장음표시 사용
141쪽
a. apuae est Enunciatio Conditionalis 'In qua plures, Enunciationes cohaerent
per Conjunctionem 'bs, ns, ut, Si 'Petrus
credit, sis tur. .a .i id est: Petrus salvatur, Si
Petrus credit. . ' 'Si Christus resurreκit, etiam nostra corpora resil ent. aest, Corpora nostra Iresurgent, , vel pul 'ρ eo Muod Christus resurrexit. Item: Nisi quis renatus tuerit ex aqua & Spiritu, non intrabit regnum caeloriam. Nemo intrabit in Regnum Ccelorum, Nisi renatus. Potest etiam alio modo fieri; prout ratio cuique uictitat v. g. per Oportet, non aliter Sc. Oportet renatum esse , qui velit 4ntrare regnum caelorum: Non alius, quam Tenatus intrabit. Qui non renatus est, non intrabit: leue nrenatus non intrabit dic. . . . .
a. est Enunciario Disjunctiva rIn qua plures Enunciationes cohaerent
per Conjunctionem Disjunctivam, vel
ut, Rc. ubi vel de eodem subiecto diσersa praedicata sub disiunctione enunciantur. ex. gr. Petrus est aut doctus, aut indoctus i. e. Petrus est doctus , .posito quod Petrus non sit indoctus Sc vi-
Vel de diversis subiectis idem Praedicatum. ut: Aut ales, aut nox existit: h. e. Dies existit , posito quod Mox non existat. Sericissim. θ
3. est Enuneiatio Copulativa 'In qua plures Enunciationes cohaerent
per Conjunctionem, es, ars &c. Ut,
142쪽
F: homo S brutum est Anima id est. Homo est animal. Et
Nox ει Amor, vi uru ue nihil moderabile sua-
id est: Nox nihil moderabile suadet. Et . - Amor nihil moderabile luadet. D. Vinum nihil modestabile suadet. . Huc etiam referri potest Enunciatio ', Ἀ--:y. RELATIVA, in qua plures Enunciationes cohaeis rene per Coniunctiones Relativas. Ut, Sic DEus dilexit mundum, ut Filium Uuum unigenitum daret. Continet has propositiones: Deus dilexit mungum Dosae dedit Filium suum unirenitam. ILLATIVA, Si quam cum Vulao ad Evonstitis adduximus ) Reduplicativa. Quando Enunciationi principali, aliqua miniis Principalis jungitur per particulam Causalem implieitam : Quia, Qua, Quyniam. ex. gr. Pro volitio Composita. . Beati mundi corde, quia videbunt DEuna et resolvi pori
test in has Simplices: Mundi eorti sunt Beati. Quio mundi corde videbunt Deum. Homo, qua animal, sentit. in has: Homo sentit. Quia) homo est animal. Drus dedit Filium suum, ut in eum credentes vi
in has: DEtis dedidi Filium suum. Credentes in Filium Dei vivunt. L DISCRETIUA ad quam etiam referri posset Εκ-ceptiva quando Enunciatio Εnunciationi iungitur perparticulas discretivas, Sed, At, Alias, ns, adversativὸj tum SQ eX. gr. 'Non formosus errat, sed erat iacundus. v yG
143쪽
Impius ut gramen, at justus ceu Palma vir
Floret hic aeternum; tempore at ille brevi.
CUI BONO hae discuntur V docentur Zru distri4 QUICQUID in propositione virtuali
ter continetur, elarmmis prolatum verbis dignoscatur, atque stafallaciis, S captiunculis rima ob
i En rationem generatim l omnis Confusio nocet om-eio Logices, & intellectui humanor Inde errori Sed conis fusonem eum errore nasci necesse est, quamdiu Veritatestat implexae non evolvuntar.
I. Aliud est Enunciatio Conditionalis, Copulativa, Disjunctiva &c. Aliud Enunciatio de Subjecto, Vel Praedicato, vel utroque Conditionali, Copulativo , Disjunctivo Scc. Sic non sunt sermaliter Conditionales, Copulativae, & Disjunctivari omnis homo , fi poenitentiam egerit , veniam impetrabit. Duo U Tria sunt quinque. omne peccatum est originale, vel
actuale.. Ratio est, quia conditio, Conjunctio, Sc Disiunctio, eOPULΑΜ quan animam Propositionis, debet affice islle, non extrema, Subjectum, aut Pradicatum
ll. Assimulo M Negatio Hypothetic
144쪽
Lib. II. aras earum desumi debet non ab extremorum babitu ,sed assectione ipsius Copulae.
V. g. Si Petrus non resipiscit, non salvatur. Negativa est . Ratio , quia aequipollet huic: Petrus impoenitens Nonsalvatur. Affirmativa e contrario est haec: Non, si Petrus non resipiscit, non salvatur. aequipollet enim huic, Petrus, etsi impoenitens, es salvandus.
Ill. Conditionalis nihil ponit in esse.
H. E. Conditionalis nihil affirmat, & negat. Puta qua antecedens, at bene qua conseqηens.
. g. Si asinus volat, habet ais, non assirmatur quidem antecedens asinum volare: Hoc tamen innuituri volaret, habiturum alas.
Obiter vero notandum : quaedam conditionate proponi posse, non quod in dubium vocetur anteis cedens ; sed ut tanto magis adpareat Gasdem necessitas. v. g. Si DEUS non eui Odit urbem, frustra vigilis ven
iant. Antecedens non est dubium, nedum imis pq ile : Sed haec conditionalis vehementius inseri necessitatem antecedentis.
IV. Conditio Φmpossibilis aequipollet absolutae neganti. materialiter ) Ut,
Si Diabolus resipiscit salvatur. Idem est aer Diabolus non salvatur. Quia) Diabolas non relipiscit. V. Veritas propositionis Conditionalis pendet ex Veritate totius. Potest enim & Antecedens, S consequens esse falsum, Conditionali vera, Ut,
145쪽
De Fnunciatione. . Si minus volat, habet pennas.
VI. Veritas Copulativae pendet ex Veritate Omnium partium. Hoc est, non suffi- Cit, unamaberamve partem convenire Sub jecto, sed oportet, ut OMNES eidem convenianiant. Sic fallit sta - Et dives est uvis, & benignus. VII. Veritas Dis junctivae pendet ex veritate Unius patriS, Ut, Aut side just eamur, aut bonis operibus.
AFFECTIONIBUS ENUNCIATIONUM. IN SPECIE
DE OPPOSITIONE. fiunt Assectiones Enunciatio
oppositio , Subalternatio, Converso, Consecutio D AEquipollentia. OBSERVATIO GgNERALIS.
Considerandum est, Affectiones has diversisdinis esse t Oppostrio usum habet praesertim in deductione ad absurdηm , magno pertinacium framo, qui temere liquid assirmant, vel negant: Oggerendo illis stringentissimum illud iERGO OPPOS1TuΜ DEBET ESSE VERUM
146쪽
Adde: quod contraria juxta seposita magis elu.
eescant. Ita SUBALI ERNATIO luminis nonnihil accendit ad dignoscendas Veritates Εnuneiaticinum. Sed CONVERSIO , CONSECUTIO Sc AEQUI POLLENTIAsaigui, vel plane nullius sunt momenti. Etenim sciendum a) quod Logicorum Speculationu& eoolictus eb collina rint hactenus . ut in FORMA procederetur. Forma autem illa non quidem arbitraria, sed nimidim impedita est, ut, fi ad Syllogisendi modum a natura Isimo diversum, etsi iustissimum, abeatur,saeile cespitet intellectus homini S,lregularum, , tricarum eb pertinentium non semper memoris : lmo pateat aditus in varias Sophisticationes. β Ρropterea etiam factum est , ue Logici secundam, tertiam & quartam Figuram reducerent AD PRIΜΑΜ, ubi minus periaculi h fallaciis, major & apertior vis consecutionis ex situ terminorum valde naturali. Huic reductioni promovendae li Logicis inviventa sunt adminicula Conversionur, Aquipola lentiarum, Consecutionum, Literarum in Μo
dis Syllogisticis,m odorumque Diversitates. Vearum enim verti γ diffiteri nemo potest,qubdquidem ntidi Sc Figurae Syllogiliandi funda mentum habeant fere mathematicum, &subtile in nostra Ratione cdemonstrante Hissano Iaquierdo in Pharo sicientiarum prope sub finem) ut nihil sit efficacius ad eliciendam, &Veritatem, Sc Veritatis ab adversario Conseia sonem e Nihilominus qu6d obsolescat hic modus disputandi spinos . , anceps, S i editus, sequentes sunt prudentum nostri seculi
r. Quia petulantis est Sophistae per anfractus.& tenebras Modoram obscuriorum abire , cum
147쪽
APERTE, &in prima Figura simplicissime loqui
possit. Hinc talis non audiendus. a. Moraliter impossibile est, ut is, qui tales spinas, & eo pertinentes regulas non semper EX ercet , Sophistarum, talia cadentium, insidias evitet. 3. Romano Catholici inprimis abutuntur istis tricis, S neglectis realibus, confundere his anse/ hus colloquentes student. Unde . Integrae nati'nes, Anglicana imprimis Eccleua, odio habet ejusmodi laqueos, proscris piis hisce artificiosis, & operosis nugis, ct sanetis discursuum eafacilitate, quae proposito MEDio ter
mino, smplicissime Consequentiam nerui. Quod
optimum ls. Idcirco, si aboleatur subtilior illa disputandi ratio, concidet integra fere Machina paga- ne illius Logicae, quam magno cum, & Veritatis,& temporis dispendio tractatam fuisse prudentes, piique viri conqueruntur. Plus dicam: In Logicis nugis innutriti, si resipiscant, cum dolore confitentur; queis piaculo & pudori est, vel scripto, vel ore, alienum a simplicitate disserendi modum ulterius, ne Pedantismi notam iustissimam incurrant) moderno stylo adhibere.
Quid es Oppositis 'oppositio est Amrmatio; M Negatio ejus. dem praedicati, de eodem subjecto, ut,
Petrus es doctus. Petrus non est doctu
148쪽
Quotvox est Oppositis e Triplex : Contraria, Subcontraria, MContradictoria rQuod sequenti Versu complexa est Anti.
quitas Sunt Contraria AvΕ; sed Sub-Contraria flO;- Amor, S Joci Contradictoria Iemper.
i. Euae est inpositio Contraria tInter duas Universales. Ur,
A. Omnis equus e s quadrupes. E. Nullus equus 6t quadrΗpes. a. Qua est Oppositio Sub- contraria
Inter duas Particulares Util. Quoddam aximal es bipes. O. Quoddam antinae non es bipes. 3. Qua es oppositio Contradictoria 'inter Universalem M particularem , ut M inter duas singUlareS. Vt,
A. Omnis eredens fiatυatur. o. Non omnis credens salvatur. E. Nullos bomo est doctus I. Quidam homo est douns. Petrus salvatur. Petrus nou salvatnr. Schema
149쪽
Schema oppositionis. O. homo es bipes. Contrariae N. bomo est bipes. Qi homo est bipes. Subcontrariae. Q. bomo non est bipes
I. Oppositio fiat secUndum IDEM , AD
IDEM, EODEM MODO , & EODEΜ TEMPORE. Haec Regula magnae est utilitatis. Dicitur x. Secundum idem , τε ἀυτ.. Ut
sint fidem in utraque Enunciatione termini. Sic non sunt opposita: Bona opera sunt necessaria ad salutem. Bona opera sunt perniciosa ad siluim,quod falsum; debuisset vero dici: Bona opera non sani necessaria ad salutem.
150쪽
Lib. II. Id quod verum est in Articulo Dinjicationis.
Ex hoc patet,Subcontrariam non esse veram Speciem oppositionis , Quia vel non servatur idem Subjectum. ut, Quidam homo Petrus est doctus. Quidam homo Davus) non est doctus. Uel, si idem maneat Subiectum, hoc sensu et
Quidam homo Petrus) est doctus.. Quidam Homo Petrus non est doctus .
tunc ad contradictoriam refertur.
a. Ad idem, πρου σύ ti υτο, id est, respectu ejusdem tertii, partis, naturae dic. Sic non sunt Opposita: Latro fuit in Paradiso liqua animam. Latro non fuit in Paradiso qua Corpus.)3. Eodem modo, ωσαύτως, non aliter atque aliater. Sic non sunt oppolita:
Christus est nobiscum invigibiliter. Christus non est nobiscum huiφbiliter. o. Eodem tempore, non diverso. Sic non sunt Ppposita :Salomo fuit pius in aetate juvenilio Salomo non fuit pius sin aetate virili.
II. Contrariarum un, existente vera, altera necessario est falsa. Ut, Si vera in haec: Ommis homo es dollus.
Falsa erit haec: Nullus homo est doctus. Sed non viceversa, Contrariarum uni existente salissa, altera necessario est vera ', quia Cont=ariae Enuneia-tiρnes posu;it Duι ese fabae, in materia scit. contingenii) nunquavi autem fretii Cerae, nec in materia necessatallite in contingenti: qui Cauon magni u&ε est.