Cornifici Rhetoricorum ad C. Herennium libri 3. recensuit et interpretatus C.L. Kayser

발행: 1854년

분량: 368페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

c0RNIFICI RHETORICORUM XXVII, XXVIII. 37, 38. liatae sunt, nihil Karthaginiensibus scientia rei militaris adistinento fuit, nihil Corinthiis erudita calliditas praesidi tulit,

nihil Fregellanis morum et sermonis SocietaS Opitulatu ESt. item: formae dignitas aut motbo deflorescit aut vetustate 8xx tinguitur. hic utrumque, in superiore exemplo unam quam-38 que rem certo Verbo concludi videmus. coniunctio best, quom interpoSitione verbi et superiores parteS Orationis con- Prehenduntur et inferiores, hoc movita arimae dignitas aut morbo deflorescit nut vetustate. adiunctio 'St, quom Ver-isbum, quo reS conprehenditur, non in GrponimuS, Set aut primum aut poStremum conlocamus: primum hoc pacto deflorescit sormae dignitas aut morbo aut VetuState . POStremum Sic: aut morbo aut vetustate formae dignitas deflorescit. ad instivitatem disiunctio est adposita, qua re rariuSΙ6 utemur, ne Sutietatem pariat; ad brevitatem coniunctio, quare SaepiuS adhibenda est. Me tres Mornationes de Simplici

oenere manant.

xxviii conduplicatio est cum ratione amplificationis aut conmiserationis eiuSdem unius aut plurium verborum iteratio, an hoc modo: tumultus 'Dracchi, Gracchi tumultus domesticos

16. est adhib. O hec tr. st a simplici suprasc. eodem' IT. manent μ 18. quae rationem 'πa f qua rationem k quae conficit rationem

μn cum conficitur ratione α' aut miserationis I ,',ir aut comis. ει ,ceti. 7 aut commiS. Om. O 19. unius add. μ' un. verbi r verbi un.

e plurimum . plurimorum πρη-nωρ vo,3 iterat πμΤpV cum iteratione n iteratio sit ρ ali. m.)η 20. huiusmodi μη tumultus

202쪽

XXVIII. 38, 39. AD C. HERENNIUM IIII.

et intestinos conparant. item: conmotus non es, quom tibi pedes mater amplexaretur, non es conmotuSy. item: nunc audes etiam venire in horum conspectum, proditor patriae, proditor, inquam, patriae, venire audes in horum conspectum Vehementer auditorem conmovet eiusdem redintegratio verbi set volnus maius efficit in contrario causae, quasi aliqu0d telum Saepius perveniat in eandem partem corporiS. Interpretatio est, quae non iterans idem redintegrat verbum, set id conmutat, quod positum est, alio Verbo, . quod idem valet, hoc modo: rempuplicam radicitus evortisti, ιο civitatem funditus deiecisti. item: patrem nefarie VerberaSti, parenti manus Scelerate adtulisti. necesse est eius, qui audit, animum conmoveri, quom gravitas prioris dicti renovatur interpretatione verborum. Conmutatio eSt, quom duae sententiae inter se diScre- 39 purites ex transiecti0ne ita ecferuntur, ut a priore P0Sterior i6 contraria priori proficiScatur, hoc modo: esse oportet, ut

Vivas, non viVere, ut edaS. itern: ea re poemata non facio,

item: quae de illo dicuntur, dici non possunt; quae dici 20

idem integratio hy id. redint. Λη id est redint. si idem sed integr. I s. id om . Oρt 10. valet n*b valeat g 11. civites h civitates 2,t

cρη l6. traieci. h 17. esse suprasc. 'manducare') π manducarct te Op. si eSSe Op. esse μ' op. esse h adesse op. κ 18. ut vos h 19. quae huiusm. h 20. quae dici - dicuntur om. μ dici non debent O

203쪽

168 CORNIFICI RΗΕΤORICORUM XXVIII, XXIX. 39.

possunt. non dicuntur. item: poema loquenS pictura, pietura tacitum poema debet esse. item: si Stultus es et ea re taces, sapis; Si SapiS et tamen taceS, StultuS es. non potest dici quin commode fiat, quom contrariae sententiae s relatione verba quoque convortuntur. plura Subiecimus exempla, ut, quoniam difficile est hoc genus exornationis inventu, dilucidum eSSet, ut, quom bene eSSet intellectum, sa-eilius in dicendo inveniretur. xxix Permissio est, quom ostendimus in dicendo, no S aliquamio rem totam tradere et concedere alicuius voluntati, Sic: quoniam omnibus rebus ereptis Solum mihi superest animus et corpus, haec ipSa, quae mihi de multis Sola relicta Sunt, vobis et vostrae condono potestati; vOS me Vo Stro, quo Pacto

vobis videbitur, utamini atque abutamini licebit; inponite in is me quidlibet, quidlibet statuite: dicto atque nutu parebo.

l. item - dchol esse Om. a ri' ρηοφδ ita si poema loquenseSt pictura, pictura tacitum poema debet esse bu poema l. pict. ESt tacitum p. d. es8e ρ Pith. 9 esse deb po. l. dictura tac. p. d. esse γπμ pο. l. dicitur lac. esse p. debet h,f po. l. est dictura tantum p. d. esse n,a ta' coit. litt. desectis in ing.) PO. loq. est dictura cum t. p. deberet Esηe ι PO. l. e. d. inc. p. deberet esse μ' po. l. e. pictura

item quin stultus es E R re taces 8apiens tamen et tacens Stultus est 're tacens' μ),2,vi' ea re t. s. non tamen Si tacos ea re si . eS ι ea ret. non tumen Si t. e. r. St. es. ideo sis r 'non tamen si' o m. vo )Sc.: et ea re taces, sapiS, Si Sapis et tamen inces, Stultus es 4. quin comm. ππμηali vo)ρδηvδsta, Lamb. qui coitim. h qui ut non incomm. μ quum comm. ς in coiit r. ι'vo Lamb. ex contr. ιδ 5.

libet hvi' qui equid libet a si e not.) quidquid licet 1 quisquid quili bol

204쪽

XXIX. 39, M. AD C. HERENNIUM IIII.

. hoc genus tametsi alias qu0que non numquam tractandum eSt, tamen ad misericordiam conmovendam Vehementissume eStadcommodatUm. Dubitatio est, quom quaerere Videtur orator, utrum de 40

duobus potius aut quid de pluribuS 90tissumum dicat, hoc s

modo: ossuit eo tempore plurimum rei puplicae consulum sive stultitiam sive malitiam dicere oportet Sive utrumque. item: tu istud ausus es dicere, homo omnium mortalium . . . . quo . nam te digno moribus tuiS appellem nomine ΤΕxpeditio est, quom rationibu S conpluribuS enumeratiS, loquibus aliqua res fieri potuerit, ceterae tolluntur', una relinquitur, quam n OS intendimuS, h0c modo: neceSSe eSt, quom constet istum indum no Strum suiSSe, 0Stendas te aut VR-cuom possediSSe, aut uSu tuum inciSSe, aut emiSSe, aut hereditate tibi venisse: vacuom, quom ego adeSSem, POSSidere 15 non potuisti; usu tuum inciSSe etiam nunc non potes; emptio nulla profertur; hereditate tibi me vivo mea pecunia venire non p0tuit: relinquitur ei Sol ut me vi de meo fundo deie-

vo' quidquid libet g utque Om. ι,Lumh. atque liuc te h utque huc eparebo he atque obtemperabo ς ιγ') Sc.: i ta ponite in me quidlibet, quidlibet statuite: dicto atque nutu parebo l. quamquam

o quoque Om. t 3. adcommodandum ut 4. cum om. a videatur

205쪽

coRΝIFICI RHETORICORUM XXIX, XXX. 40, 41.41 ceris. haec exornatio plurimum iuvabit. coniecturalis argumentationes, Set non erit, tamquam in plerisque, ut, quom velimus, ea possimuS Uti: haec sacere non poterimus, nisi ipsa negoti .natura dabit facultatem. XXX Dissolutum est, quod coniunctionibus verborum e medios subralis separatis partibus ecfertur, hoc modo: gere morem parenti, Pare cognatis, opsequere amicis, Optempera legibuS. item: descende in integram defensionem, noli quicquam recuSare, da Servo S in quaeStionem, stude verum in Venire. in hoc genus et acrimoniam habet in se et vehementissumum est et ad brevitatem adcommodatum.

Praecisio est, quom dictis aliquibus relicuom, quod coeptum est dici, relinquitur in cogitatione audientium sic: milii tecum par certatio non est, ideo quod populus Roma-

i5 nus me . . . nolo dicere, ne cui sorte adrogans videar: te

autem Saepe ignominia dignum putavit. item: tu istud nunc audes dicere, qui nuper alienae domi l . . . non auSim dicere, ne, quom te digna dixerim, me indignum quippiam dixisso videar. hic atrocior tacita suspitio quam diserta explanatio 20 lacti est.

ips. ς a b. dissolutio est quae a ,3,φcρ' 6. pari. sep . si gerere Λ genere μ more py T. parentis π parce π s. cleservos p de servo intri at de servis p da servis si da servo e se vos tuos ρ' in quaestione mu in qu. da serv. φ 10. ei Om. Fin se vehementissimam et - accommodatam iob se veh. e 12. aliquibus p a Pocpe quibus Dy quibusdam g quod incept. rsty qu. concepi. θρ neum inc. ρ 13. rel. inchoatum sic vora bruit. incoactum vo rel. in iudieio audientium. sic tρ δ rel. in stud. iudicio it vo φ. Lamb. rel. in au d. iudicium rili ' rel. stud. iudicio hρη rel. inchoatum in audientium iudicio. sic na' rel. inelloatum iudicium si I ,a rel. iudieium si s audientium iudieio' f superge. rel. inchoatum iuditium c Sc.: rel. in cogitatione audientium sic: 14. tecum praecertatione est I .atf iec. decori. non est ρ praec. tec. est e lec. praecertatio non est C na tecum pure er tutio non est Lamh. quia be o 1 b. nolo me bρx sorte om. δ adrog. sorte μ 16. tuis tunc aud. h tu istum auo. e tu istud

206쪽

XXX, XXXI. 41, 42. AD C. HERENNIUM IIII.

Conclusio est, quae brevi argumentatione ex iis, quae ante dicta sunt aut sacta, conficit, quid necesSario conSequatur, hoc modo: quod si Danais datum erat Oraculum, non posse capi Troiam sine Philoctetae fa uis, haec nihil aliud autem secerunt, nisi Alexandrum perculerunt. hune extinguere, 6 id nimirum capi siit Tminin

Restant etiam decem exornationes verborum, quas id-XXX l42 circo non vage di SperSimuS, Set a Superioribus Separavimus, quod OmneS in uno genere Sunt se Ositae; nam earum Omnium hoc proprium est, ut ab uSitata verborum potestate receda- intur atque in aliam rationem cum quadam venuStatu oratio conseratur: de . quibuS exornationibus nominatio est yrima, quae nos admonet, ut, cuius rei nomen aut non sit aut satis idoneum non Sit, eam noSinet idoneo verbo nominemus aut

imitationis aut significationis causa: imitationis hoc modo, iaut maiores rudere et mugiro et murmurare et,Sibilare appellarunt; Significandae rei causa, sic: postquam iste in rempuplicam secit inpetum, fragor civitatis in priniis last auditus.

1 intia sibili. h appellarunt here appellavere o i T. aut signis. ano. o ali. m. δ sis ui 18. in primis C Fo.: inmanis est impr.

207쪽

hoc genere raro est utendum, he novi verbi adsiduitas odium pariat; set Si commode quis eo utatur, non modo non Ossendet novitate, set etiam exornabit orationem. Pronominatio est, quae Sicuti cognomine quodam ex-s traneoIemonstrat id, quod suo nomine non potest appellari; ut si quis, quom loquatur de Gracchis 'at non Africani nepotes' inqui at istius modi fuerunt.' item si quis de advorsario quom dicat videte nunc' inquiat 'iudices, quem ad modum me Plagioxypus iste tractarit. hoc pacto non inornate poli1 terimus et in laudando et in laedendo aut corpore aut animo aut extraneis rebus dicere Siculi coynomen, quod pro certo

nomine conlocemuS.

XXXII 43 Denominatio est, quae ab rebus propinquis et finitumis trahit orationem, qua possit intellegi res, quae non Suo VO-ia cabulo sit appellata, ut si quis Τarpeium loquens de Capitolino nominet. ita aut inventore inventum significatur, ut

l. ut est ιδ ut sic novi is 2. sic comm . vi' quis comm . se quis ea utatur non modo ecfp ea aliis ut . n. mod. O quis erat rara ita et n. mod. h.u erici qui serat rara ita et n. modo μ' quis serat rara ita non mod. π quis serat rara n. mod. f 'raro' qu. proserat rara

pus K lotZ iste me modo P tractavit os modo is 10. aut in laed. r in laed. corp. Πρη in laed. aut cory. μ' in laed. in corp. l .andi Gabo δ in laed. aut in corp. in corp. aut in an . a rhyρ ηδ corp. alicuius Rut in an . v corp. et an. ill gi aut in extr. - φρ v, 3 11. sicut oi 2. collocamus ιι ,2,to p G Ueρkδ accipimus κ 13. ab proP. et in fit . rob. e,μ ab rebus', 14. trahit om. y a 3 16. itae ut inventorem pro re ponat, ut si qu. tarp. - nominet aut inventum π ita ut in vetitorum

208쪽

XXXII. 43.ΛD C. HERENNIUM IIII.

si quis Libero vinum Cerere frugem appellet, aut instrumento dominus, ut Si quis Macedones appellarit hoc modo: non tam cito sarissae Graeciae potitae sunt' aut idem Gallos significans dicat 'nec tamen facile ex Italia materis Τransalpina depulsa est' aut id, quod sit, eo, quod facit; ut Si quiS, a quom bello velit ostendere aliquid quempiam fecisse, dicat: Mars istud te sacere necessario coegit; aut Si, quod facit, eo, quod sit, ut, quom desidiosum Martem dicimus, quia desidio Sos facit, et frigus pigrum, quia pigro S ecficit; aut eo, qu0d continet, id, quod continetur, hoc modo denominabitur: armis in Italia non potest vinci nec Graecia disciplinis nam hie

id'ὶ id autem ab inu. cons. φ id aul ab in v. colligitur sy ait. m.),Pith.

invento aut ab inventore cons. l' ista aut ab inventore aut ab invento conficitur. ab inventore ut si quis c ista aut ab invento aut ab inventore Sit. Rhinventore cons. vo' id aut ab invento colligitur aut ab inventore cons. vo δωρη id autem invento colligit ea aut ab inventore cons. v ut Si quiStarpeium loquens de capitolio nominet ly,ρ 'de capitolium') si quis de tarpeio loquens eum capitolinum nom. ς 'eum' om. οὐδ 'capitolium' 'ρ 's 'eapitollinum' h) aut ab invento heμ aut om. ne Totus locus sie legitur in Ε: 'id aut ab inventore conficitur, ut si quis de Tarpeio loquens eum Capitolinum nominet, aut ab invento'. Sc.: ut siquis Tarpeium loquens de Capitolino nominet: ita aut inventore inventum significatur inu. si quis h si qu. prol. vinum nominet pro c. fruges app. c Si qu. pro L. V. pro C. fruges

gem app. I. instrumento dominum ea/trat in instr. dom. pπundi' in instrumentum dom. h instrumentum pro domino ny,ρ ali. m. ab in-Str. dom. ς Lamb.ὶ Sc.: in str. dominus 2. Si qui h Macedonasi 'at em 'mached.' πὶ appellant hμ appellaverit f) appellet 'dnam tam e 3. varis egregiae 1 cvatis' e gretie πη 'egregie' he) sarisaegreciae re sariSe grecta μ',2,α Sarissae Graecia ς 4. significans dicat φ significans ς tam ei e tam . h tam. ς Sc.: tamen taciles hesi facilis py matris I ,ayn matrix init . ρλ pr. m. materi' acies armatura ς materis Victorius b. ab eo ς Sc.: eo, et Sic statim T. qui ς Sc.: quod si qui h 6. vel bell. n aliquit ιι dicas hT. mavis stulto sac. h measvis istuc te lac. e maius istud te lac. μ istud mars n. te sac. Do te om. D cogit a/μ qui lac. I, 2,rdLV quissae. tφδ quid sac. obo quod sac. E 8. desidiosum Martem 1 fp μ ),rbdesidiosam artem ς dicimus heunti cρ υ dicemus ς qui he quae pa fi s. pigrum h lacii est et ab eo t nul ab eo v ab eo ς Sc.: aut eo, ut statim l74, 2. eo qui b illud quod UI 10. id qu. continetur Om. a Il. non om . h nam id e, Pitti.

209쪽

CORNIFICI RHETORICORUM

XXXII. 43, M. pro Graecis et Italis. quae continent, nominata Sunt aut eo, quod continetur, id, quod continet, ut, Si quis aurum et argentum aut ebur nominet, quom divitias velit nominare. harum rerum magis in praecipiendo divisio quam in quae- a rendo dissicilis inventio est, ideo quod plenaiconsuetudo est non modo poetarum omnium et oratorum, set etiam cotidiani sermonis, huius modi denominationum. Circuitio est oratio rem simplicem adsumpta circumscribens elocutione, hoc pacto: Scipionis providentia Icarthaginis tu Opes fregit. nam hie, nisi ornandi ratio quaedam esset habita, Scipio potuit et Karthago simpliciter appellari. 44 Transgressio est, quae Verborum perturbat Ordinem per JorSione aut transiectione. Porvorsione sic: hoc vobis de0s inmortalis arbitror dedisse pietate pro vostra. transiectione is hoc modo: in stabilis in istum plurumum fortuna valuit: omnis invidiose eripuit isti bene vivendi casus facultates. huius modi transiecti O, quae rem non reddit opscuram, multum proderit ad continuationes, de quibus unte dictum est; in quibus

l. pro grsi e i talis h pro graeeis talis e que eontinet μ nominatasal nota Us notata ς nominata sellitia 2. qui eoiit. δ quid eoui. fid quod eoiit. enseρυφ om. ς' ab eo quod etintinoi id quod continetur eaur. et arg. h.2.ωτο δ nur. vel arg: ς 3. aut obur 1 in ras. 4. haraim

tii Ana vel barbarum') harum omnium denominaiionum erho a.n harum rerum omnium denominacionum ρλ divisio om. - quam in inqui rendo no qu. inquirendo 1 2.tro eP qii. in quaerendo b 5. est iiiv. ρ quia si 'it 6. poetarum memoratorum in poci. preme morai rum π Poet. et or. ς Se.: poei. omnium ei or. coii l. πs ne cottid. heia o I. huiuscem. f nominationum I si )h H. ei reumilio hia orationem simpl. μθ oratio quae rem simpl. ads. eireumfert hii hassumpiam bo φ, Lamb. cire. oratione e s. modo io m. ROKari. het cliart. I eari. πωρ eartaginiensium ιβ lo. ordinandi H12. transgr. - traieet. om. 1 , a s 13. aut pervers. aut tr. r. Pith.

borum so a dieiuni sit ι 'est' suprase.

210쪽

XXXII, XXXIII. M. AD C. HERENNIUM IIII.

oportet verba sicuti ad poeti eum quendam eXtruere numerum, ut persecte et perpolitissume pOSSint eSse apsolutae. Sunerlatio est oratio Superans veritatem alicuius augendi XXX lu

minuendive causa. haec sumitur Separatim aut eum conparatione. Separatim sic: quod si concordiam Psitinebimus. ainperi magnitudinem Solis ortu atque occaSu metiemur. cum conparatione aut a similitudine aut 'a praestantia superlatio sumitur. a similitudine sic: corpore niveum candorem, RSPectu igneum ardorem adsequebatur. a praeStantia hoc modo: cuius ore sermo melle dulcior profluebat. ex eodem genere is est hoc: tantus erat in armis splendor, ut Solis fulgOI OPSeu ru3 videretur.

Intellectio est, quom res tota parva de parte cogno Scitur aut de toto pars faut ab uno plura aut, a pluribu Sunum. J de parte totum sic intellegitur: non illae te nuptia- istes tibiae eius matrimonii conmonebant Τ nam hie OmniS Sanctimonia nuptiarum uno signo tibiarum.intellegitur. de toto

I. oportet verba sicuti ad poeticum exstruere numerum Rus. l. e. OP. V. Sicut a poetis in quendam exst. num. I,2,tocpri vi ''vo' ρ 'sic a posit eat 'num ex tr.' h) op. v. sicut R poeticum qu . exstructa fium. ν' Op. V. Sint ad poeticum qu . exSt. num. α' OP. ut V. Sint ad P. q. EXSt. num.

solis spl. bo obscurus μ obscurius hekb obscurior ις 1 3. res parva tota μ tota de parte O .sp 14. aut de parte totum μ aut de tota 'pars hsit h Post haec verba Schittg'add.: 'aut ab uno plura aut pluribus unum' ib. cum ill . c non illa et enuptia celesti viae δε non l. l. im pitia laeticie μ nuptiles f 16. tib. nupt. O 0Φηδδ matrimonio eπμ

SEARCH

MENU NAVIGATION