장음표시 사용
171쪽
dixi, aliqui intuin demiserimus, neque tamen ad insumum descenderimus, sic: quibuscum bellum gerimus, iudices, videtis: eum sociis, qui pro nobi S pugnare ut inperium nostrum nobiscuin simul virtute et industria conservare soliti sunt: his quom Se et OpeS Suas et c0Piam necessario norant, tum vero nihilo minus propter propinquitatem et omnium rerum societatem, quid omnibus rebus populuS Romanus posset scire ut existumare poterant. hi, quom deliberassent n0biscum bellum Rerere, quaeso, quae res erat, qua laeti bellum in suscipere c0narentur, quom multo maxumam Partem sociorum in ossiicio manere intellegerent 3 quom sibi non multitudinem militum non idoneos inperatores non pecuniam seu plicam praesto esse viderent' non denique ullam rem, quae res pertineat ad bellum administrandum 3 si eum finitumis de finibus is bellum gererent, Si totum certamen in uno proelio positum putarent, tamen omnibus rebus instruetiores et adparatiores venirent; nedum isti inperium orbis terrae, cui in Perio Omnes gentes reges nationes partim vi partim voluntate concesso runt, quom aut armis aut liberalitate a populo Romano su- in purati essent, ad se transsui re tantulis Viribus conarentur. quaeret aliquis: quid 3 Fregellani non sua sponte conati
l8. concesserunt vo , Pith. Lamb. concenserunt v consenserunt g I9.
172쪽
sunt 3 eo qnidem isti minus lacile conarentur, quod, illi quemud modum discessissent, videbant: nam rerum inperiti, qui unius cuiusque rei de rebus ante gestis exempla petere non possunt, ii per inprudentiam facillume deducuntur in fraudem, .nt ii, qui sciunt, quid aliis aeciderit, facile ex aliorum exentis ssuis rationibus poSSunt providere. nulla igitur re inducti, nulla spe laeti arma sustulerunt 3 quis hoc credat tantam amentiam quemquam tenuisse, ut inperium populi Romani temptare auderet, nullis copiis laetus 3 ergo aliquid suisse necesse est. quid aliud, niSi id, quod dico, potest esse Τ in
In attenuatae ligurae genere, quod ad insumum et coti-X14dianum sermonem demiSSum eSt, hoc erit exemplum: nam 'ut sorte hic in balneas venit, coepit, po Stquam persuSuS DSt, defricari, deinde, ubi visum est, ut in alveum descenderet, ecce tibi iste de transvorso heus' inquit adulescens, pueri iatui modo me pulsarunt: Satis incias oportet. hic, qui id aetatis ab ignoto praeter conSRetudinem appellatuS QSSet, erubuit. iste clarius eadem et alia dicere coepit. hic vi X, tamen
anilia potest μ esse pol. cρ'9,3 1 l. attenuatae erly attenuato
pers. est oleo vo' pers. est ceromate Pith. 14. defricare uo' vis. est ut iis in ).atrv p ρη 'est ei ut') vis. cst ire ut scOρ vo/',3 ire vis. est, ut μ' vis. est quod vo' vis. est in alv. ut 9 descenderent fi 13.
173쪽
X. l , IS inquit 'sine ine c0nsiderare.' tum vero iste clamare voce ista, quae vel nabulae cuivis ruborum inicere potest: ita putulans cfit atque acerba, ne ad Solarium quidem, ut milii vi lotur, set pono scenam et in eius modi locis exercitata. s conturbatus est adulescens: nec mirum, cui etiam nunc Pnedagogi lites ad auriculas vorsarentur in perito eius modi con- vitiorum, ubi istum vidisset scurram exhausto rubore, qui Seputaret nihil habere, qu0d de existumatione perderet, ut Om- , nia sine famae detrimento sacere posSet. silur 9 cmι δενυ-iu rurum eae is sis ei mplis intellem Polerunt. oris enim es ullo nuum rorborum constructio quaestum, et ilem alia in oraritates, ultu hostia in mediocritale. Est autem cavendum, ne, dum haec genera con Sectamur, in linituma et pro 'in qua vitia veniamus: nam gravis figura, i a quae laudanda cSt, propinqua est ei, quae fugienda; quae
h alia in grav. om. o Pi item alia posita in medioeritate iereia quae plena erat gravitalis I ro Oabs' ν 'ost gr.') 13. consectemur heia pesLVP 14. eonveti. ' infinitum mea h in iustitium 3 3 in iiiiiiiiiiiii r gravi A si ra i , 2,ιr gravis figurao ia' gravi figurae g i5. ei opis ,
174쪽
recte videbitur appellari. si sumata nominabitur, nam ut corporis bonam habitudinem tumor imittitur saepo, item gravis oratio saepe inperitis videtur ea, quae turget et inflata est, quom aut novis aut priscis verbis aut duriter aliunde transtulis aut gravioribus, quam res postulat, aliquid dicitur, hoc amodo: nam qui perduellionibus venditat patriam, non satis supplici dederit, si praeceps in Ne 'tunias depulsus erit lacu nas. paeniteat igitur istum, qui montis belli subriculus est camp0s Sustulit pacis. in hoc genus quom declinant, qui ab eo. quo profecti sunt. aberraverunt, et specie gravitatis saliuntur in nec Dei Spicere possunt orationis tumorem. qui in mediocre X l lGgenu S orationis profecti sunt, Si pervenire eo non potuerunt, ori antes perveniunt ad confinium genus eius generis, quod appellamus dissolutum, eo quod eSt Sine nervis et articulis, ut hoc mosio usepellem fluctuuns, eo qu0α sectunt huc et illud nec iapotest confirmate neque viriliter sese cxpedire. id est huius
175쪽
modi: socii nostri quinta belligerare nobiScum vellent, prO- lecto ratiocinati essent etiam atque etiam, quid possint sacere, si quidem Sua Sponte sacerent et non haberent hinc adiutores inultos, mal0S homines et audaciS. Solent enim diu cogi-5 tare omnlis, qui magna negotia Volunt agere. non poteSthuius m0di sermo tenere attentum auditorem; dissuit enim totuS, neque quicquam conprehendenS persectiS verbis amplectitur. qui non posSunt in illa facetissuma verborum attenuatione commode vol Sari, Veniunt ad aridum et exangue in genus orati0nis, quod n0n alienum eSt eXile nominari, cuiusmodi est hoc: nam istic in balineis accessit ad hunc; postea dicit 'hic tuus Servos me pulsavit. postea dieit hie illi considerabo. post ille huic convitium fecit et magis magisque praesentibus multis clamavit. frivolus hic quidem iam et inlita beralis eSt Sermo, non enim est adeptus id, quod habet attu-i ata figura: puris et electis verbis conpo Sitam orationem. omne genuS OrationiS, et gravem et mediocrem et attenuatam, dignitate adficiunt exornationes, de quibus pOSt loquemur; quae si rarae disponentur, distinctam Sicuti coloribus, si erem hi ne conlocabuntur, oblitam reddent orationem. Set figuram in dicendo conmutare oportet, ut gravem mediocriS medio-
1. vestri o si bell. tκ belligerere b bella gerere π 2. rationati
176쪽
XI, XII. 16-I8. AD C. HEREX NIUM IIII. 14 ierem excipiat attenuata, deinde identidem conmutentur, ut facile satietas varietate Vitetur. 9uoniam, quibus in generibus. elocutio vorsari debeat, Xll l T dictum eSt, videamus nunc, quas res debeat habere elocutio commoda et persecta. quae maxume ad modum oratoris ad- si commodata est, tris res in se dubet habere: elegantiam conpositionein dignitatum. elegantia est, quae facit, ut unum quidque pure et aperte dici videatur. haec distribuitur in Latinitatem et explanationem. Latinitas est, quae Sermonem purum conservat ab omni vitio remolum: Vitia in Sermone, tu quo minus is Latinus sit, duo possunt esse: soloecismus et barbariSinus. Soloeci Sinus est, quom in verbis pluribus con- Sequens verbum Superiori non adcommodatur; barbarismus est, quom verbum aliquod vitiose ecfertur. haec qua ratione vitare possimus, in arte grammatica dilucide dicemuS. expla- lanatio est, quae reddit apertam et dilucidam orationem; ea conparatur duabus rebus: u Sitiatis verbis et propriis. usiuata Sunt ea, quae vorSantur in sermone et consuetudine cotidiana; propria, quae eius rei verba sunt aut esse POSSunt, qua de loquemur. mConpositio est verborum constructio aequabiliter perpO- I 8
177쪽
siones, quae VaStam atque hiantem orationem reddunt; ut haec est: hacene aeriae amoenissumae inpendebant; et si vitabimus eiusdem literae nimiam adsiduitatem, cui vitio versu S hic erito exemplo: - nam hic nihil prohibet in vitiis, alienis ex una selis uti Tile, lule, Tali. libi lania, lyranne, tulisti . . Iet hic eiusdem poetae: quieti iam quisqualia cuiquam quod conveniat, neget et si eiusdem verbi adsiduitatem nimiam fugiemus huiusmodi: nam cuiuS rationis ratio non extat, ei rationi ratio non est fidem habere; et Si non utemur continenter Similiter cadentibus verbiS, hoc modo ne tales ploranios lacrimantes Oplestantesia et si verborum transiectionem vitabimus, ni Si quae erit con
ut est hoc r ut hoc est ς 3. haecbhache h hacee π baecae plaην, haesiae e bache . hacce c hacne F vo ρη baceobδ unoeae pys 'u is r vace si aereae 1 nere eani' h Uvo' ereae a eree o aeneae OP enoe obcρ aeriae Hul m. vitavimus h 4. hic versus erit hρ' vors. erit hic obv 5. nam hoc r invitus π T. o lite lati tute he o lite tute tui e ' o lite tute tui e r tali om. f tiranne hecb s. quicquam quisquam es ,2,dlφρ' quicquam quicquam hπ quisquam quicquam cs p quidquam quispiam v quisquam quisque vo' cuiquam quod conveniat ρ' 'δquiquam quod quisque coitu. ρη quaquam quisque con V. fl/ que inquam
quiSque con v. hμω quemquam que inquam qui Sque conveniet e quemquam quemque quisque conveniat PCF quemquam quemque quis conV. V quem quam quis con v. il ,v 'cum v. quemque quisque con v. πbl 'DO' φ quisque mi v. d quanquam quemquam quisquam con v. o negetis l' Ribbeck, Fragm.. trag. Bona. p. 6l: unquam quid quam quis quam cuiquam quod ei conveniat, neget 3 10. Sid. e. Verb. Trug. huius modi οφρ' sug. cuiusna. ' sug. olusin. est r sug. ea eSt huiusna. yy rec. 3 sug. ea est eiusna. do sug. eius m. ς ll. extat vφη eXistet a exstet ς' 'extet' πὶ non ost rui. c rationem fidem /' l2. accidentibus h l4. lacr. commiserantes ala obtestantes Om. 2 ib.
178쪽
cinna, qua cle re poSterius loquemur: quo in vitio est Lucilius adsiduus, ut haec est in priore libro: has roΑ ad io seriplus, Luei, misimuΜ, Λ eli. itum sugere Oseortet longam verborum continuationem, quae ut auditoris auris et oratoris spiritum laedit. his vitiis in seonpositione vitatis relictioni operis consumendum est indignitate. Dignitas est, quae reddit ornatam orationem varietate Xlli distinguens. haec in verborum et in sententiarum exornationem dividitur: verborum exornatio est, quae ipsius sermonis minsignitu conti notur perpolitione; sententiarum exornatio ost, quati non in verbis, set in ipSis robus quamdam habet dignitato m. . '
Be00lilio est, quom continenler ab uno atque eo dona ver- iubo in retius similibus set divorsis principia Sumuntur, hoe iamodo: vobis istud adtribuendum est, vobis gratia habenda vobis ista res erit honori. item: Scipio Numantiam sustulit Seipio Karthaginem Melevit, Scipio pacem peperit, Scipio ei vita tona servavit. item: tu in forum prodire, tu lucem eon. spicere, tu in horum conspectum venire conaris 3 audes vor-
179쪽
ci R IFICI RHETORICORUM XII l, XIV. I9. 20.bum sacere' audes quicquam ab istis petereri audes supplicium deprecari r quid est, quod possis defenderer quid est quod audeas postulare' quid est, quod tibi concedi putes oportere 3 non iusiuranduin reliquisti Τ non amicos prodidisti Τs non parenti munus adtulistir non denique in omni dedecoro
volutatus es 3 haec exornatio quom multum Venustati et habet, tum gravitatis et acrimoniae plurumum; qua re videtur SSe adhibenda et ad ornandam et ad exaugendam orationem. Convorsio est, per quam non, ut ante, primum repeti nati Riu verbum, Set ad poStremum continenter revortimur, hoc modo: Poenos populuS Romanus iustitia vicit, armis vicit, liberalitate vicit. item: ex quo tempore concordia de civitate sublatu 'St, libertas Sublata est, si des sublata est, amicitia Sublata eSt, res puplica sublata est. item: C. Laelius homo novus erat, nita ingeniosus erat, doctuS erat, bonis viris et Studiis amicus crat, ergo in civitate primus erat. item: nam quom iStos, ut aPSOl-Vant, rogaS, ut periurent rogas, ut exi Stumationem neglegant, rogas, ut leges tuae lubidini largiantur, rogaS. Xl3 20 Conplexio cSt, quae utramque conplectitur exornati0nem, is et hanc, ut quam ante eXPOSuimuS, ut et repetatur idem ver-
180쪽
buni saepius et crebro ad idem postremum revortuntur, hoc modo: qui Sunt, qui foedera Saepe ruperunt 3 Karthaginienses. qui sunt, qui crudele bellum gesserunt 3 KarthaginienseS. qui sunt, qui italium deformaverunt 3 Karthaginienses. qui Sunt, qui postulant ignosci Z Icarthaginien Ses. Videte ergo, quam sconveniat eos inpetrare. item: quem Senatus damnarit, quem populuS damnarit, quem omnium exiStumatio damnarit, eum vos Sententiis vostris apsolvatis 3 li Traductio eSt, quae facit, uti, quom idem verbum crebrius
ponatur, non modo non Ossendat animum. Set etiam concin- iuniorem orationem reddat, hoc pacto: qui nihil habet in vita iucundius vita, is cum virtute vitam non potest colere. item: eum hominem appellas, qui Si fuisset homo, numquam tam crudeliter hominis vitam petisset 3 at erat inimicus. ergo inimicum sic ulcisci voluit, ut ipse sibi reperiretur inimicus 3 isitonia divitias sine divitis esse: tu vero virtutepi praeser diVitiis: nam si voles divitias eum virtute conparare, Vix SatiSidoneae tibi videbuntur divitiae, quae virtutis pedisecae Sint.
ex eodem genere est exornationiS, quom idem verbum poni- 2 i