장음표시 사용
151쪽
III. Ex veritate vel falsitate unius Cori- tradictoriae, infertur falsitas, vel veritas alterius. Ut, Si vera est haec:
Omaee vinum calefacit. Falsa erit haec: Quoddam vinum non calefacit. Ε . si falsa est haec : Quoddam tiram non ces facit ; Vera erit haec: Omne sinum calefacit. Contradictoria enim nec si ut vera, nec simul salsa sile
pessunt, uti quidem de Contrariis modo dictum. Quapropter pervicacibus hic bolus obtruditur, uti supra monitum in Observatione generali.
. t V. Exponi bilibus non expositis pericu-
Iose contradici r. Rationem adduximus Quaest. IV. p. IX. Sic periculose contradicitur ex. gr. Exclusivae. Nam negatio potest cadere mel super Signum tantum , vel super Signum S Dictum. Super Signum tantUm, quando Di-Bκm supponitur pro Vero. Super Utrumque , quando Dictum venit in controversiam.
Dabimus Exemplum .: Si duo Pontificii disputent, an solus Ρapa sit infallibilis ; Ille, qui contras icit: non solus Papa est infallibilisi, non negat dictum, vel quod Papa fit infallibilis; de hoc enim inter utrunmue conisvonit. Sed negat senum tantum , quod non solus Papa se infallibilis, quia sentit,praeter Papam etiam Concilium ei, infallibile. At fi Orthodoxus contradicat, quasi laqueo constringetur, vel lova expositione opus hibe-hit super sensum suae Contradictoriae , quod Negatio cadat super signum & dictum. h. m. Ρapa non est in- fallibilis , ne dum solus. cautius ergo contradicitur expositis.
152쪽
Quid est Subalternatis e . . Substernatio est consensus Enunciatis num sese includentium.
Includens dicitur Subalternam et Inclusa Sabaolternata. Nimirum A. includit I. & Ε. inclu
Quid hoe sibi vult ' Asperi termini Sc horrentes . Seilicet sensus. qsti stroposiυqns uni'ersales includunt Particulares, sive amrment, sise negent.' Si' enim A omnis homo animaria habet: Ugo ες I. quidam Homo v. g. Petrus. Si Ε. nudus ho-δ est albor ; Ergo O. nec quidam ν. g. nec Indus, nec Marsccamus, neque ullus
I. VERITAS Subalternantis inseri veri
tatem Subalternatae; non vice VerSa.
Hoc est Non licet argumentari h particulari ad uni. vereale a quodam ad O ΜΝΕ, sicut licet ab universabad particulare : sic rectb infero: . ...
A. Omnis homo est ortalia. Ergo Ι. Quidam remo est rastrissis. . ,
153쪽
Ε. Nulla planta sentit. Ergo O. Quadam planta non sentit. At non sequitur :I. Qui a m Canis est Henaticas. Ergo A. omnis Canis est Venaticae . O. Quoddam animal non ι' onus. E. E. Nullum animal es a us,
II. Econtra FALSITAS Subalternatae infert falsitatem SubalternantiS ; non vice
versa. . - . Hoc est: Si particu are est fasum, etiam. erit universaee, at lieet universale sit falsum, particulare tamen verum esse potest. v
Ergo etiam hoc, A. omnis homo es arbor.. . 'O. Quidam homo non est doctus. Hoc verum est, at non sequitur: Ergo E. Nullas homo est dotas. - . .
t L Substernata assimans non insere Subalternatam negantem; se vicis .
Ηoe est: Δ particulari ad parti Iare non valet Conis sequentia E. g.
Quidam equus est neeessarias ad equitandam. E. Y Quidam Raui non es necessarias ad equi M-
Quidam homo non est iustas. E. O . Quidam homo est justus. D is . i
' Haec omnia, quae proposita sunt, eastis pro morbus haberi non debent. Ulut eam lavia videantur O'-
154쪽
ribus Logicae, certum tamen est, millies invita communi contra has Regulas peccari. Mathematicis solenne est tritissma substernere kiblimioribus, ne peccetur conistra Oriuinem & rationem et Cur non 8c Logico eam Μ thocium sequi liceat ξ
A. Omnis homo est animal. Subalter- E. Nullus homo ψ nantes. lapio.
. Quidam homo es animaI. subaltem O. Quidam homo natae. non est Iapis.
Opus esset, ut iam ageremus de CommMoῶNE, CONSECurioNE S AEQuipoLLENTIA Uerum enimvero capit. X. hujus libri observavimus, tale. ingenii sive carnificinas, sive ineptias nihil facere ad rhombum indagradan proponenda Veritatis. qui Scopus Logices est:
155쪽
Nihilominus, eum in Orbe Erudito quaedam sciri debeant, ut exprobrarι aliis possint, aliqcias subjungere placet quaestiones, ne sine causa prinscribere nugas, subtiles quidem, sed otiosas, &in tanta rerum necessariarumCopia minas fruun*as
Est regulatis permutatio Subjecti se Praedicati. Quotvlex est 'Duplex: Simplex se per Accidens. Quae est Conversio Simplex Z Quae permutat Subjectum Ccim Pra dicato salva veritate , Vel in E. M E. h. e.
duabus propositionibus universaliter negantibus. V. DE. Nulla Creatura est asema; ScS: Nullum aeternum es Creatura.
Vel in I. & I. h. e duabus particulariter of ma
tibηs. U. g. L Quoddam animal rationale. I Quoddam rationale est animal. Hic ergo, ut vides, manet & Qualitas,& Quantitas.
Quid es Converso per Aceldens y Nae permutat Subjectum cum Praedicato silva veritate . Hel in A. M l. h. e.
Una universaliter, alterά particulariter, affirmante. V. g. A.' omne Sacebarum est dulce. I. Quoddam dulce est Saccbarum
156쪽
Ε Nulla talpa est viJens. Et O. Quoddam videns non est talpa
Hῖe manente Qualitate, variat Quantitas. Haec ex fontibus prιmis poterant derivari , sed quIa Ingenium non patitur , nec politioris seculi
Tyro reis ingenium non patitur , nec politioris seculi mores, ut in hoc Ludo Regio Scach. tempus teramus transmitti haec silentio par est. Fontes tamen ipsos euim*lcere vacat, legat Cap. seq. Classem II.
Quid est Consecutio stEst Consensius inter propositionem iram
vat. Illa Syncategoremare notatur, haec secus.
II. Terminus insultus ille est qui No NON praefixum habet, ut Non-lvis , non iustus. h. e. innuens reliqua omnia forte, fluctuante sic intellectu. III. Causa dissensus 8c consensus .s e 8c non Ese. Eni Propositiones: μQuid mi nomo non est justus. , 'Quidam homo est non ustus.
NON EST eam qu/lit tem : ita poserior .ssirmat Negationem Iustitiae, quM termino positivo poterat exprimi.
- QUID EST AEQUIPOLLEAmA Est consensus Enunciationum oppositarum interveniente particula NON ex al
v. gr. Omnes curans, quae sua lane. Mino non curat, quae sua sunt, ..
157쪽
3 g De Enunciatione. Observa L .aequipollentias proprie ad Rhetoricam pertinere, quae diversis phrasibus utatur .aasque ornate variat.
II. Certum est, amam expresionem clarius sonare, quam alteram, ut commodum sit, eas inter se permutari. . III. In Logicis aequipollentiarum ratio habetur, ut si Modus Syllogismi variandus sit, vel explicandas . citra metum erroris hoc in negotio versemur; cum utique intersit veritatem se 1-tium, ne diversas dictiones pro iisdem S vici maccipiant. . Scire opus est v. g. quae sit differentia in ex has propositiones: omnis rosa non floret. Nulla rosa floret. Nulla non rosa floret. Massa rosa non floret Rc.
Ceterum non gravabimur umquipollentiarum cata.. Deum hac annectere, praemissa observati9ue, quod partieula Non destruat, quicquid post se invenit et nimirum& quotitarem, εα qualitatem. Ρος sta autem Signo cantitatis, quantitatem Enunciationis intaseam relin.
158쪽
Lineola transversa-indicat, inter Signum Sc Negati nem poni Subjectum. EX gr. Omnis domo est animal. Non quidam-homo non est anima Alias versibus includuntur hoc modor Non omnis, Quidam non : Omnis-non, quasi NuIulus: Nonnullus Quidam : Sed Nullus non, valet Omnis. Nun Quidam , Nullus et Non auidam-non valet Oomnis: Non alter, Neuter: Nauter-non praestat uterque.
UNIVERSALIUM, ET PARTI- CULARIUM,
AFFIRMATIVARuM ET NEGATIVARUNQuemadmodum Logica eum in finem Inventa est, ut intellectus ad regniarem, & exactam cognitionem perducatur: ita non lassicit, si propositionum nomenclationes variaeque ela fies me moriae imprimantur. Muniri debet fragilis inque errorem proclivis ratio aliquibus Regulis &observationibus, quas si pensihabeat, multas doceptionum insidias evitare possit. Eapropter insequentibus nonnulla proponentur,quae aliunde partim excerpta, partim aucta & immutata, discipulis saga ribus auxilio sortasse non exiguo eruat aa judiciam reste formandum.
159쪽
OBSERVATIO I. Distingui debet Urii-
versalitatis Species duplex, quarum Una Age raphysica, altera Moralis vocari potiet
METAPH SICA est , quando termini sic cohaerent, ut nulla unquam nascatur, nascique uti in contrarium exceptio. Sic omnis homo es ra-- tionalis, Omnis flesia lucet. Haec tam vera sunt, ut nulla ne suspicio quidem fa , aut cassis e repti suboriri queat. MORALIS est, quando u Iarimὰm vera sunt, quae dicuntur, nec ius rari, exceptionem admittunt. v. g. Ρaulus ait Tit. I. V. Id.
Cretenses semper sunt mendaces, malae bestia,Wπ- tres ignavi : Omnes sua quaerunt, non G, qua Iesu Christi. Phil. II. U. 21.
Ita Norvius: Omnibus hoe vitiam 's cantoribus, im er amicos , ut nunquam inducant animum cantare rO-gati, Irius nunquam de stant.
Haec nituntur distinione vulgata Certitudinis Morm Iis, & Evidentia. Μoralis iterum gradum variat, & eirisca mores hominum temporumque, circa eventus 8c testuanonia plerumque occupatur eum in modum, ut res attinter esse post. illa, quae evidentiae seu Μetaphvsica est, ex natura terminorum stulentialiter, vel causaliter re-λicientium resultat. . ' 'Par est autem haee attendi, ne, quae Universanter. Pronunciantur, eiusdem generis esse nonnemo eκistimet. Caeterum magna viS est,oc auctoritas Universalitatis Μoralis in Rhetorica, magis uam in SchsIί Logicorum
160쪽
II. Universiliter aliqua M vere pronunciantur, quae de generibus gulorum, non de singulis generum intelligenda sunt : Sive ita, Ut quaedam tacide excipiantur sed exi-
ωι momenti. V. G. Paulus dicit, se ΟΜNIA OMNIBUS Iuriis esse. 1. Cor. IX. 22. Pharisaei ciecimabant OMNE Olari Luc. XI.42.
III Dantur Propositiones Universales, qu se futurae sunt,nisi praedicatum mente adplicetur etiam Subjecto, per id refrin
E. G. Omnes homines sunt justi per meritum Jesu Christi, est propositio falsa : nisi sic e feras : Omnes homines justi, non fiant justi, nisi per meritum Jesu Chiisti, quod
Ita I. Cor. XV. 22. Paululdait: Quemadmodum omnes . moriuntur in Adamo, ita omnes vivificabuntur in Christo. Sic explica : Quemadmodum. omnes, qui moriuntur, non moriuntur. nisi in Adamo i ita qui vivificantur, non vivistrantur, nisi per Christum. Atilis hoc assertum κἀτα ποδα sumptum contradiceret aliis luis cis Scripturae,ec Analogiae fidei.
IV. Inde ita Propossitiones, pro ratione materiae, vel ad univcrsale.. vel partu lares reserti debent.