunt dissentanee , parister arbitrarium est, hoc vel illud Praedicati aut Subiecti loco ponatur e attendendo tamen naturam in se, id quod alias Inferius vel Subjectum , habet rationem Subjecti. EX.gr. idem est, sive dicas, Petrus non es Lapi, . Sive Lapis non o Petrus. Quia tamen Lapis in se est terminus Geaericus, MPetrus Individuum ; ideo fecundum hoc naturalius dieiis eur : Petrus non est Lapis. Et sic etiam: Petrus non est doctu .

II. Copula arficit partes . non partem. ἰ

Copula est vel Principalis , quae Subjectum& Praedicatum conjungit, Vel nimis principalis, quae tantum Subjectum vel Praedicatum assicit. Ut,

Deus, qui est invi sibilis ,est Creator Mandi, qui est risibilis.

Primum Est pertinet ad Sub tectum ; Tertium ad Praeis dicatum. Medium tantiam habet vivi copulandi Subje ctum cum Praedicato ; quou patet , ii simpliciter ita

Deus invisibilis est Creator mundi miisibilis.

97쪽

s6 De Enunciatione.

Copula aliquando a Praedicato distinguitur, &dicitur Est Tertii Adjecti. Ut, Homo es Animal. Aliquando Praedicato implicatur , & dicitur Est Secundi Adjecti. Utrmmo est id est, est Existens. Ego sum id est , sum eκistens) ante' quam Abraham erat. Joh. VIII.

Pastor est id est, est existens in te Io. Homo sapit, id est , Homo es sapiens e resolvendo verbum in KST cum AdjectiUO.

quando ergb Praedicatum restiun 8c principale hverbo Elidistinguitur, tum sumitur συνδυαςμως, Sub stantive de Copulati e ; quando autem Braeciicatum re num strat non distinguitur , tum sumitur υπαρκτμος

Sc pro Exigit, involvens αδ υ combinativum.

IV. Copula quandoque sumitur empha tice. Ut: Regnum Dei non est cibus es potus.

Rom. XIV. V. 37. ,

id est, non con sistit in cibo & potu. CAPUT IL

SUPPOSITIONE, STATU,

ET AMPLIATIONE. TANQUAM

TIONIS.

98쪽

quid accidit Subjecti se Praedicato in Oratione vocali Τ

SUPPOSITIO. STATUS, EI

Quid es Suppositio 8Suppositio est acceptio vocis in oratimne positae pro aliquo Ut, Homo est bis3llabam.

Homo est Species. mmo es animal.

Suppostio dicitur quasi positio sub aliquo, vel pro

aliquo. Estque positio vocis loco conceptus, ad eum conceptum significandum.

uoluplex es Suppositio 'Suppositio alia est Materialis , alia Formalis.

Ouae est Suppositio Materialis 'Acceptio vocis pro seipsa literis vel Syllabis constante. Ut, Mus est Dilaba. Quae est Suppuitio Formalis 'Acceptio vocis pro suo significatu, quem naturaliter, M ulu Gentium debebat exprimere; Ut,

Mus est Animal. OBSERVA. I. Vocis cujusvis duae sunt quasi partes: Prima & interna densatat conceptUm memtis, veluti nucleum, qui cortice vocis ipsum signiri-F cautas

sDi iii Oo by Cooste

99쪽

De Enunciatione.

cantis continetur. Altera literis & syllabis , reditoque eorundemsis &sono constat, & Grammatice consideratur. V.G. Vocem ΗΟΜΟ fi quis audiat, confestim cogitatio. ne fertur in animal λογικὸν : 8c hic est conceptus forma. Iis. Alius forte confiderat, quod sit vota bidyllaba , con- suis vocabulo humus, Sc. A hic est conceptus materialis.

Seboia stici ad determinandum conceptum materialem particula, b, aιii articulo Graeco, TO, utuntur.

II. Suppositio Formalis dividitur in Simpiscem di Personalem.

Quid est SIPPOSITIO Simplex 'Suppositio Simplex e acceptio Vocis pro

natura communi ut communi, M per ah stramonem a rationibus individ antibus se juncta; Cuius abstractionis & Praecisionis iudiacium manifestum est, si termini technici, Gentis, Species, addantur. Ut si dicas: Animal est Genus. Homo est vectes.

Animal Scimmo accipiuntur simpliciter, Se ut natura quaedam communis , quae in nullo individuo existit ve

Neq; enim, quia Homo est. Species, rectE dico, E. Petrua est Species, quia est Homo. Petrus quidem Homo est, sed Jingularis, Se HIC HOMO, non Homo, quatenus voX Homo designat conceptum a ratione isdividuante decerptum ti abstractum,ac virtualiter omnia individua compleXum. Quid

100쪽

89- Lib. II. divid PE RSO NALIS' Persnalis est acceptio vocis pro naturLUraatenus a parte rei in Individuis reperi. mT. Ut, Homo est Animal; Possum enim descendere ad hominis inferiora , di dicere e Petrine δε animal. Paulus es Animal &c.

Vicitur Personalis Synecdochich , quia per perforamnici intelligitur quodvis Individuum.

uomodoSuppositio Personalis disiditur ea. In Distributivam, Disjunctivam M GL

Iectivam. I. Distributiva es. Acceptio vocis pro omnibus suis inferioribus distributive , Vel seorsim enumexandis , dicitur etiam Copulativa, ut Homo es Anima Possum enim subsumere: Petrus es homo. Paulus es homo. Maria es homo &c.

Unde hic Descensus vulgh vocatur Distributivus vel Co-pκIativus: tum μ)complest, quando Terminus accipitur pro Singulis generum , hoc est, non tantum pro Speciebus, sed etiam pro In dividuis. Sic animal sumi tur prinHomine Sc Bruto immediate , mediath vero etiam prohoe Stillo homine; tum sab incomplete, quando accipitur pro Generibus singulor- , id est, pro Speciebus, non pro Individuis. Ρrius Germanich e Xponitur per Alterum per Ultriin . Omne animal fuit in arca Noa.

SEARCH

MENU NAVIGATION