Compendium logices, a Jo. Henrico Schellenbauero ..

211쪽

De Paralogismo. 192 a. SECUNDAE Figura.

In Secunda Figura Major debet esseUniversalis, M praemissarum altera neganS.

Fallunt ergo tomnes impii a figuntur. Job assigitur. E.Job est impius. siuadam delicta puniuntur a Magistratu. Ebrietas non punitur a Magistratu. E. Ebrietas non est delictum. Aliqua aqua est gemmifera. Aliqua terra est gemmifera. E. Aliqua terra est aqua.

Sit Minor Asfirmans, Conclusio Partic

o. Mons est altus. i N. Mons es turris. N. Turris s alta. O. Credens salvatur. ἀο. Credens est homo. E. O: Homo salvatur.

Sed.annon etiam dantur Paralogismi ebea Propotiones modalest

Utique; eopse enim, quod modi simplicitatem structurae in Syllogismis convellant , iisque quaedam additamenta conceptutam commisceant, proclive est in Syrtes deceptionis incidere.

Sit e Iηm: rNecesse est hominem esse anima Contingit hominem ese doctum. Ε, contingit hominem Ule animal. COM

212쪽

conclusio mutilath illata est, ut patet ex transsor η1atione eo. homo necessario est animal. Quidam homo conting nter est doctus. g. contingenter doctus necessario es animal.

Impostibile est DEUM mentiri. Impossibile est Diabolum esse DEUM. E. Impossibile o Diabolum mentiri.

Peccat x. quaternione terminorum. t. DElis. a Menis

titur impossibiliter. 3. Diabolus. 4. ImpossibiliterDEus a. puris negativis ; hic enim sensus est. Deus non potest mentiri. Diabolus non potest esse DEUS. E. Diabolus non potes mentiri.

Da Paralogi um circa Exponisiles.

O. homo sentit. Solum rationale est homo. E. Solum rationale sentit. Peeeat in forma, quia Minor est 'virtualiter negans.stuod non est rationale, non sentit. Et sic τὸ sentit in Μaiore non distributum, in Conclusione distribuitur. Solus homo est Philosophus. Davus est homo. E. Davus est Philosophus. Peccat, quia procedit a Μaiore particulari in prima situra. Si Μodum resolvas,prodibunt quatuor termini. O. bruturi sentit. O. animaL prater hominem, est brutum. E. O. animal, praeter hominem,sentit. Et hic nor est negativa: Homo non es brutum. Filius DEI est passus. Christus, iecundum disinam naturam,s Filius DE LE. Christus secundum divinam naturam, es passus.

Sunt quinque termini I. Filius lini. a. Pastus. Christus. 4 secvncutiu divinam naturam filius UEl. s. secundum divinam naturam Passus.

213쪽

Quod melius est adulterio, illud est bonum. Atquit Scortatio melior est adulterio. E. Scortatio est bona. Fallit, quia si pro dicas Mnus malum, Maior stit falsa.

diuid de Composetis e Cedo

Exemplam fr. In H otheticis. Si Petrus est doctus, est homo.

Sed Petrus est homo. E. est doctus. Peccat ; quia ex rarmatione Consequentis,infert A mitionem Antecedenti . .

Si homo est Spiritus, est Substantia. Sed Homo non est Spiritus. L. non es sub m

Fallit, quia a remotione antecedentis instri remotionem eonsequentis.

In Disjunctivis.

Aut Deus es timendus, aut iligendas Sed Deus est diligendus. E. Non est timendus. Fallit; quia opponit consentanea.

Forte Imperfectis idem evenis, quod imperse

ra flat ZMaxime, id par erit cognoscere ex variis

exempliS. 1. INDUCTIONIS. . Pulchrum est Philippi exemplum. Athanasus fuit coelebs. Ambrosus fuit coelebs. BasIius fuit coelebs, & alii lanumerabiles. E. Omnes Episcopi fuerunt coelibes.

214쪽

Lib. UL

Nego Consequentiam , quia proferri possunt dissimilia exempla, vera & probata, ut Spiri nisi Nagianaeai Patris, Pohcratis, qui ait se octavum esse Episcopum &c. Ergo est insuscitas enumeratio.

I. EXEMPLI. Exempla iterum suppeditat Philippus Abraham recte fecit, volens immolare filam.E. Agamemnon recte fuit maritd ψblexid. Petrus occidit mentientem Ananiam. E. Licet docentibus in EeeIesia gladio ferire delia

quentes.

O si V eorum auditores in Judea coatilliin

runt facultates in commune. E. cessianis ηοη Iicet habere proprium.

Hae Argumentationes peccant, qudd procedant nos a Simili. Nam in primo, Abrahami prorofitum fiebae secundum pratceptum DEi ; Agamemnonis contra praeisceptum DEI. In altero, Ρetrus occidit verbo, Se motu Spiritus S. non gladio. In tertio. I. Ecclesia Apostolica habebat singularem causam, quae alias exspirat. a. Neaerat praeceptum, sed conlatium pro tempore perseeuotionis initum.

Ex malis moribus oriantur bonae leges. Ex bonis legibus Oritur disciplino. Ex diso lina oritur salus Reipublicae. E. Ex malis moribus oritur salus Reipubliis. Qui bene bibit, bene dormit. Qui bene dormit, non peccat. Qui non peccat, est beatus. E.

Qui blae bibit, es beatus.

215쪽

De Paralogismo.

Peccant, quia cohaerent ex Contingentibus. ut taceantur alia vitia.

Omnis homo est bipes. quoddam bipes es brutum. quoddam brηtum es Leo. E. quidam homo est Leo.

Peccat, quia omnes, praeter primam, sunt particulares.

Nullus homo est lapis. Nullus lapis est brutum. i Nullum brutum es rationale. E. Nullus homo est rationalis.

Peccat, quia formatur ex Negativis.

. DILEMMATIS. Notum cst illud Biantis. Aut uxor formosa es ducenda, aut deformis. Si formosa: erit κοινη communis. Si deformis: erit ποινὴ poena.

'Peteat.uuia r. datur tertium inter formosam, Sc de formem, nimirum, quae est mediae formae. a. formosa non statim est κων' nec deformis πο-.

Sic illud hostium Christi: Auleensius dandus est Caesari, aut Deo. Si Deo Τ non Caesari; quod est crimen laseMajestatis. Si Caesari ' non Deo; quod est sacrilegium. Respondet Christus: Et Caesari,quia ipsius Subditi estis, ae Deo, quia ipsius populus estis.

Plures Paralogi frui occurrunt infra c. I a. Iy.

216쪽

Lib. III. 19 CAPUT VIII.

SYLLOGISMO MATERIALI

diuomodo dividitur Sysiogismus ratione Materia lIn Dialecticum, M Demonstrativum.

Η1c se aperiret magnus dicendi campus, cum de Topicis, & Demonstrativis argumentis sermo deberet fieri. TOPICA sunt: quae ιυτὸ ς,&quasi loculos illata non aliam vim habent illaticiis nis, quam quae inter των πειθων, probabilium confinia consistit, dubio plane nexu, saltim incerto medii termini. Rhetorum ea est occupatio, ut ex ejusmodi locis argumententur, & incautis auribus mentibusque imponant. Unde fere ex Patria Logica deberent eliminari. Gratiam tamen habent, si recte disponantur , doceaturque, qUibus in caniis atque exemplis tam Jacris, quam profanis minime fallant, licet ab iis ceu particular1bus ad universale concludi nequeat. DEMOVSTRATIONIS απομεως) ea vis est, ut cogat a stensum indubiis, evidentibus, di claris rationibus, queis intellectus obniti non possit. -- thematicis potissim im ea debetur gloria, ut convincant: sed & Logicis, ea arte, quam Aristoteles haud inepti docuit lib. post. Analyt. METHODi autem erat talia Θας proponere , dc Instruere

217쪽

is3 De Syllogismo.

animum hominis, qua via, Sc ratione indagare veritatem, S resolvere & proponere debeat. At seinquamur vestigia vetvrum.

uia es Syyogi semus Diale cticus rQui ex principiis communibus gignit

opinionem. uid est Syaragismus Demonstrativus 'Qui ex principiis propriis gignit scien

tiam. Guae es materia circa quam versatur ΘΕΟ-' gismus Diabecticus ZQuaestio problematica. uae es materia cirιa quam versatur Syll gismus Demonstrativus tQuaestio Didascalica.

Omnis nostra cognitio discursiva pendet,vela Ratiο-Be, vel ab Auctoritate. Ratio, si procedat ex principjis communibus, gignit Opinionem. Si propriis,Scientiam. Auctoritas verti gignit Fidem. IlliuS Instrumentum. Logi cum dicitur Syllogismus Dialecticus; Istius Demonstrativus. Huius dici potest Assumptivus: neque hunc cum istis confundendum esse , cuivis consideranti Patebit ;quia Argumenta ab authoritate sumpta,sive in ariu signato, & genericis confiderentur, sive in actu exercito, Sespecifich. neque ad demonstrativum, neque ad Dialestia cum ἐυμε οδως referri possunt.

Explica mihi terminos superiorum δεμ

nitionum.

Principiis Communibus, Propriis) Propositis-ues in Syllogismo materialiter eooiderato sunt,es di-ς tur Principia. Et Principium qηidem comm

218쪽

Lib. III. 29sne dicitur Propo io, vel pronunciatum aliquod universale, quod inde ire ad omnium disciplinarum disputationes transferri potest. Vulgo vocatur Main Xima. Principi m vero proprium est proposito domestica, ad illam disciplinam spectans, ad quam spectat quaesto proposta. Sic commane principium est Posita causa ponitur effectus.' At Proprium

P sca: Ex nihilo nihil fit. Opinionem) Opinio est cognitio rei imperfectὸ

evidens, qua intellectus inclinatur propter rationem aliquam communem ad asentiendum alicui Conριψο-

ni minus srmiter, S cum formidine opposti.

Scientiam i Seientia est cognitio rei perfecte evidens, qua intellectus inclinatur ad assentiexdum alicui conclustoni propter rationem aliquam propriam, es convincratem, quaeque facit scimtem . infallibilem. Opinioni autem es Scientiae opponitur Fides, qua μος ιορέ es cognitio rei laevidens, qua intellectus inclinatur ad assentiendum alicui Conclusioni propter principium extrinsecum, sue ab auctoritate dieretis assumptam. Epqne Fides haec, divina, vel humana. Humana es habitus, quo latesiectus assentitur alicui Concluφοηi in firmiter, es cum formidine opposti, propter authoritatem dicentis fassibilem .

Huc spectant testimonia hominum fide digitorum,Scri in pta Apocrypha,Testimonium Ecclam. Concilia. Leges,Rescripta, Senatus consilia, Sententia doctorum, Obigatione, Sponsiones Ηc.

Fides Divina choe hoc est habitus, quo Intellectus ossentitur Coxclusoni alleui frmiter es t

219쪽

De Syllogismo. fallibiliter propter authoritatem Dei, fallere, V falli

nescii. Et nititur haec fides divina duobus hisce Principiis Complexis rQuicquid Deus in Scripturis, a se inspiratis testatur, illud cφrtissime, 6c infallibiliter verum est. Atqui Deus in Scripturis a se inspiratis testatur. Ex gr Christum esse Filium Dei unigenitum: Omnem credentem salvari Sc. Ergo Christus es Filius Dei Unigenitus: Omnis credens salvatur. OBSERVATIO. Quando vero Conchylones ex primo illo Principio

natura noto eliciuntur. tunc sae Conclustiones respectu eorum, quae κατ- διανο- virtualiter in iis continentur ex eis eliciuntur sunt Principia. Ut,

Qui es Filius Dei Unigenitus , ille est Patri Christus est Filius Dei in exitus. Ε,

Veritatem Majoris lumen naturae suppeditat. Veritas autem Minoris resolvitur in authoritatem testantis Dei, Mentiri nescit. Unde, quamvis ingenium Demonstra. tionis reserat, tamen quia ultima ratio, in quam resol. Vitur, Sc propter quam conclusioni fide divina creditur, est authoritas DEi, ideo ejusmodi arfumenta etiam inoter Assumptiva sunt numeranda, ut cum dico:

Qui est Creator, est Deus.

3piritus Sanctis est Creator. E. Μaior est Luminis naturae, A demonstrath posteriori nimirum ab Effectu Dei proprio ad Causam; quia ve-τb minor est de Fide, Sc resolvitur in authoritatem Dei, id testificantis, ide6 Assumptivus Syllogismus est.

220쪽

Db. III. aos ejusmodi Quorio, velut pomum Eridos, in medium projicituri sιque cum interrogatione utrimqΗe paratis Contradictoris. Ex. gr an voluptas sisvmmum bonum, ne. ne Z In quo dr fert a pilogismo Demonstrativo, qui unam tantum Contradictionis partem mit es concludit. Unde etiam dicitur Dialecticus. ξ διαλόγεοῦναι, id est, in utramque partem disputare, quod olim usitate sent ab interrogante, es respondente, hodie ab opponente, o defendente. Quaestio Didascalica. Quae alterutram tantum

Contradictionis parum assumti, eamque oαε εις λημ-

μασιν, id est, domesticis, propriis vernaculis principiis coormat: Metaphisticam cilicet, Metaph)ticis: Phucam, Posscis: Theologicam, Theologicis, sive

usus proprie inter douorem, S discipulum. Quid inservit tractationi Quaestionum 3MethodUs.

Dicitur a lat. progressus. De hae ut in genere hic agamus interest, donec Sedein propriam,&fixam nobili mino huic Instrumento inveniant Logici.

Quid est Methodus 3 Methodus est apta homogeneorum ordinatio. Homogeηω, ψογευὴ dicuntur, quae idem Substri idem Priacipium, e demqne snem Dedant. Quomodo dimiditar Methodus

In I. Syntheticam se Analyticam. 2. Universalem se Particularem. 3. Didascalicam se Elencliticam. N r r- Θε