Hermanni Vulteii J.C. Disceptationum juris scholasticarum liber unus

261쪽

confractus quidam, qui dolum data culpam tantiim recipiantiquitanirac dolum& cistellige levem, esse etia Quosdam de enum raris,qui praeter dolumoilham latamdi levetii recipiant etiam diligentiam, id est , culpam te vissimam,qualos sentcommodatum,negocio rum gestio, mandatum. Nisi enim ita legatatur,&diligentia, pro plenissima custodia seu diligentia exactissima accipi tui; vanaest eius, qu iam ante dictum erat, repetitio, nempe

urceim dictum esset culpam praestati, subjice

retur praestari etiam dilinentiam vana etiani atq; nullius m aenuessot manifesti diligentiae separatio in I. s.*.DD.commod.praesertimcum negari non possit,esseisite conti: istus istos enumeratos nonnullos, qui extra Ο-mnem controversiam recipiant culpam levis sinis Venilitamensunt dehis,quidixi, non

nulla non admodum expedita, det quibus --e,videndu est. Et principio quid in dispi

rationem trahi video,utrum in contractu loca 'rionis conductionis culpa lavissina ex ipsusc5tractus natura, atq, ita citra conventionem an ver,ex coventione tantum pristetur,quari

controversiam serit s.fin Anaedelocat aliquo conductore talis custodia desideratur, qualem diligentissimus patersemiliis eruis sitis inhibbet Accursius: communis interpretu schola existimat culpam levissimam codu renon praestari ex natura contractus, sed inpraeste tue ulla

262쪽

s laxoventiope opus esse Pro reguli enim γ' nitur, uictim jncontractu aliquo utriusq; a xisson trahentis utilitas versatur, tunc praeste tur doliis , latati culpa levis; si alterutrius tantum quidem actoris,' usve qui contractui. edit initium,dolus tum Scinpalata lajus , qui convenitur praeter dolum, culpama iam selevena ,culpa etiam ι issima um' ira exum locationisconductiqnis utriusq; contro bentis cauuiniri, est manifestus num se Gsmuscujacius etiam ex contractus hujus na- rura cytrauit; μ' conventione x culpamdevissi- mamin hoc contraetutu aestari autumat, quae opinio confirmari videtur primum per d.f. ii λ . iiiiiii coductore desiderax cust iam diligentissimam patrisfamilias.Deinde perl.si merces s f. nul D cati.in quas sus aflirmati Mi 'pam tum demit abesse, si omniaficta sint, quae

diligentissimus quisq; observaturus fuiss*t. Ati stodire diligentissimi patrisfamilias opponiatur culpalevissi*a,quandoquidem ejus qui est diligentissimus vix p0ssit esse culpasia, quam levissima Tertib Dioclet. Sc Maximian Impp. x x nimiicio. de lac t. express rescrips

runt constare in judicio tam locati quamccub, iniisti dolum & custodiam, pota etiam casum. cui resisti non potest, venire , ut cum nihil nisi casum fortuitum exceperint, culpam utiq;l-- ssim sib regulacini plebeiadere voluisse

263쪽

nis opiniones iliter sein exuenii, collidunturi Quidam media via ingrediuntur, distinguen, do interlociitionem ususui, inter locati nem facti, ut in illa quidem non praestetur cul hilarissima,nis ex coli vim me,in hac prςste

tur citra conventionem ex contractu S natura;

mam sententiam mesenban d.f.la communi Dd. opinioni quasi exceptionem subjicit atq; ante illum Angel.Aret.docuit,levissi raram cul pam ex naturacontractus pirustar si operael catae sint ejus hominis, qui suscipit industriam certaesei, di artificem sese profitetur qua pro sessionis jactatione velitii proscriptione nemimem falli iustum sit, Litis a.&seqq. D.de instiator. act.ex ratione assignata in .3.Inst.ad len Aquil cui astipulatur Fr.Balduin.in d.=Amn.ΑίEx his tribus opinionibus nulla ea, quae licui suas habeat difficultates. Primae enim obstanc totus manifesti pro secunda opinionealleg sti, secundae obstat regula ad confirmationem opinionis primae allata; tertiae cum priniiso stat d. g. fi in quo non de locatione facti, sed de locationeusiis rei agitur,ut verba illaisquipro ita , Iu vestime ii, indiciint,4 nihilominus in illa, etia locatione diligentissimi patrisfamilias custodia desideratur.Scioglossaniri Docta,re in supradictis exhibus diligentissimum interpretari diligente, superlativo vimirum positc pro positivo quemadmodum vice versa non raetb fiat, positivusιiit coluissetur

264쪽

Discypet scis otii Ap. V. iistivo diligentissim M. Nam quae Justiniano iiis

item is cui, Instit.de obl.quae recontrat, exaeha

diligentia vocatur, illaG oest exactissimin Li D de Obl.&4αωquam Ulpianus requirit custodiam diligentem ind. l. si ut certo, f/. quod ver,senectute , eam Paulus dicit esse di

ligentissimam in I. in rebus 18.D.commo.&OLficium exactum inlinie,C.de mandanterpretandum esse effactissimu putatJoannes mul-:arus,idemq; in da.contractus probat Pet. Fa-

,er. Hoc aues omne ob eam causam fieri scria bunt interpretes, qudd juxta cujusq; materiae natura ejusmodi vocabula indefinita accipiet da sint, quiet sint exigenda ad suprapositam comtractuu regulam Vertim assumunt illi, ut comsessum, quod probandum fuerat: Diligentisse. 8.us, inquiunt,accipitur pro iurei. Hoc vero quomodo probenti equidem no video.Similia tudine afferunt, quae rem, si de ea prius constulisset declarare potuisset;tametsi &illasit άαλ λοίιςν.Diligentissimus inquiunt,accipitur pro

diligens, sicut diligens quandoq; pro diliget

tissimus, S sicut positivus ponitur pro saperta- tivo, ita quandoque vice eris suherlativus pio. positivo. sane inest quidem positivus superi 'i'o,sed superlativu positivo me illa nego. Neq; Enim nature repugnat, ut is qui majus dicitidiaxateti m minus, doqui exactissimam debet diu ligentiam , is etiam debeat exactam, siquident

exactam dilisentia ii qui dicitiis ψ quide quod

265쪽

quem doctiuinium dico,eiuido recte di.'doctum vero doctissimum esse nec dico iri, J rmψItaquem dili intissiquidem etiam diligo item, sed tu in ivii rivum pro positivo usurpax mihi dὶiplice hAn igitui dicemus evissima, utpdam esse ex natura locationis condussionis,Mnehu c quidem obsut enim supradicta regulam, opinione tertiam essem proclivio si quis ueste lexander, qui nodum istum qumbim bisdissec rei G, ii Mistafri monum recte aesendi a osse videa, dic is

sentiam. R4ularit ei civitioravissimam culpam ex natura tractu prae

tuitus praestatur; atq; adeo opinione primarrecte quidemasseri, ed non satis recte aζω Desinclitur autem recte, si , quae illi sies a poni, recte repellant Sunt autem ter tus L

266쪽

Piscar T. ic nox. CAp. XV. rastgeatur vox diligoti m atq; hos duo δ' ' --xat interpretes attingunt,tertiunt silentio, , terςum. Quod igitur ad duos illos priores in xtus attinet, non magis sententiae huic obstare videntur, quam exceptio obstat sua regu .

Neq; qnim nego fieri posse , ut levissima culpa

natura conductionis etiam praestetur, quod, utroq; stoetextu expressum ess arbitror, tametsi casibus 1on omnino iisdem.Casus unus est

. in d. g. fin in quo diligentissimi patrisf milias trustodia desideratur. atq; aded culpa levissima ,raestanda venit, si, ut quandoq; usuveni' loc toris omninb nihil intersit rem sitam secare,

intersit aute conductoris eam coducere. Tunc

ninis non admotum locataris p inprium, sed ad preces coductoris urgentis Minstantis conistractus locationis coductionis celebretur, non utriusq;.sed conductoris tantum gratia contractus init*r, qui praeterea beneficii loco habe bi, quod rem conductδ acceperit. Nam etsi in ipsi locatam esse revera bet licium non it, eo quod locatora conductore mercedem *ccipit, ossicium tamen locatoris est non exiguumquod cum locatori essetperinde sivea

' caret sive non locaret, interesset autem condu-

ctoris omnimodo, rem saam locavit, neq; se iasse coductor illam sibi gratuit locatam, hoe ist, commodatam esse vellet. At dictum est supra iurisine regulis , ut cujus gratia tantum. Fonti' ius in truxi prset non do nia*-

267쪽

tlim culpam latam S levem, sed eruum levis

viam. Itaq; pro hoc officio a locatore ipsi praestito, conductor merito praestabit id omne quod diligentissimus quis' paterfamilias prostare debebit, quod is,qui rem onanino gratuito urenda accepit praestiturus esset. aut si id pr stare ipsi animus no era locatori rem suam inquere.neq; earn conducere debuerati r

hunc casamata ponam movet me contextuSD

sius senesarii ordo. In illis enim verbis G isti Emis autem omnia secundum Mem --α- stetisfacere deber,reguliam poni censeo, jus diis sit, conductorem illa omnia faciere Obere. quivul ex natura hujus contractus jure ei da uel ex coventione sunt facienda.Talis enim ci iusq; contractus lex est, qualena vel rus vel contrahentium conventio iuri conserinis esse vo hiit. Huic regulae mox subjungitur exceptio in illis 'erbis: vitro usu ves memor ,-r-Υgen, 6,autiumenti mercede auiderit,am Womisitioi instodia talis desideratur, quale diligentissiminpauersa-i irebi vis adhibu cuius sensus hiesicelse quidem istam conductionis legem jure constitutam, utconductor tum praestet culpam latam &levem, non etiam levissimam at verbAB colhqc nota exceptionis est,quasi diacat aliud servari in eo tandus re,de quo nunc dicturus sic, quamdeconductore rinulariter qui pro usu vestimentoriiiii aut argenti iuga nunti N.yrcedem ut dedit, uiti α' . - diam

268쪽

ΥD1sCAPT SCHOL. CAP. v. 3α diam T A L . vii aec vox indicat peculiarem quandam custodia ab hoc coductore praestari , quς alias regulariter a conductoribus aliis non praestetur desiderari, QuALEM diligentissimus paterfamilias suis rebus adhiberet. Sed cura a

Wo potius, ion etiam a conductore Qu Va4ὸ nimiru quod regullariter contractus locationis conduetionis utri ulci co trahentis causa linitur, utriusq; in eo vcrsatur utilitas, zdeocl:

in eo non diligentissimi patrisfamilias rusto darequiritur, sed diligentis sufficit, in hoc autem caluab hac regula propterea recedinius, dili 'gentis imiq; patrisfamilias custodia desider

mus , quod ua antecedenti a regula locationi conductionis recellum sit, nimiru in eo, Aldhoc casu non utriusq; contrahentis, sed coiductoris solius utilitas versetur. Conducto sautem utilitate duntaxat hoc casu versari ,-X hoc colligi poste videtur, quoniaJustin. casim diri git in conductorem , qui merceubmiserit axi promiserit, quo innuitur, dedisse cor uctore cotractui initiu, ut qui a locatore pinui rei u- .

sum petierit;&vel maxime ejus inErsuus atq; ob necessitate etiam institille apy locatore, ut

locaret, adeo ut antequa etiare lucellet, mercede daret, aut certo promitteόt qui promittendi voce puto habere emplasia, quasi coducto praeterqua quod mercdem ex conducto debuisset, etiam illam stipuatione promittendo firmasset qub faciliusticatorem ad contra- , hens

269쪽

' db dicta sunt, acquiescere tibiit, et idu item adhibere custodia, quam diligentissimus ' paterfa

custodiam eam in abstracto ad summu custo S diae gradum , quamqui adhibet, is diligentissiμ ranus dici possit, sed ad diligentiam summam i, lius,'ili coinduxit, ut videlicet quam sum uit 'se adhibet custoὀiam in rebus seis, eandem sellistbeas' in re conducta; ut ita conductor non eompares diligentibustionunti bis, sed quasi iecu ipso, diligentissimus esse ii niligaturis eam rei coductaradhibeat diligena , tiara, qtiam adhibet rebus suis: quasi dicassu - stinati ea in conductore requiritur diligentia, qualis ipse c5ductor adhibet rebus suis, cum est dirientissimus. Hoc videnturvelle vertic

inire i adsiba in confirmatur per .sicut a mi , vst de obl. quae quasi ex contrachadasta in quo,cuti negociorum gesto si diligenti ii in rebus alienis gerendisJustii ita . nus desider let. neqtiis existimaret id int-pretandum cie eode modo,quo hoc loco , ex

prosi fibjun st,non sumere talemdiligentis adhibere, quansitis rebus adhibere silet, quae

adjectio aut sup acianea est,tam jam risset exaetissima,tuod tamen velissimile non est, aut certe Iustinanus eo ipso testatum se m

270쪽

sima, quam quis in rebus suis adhibet, ut civismici exactissima illa esse diς tur, quam quis ebos scuta, si exactissime diligens sit in illis a Ministr ndis, adhibet, etiamn alius diligentius e adivinisti,turus fuissiet Similis usti utis sing.item is cuLInst de oblig.qui re colurali.in quocum affirmasset Justinianus commodata. rimo exactam rei diligentiam praestare uberi, de quo tamen dubium non est, quin teneatur de culpa levissima mox subjecit nec se citeri yan m diligentiam a hibuisse, quarum μι υ - adhiberesedi est simodoabin itemserporat eam rem custodire; x quibusJustinianive

Jus idem hoc apphret, esse quidem injus i.

mini exactam quandam diligentiam in rebu*sau , ad quam inmm examinanda non intilis. quide commodato &similibus dicuntur,cum possit ut illa etiam negligentia sit , inlini xum comparetur abstracte um diligentiailla, quam diligentissimus paterfamilias adhibereii lint.Quam ob causim ii Iustinianiis hiarii

inciduexistimasset non sufficere diligenti

dent ii te quis rebussuis hibere solet, ossi

nor, ut ibi, ira hic etiam ipsum hoc exprelluria fuisse; certe si mens ipsius haec fuit, o ainb iam debuit. Atq; de sensu d. g. fin.haci enus plus istis: casus aliter est in d uetur merces,s.pe'qui