Christiana institutio virtutum, & vitiorum, sacri uerbi Dei declamatoribus admodum vtilis, & necessaria, per fratrem Sebastianum Ammianum Fanestrem, ..

391쪽

cu alterius rei, nec illius est capax. Propterea dicebat D. Hieronymus. semper aliquid boni operis facito, ut te diabolust inueniat occupatu.

Ex hoc enim qui aliquis diabolo locu facit, iam omni loco indignus est, praeter inferno, qui proprius lo cus ociosi est, sicut diaboli. Quodi sit potest o siendi. Costat . ociosus

in caelo non recipitur, quia cςltu est merces eorum tantum, qui operantur. Sicut dicitur. Voca operarios

tuos, & redde illis merce dem, dic. Ociosus indignus est 3c in mundo isto esse. Propterea in Evangelio fi- uraliter dicitur de ficulnea Succie eam, ut quid enim terram occupat restat ergo quod solo inferno digni sint. Secudii est, quia ociosus brutis animalibus inseriorem se ponit, quia eis licitum est comedere, Φnon est ocioso sine labore. Unde dicebat Paulus. Siquis no uult operari non manducet. Ad hanc in tetione loquebatur Ecclesiasti. Melior est canis uiuus leone mortuo. Leo mortuus est aliquis magnus superbus. si per totu me stat ociosus, cui praeualet canis uiuus id est aliquis strenue operas. Tertio, et ociosus se exponit sine de sensione hostibus suis. Est. n. sicut castru sine muro.

Hiero. Mat.

392쪽

vaec. Ascendam ad terram absque muro, Veniam ad quiescentes,& habitantes secure Verbum est diabo. li , homo uero Occupatus est uelut castrii bene clausum Unde P. Augustinus Non tacitε capitur a tetatione qui bono uacat exercitio QuarEc. 3 3 to propter multa mala quae ex hoc Bern. uitio oriritur. Vnde Ecclesia. Multa mala docuit ociositas. Et Bernard. Omnium temptationum & cogitationum malarum & inutilium sentina est ocium, in sentina nauium recipiatur sordes, sic cor ociosi quasi omnes sordes uitiorum recipit. Sed uide sequentia.

Ociositatis mala sunt fuatuor.

Rinium est Luxuria . Exenipla D Dauidis habetur, qui dum Occua patus fuit bellis, contines fuit,

tempore uero ocii adulterium comisit. Unde Quid is Poeta ait. Querit Epistus quare sit factus adulter

Exς si pi optu causa est desidiolus erat. Et Ege Haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae Superbia, saturitas pa-Bern. nis,& abudatia , & octu ipsius secliduin est uerbositas & curiositas, &etiam nugae. Bernardus. Ociositas

393쪽

est mater nugarum. Terti si est, egestas. prou propter frigus S pigritia arare noluit, mendicabit ergo talatenti Sc. Idem . egestatem operata est manus remissa, manus uero sorotis, &c. martum est mortificatio conscientiae prou per agrum honi iras pigri transiui, & per uinea uiri stulti, & ecce totum repleuerat urinticae, & operuerant superficie eius spinae,& materia lapidii desti iacta erat. Vnde sapies. Ocia nullus amet, nisi sint coluncta labori; na nimia requie mortificatur homo Quaecuque potest manus sua in stater Cperare, &c dicit Ecclesiasticus. Quinta est superbia psal. In labore hominum non sunt, &c. Vnde sequi tur. Ideo tenuit eos superbia.

Obserotio mandatorum dei qui que bona facit.

P Rimu est, quia obseruatio madatorum dei amicitia & socie talem dei acquirit, quam diu aliquis mandata dei custodit, dc obis seruat, deum habet secum,& etiam in seipso. Io Qui diligit me, sermonem meum seruabit, & ad eum ueniemus di mansione apud eu facieis

394쪽

Idebis . nim . Idem. Vos amici mei estis si feceritis quae praecipio uobis, dic. Se - cundu est, quia orationes exaudire Q facit. Io. carissi ini si cor nostru noreprehenderit nos, fiduciam habemus ad dominum, & quicquid pe tierimus ab eo, accipiemus , &c. Ideo no uult deus hominem audiis re in oratione, quia homo no uult eu audire in mandatorii obserua. PxQu- tione. prou. Qui declinat aure sua ne audiat legem, oratio eius execraΙ Υdo. bilis eris, &c. Et Isydorus. si enim id quod Deus praecipit faciamus, id quod petimus sine dubio obtinebimus. Tertiu est, quia homine a malo custodit,scilicet culpae ct poenae. Ecclesiast. Qui custodit praeceptu,

non experietur quicqua mali. Uno de pat Augustinus. Morte mala mori no pol qui bona duxerit ultam. Quartu est, ia homine a morte ster Augu. na defendit Io. si quis sermonem Ιο,8 meu seruauerit morte no gustabit in aeternu. Quintum est, qa homi-Nat. 19 nem ad caelestem uita introducit. Lucri Mart. si uis ad uita ingredi, serua Ps a. i8. mandata Luc Beati qui audiunt uerbum dei, & custodiunt illud. piat Ia custodiendis illis retributio mulis

395쪽

Onui quiculpex.

P Rimum est, onus culpae. psa.

Quoniam iniquitates mee sua P''pex gressae sunt caput meu, sicut onus graue grauatae, sunt super me. Uere onus qui nec firma Luc. id mentuni potuit sustinere. Luc. Vis debam satanam sicut fulgur de caelo cadentem, &c.'Unde Paulus. De . . . ponentes omne pondus, &c. Haec onera imponunt daemones. Exod.' ' Item ad onera uestra luti,& lateris, dcc. Hoc onus tripliciter portatur, scilicet, oratione sicut dixit Saul ad Samuelem Nunc quaesis porta Re. Is Peccatum meu Num. Tu ecfilii tui, Nu. sedi domus patris tui, portabitis iniquitatem sanctitarii,&c. Leuit. Cur .

non comeditis hostiam pro pecca '' eo quod de prauaras intelligitur. Item Compassione vera. Vnde Paulus. Quis infirmatur, & ego non in i.co. ii. firmori Ic. Ite Cosolatione Gali si Gall. 4praeocupatus fuerit homo i aliquo delicto, vos qui spirituales estis huiusmodi instruite in spiritu lenita- Meis, cc. Secuda est,onus poenae. Mat. - Alligant enim onera grauia &im- 'Portabilia,digito aut suo nolui ea

396쪽

mouere, &c. Haec onera portat pro Christo charitas,quet omnia sus sert. Hςs onera pol tantur pro defunctis, ut pro illis satisfaciant, si i. pet. 2 cut & Christus onera nostra porta- uit. Vnde petrus. peccata nostra ,

id est poena pro peccatis pertulit an corpore suo super tignu. Tertiti est

onus morum incopolitorM. Mati. s.

Vat. 9 O generatio incredula usquequo Hie. 3 patiar uos 3 Hieronymus. Vos estis onus meum, proiiciam quippe vos. Quartu est, necestitatis, in est pau- V peres suscipere, egenos pascere,infirmitates fratrum patienter sustinere. Quintum eli solicitudinis ides Onus praelatorii, qui sunt uelut iumenta spiritus fancti portates onera fratru& co gregationu suarum amore spiritus tincti, in quo onere debemus & nos adiuuare eos. Unde Nu. Num I x. Et aufera de spiritu tuo, tradamq; eis ut sustentet tecti onus

populi, & n5 tu solus graueris,

Tacem debemus habere cum tribu1.

o Rinio, cum deo. Io. I 6.In mun l uo praesura habebitis,in me aut

pacem. Ad quam habenda tria

397쪽

sunt necessaria. Primo ut deum ti Ecc. Ianeat Ecclesiasticus Corona sapienti: timor domin m. replens paces , salutis fructum . Item in eodem. Timor domini expellit peccatum, dcc. Secundum est, ut in deum tota suam spem habeat. Isais. Facies paI Isa. acce nobis, qui in te sperauimus Terintium est . ut mandati eius Obediat. Is a. Vtina attendisses mandata mea Isafacta fuisset quasi fluuium pax tua

Et Iob Acquiesce ei,& habeto pace. secundo debemus habere pace cu ιψ Proximo. Rom. Si fieri potest cum omnibus pacem habentes. Ad qua RO. 12 habendam tria sunt necessaria Primu est ut nihil terrenii appetat. Qui enim terrena, & honores quaerunt. Berti. pacem habere no possunt. Bernar. Dum quaerunt homines gloriam , pacem turbant. Nihil ergo appeta- t, i

mus in hoc seculo si uolumus habere pace cum Christo , sicut dicit Greg. Gregori. Si homo in hoc seculo nil appetat, nihil est,quod charitati p-ximi contradicat. Secudii est ut nulli iniuriam facit. Cortae mini dantes ullam offensione psal Pax mul ohia diligentibiis legem, & Lex domi δ φni est, ut quae uolumus fieri nobis, aliis facia inus Tertiu est, ut Omniisb' benefaciat. Ro. Gloria, honor, et RO. a

398쪽

pax homini operanti bonum.Te tio, debemus habere pacem uno bis ipsis Ad qgam habendam quatuor sunt necessaria . Primu est ut uoluntate suam di uniae uoluntati studeat conformare. Luc. In terra pax hominibus bonς uolutatis. qui enim uolutati dei subiectus est, i biecta habet omnia. Vnde P Auga. Qui iugo dei subiectus est, subiectahaoet cetera,& no laborabi, quia nore sistit quod subiectu ni est. Secundum est, frequetatio humilis con fessionis Isa. Creavit fructu labiora pacem. Tertiu est, ut no se intromittat de non pertinentibus ad se, quia silc ut dicit D. Bernardus.Dil tio solet habere scissura Prou Quis' se iactat & dilatat tirigia concitat. De dilatione reprehenditur Petrus a domino dice te Quid ad te tu me seq uere. Quartu eii, ut sensus sitos diligenter custodiat. Ecclesiasticus. Ora tuo facito ostia , & seras auri bus tuis. Ita. Claude ostia tua super te. Discipuli domini osti a habeant clausa , quan ido dominus diis

x It eis pax

399쪽

quatuor.

pRimum ζ'st iptura. Rom. sum pacta sunt sectζntur, & quae ἀdificationis sunt in inuicem cu- Ro ianodiamus. Idem. yr. Si fieri potest 'quod ex uobis est Cu omnibus pa- ocem hisentes. Ephe. soliciti selua RQ δ te unitatem spiritus in uinculo pacisi secundum,fuerunt angelis LuG oria in altissimis deo, Scin terra. Luc. a. pax hominibus bonae uoluntatis Tertiit, Christus; Mati. Intrantes domum salutate eam dicentes pax M, huic domui. Et I o. pacem relinquo 'vobis, pacem mea do uobis Quar ri tum est,quia homini multum bio. Τ' dest. vide in sequenti capitulo

p Rimum est, quia qui habet pa

Cem, omnia bona habet. Unde super I srael dixit Glossa. Uno uerbo omnia bona dicit, quia uero pacem non habet infelix est. psa cotritio & infelicitas in viis eorsi, &

uiam pacis non cognouerunt secu

du est, quia Deus habitat in quo est

400쪽

psal. In pace factus est locus eius,deps. 6s: nabitatio, Et paulus. pacem habe- a. Cor. H& deus pacis erit uobiscum. Ide ultim. No est discensionis deus, sed pacis: i. co.i4 Tertiuin est, quia mente hominis illuminat, ut clarius se cognoscat, quod pol cognosci per eius opporio tu, sicut dicit Gregorius. A qua turbata no reddit imagines,sic cor turbatu no clare uidet-pat Augustin. Au u. pacem diffiniens dixit pis est s' 'cietas dei, tranquillitas animi, &serenitas mentis. Quartu est,q, pax praesens arra est futurae pacis: Ita Isa. ut ultimo erit fabbatu ex fabbato &α

Pacis incitamenta sunt tria.

rum. Tini. Nemo misitans deo -- implicat se negociis seculari bus. I sydorus Nunquam mentis re Isydo. quiem habet, qui curis terrenis se subdit. secundum est , familiaritas Hiero. multorum. Vnde Hieronymus. Abisscide a te familiaritates multorum, ne mens tua in perturbatione fiat,& quietem dissipet, &c. Tertia est, ambitio honorum. Vnde D. Bern. Beon. Dum usurpant homines gloriam,

iniban pace, quia dicit Dominusa