Thomae Nestii Pistoriensis De dirimentibus matrimonium impedimentis liber singularis

81쪽

io supremum dirimentia matrimonium impedimenta sanciendi jus Ecclesiam , ae Pontifices accepisse contendunt.

HAec ego dum scriberem in meas incidie

serte sertuna manus semosus quidam libellus , quem adversus doctissimum ac sanctissimum Pergensem Episcopum edidit inconstatus quidam attritae, fractaeque divinitus Iesuitidae socieratis alumnus sub adstititia Episcopi larva latitans :aesopianum sertasse graculum imitatus. qui inani inmens superbia pavonum se pennis ornarit, eorumque krmoin im 1euit se gregi. Ast illi impudenti pennas eripuerunt avi, rostrisque fuga. Tunt . Ipse namque per natus Episcopus vehementissimo romanam erga curiam actus studio quique non Augustini, non Arealdi . non Past ni, non Bossueti, non Dupini puriore institutus doctrina . sed Bellarmini, ejusque gregalium inis stis sub penetralibus enutritus essetiit , Ecclesiam ac Pontifices non ex isIsis decretalibus, non ex Priit..ipum consensa. aliove externo principio, sed exim Cheisti instituto supremum in nuptialem PQGionem ius aceepisse; idque tum ex ipsius oerin sit verbis Pase ovos meas, tum etiam ex 'eo

E 4 quod

82쪽

quod Christus, et Apostoli de matrimonio tulerunt , judicio probare contendit. Haec quidem argumenta, quibus adeo exultat personatus Episscopus. risu potius excipienda, quam rationibus explodenda videntur. Et requidem vera quomodo ex illis Divini Magistri verbis: Pase oves meas, quibus Petrus, et Apostoli docentur, ut creditas sibi oves exemplo, et doctrina pascant, erui poterit. Ecclesiam ac Pontifices eam a Christo accepisse . quae ad solos Principes spectat, dirimendorum coniugiorum potestatem Z At nonne ,

rerum dulcissime, ubi sanctissima Christi verba in

alium ac ipsa sonant , sensum detorquere non puduit, Tridentinae Synodi decretum adversus Perulantes sacrarum literarum interpretes editum succurrit 3 Praetera, sic sessione quarta . ad coemcenda petulantia ingenia decernit, ut nemo stiae prudentiae innixus in rebus fidei, et morum ad

aedificationem doctrinae rarisianae pertinentium sacram scripturam ad suos sensis contorquens contra eum sensim, quem tenuit, et tenet sancta mater Ecclesia, cujus est judicare de vero sensu, et uterpretatione scripturarum sanctarum, aut etiam contra onanimem consensim Patrum ipsam fripturam sanctam interpretari audeat, etiamsi busemodi interpretationes nullo unquam tempore in Iu cem edendae forent. Qui contravenerint per orae

narios declarentur, et poenis a jure salutis puniantur . Quod certe decretum in fidei confessonem transiit. Item sacram scripturam juxta eum fensum, quem tenuit, et tenet sancta mater Ecclesia, cujus es judicare de vero sensu, et lutem

pretatione sacrarum scripturarum , admitto, nec eam unquam, nisi juxta tinaximem consensem P trum , acciPiam, eς interpretabor. Cam igitur. pedisonatus

83쪽

sonatus noster Episcopus in eam scripturae verba sententiam, quae nullus sanctorum Patrum deserendis ab Ecclesia, RomUoque Pontifice circa nuptialem pactionem legibus accepit, deflectere . non dubitaverit, quis veluti tridentinae constitutionis , ac fidei professionis violatorem , contemptoremque non improbaVerit, atque damnaverit Z Quod si in trasserendis sacrarum literarum verbis ad serendas de nuptiali conventione leges ineptiit, in conficienda certe ab iudicio, quod Christus , et Apostoli de matrimonio tulerunt, ecclesiastica in matrimonium ipsum potestate dempuit. Christus namque, quod divini, et naturalis iuris erat , exposuit , quae quidem potestas in Apostolos, et Ecclesiam manavit, quae christianos populos ea docere potest, quae tum innuptialibus conventionibus, tum in aliis quibus cumque hominum pactis divino, naturalique juri adversantur. Verum hoc a supremo illo civilem dirimendi nuptiarum conventionem, ciVesque iis, quae a matrimonio ipso μoficiscuntur, b

nis spoliandi lare differt vel plurimum.

84쪽

Tridentini concini Canones, qui adversariorum , ac per nati Dissiopi sentemtiae adsipulari videntur , exponuntur .

PErtinacissimi romanae curiae cultores , quos inter Perionatus noster Epucopus princi pomlocum tenet tridentinos canones utpote anathesmatis poena munitos maxima opum vi nobis mbjiciunt , quibus catholicam constitutum doga a contendant, Ecclesiam dirimendorum connubi runt habere potestatem. Hujusmodi certe canones in medium hic serre abs re non duco. Si quis dixerit, sessio I 4., eos tantum con anguinitatis . seu amitatis gradus, qui levitico exprimuntur, pose impedire matrimonium contrahendum, et dirimere contractum, nee posse EccIesiam in nonnu

Iis illorum dispensare, aut constituere, ut plures impediant . et dirimant, anathema fit. Si quis dixerit, non potuisse Ecclesiam eo stituere impedimenta matrimonium ' dirimentia, veI in iis eonstituendis errasse, anathema sit.

Verum non ego prius manum Operi admo-Veam, quam planum fecerim eos turpissime labi, qui huiusmodi tridentinos canones utpote anathematis poena manitos ad fidem pertinere Com-

85쪽

v miniscuntur. Et requidem vera non omnis, qui anathemate firmatur, canon, dogmaticus continuo evadit sed ex illius fine, natura, atque id Ie spectandum est, an de re, quae ad fidem pertineat, nec ne agatur, quin aliquod vel omnia in unum collecta anathemata negocium secessere

debeant . Cum igitur tridentinorum, de quibus sermo est, canonum mageria nullum prae se fidei dogma serat, Peripicllum est, eiusmodi eanones ad disciplinam duntaxat pertinere ea prorsus ratio

ne , non ad fidem , sed ad solam disciplinam spectant Romani Concilii a Gregorio iuniore

coacti canones . quibus nonnullae quae negligebantur, de matrimonio leges, anathemate confirmantur: si quis tam trem spiritualam duxerit in conjugis anathema sit: si quis conse rinam suam

duxerit in conjugis anathema sit: quaecumque igitur ad fidem suapte natura non Pertinent, nec millibus indictis anathematibus in catholicum d gma evadunt. verum esto, quod hujusmodi tridentini canones dogmatici habeantur . Quid vero nunquid vel ex eo effici poterit, Tridentinis definitum fuisse . Patribus, insitum Ecclesiain habere jus eas serendi leges , quibus civilis nuptiarum conventio dirimatur ξ Minime gentium. Enin vero ut sneeram hujusmodi canonum vita. rationemqlle assequamur , praecipuum illium, quo iis sanciendis Tridentini Patres spectarunt, finem investigemus oportet. Ipsa scilicet synodus tetes rimum lutheranorum errorem, qui nullis hominum legibus dirimentia constitui posse matrimonium impedimenta eaque solum, quaci in levitico ex-

Primuntur , retinenda esse contendebant , potis simum damnavit atque convellit . Gn-rmo ,-sio

in eo quem de babylonica captivitate inscripsit

86쪽

76 Lutherus libro habetur, viri, et Mulieris ire'. quocumque modo contra leges hominum contigerit Ex quo principio certum quoddam veluti consectarium collige tr debere Iacerdotes ea omnia matrimonia confirmare, quae contra ecclesiasticas, veι

pontificias Ieges fuerunt contracta, in quibus Papa dispessat, et quae non sunt in sacra Icriptura expresa. In eo igitur tota fuit Tridentina synodus,

ut Lutheri commentum, quo nullam humanae Potestati in matrimonium ius tribuebatur, hisce editis canonibus omnino labefactaret . Hoc igitur unum ad dogma pertinere dicendum est, quod nempe Praecipuum veluti sibi sinem proposuit synodus. Nusquam ibi disputatum est instituta de civili, atque ecciesiastico in matrimonium iure contentione. Cum igitur Tridentinis cautum Ρωtribus fuit, Ecclesiam potuisse, ac posse consti eraimpedimenta matrimonium dirimentia, id praeter propositam sibi finem adjectum , abiis est proindeque a catholico fidei dogmate abhorrere nemo non sentit. Quidquid enim a proposito , ve raque definitionis ratione alienam adiungitur, ita catholicum fidei dogma nequit evadere . Sic cum proposita Nicolao primo a Balgaris fuisset quaestio, ut resert Canus, δὲ an baptizatiis a Pagano, vel Judaeo verum baptismi Sacramentum suscepisset, responsum insuper ab eo fuit, etiam Baptismum in Christi nomine collatum Valere. Quamobrem communi doctorum suffragio receptum est, id omne ad pontificiam definitionem non pertinere, cum Pontifex de suo non inte

Togatus atque in transcursu, , ac Per transennam

illud adiiciens a proposita sibi quaestione aberraverit . Hinc et quoad rem nostriun attinet.

illud

si Lib. 1 de loci c. e.

87쪽

77 illust unice retinendum est , quod Tridentino

propositum Concilio filii , civilem nempe n Ptiaram pactionem humanae 1 iacere potestati. isa ut dirimentibus ab ea coerceri legibus ponsit, quod quidem impius novator ille anathemate ideo perculsiis perfracte negabat. Ex quo patet, nomen illud Ecclesiae sacris hisce obiter inse tutes canonibus accetarium esse proposito illi . quem Tridentini Patres ob oculos potissimum habuerunt , fini lutheranorum nempe damnanti Commentum , qui , ut superias diximus, nullis matrimonium obnoxium fuisse legibus effutiebant. Quoniam vero perspectum, exploratumque est, Principale ι non accessorium retinendum esse, illudque , non hoc ad dogmaticam definitionem Pertinere, sequitur, ut hujusmodi nomen Ecclesiae veluti accessorium nullo habendum in pretio sit, solumque principale, quo Tridentinum Concilium eum primis spectavit, tenendum omnino

sit, atque ad dogma Pertineat. 'Verum etiamsi daretur, quod certe nega

mus . Tridentino definitum filiste Concilio supremum Ecclesiae in matrimonium ius esse, cum tamen illud ex adulterinis Evaristi , Fabiani .ae Callisti decretis , quae tunc temporis Vera. sinceraque habebantur, nee nω ex indirecta commentitia illa potestate profluxerit , qua Tris dentini innixos suisse Patres, ubi celebre de clam destinis tollendis matrimoniis edidere decretum, superius demonstravimus, perspici aptissime potest , tridentinam illam nostrae minus obesse sententiae definitionem, quippe quae commentis, siliisque principiis , ac fundamentis Continetur . Hac etiam accedit, quod cum Principes, R

gesMe, ut loco monuimus, auctoritati illi, quam

88쪽

Concilia, et Pontifices ex filsis deerretalibus epistolis , atque indirecta potestate hauserunt . tacita consensissent approbatione, neque Tridentini Patres suis illis superioribu eanonibus d

claraverint , proprione, an alieno , atque adsci- titio iure . dirimentia matrimonium impedimenta constituere potuerint, quemadmodum conceptis verbis praeclarissimus testatur Van-Espenius, consequens omnino est, omnem adhuc dubitati ni superesse locum, utrum hisce decretum cari nibus fuerit, proprione , an alieno iure dirimendorum connubiorum potestatem habuerit E clesia. Porro, cum ea in rebus dabiis sumi e beat interpretatio, quae naturali rerum ordini.

ac rationi, magis, magisque congruit, anima, vertendum cum primis est, consentaneum magis

ne sit, Τridentinos definisse Patres proprio, an alieno iure Ecclesiam potuisse ae posse dirime

tes matrimonium leges constituere. Cum autem

dirimentes illae matrimonium leges civilem pactionem, quae non ad Ecclesiam, sed ad AIos Principes, Regesque ex ipso naturae, ac Sapr mi rerum omnium Opificis instituto pertinet, a tingere ex iis, quae superias disputavimus , satis , superque innotuerit , ergo Ecclesia , quae nativo in civilsm nuptiarum conventionem lare caret , sola Principum ipsorum quibus illud iri- situm est , assensione dirimentia matrimo aio impedimenta praescribit ; ergo Tridentini Patres suis illis condendis canonibus decrevisse dieencti sunt . Ecclesiam non iure proprio , sed alieno. tacitat nempe Principum indulgentia eas nupti ii conventioni statuere posse conditiones . sine quibus prorsus tirrita, atque insecta redderetur. ustae quidem Tridentinorum canonum interpretam

89쪽

tio et rectae ratIoni, et ipsi consonat naturali rerum ordini , ex quo omne in civilem pacti iren , ubi dirimentia nituntur impedimenta, ius ad Principes duntaxat , noli ad Ecclesiam pertinere saepe saepius docuimus , neque liviqimodi

canonum interpretatio Tridentinorum Antistitum menti , ac tententiae vel minimum repugnat . Nam, ut nuper enimadvertimus, Lutherus eisitiotat, omnia illa, quae matrimonio prae-1 criberentur impedimenta iniqua, ac tyrannica esse , cum id ad solum divinum ras' pertinere' i dicaret . Quare licet Ecclesia , non iure proprio, sed tacita Principum venia dirime ites matrim nium leges institueri x, non inique, sed recth id facere potuit . Hinc et potuit et tandiu p terit dirimentia constituere impedimenta , qua diu Principes facultatem illam, qua Ecclesiam i- Psam uti passi sui it, ratam habuerint, proin le-que non immerito decrevit, se potuisse, ac posse constituere impedimenta praeter illa, quae hilaVivico exprimunt ir , quaeque utpote divinae

μ' , i , pl. tyrannice inducta , vel ab Eoclesia confixa m aboleri Lutherus contendebat . EX qvibv os vilius. apersissene constat , triden tinoram canoniim veritatem ae sanctitatem sar- tam , tectamque servari quin definiretur, quod abi re prorsus erat, an scilicet Ecclesia proprio vel alieno bre dirimentia matrimonium impedis menta salicire potuerit. Quapropter nunquam a diendi sunt , qui hujusmosi tridentinis canonibus decretum suille putant, Eccletiam nativo pror

90쪽

CΑΡ. X. Ex eo, quod Eccina supremum in com

n bialem conventionem jus vel ab am tiquissimis usque temporibus teneat, atque possideat, nunquam e ci potess ,

- ut ab eo deturbari nequeat , vel Prius cipes nativam illam, qua divinitus to lent, in matrimonium 'totatem am, . seriuς.

Non ili aulae romanae proeeres, quibus peris sonatus noster Ep11copus perbelle V concinit. ad diuturi ain illam, qua in sanciendis dirime tibus matrimonium impedimentis usa vel a sis perioribuq nsque saeculis Ecclesia tat, immemo-Nem Coniugiunt, ex qua certissimam, tutissimamque pro Ecclesia ipsa praescriptionem inducere conantur. Verum plura hac in re consideranda videntur. Primo igitur non hic quid facti. Lod quid iuris, inquirimus . Ecclesia de eonnubiali pactione leges tulit, quid tum p sed iure eam tulisse demonstrandum est. Deinde plurimis conciliorum lesbus sola vis erat non dirimendi, sed impediendi matrimonium eos inter christirnos. qui non bene paratos ad tantum suscipionum Sacramentum animos gerebant . Si quae Vero a conciliis latae posterioribus Ecclesiae saeculis dirimentes