Compendium logices, a Jo. Henrico Schellenbauero ..

181쪽

, De Syllogismo. Qua est Tertia Figura '

In qua Medius Terminus bis subiicitur.

Quot sunt Modi Secunda FigurarΕtiam Quatuor:

co. Secunda. quot Dat Modi Tertia Figare r

182쪽

Lib. III.

In his modis observetur, quod quilibet habeat tres vocales, quarum Prima Majoris , Secunda uinoris , Tertia Conclusionis Qualitatem, diuuantitatem significat. ex. gr. tria A. in bAr-b ArA indicant tres Propositiones Universales

Amrmativas. Poreb tres isti Termini, 8c tres Propositiones fingularum Figurarum adhuc dilucidi iis proponi poliunt in Figura Trianguli, h. m.

In Prima Figura.

Medius.

183쪽

De Syllogismo. In Secunda Figura:

Medius.

184쪽

In Tertia Figura.

Ostendi ergb Tironi in hoe triangulo positant ἔ.Tres Termini. 2. Tres Propo tiones. 3. ordo, H Iocatio Ter

minorum.

In PRIMA 'ura Propositio Μaior fit, procedendo a Medio ad Majsrem ; Μii or Propositio, a Minore ad Medium. In SECUNDA Rigura procede, a Majore ad Medium, S hahebis Majorem Propositionem. Deinde li Minora ad Medium, & habebis Minorem Propositionem. In TERTIA Figura procede 1 Medio ad Majorem, cerit Maior Propositio ; Deinde pariter a Medio ad si, Norem, & hunc erit minor Propositio. Da Exempla Prima Figurae stiBM Omnis Vrtus est expetenda. bA Omnis Iustitia est virtus. E.

rA Omnis Iustitia est expet M.

185쪽

CΕ Nulla Substantia est accidens. IA Omnis homo est Substantia. E. AE.nt Nullus homo est accidens. DA Omne turpe est fugiendum. xl Quadam voluptas est turpis. g. I Quadam voluptas est fugienda. FS Nullum vitium est sectandum. τI Quadam voluptas est vitium. E. o. Quaedam voluptas non est Sectanti. Haec figura PRIMA Iucidisssima est,ia quae proximε

ad naturam hominis accedit, quae amat medii termini fi-tum,neXumque in oculoS mentis incurrentem.Reliquae figurae sunt a ruflores, A nexum probationis non tithil occultant. Qua occultatione cum immemor Regularum

facilis decipiatur , par est, ut hae latebra deceptionum, quantum pote, fugiantur.

Da Exempla Secunda Figura.

CΕs Nulla Pertinaeia est virtus. A Omnis Constantia es virtus. Ε.AE Nulla Constantia ' Pertinacia. CAm Omnis Linea est dis bilis. Es Nullum punctum est diviyiis. E. trΕs Nullum punctum est linea. FEs Nullum Corpus es immateriale. ii Quadam Substantia est immaterialis. E. tio Quadam Substantia non est Corpus.

B L Omnis eredens salvatur. roc quidam homo non salvatur. E. o Quidam homo non est credens.

Da Exempla Tertia Figura. DA Omnis Christianus frit Deo. YAp Omnis Christianus est homo. E. tI Quidam homo scit Deo.

186쪽

FE Nulla vocatio honesta est repudianda. 1Ap Omnis vocatio honesta est molesta. E. ton Quoddam molasum non es repudiandum. Dis Quidam homo est doctus. Am Omnis homo est rationalis. P. Is Quoddam rationale est doctum. DAt Omnis Ordinatio Dei ' bona. Is Quadam ordinatio Dei depravatar. E. I. Quoddam depravatum es bonum. BOe Quoddam aseum non est talae. Ar Omne assum est coloratum. Ε.do Quoddam coloratum non est dulae. FE Nusti spoerita est silendum. xls Quidam hypocrita blande salatas. E. Cn Cuidam blande salutanti non est Mendam.

CAPUT III.

PRINCIPIIS SYLLOGISMI DL

RECTIVIS.

Quodnam es Fundamentum Sysiogisticum rDictum de omni v Nullo. r. Quid vocas Di tam de omni PQuando Praedicatum ita affirmatur de

Subjecto, ut sub hoc nihil possit subsumi, de quo non itidem Praedicatum affirmari

st necesse. Omne Animal movetur. Omnis homo est Ani ι. Ergo Omnis Homo movetur.

187쪽

ε6s De Syllogismo.

Quid Vocas Dictum de nusio '

Quando Praedicatum ita negatur de Subjecto, ut nihil sub hoc possit subsumi, de quo non itidem Praedicatum negari sit

necesse. Ut, Nullum Animal est Lapis.

Omnis Homo est Animal. Nullus Homo eis Lapis. EsERv. Dictum de OMNi, & de Nuito est fundamentum omnis affirmationis & negationis, 1altim in prima Figura, & naturali modo ratiocinandi : ut vel conjungantur Ideae assirmando, vel segregentηr negando. Hoc videmus in superioribus duobus Exemplis,& infinitis aliis. v. g. Quotio est , '& fortε nonnemini probandum. ' Quod OMNis homo MOVEATUR.

Habeo HOMINEM, habeo ΜοTuΜ. Idea Morus d het praedicaai de homine. Quo pacto ' Inveniendus teris minus aliquis tertius, ta Idea, quae mani ege,& irrefragabiliter connectatur cum Idea Motus ; sic tamen, ut illa Idea tertia commercium quoque habeat intimum ex alio capite cum Idea mmiuis. . . Hinc nascuntur duae propositiones:

ANΙΜΑL, quod est tertia Idea clarior' MOVETUR. Tento: an OΜNE animal Θ Utique. lnde cognosco, qudd quicquid est animal, ΜOVEATUR. . Ρostmodlim observo, ait etiam Homo fit animal, di uidem necessariis, ut possim addere OΜNIS: Reperio id recth se habere, Sc n scitur Propositio. Ommis homo es animal. Quid iam facilius,quam mediante ANIMAL, Hominis Ideam, L motus in umM conciliare. Erah ΗΟΜΟ

188쪽

Lib. III.

TERTio τω ANIΜAL, quia Animal movetur, & homo est animal sunt etiam eacem inter se. Hoc est, Homo MOVET . Pariter sese habet, Vi oppositi, adplicatio Regulae de NULLO, EX. gr.

Probandum effet, qudd Homo non sit LAPIS. Quae-πo eonceptum Essentiatem completum, sub quo Homo continetur, Sc qui de homine nece Farib praedicatur: Qui con ceptus tamen manifestam habeat repugnantiam , ne in I/num compingatur cum conceptu, seu Idea LAPIDIS rualis Idea est ANIMAL. Bardus, es barbarus novit νAnimal A Lapidem toto coelo differre. Inde fluit nam turalis consecutio : Si Lapidis Idea pugnat cum Idea Animalis, & Hominis Idea est Ideae Enimalis Coaevenientissima'. Sequitur, qudd id, quod cum animali pugnat,pugnet etiam cum homine. Ex his dictis de O. Se N. fluunt Regulae quaedam fenerales, quibus Forma Syllogistica tum omnium, tum ingularum Figurarum innititur.

Quaenam sent Aegulae Syagogismorum omnibus

Figuris communes p

. I. In Syllogismo uimpliciter Uno nec plures nec pauciores debent esse Termini

quam tres. Ratio est,quoniam nonnisi duo extrema conveniunt uni Tertio probanti Esto Syllogismus. O. homo doctus est sciens. O. Rusticus est homo - Ergb . νο. Rusticus est sciens. Quaestio probanda est haec: Ruineus Ut seiens. Enimv ro Μedium, seu idea interveniens, est ΗΟΜΟ DOCVus, cui conνenit cum Idea SciENr1s. Tenta iam et An r picus cohaereat eum homine docto. Nihil sani reperies. Quando excipitur. At convenit rustico cum HOMINE.- - V L,

189쪽

Hoe nihil ad remi Nam To Homo non cohaeret ne cessario per Dictum DK ΟΜΝΙ cum sciente. Sic nihil probaretur.

valet conseqII entia Hoc vult Canon: quod de Idea Confusa licet asserere, nondum in species divisa, illud de sην-Iis speciebus amrmare non licet. Et serint hoc ipso quatuor termini: v. g n Animal non distributum, genus est, complectens in abstracto duas species.Ho-MINEM & brutum. Dic: O. Animal est,uel brutum, vel homo. O. Homo est animal. E. Ο.Homo est,uel brutam, ves homo. Quae stolida sunt ex Canone.

observa igitur, quod Praedicatum Propositio nis Ormativae Universalis semper est partic lare. Neque enim possum dicere: O. homo est omne animal. Sed: o. homo est animat: nimirum aliquod, rationale scilicet.

III. Medius Terminus non ingrediatur

Conclusionem. Ratio est, quia sic idem probaret seipsum, te eausa ingrederetur suum effectum. Lex Generalis erit: Medium eoneludere nescit. Vel Uaritis; Quia id, quod conclusionem producere debet, non potest esse pars conclusionis r alias aliquid se dium produceret. V. G. Proba : Melampum esse Canem. Conclusio haee esto: MELAΜPu5 est canis.. Medius

i. .

190쪽

Lib. III.

Μedius terminus erit, quia latrat. Haec ratio . ut causa conclusionis,non potest per naturam rei esse Conis clusio, vel aliquid Εjus. Η. m. O. Animal latrans est canis. Μelampus est animal latrans. E. Melampus est caniS.

IV. Ex purisParticularibus nihil sequitur

Intelliue Ui Forma perpetua, nunquam fallentis:Nam non semel recth concludit. V. G. Q Homo est doctus. Q. Animal est homo. Ε. Q. Animal est doctum.

V. Ex puris Negativis nihil sequitur.

Iterum VI FORMIE. Ratio est e quia Propositiones Negativaseparant Subjectum,S Predicatum a medio. Citin

ergo neutrum extremum conveniat medio, etiam Μe

dium non potest esse Causa , Cur Unum de altero a Fr- metur, vel negetur. Medium ergb alteri ad minimum emtremo clebet convenire.

Partibus ex puris siequitur nihil, atque Negatis. Nonnunquam concludit. V. G. Quicquid non femper reperitur in cerebro, illud non potest esse ordinaria sedes animae. Atqui glanduIa pinealis non reperiatur. Ac. E. Qui non credit, non salvatur. Pharisaei non credunt. E. Pharisaei non sal Wantur. Uel Qui non audit Verbum DEI, nim est ex DΕΟ.Joh. VIII. Judaei non audiunt. dcc. E. Nisi dixeris aut Propositiones UIRTuALITER assiris

mativas esse. h. m.

O. Incredulus damnatur. 'Pharisaei sunt increduli. E. Aut fallere vulgarem Regulam dicti de NULLO, saltim in FORMA) quali medius terminus necessario deinberet a malive alterutri extremorum cohaerere. Etenim non solum hoc concludit. N.SPI.