장음표시 사용
501쪽
actus quaestu expediendum.Quo scilicet pacto litigans expen sarum praestatione effugiat In hoc articulo arbitrio iudicisti ius rei cognitionem definiendam esse, respondit Carol. Ruin.
quem sequitur Iason in d. l. properandum. s. sin autem alterutra num. I. ibi Alexand numeriar. C. de iudic Cagnoi in L qui inalterius fide regul iur ciuit Variaeautem sunt causae quibus bitrium hoc circumscribendum est. Quarum primale respicit, si victus Doctoris alicuius opinionem ipsius intem,tionem approbantem,protulerit,teste Bal. Anchar Cardin &Panor.relatis a Iasene ind.g. sin autem, nu. 8. Fulgosius hanc de Doctore erudito, inque iure optime velfato intelligit in i iuris ignorantia, C. qui admitti quem sequitur Felin.in c. super his, ante finem exir de accusation Andr Tyraqueli in tractat de
Adiicit tamen Alciatus praesum tractat. Ful. I. praesumpt. I. in fine, Doctoris illius opinionem aliorum sententia, rationibus comprobatam esse oportere. Sed nimis in angustam hanc videtur reducere cauiam ob id eius dictum nos morari no debet. Ambigitur, si haec causa consuetudine serensi videri posset iusta necneti sertim in iudiciis prouincialibus municipalibus. Nam victus non est immunis a praestatione expensarum, quamuis plurium Doctorum nedum unius sententiam pro iuuanda sua intentione in medium afferat.
Secunda iusta habetur excusandi causa, si victris Doctorum sviventium,priusquam iudicio cotendere coeperit,consiliis seis instruxcrit,di post in iudicium, protulerit, ut tradit Iason in dictos sin autem,numer. 8. Alexand num Is post Bartoi Bald. Angei Salic. ωImol. quos illic referunt Sequitur Petr. Paes. Pacis consi. . infin volum. 3. Huiccauis in imperialibus&quibusdam aliis Germaniae tribunalibus tribuitur aliquid pon-
502쪽
deris in Austriacis iuviciis non undiquaque, nec ubiq; Tertia .est causib, 4tsi diuersae doctorum adeo sint in articulo in controuersiam posito opiniones,ut quae communis sit, dignosci commode nequeat. Cuiri consuetudo forensis maxime apud e celsi Regiminis tribunal astipulatur: &probat eandem Angei.&etas in d. g. in autem, citantes &ibi Bald.&Speculator.idem
asserentem Tiraqueli item in tractat.de poen legum, causa M. infin. Hinc pulchre tradit Innocent in C. Ne innitaris. Ext. de constitui.liberam habere potestatem iudicem in tanto Doctorumcoflictu ac discrimine, secundum quam velit opinionem, iudicandi, etiam propriam cilicere sequi, quem sequitur Anchar. consit. m. Dec. consit. I76. num. 6. Curi. Iun. Consil. c. I numer 23. Boer quaest. IJS num. 27. Quartan Cui nec conruetudinis obseruatio resistit,dispositioni communis iuris conformis existens: si victus semipleno suam probarit intentionem aut defensionem teste Alexand.&Iacind. g. sin autem alte utra. Namq; non temere litigare aut calumniari dicitur, qui semiplene, quod intendit, probat ut respondit Anchar. consit. r. I. Marsit. d.l. patre num. 36. Socin tractat fall. rcg. 39. Alclen. 2. Uinta,n iure pariter&consuetudine probata: si victus intentionem suam probarit testibus postmodum de false conuictis aut excommunicatis, de qua disserit Bald ini. generali
diuers iudic Ias in d. g. sin autem, num 8. Mibi Alexand ni 7 mer. is Sexta, si testes producti extra iudi locum praetenderint remita, ut producens intendit esse, post in iudicio contrarium deposuerint ut sensit Bald in i non ignorat,numer 4. C. defiucti kliti expens Ias post Alexand in d. g. sin autem. 8 Quam caulam&Consuetudo non improbat. Septima, i si victus probarit, a pluribus fide disitis se audiuisse, iustam se fouere litem teste Bari in I. i. in princ. num. 6. Ead SenatusconsTurpil. Dictum namque viri alicuius spectatae sidci&probatae famae, iustissimam inducere credulitatem affirmauit notanda
503쪽
suae conseruandae gratia quam forensis consuetudo maxime approbat Firmatque eandem Bariolusini quae omnia. g. x.notab. 3 fide procurat Iasen in dictos sin autem numer 9. Dec. in i ut vim, numer 3 fide iustit. Miur copiose Boerius, quaestio I 68.4 Tuaqueil. loc citat Cau. I. numer 84 9. Ninna, si actor plus debito petierit: iustam enim totius debiti no iomine reo litigandi causam praebet, ut firmat Bari in d. l. qui solidum,in princ Couaruuias lib. 2. Var resolui Cap. 2. numer s. Quibus etiam consuetudo nostra aliquatenus suffragatur, non tamen omni modo. Nam reus totum debitum in dubium hoc casu vocans, dubium forte iudici mouere posset,ne non liceret ei reum codemnare in expensis Decimat consuetudine simi-ii liter probata: Si iussu Pontificis aut principis litem qui susceperitvi causapostmodum ceciderit,ut firmant Ioan And B Hostien in c.nne itibus, Ac ibi Panorm.num. 22.extr.de dolo Accontumac Hasque causas accurate congessit Iacob. Menoci intractat de arbitr. iud quaest cent a. lib., casu III.
a Mimationem enim litiganti rimὸ, dein axationeiudicis, pontusiurandum vincentis est expenseasperentis, denis iudicis condemnationem,inquantum iurarum est, Merioportet.
504쪽
P Roc Essus V DICIARII Consuetudo Uriaca. DE postremo huius actus quaesito acturi, procedendi m
dum in expensarum causis inuestigare nos oportet. Et iuris ordine debito seruato procedendum est hac sorte Nosse au tem inprimis conuenit,t litigantis esse aestimare expensas, iudicis autem easdem taxare postquam victum victori in easdem condemnarit'reuio victoris iureiurando,iuxta formam a Speculatore praescriptam in f postremo. h. tit qui ad hoc adducit textum in c.frequens,f.sed sine .de rest spoli lib. 6.&e pia de excepi cod. lib. 6 in quibus reperiuntur verba taxationeρ habita, & de iureiurando loquentem textum in auth. post iusiurandum.C. delud.&in C. quod fieri .infin.3 quaest. 3. Nam interrogatione a iudico facta, quas fecerit expensis victor, si is plures quam si verisimile , se fecisse responderit, moderabitur easdem iudex,, ad pauciorem rediget summam, admonebitaque victorem, ut tu reiurando declaret proprio,quantum reuera minus praedicta summa expenderit. Admonitus itaq; quantae summet minoris nomine ultra iudicis taxationem factam iuς iurandum praestiterit, sequi iudex, in tantam quantitatem condemnare victum debebit Exemplum proser Speculator, quod repetere non est necesse sed ex hoc processi liquet, aestia mationemet litigantis primo,dcin taxatione iudicis,pbstiu randu rursus vincentisvi expensas petentis, deniq; iudicis condemnationem in quantu iuratum est, fieri oportere iuxta l. in actionib. vfide inlita iurando.&s. oportet. nouel. Iustin.de iud, Cib. Min c.constitistis.exi de procurat. Hanc tamen procedCn di formam Austriaca forensis consuetudo non usquequaq; O seruat ut intra suo loco dicetur. Speculator porro an irmat 4 iudicem in moderandis sumptibus, expensis spectare oportere negoth qualitatem&conditione crsonς,iuxta C.fin .ext.quod mct. caul l .lcrminato C.de fiuct.&litiexpens& l. sancimuS.C. de iud & d. f.oportet. Tradit etia Speculator,iudicem,s animaduerterit,utramq; partiuiustam fouere litigindi causam,n tramqi
505쪽
iramq; in expensis re condemnandam,idipsum sententia sua exprimere seu declarare obstrictu esse. Cui obseruationi icon suetudo Austriacaiudiciaria non semper congruit. Nulla enim est hic opus declaratione ulieriore iudicis nec iudex ad eius. modi declarationem raciendam obstrictus cst. In cius potius est arbitrio,velit ne sententiaeclausulam hanc,mit scpen die Erycus3
vel non sed alioru recenset Speculator obseruationem, cui & consuetudinis forensis obseruatio conformis est, ut nimirum sentetia in causa feratur principali, in fine eiusdem, expensarum nomine se legitime condemnare alterum litigantium,qui caula cecidit, infinite iudex pronuncici, adiecta clausula, postmodum taxatione taciendam sibi releruare tum peculiari sen tentia cxpensas ad certam redigat quantitatevi laxet ita tradit& Specul ins viso vers. quod si reus hoc tit & meminit in L f.postremo, num. 3 vers. aliiver,sententiam. Sic inquam consuetum est , diuersa iudicia, diuersosque debere eue processiis, cause principalis expensarum: iudiccm in principali sententia oportere victum in expensis condemnare ealdem altera demum sontentia moderari,& ad certam quantitatem reducere Sicut ex hac sentemiae forma clarum est. 3ittier 2 pensi
quae in causa fertur expensarum. Primae auic sententiari condemnationi principali adiicitur condemnatio expenserum , infinite de iis mentione facta , hac formula: Der aec
506쪽
AposτILLAE. Eudestiuramenium calumnia, aliud taxationis. Distinctionis militas. Opinio contrariar. . Consuetudo. E iureiurando, 'cuius est supra facta mentio,iaxationem. praecedente , repetendum est, illud sere de taxationis iureiurando accipiendum,no de calumniae sacramento De hoc namque iureiurando propter cesumniam, stilo, annotat s. canonica in c. finem litibus extri dedol.& contum excusandi ab expensarum condomnatione iustam causam, bere: idq; etiam eo loci firmat Innoc per textum in c. sancimus. I. quaest. . . Accursius iteming.oportet. nouell. de iudic. Iacob. Butrig. in I. properandum. g. sin autem alterutra C.de iud., in auth. generaliter.C.de episc., cler Bart. in I. I. ff. ad Senatust. Tum a pili Quod si tament ob contumaciam meram praestandς sunt expenia, ve ob temeritatem euidentem, de quibus loquitur L sincimus C. de iudic kl eum qui temere.fide iud ab earundem condemnatione calumniae sacramentum minime excusare sentiunt Quae sane distincta opinio id in conuentis asserre socum videtur, cum iuris vel communis vel municipalis dispositione litigantes item prosequi absque iuramenti huius prae
507쪽
LIBER TERTIVS. 473 statione, non ausint cetenim consuetudine huius prouinciae sicuti nec in pleri' Italiae tribunalibus,euitandiPeriuri,gratXa, in prima instantia, & processu principalis causae sacramenti h ius nullus est,sius ynemo prorsus litigantium in expensas con demnandus, sed omnes absoluendi essent: quem quidem sese
monem durum plane affirmat esse Petr Ferris. mpraxi sua iudicia citato supraloco.num. Is .Quia hoc modo ansa pr beatur
litigantibus, quibus lites plurimas serere iocus est, procuratoriabus nec non iuris cognitione praeditis, qui partibus interdum spe lucri proprij perniciose consulunt, amoremdi honorem secuti ut ille ait amori Dei preponentes,adigunt,ad prestandum
Cesumniae sacramentum, etiam iniustam fouentes causam, non
considerant ob iusiurandum falsum animam gehennae subiiciendam perpetuo fore.Proindet aliam Ferrariensis adducit opi Fnionem Contrariam, negantium plane calumniae sacramen
tum a codemnatione expenserum, eum qui id praestitit,immunem reddere. Deniq; distinctioni in hoc articulo innititur Ba toti,in peculiari consilio eiusdem traditae.Distinguit is inter eX- pensis, quae iure debentur actionis, & eas quae iudicis debentur officio. Illarum nomine condemnationem factam efficacem
eme nec ab eadem calumniae sacramentum quemquam excu
sare polle,amimat; arg.Ls mulier. 3.g.strem; illis verbis,sertassis quis dicat orsumptum istis, que u inreus exstipuiatisnelitigaret,
eum lucrari. Taeleg. 3. Harum autem gratia, si temeritas eu, denso calumnia alio pacto, quam sententiae tenore, litigantis probari queat, nec hoc casu quamuis praestiterit calumniae ius iurandum, ab expensarum condemnatione excusandum fore asscrit. arg. l. I. de aduoc. diuer.iud.quo loci est ab Antonin rescriptu accusationeaduersinpraeuaricatorem causapatronumpro bata, non deessesententiam adaersus eum pro temeritate commissi accedat L 79. eum quem temere aduersariumsuum iniudisium vocasse consitis, viatica bis umptιι aduersari uo reddere oportebis E Miud &s haec autem omnia. Inst tit.de poen.temer.litigan.ium
508쪽
ctos .ad excludendas. nouel.de litigio. Quod si non euidem temeritas aut calumnia litigantis sit, veluti, si aliqua ex parte iusta petierit,ex alia non item,immunem eum S excusandum a prec- dicta condemnatione, vigore huius iurisiurandi, se oportere concludit per d. g. haec autem omnia. Caeterum eo casu, si non sit de calumnia secramentum p stitum, distinctio cuius est si pra mentio facta, habuerit ne scilicet litigans iustam vel iniu-- stam litigandi causam, sequenda est. In hoc porro non congruit consuetudo nostra iuris dispositioni, ex doctrina Innoc. in c.finem litibus. ext.de dol.& contum.& Cyni ind.l. termin to Cod de fruct.&lit expens, notatur in c. auditis. extr. de procurator ubi traditur etiam sub incertari non determinata quantitate super expensis ferri sententias posse. Nam iudiciorum nostrorum more sententiae expensarum, ut ex paulo supra descripta sententiae formula elucestit, subicria ac determinata quantitate ferendae sunt: sententiae inquam,taxationis In principali causa latae, quibus condemnatio etiam expcruarum est facta, non item.
Hic, temere se inius iudicio contendens in expensis tande
Furino iobseruatis. Siu qui vicissententia, aduocatum vespatronum cause habuerit. quivatis ei opera uas praebuit,an victussit eis alari nomine
509쪽
PEReti NE insuper ad ossiciu iudicis, uti victum temere T& in iuste iudicio cotendentem in expensis propter causam factis,condemnet. Quod axioma firmat Spec in d. g.postremo dicendum qui ad hoc adducit d. c.finem litibus illic, adsisea
das alteri partim oderatas expen exranciniadi faciendas. ωd L properandum g si autem ex gestis.c.cum pro causa.cxt.de pro- cur.&l.sancimus. C.deiud. cum concordant. Hoc&fori r no a.
stri cosuetudine est recepum. Illarum siquidem expensaru quae iudiciales, litis tantu modo instituendae, vel prosequendae gratia, sunt fame, in taxado atq; moderado,de quibus ab initio huius actus est dictum,habebitur ratio.Hucq; optime quadrat dubium,quod mouet cit.loc.Spec.Si is 4 qui vicit sententia,adu ocatum vel patronu cauis habuerit, qui gratis ei operas suas praebuit, an victus sit eius salvij nomine codemnandus, quod alioquin aduocato dare oportuisset victorem,nec ne i Sentiendum est namq; una cum Speculatore: Si aduocatus donandi mere animo patrociniu victori tulerit, victu ab eiusmodi praestatione
excusandum: sin autem remunerandi animo,ad eas praestandas expensas condemnandum fore.iuxta l. idemq;. H.*.rin. ff.mandat ubi annotat Bartol acceptilationem factam causa remunerandi, a creditore,ndeiussori tribuere actionem madati diue
sum,si simpliciter causa donandi;cui 3.iungitur text. inl.s vero non remunerandi ficod.tit. Hanc distinctionem probat αλ- rensis consuetudo Austriaca Cumi ut ex supradictis patet di uersis sint principalis&expensarum causae, quarum gratia diuersos& separatos processus ordinare,diuersas similiter sententias ferre iudex debet Vsus itaq;& consuetudo,qua Peculiarem itidem exigat procedendi ratione in expensar causis, explor da est. Et primo quide nosse conuenit,in expensaru causis duos utrinq; iudiciarios libellos, no plures producendos esse. Quoru
cundulibellu impugnatoriu/iteinrebschrii' ex parte rei.Te tium, libellu iustificatoriuactoris, conclutionalem. Quartum '
510쪽
PRoeassus v DI cIARII rei itidem impugnatorium conclusuum, die phile sis qui .radsuirism Vtraque tamen pars denuo producere potest breuiaculum quoddam summari capita suorum argumentorum. tinens quod vocamus in causis ordinariis ne Techis icta . in extraordinariis autem ein suli sthrti bina licet causae expensarum in iudicio magis extraordinario quam ordinario discutiantur&definiantur. Secundo sista parte victrice, quae actoris personam obtinet, primus expensarum oblatus libellus, reusq; impugnatorio suo libello moram nectat: petere iuxta consuetudinis obseruationem actor poterit,ut iudiciaria fiat iudicis officio expensarum, quarum ipse fecerat in suo libello,stimati nem, certa ac determinata quantitate taxatio Tertio apud excelsi Regiminis tribunal est hactenus obseruatum, iuris quoq, dispositioni congruum,ut laxatio expenserum sub hac serretur conditione, si victrix pars praestiterit sacrametum, tantam sumis mam,quanta in taxationem iudicis venerit,aut quantam iudex
moderat sit, sese in literi causem expedisse sub huiusinodi
quidem sententia taxationis forma non tantumexpensae Comprehenduntur litis, sed etiam fit a iudice aestimatio spolij,rexulvi ablatarum. At sacrametum neq; spoliinec rerum ablatarum nomine, sed tantummodo expensarum litis praestandum est. ' Hac item forma ostenditur ordo procedendi,quod scilicet pri-