장음표시 사용
41쪽
De Praedieabilibus. Ad Captum Τyronum.
Genus summum. Substantia. Species. - Intermediae - Species. Spiritus. Specie differentia. CorpuS. Genus intermed. CorpUS.
Species - Intermediae - Species. Simplex - Spec. diser. - Mixtum seu Compositum. Genus Interme Mixtum. Species. -- Intermediae Species. Non vivUm Spec. differ. Yivum.. Genus istermed. Vivuma Species. Intermediae - Species. Planta - Specie differentia ' Animal.
Intermedia. Infima. Brutum - Specie differentia.-Homo.
43쪽
Quid est Praedicamentum Praedicamentum est CLASSIS rerum per genera & Species qualitercunque dispositarUm, ad eo promptius inveniendam terminoriam aptitudioem in apprehendendo, prindicando, discurre o.
Observandum 1. quod sis CLASSI serios, ordo atque disposito rerum conceptui objectarum, secundum genera & speetes, arboris iustar genealogica vel aliis modis elahoranda. II. finis est nonialtim memoriae subsidium, sed es Luiei Q sipromptitudo, ut ex ordine & situ statim intelligatur. quid generis, quid Speciei loco haberi debeat. quid discriminet Speciem , genusque dividat, quid necessario , vel contingenter inhaereat, Ut inde facilitentur operationes rationis, quamque ad classem rerum reserri unumquodque Ens sive naturale, sive morale, aut artificiale, transimus hoc loco mystiea & supernaturalia vel notiovale sit, reserri vel per se, vel in analogia debeat, colligi facilius queat. Scimusa
44쪽
i . ' Lib. I. 33Scimus , alios, quidquid in nobis est idearum , ad substantias, modos S relationes referre. Hi tamen veteribus, usu certe non carentibus, S sua se facilitate commendantibus uti juve tutem patientur.
Quot sunt Praedieamenta tDecem: Unum Substantiae, & novem Accidentium, juxta illud:
Summus Aristoteles trutinando cacumina rerum.
In dκ0 divi it, quicquid in Orbe suit.
Numerus Praedicamentorum denarius numeris Pythagoraeorum nititur, quibus nihil perfectum visum,nisi denario constaret.
Recens decem illa Predicamentat Substantia, QuantitaS, Qualitas, Relatio, ,
Actio,Pasito, Quando, Ubi, Situs, Habitus,
utrΙ. Arbor. 2. loria. 3. calore. q. patrem. s. refrigerat. 6. ustum. 7. Cra . 'S. Euri. 9.Stabit: Sed Io unicatinerit. Redigi possunt Novem accidentia, ceu totidem generalis conceptus του accidentis, modi de Species, ad numerum angustiorem & magis judiciosum. Saepe tamen consultius est antiquis frui, quam noviter excogitatis vocabulis, idem dicere quod veteres intellexere, circulosque Praeter necessitatem turbare. Sunt de caetero 'radicamenta sex priora velut primaria, quorum utilitas negari nequit, reliqua minorem, aliquam tamen praestant commoditatem.
45쪽
Noldius ad quinque redigit. Iritalitatem, ruationem, quando, quantitatem S relationem. Quilibet hic abundare potest suo sensu. Caeterum igno rari non debet, Cartesianos accidentia penitus negare, nec nisi modos Substantiarum statuere , inque materia motum,h mutu vero diversimode specificato & a Legibus suis determinato varia naturae φαινομενα, quae qualitatea adpellamus.
1. Quae sunt in Praedicamento, 'atura
liter sciri debent, non ex Revelatione. Quod constat ex primaevo haruncce Classium instituto: neque enim Porpb3rias aut Stagirita oraculi alicujus divini fuit conscius. 2. Accidentis praedicamentatis N praedicabili pene eadem est conditio, cUm Esset . tiae super Veniant: Ut aurum poculo, Vel poculum aureo. Conceptibus enim haec talia dignoscuntur: quandoquidem ad e sentiam poculi non pertinet plumbum vel aureum esse; neque ad 6lentiam auri, in poculi formam dilatari. Tantum hoc interesse potest, ut praedicabile accidens qua modum prsdicandi reliquis opponatur, praedicamentale, qua modum e fiendi. 3. Summa principia Metaphysica cum Praedicamentis non debent confundi. Ratio est: quod Metaphysicae sit summarum
Veritatum axiomata condere. v. g. non datur linea
46쪽
. Lib. i. svidi potest. Corpus omne es extenssum, &atoismus, quia Corpus &C. Logica Vero Loculos tantummodo & nidos struit , & rerum & conceptuum, inde per abstractiones diversis modis formandorum. D Praedicamentis quadam sunt I. Directe, ut Generati Species. Quaedam a. lndirecte, ut Diserentia, quae latus suae ipeciei stipant. Quaedam 3. ReductivE; ut Propria Sc Accidentia praedicabilia ; item, Aggregata 8c Partes,
qua partes. Propria enim reducuntur ad suum subiettum; Accidentia Sc Aggregata ad suam formam; Ρa vies ad Totum.
Substantia est ens per se subsistens. Fundamentum , quod accidentia sustinet. Quid est Accidens ' Accidens est ens Substantiae inhaerens. Ut, Scientia motus. Sic guri accidens est
fulgor partiUm. ' Hic operosissimas nugas agunt SchoIastici, Tyroni sat esto cognoscere. 1. quod SUBSTANTI A , quidst, aegre co noscatur. Saltim omnis Spiritus & materia Substantia est, reliqua ei insunt. a. Subspere significat, C et quasI
47쪽
36 De Praedicamentis. quasi per se flare, & suis Essentiae fulcris inniti,sne alterius adminiculo, qualiter modi & accidentia consistere non valent. Color non est nisi in pariete,&c. Colorem sine bas nemo concipit. 3. per se negat indigentiam1-bjecti, cui innitatur, cui INMERLAT, Em-mesen. dabimus exemplum. Quicquid Deus creavit, illud est Substantia suis Ae-eidentibus concreatis quasi vestita 8c e Xculta. ΕX. gr. caelum, terra, Sοι,'esia, aqua, ignis, planta, animalia, metalla Scc. sunt Substantiae; singulis autem hisce sua. quaedam insunt Accidentia, ut Caelo, rotunditas ; Soli Se Stellis, Ium; terrae fertilitas ; Aquae, humiditas; igni, Ior c. illud er*b Ens , quod alteri inest vel inhaeret, nec fine aliquo, vel extra aliud potest existere, dicit ACCIDENS; Illud verb, eui aliud inhaeret es ines. clicitur SUBSTANTIA.
Quot lex est Substantia Z Substantia alia est prima, si ve singularis Ut, Petrus. Alia Secunda, si ve Universalis
Ut, homo , animal. Clarius, Prima Substantia est individuum. Seeunda conceptus Substantia ab individui notione abstractus.
Quotaplex ess Aceldens ZDuplex: Separabile, quod a Substantia facile separari potest. Ut, flare ab homine. Et Inseparabile, quod a Substantia naturaliter separari nequit ut, Nigredo a Corvo. Separabilitas hic innuitur H sica, non Logica : ergo posset Me distinctione supersederis Sic proclimitas ad peccandum est aceidens Essentiae humanae, sed inseparabile Moraliter. CANO-
48쪽
I. Nulla Substantia est in Subjecto. inhaesive.)Patet i quia Substantiae ESSE est per se sub
sera : quomodo inhaereret, h. e. aliter non conqueret, nisi alterius entis adminiculo suffultum
II. Substantiae nihil est contrarium: sed suscipit contraria , Auccessise ) Sic aqua M
ignis sibi contrariantur non ratione Substantiae, sed qualitatUm.
Ita nec Diabolas DEO & Christo est contrarius, ut Substantia, sed ut Substantia deficiens, &pestientissimo in DEUM odio imbuta. Eapropter
Substantia, quae DEI creatura , bona est, manetque, sed perversio &scelus Creaturae adhaerens abomi- . nationem commeretur S poenam.
III. Substantia una non est magis Substantia, quam altera. Sic homo dolius non est magis homo, quam indoctUS. IV. Aliud Sub initis est , aliud Persoms.
HAEC Substantia conceptui addit, ex vulgato sensu Philosophoriam,meommunicabilitatem. Sed considerandum μὰ discrimen non cognoscendum fuisse, nisi ex Mysterio Sc Trinitatis & Incarnationis. f In Christo due sunt Substantia, unum persona unum ἐφιτάικενον. Divina natura per se completa est, es substitit ut persiona, ut λογος, tota aeternitate. Accessit humana natura divinae non ut persona , sic n. duaepersona fuissent; sed ut Substantia incompleta hactenus , quod deesset Q --ις,
49쪽
quam proinde persona του λογου in subsistendo terminat,tit humanitas eX ἀνυποτατω fiat ἐνυπατατος Joh. l,l4. c Quid απςασις Personalitas sit, aegerrime expediunt Patres Graeci S Latini. Forte non in epth dicitur consistere in radice es principis actionum eo leto. Quale erat in λιγφ per incarnationem, in illo actionum ultimam radicem & πι υ - λονικον principium habuit ad stabiliendam utri usque dissitnilis naturae harmonieam , inconfu-
; V. Accidentis eile est inesse.
v Erco Species in Sacramento nunquam ne momenta quidem erunt sine basi siti, stratae Subitantiae. Conintra Romanistas.
VI. Accidens dicitur de Subjecto, Si est in Subjecto. l n quo differt a Substantia,tum
prima, individuo utpote non- praedicabili quae nec est in Subjecto, nec dicitur de Sub jecto; sed est Subjectum eorum, qUae dicuntur, vel insunt: tum a Substantiasi λε-
, quae dicitur de Subjecto, sed non est is, subjecto.
l Quid est Quantitas 'Quantita; est Accicsens, quo Substantia est extensa : ut triangulum.
50쪽
Extensio est rinale Quantitatis, quam consequitur divisibilitas & mensurabilitas. Acccdit S intensi uir aqua novam calori partem reci-Piens , non externe quidem, attamen interne fit
magis quanta. - Cartesiani Materiae naturam in Exten fione collocant. Extensum autem est , quod habet partes extra partes. Coeita vero partes, divisionis aptitudiκem habes, saltemper D Ll potentiam. nfensurari nequit, nisi quod sensui
Quomodo dividitur Quantitas In Continuam V Discretam. De Continua agit Geometria ; de Discreta Arithnetica. Est vero divisito haec aequivoca, quia auantitas Discreta est unum per Accidens. Quid es Quantitas Continua ZMagnitudo. Ut, Longitudo, quae VocatUr linei: latitudo, quae si perficies : profunditas, gucte corpUS mathematicum Vocatur ad tuae referuntur Tempus M Locus.. Ragnitudo dicitur, cujus partes uno termino cometunt copulantur. h. e. cum partes invicem cohrrent mirificis naturae modis , vel firmiter ad aendo, vel implicando, vel cosi ando, glutine quas & vinculo unionis intermedio. Terminus dictur aliquod indivisibile, quod est finis unius,&pincipium alterius, Sic in Linea datur puni κnmedium: ipsaque nihil est, quam suxus punt orin se invicem contingentium Dea est Quantitas tantum longa citra latitudinei ut, pertica. Superscies est Quantitas Ion-