장음표시 사용
191쪽
N. Spiritus est lapis. O. Angelus est Spiritus. E. . N. Angelus est lapis. Sed etiam hoc: Nullus Lapis est rana. Nulla arbor est lapis. Ε, , Nulla arbor est rana. Ratio est et Quoniam quaelibet Esentia de altera ρο- sessi negari. A. non est B. B. non est C. Ergb C. non est A. Sc vicissim. Interim VIS ILLATlUA est utique ridicula, si probetur per QLII1. v. g. Nulla arbor est rana. Curr quia η'n est Iapis. Inania sunt, A fumi venales, quae afferri solent: licet No Non,cadat supra Copulam, ormativam tamen effeposse Propositionein. v. g. Pnarisaei non credunt. h. e. Pharisai sunt icti , cui non credunt. Hoc enim modo omnes Negativa possent corrumpi, di in assirmativas, Sc ludibrium verti. e. g. Quoddam animal est Id, quod non est bipes.
VI. Universalibus aequipollent Singu
SinguIares enim, quia sumuntur secuntam totam suam eTtensionem, Universalescunt. Ut, Filius Maria est H-ιius UEL Gristus es Filius Maria, E. Christus est Filius
VII. Tantum sit in Conclusione, quantum fuit in Praemissis.
I. Ratione terminorum: ne ternionem eXceis dant. 2. Ratione quantitatis: ne ex particulari
inferatur Universalis. - Alias enim quaternio terminorum pullulabit. Luversum l . seuod non pracessit, ci Iusto nulla requirit.
192쪽
IIX. Conclusio sequitur partem debi
liorema Id est, quando altera Praemissarum est Parti-eviam,vel Negativa, tum etiam Conclusio debet esse Particularis et Negativa.
Ratio est in Netativa. Qubn altera Pars Conclusonis in alterutra Praemissarum a medio fuit remota, ideti dium non potest utramque Conclusionis partem,vel extremum unire. In Particulari itidem clarum est:quia fieret processus a non distributo ad disributum. ConcCanon. II. Particulare, Negans,sequitur cineluso semper. Non autem sequitur, praemissa particulari,Conclusio est particularis ; ergh etiam Praemissis existentibus Umia mersalibus, etiam Conclusio statim erit universalis ; quia Praedicatnm propositionis universalis in praemissis po- est fieri Subjectum conclusionis: uti in III. Figura. E. particulariter debet enunciari secundum Observ. can.IL
Quanam sunt Reguia Singularum Figurarum ΤΙ. In prima Figura, Major Universalis,la Minor Assirmans esto. II. In Secunda Figura Major debet em Universalis , Sc altera Praemissarum cum Conclusione Negan S. III. In tertia Figura sit Minor Assirmatas, conclusio PanicUlaris.
I. Ergo Primae Figurae sunt dκe Regulae. r. Major debet e sse Universalis.
Ratio est , qudd eius fundamentum fit dictum da ob I di de duLLO. Unde praedicatum Conclusi
193쪽
nis,flve negetur,'e assirmetur de Subjecto, debet coniungi cum medio termino IIniversaliter. E. c. Nulla res cogitans est materia. O. Spiritus est res cogitans. E. N. Spiritus est materia.
Ratio est: Quoniam aut amba partes,seu eAtrema de bent convenire uni tertio, aut alterutra. Esto igitur,Majorem Negativam esse, Minor Amrmativa necessarid erit. At Μajore A mativa, Minorem Negativam esse non lieetr quoniam Subiectum Conclusionis in Minore pro- ositione non potest coherere Medio termino NEGA-'lVE, ctim eius praedicatum in majore jam cohaeserit assirmative. Absurdum enim foret argumentari. A. est B. C. non est A. Ergo C. est B. Natura potius ita docet A. est B. C. est A. E. C. est B. Fundamentum a Distributione terminorum desumptum Tyrones non capiunt: Eapropter omisimus.
Observ. vero, probe discemendum esse MInter Propositionem Formaliter Negativam, & Ammativam de Subjecto in ito, vel negati . ex. gr.
Quicunque es non justus, ille est vituperan-
Quicunque non est justus, ille est vituperam
Utraque est a maliva. Prior de Subjecto in Laito. Altera de Subjecto negativo.s Inter Propositionem ammativam, S rara
realiter ne tivam. OX. gr. . Omnes
194쪽
Omnes divites θηt mortales. Pauci homines sunt divites. RPauci homines sunt mortales. Minor videtur esse .rmativa, cum si virtuais liter negativa; Pauci enim signincat Noa Omati.
II. Secunda Figurae sunt tres Regulae: I. Major debet hie Universalis. a. Altera praemisarum debet e Re Megans. 3. Concluso Negans.
lli. In Tertia Figura dira sunt Regulae
I. Sit minor AJrmans. a. Conclusio Parilaniaris.
I. Quae sunt eadem Uni tertio singulari se incommunicabilo illa sunt eadem in
ter se, respectu i ius tertii. Hic Canon a nonnullis habetur pro principio Syllogismorum absolute primo; nec sine ratione, cui di nos assurgimus. Videsis usum Canonis in superioribuS.ll. Ad Euporian non nisi ingenio, la exercitio pervenitur.
Frustra est, qui argumentaturus pontem a tsive calcare,sive consulere gestiat. A rtem in eo stam esse putes, ut si concluso AFFIRMATIVA sit, mente obambules scrinia rationum, donec te minum invenias,qui necessari 6t cum Idea Suhaecti, & illa Praedicati cohaereat. Si NEGATIVA:
195쪽
xys - . De Syllogismo. VAr quaere Ideam, quae ex uno Iatere cohaereat alterutri Ιdere Conclusionis, alteri secus. E. G. Pimstum est diu bile, Fia est materia. Materia enim habet hoc , ut di in puncto sit, εt dividi queat. 3Item: Luna non habetpropriam lumen, quia obscuratur ab opaco interveniente.
Heie 1 Logicis doctrina de Redactisηe, Ac Exa positione proponi solet, quam, quod oneri maingis sit ingeniis, quam commodi quid.& opis aclVeritatem conferat , extra limites hujus libelli proscribimus. Satius autem fuerit ex Auctore Artis cogit di huc aliquid traducere, quod medii universalis in loco esse possit ad inveniendum cujuslibet Syllogismi vitium , citra literarum
modorumque,sive inspectionem sive reductionem.
Annm datur auxilium aliquo quo mediante
Illi mi alicujus nuηdψ vitiam deprehendi i posset cistra nimias ambages sUtique : Neque enim operosis reducti nibus opus estiquae veritatem implicare magis, quam expedire videntur, , cu
196쪽
Cedo tale Medium lobservandum : Si Concissio non contine tur in alterutra praemi narum, vitium se pro
Medius terminus est is, qui continet In se noli tantum extrema, sed ipsam veritatem illationis. v. g. O. mancipium pastionis suae est intelix. O. Sceleratus est mancipium. E. Eccet mancipium continet sceleratum, infelicem, quae sunt extrema Conclusionis. 'pariter in Negati vis, citin altera praemissarum ormativa debeat esse, Propositio Negans continet conis
v. g. O Felix est contentus. N. Avarus est contentus. Ε.. N. Avarus est felix. Naior indicis mage, quam Propositionis indolem ha het: negativa minor propriὸ continet Conclusonein itidem negativam. Et patet confestim: quia qui non contentus es, est infelix.
HINC Regulae: I. PRiMA est: Nullus terminus in conclusione potest esse generalior, quam fuitis praemissis II. SECuNDA est e quod Medius terminus sabiim uniod vice debeat sumi universaliter. Helim has Regulas per Exempla quadam elucidari.
I. Christianorum ossicium est, non laudare illos, qui committunt scelus capitale. Sed illi, qui duello confligunt, committunt scelus capitale. M Κ.C
197쪽
Ε. Christianorum est non laudare eos , qui duello confligunt. Dubitari potest, an hic Syllogismus concludat. Hic nulla reductione opus t Inquir1tur
tantummodo, an alterutra contineat conclusouem.& aliqua sit universalis Statim videtur quod maior aere eadem sit cum conclusione, hac tantum cum differentia quod ibiscrius capitale, h1cdnesinm ponatur. Enimvero quis nescu, cluellum sub scelere capitali contineri , quod docet,linor. Nec dubium est, quod D Committere
scelus eapitale sumatur Universaliter. II. Evangelium promittit SaIutem Christianis. Sed impii dantur, qui sunt Christiani. Ergo Evangelium promittit salutem impiis.
Hic videtur, quod Major non contineat con- clusionem, quoniam aut de omnibus, externe
Christianis sermo est i sic, voluntate Dei consequente, falsissima est maior: inita quibusdam laadoaret defectus: cum quidam Christiam non st tim includant impios. Aut si majorem dicas Un1- versalem hoc sensu : promittit Mangelium 1alutem Christianis omnibus, i. e. pth v1ventibus: Minor aperte falsa erit, quia subsumptio m impios hoc sensu non cadit. . m. Lex divina praecipit, ut pareamus Magistratui Polizico. Sed Ministri non sunt Magistratus Politis
198쪽
Aperte se prodit fucus: Nam neutra praemisesarum continet conclutionem. Quandoquidem non sequitur, si ηm a DEO praecipiatur, alterum prohibeatur. Esto igitur, Ministro verbi sub Dgistratu Politico non contineri , minime tamen praeceptum de obedientia politica , excludet praecςptum de obedientia Ecclesiastica. IV. Is, qui dicit, te animal esse, verum dicit. Sed qui te anserem vocat, dicit te animal esse. E. Qui anserem te vocat, verum dicit. Sufficit dixisse, quod neutra ὸ praemissis contianeat eonclusonem. Videtur equidem Major non disserte a Conclusione, quam solo vocabulo arinseris, quod utique sub animali alias continetur. At enimvero To animal in majore non sumitur universaliter edparticηlariter 3 unde anserem conia tinere nequit. Adparente etiam hoc vitio coniatra Reg. a. quod nustibi in praemissis medius teria minus sumatur universaliter.
Quomodo dividitur Sysiogisinus Com
po situs In Exponibilem, Sc Hypotheticum.
Exponibilis est, qui Una, vel pluribus propos-tionibus exponibilibus constat. mpotheticus, qui M α . Una
199쪽
aro , De Syllogismo. Una, vel pluribus propositionibus conjunctivis
Quotuplex est Sysiogisenus EXPONIBILISr/ Euadruplex e ExclusivUS. 2. Excepti-Vus. 3. Umitativus, o g. Comparativus.
ex. gr. . I. Solus homo est rationalis. Solum risibile est homo E. Solum risibile est rationale. I. O. homo, praeter Christum, est peceator. David est homo, prater christumι E. . David est peccator. 3. O. homo, qGa peccat0r, est mortalis. Petrus est homo. E. Petrus, qua peccator, est mortalis. 4. Leo fortior est Asino. O. Rugiens est Leo. E. O Rugiens fortius est Asino.
uoluplex est Syagogisimus BNOTHETICUS ZTriplex: Conditionalis, Copulativus, MDisjunctivus. i. Quid est Sysiogismus Conditionalis Cujus Major, vel utraque praemissarum est conditionalis . Ut,
Si avis volat, habet pennas. Atqui avis volat E. habet pennas.
Dicitur etiam Hypotheticus in speete , cuius respectu Syllogismus Simplex Categoriςus appellatur.
200쪽
a. Quid est Sysio semus Copulativus 'Cujus Major Propositio est Copulativa
Negans. Ut, Non plus es homo, S impius. Sed est pius. E. Non est impius.
Dico Negans. Λssirmans non habet Consequentiam. Ut,
Et justus est Caesar, & clemens. Sed est justus.. Ε. est clemens. g. Quid es DPogismus Disjuncti usPCujus Major est Disjunctiva. Ut. Aut fde justiscamur, aut operibus. Sed sile justiscamur. Ε. Non jUscamur operibus. Qua sunt Regulae a Zogismorum Conditionalium 3Posito Antecedente, ponitur Consequens.
Et: Remoto Consequente, removetUr Antecedens. Non conversm.
Ponere hic est repetere: Removere est contradicere. Ut sensus sit: a positione repetitione) antecedentis,ad p6ῖ-tionem crepetitionem consequentis V. Cons. Et a remotione contradictione) consequentis,ad remotionem contradictionem) antecedentis V. C. eX. gr. i. Si Petrus credit,saisatur. Pono Antecedens: At Petrus credit. Pono Consequens. : Ergo Petrus salvatur. a. Si Petrus non credit, damnatur Ponci Antecedens: At Petrus non credit. Ρono Consequens: E. Petru1 domnatu A.