Hermanni Vulteii J.C. Disceptationum juris scholasticarum liber unus

291쪽

principia referrentur, nimirmn Persen: 1 quas tamen generaliori vocabulo Floimnes dici malim Res, a stiones,quae eaedem gene

Missi etia judicia, quorum pia sumae nos,l.r.u.de statu hom. .fin Inst.de jure nat gerit. dccivit secundum quae tria ustui ianum insti tutionum suariam iuris mei dum ossicinas

se, ipsa librorum& titulorum disposuio atque series demon strat, quod pleriq; ita sectum esse

scribunt, ut lib.I. tractatumst de personis, ea-

rerunt; dc demum de actionibus a titulo s. lib. usque ad finem. Et certe haec eadem videtur mens&animus fuisse Justiniani, idque com--Watores plerim omnes sequunturi Accus,

si tamen inris eumq; secim quidam iiii

Prin Institide oblig.obligationum doctrinam monadio, ut illi, sed ad actibnes retulei ti*ii obligatio gignat actionem, eiusq; habe rur quasi materi l. licet r. f. o alio DA, procur Probo Accursium, quδd de obligatio- sublis doctrina a rebus separaverit; quiis eam ad doctrinam de actionibus retulerit, impro bo,quia non illa ibi ctioi es gignit, sed actionestantuni persenes , arii ne has quideirio mnes, sed illas tantum, quae ex contractu sunt res ex deli ractionesaute revise possessi ne sistac ex domiminui ex hac ratione Accum si omniaomninoquq desii milietatur,adactio nes referenda elsent,quo iii quide personis rer

292쪽

de rebus in iure docentur,omnia ed pertinent. 1 actionum naturam . quatenus ulla exture personarum &jure rerum proficiscantur, atq; adeo per illas cuim suu tribuatur, intelligi pos. Interpretum autem illis, qui doctesilam obligationibus , ad doctrinam rerum retule . Huit,ut olim, itane iniicquidem assentiri pos sum; quod supra etiam cap. . me attigisse mo ruini.Obligation liminullum jus homini λve persen in re constituitur, sicut fit dominio sed omne illud ius quod exobligatione proficiscitur, etsi id fiat contemplatione rerum, in. haer duntaxat personis, ut non res rei, vel res

persona, sive res in cotractu quamprimum tes emat,ut fit in ob i minis, qvie re comtrahuntur, sive non interveniant, ut in obliga. . tione literatrum, in stipulationibus,ri iis, quia consensii fiunt, potissimum verbin his, quae ex delictis originem habet, utpote in quibus plerunq; ne rei quidem ullasiat mentio. Ita obli gatio snere essepotest,dominium si e re nun

quam; atque hoc quidem inius quod, ersena hibet, sed n in persenam,sed in rem semper, illi autem status est peisinet, ut in rem senum

quam, semper sit in persenam. Utrum autem

adiura persenarum aut adjurareru quid pertineat , id non exsequi jus illud habet , sed exb eo, in quod jus habetur aestimandum est, ut si

bibeam peritarum, jussereristiae; si in

293쪽

H sinis . V va T MI Item jus utres: Alioquin enim eum jura nemo habeati nisi persona, jura omnia personax esse dicendum esset, ex quo magna principiorum

iuris sequeretur confiasio, quam non evitab nius,nisi haec, ut dixi,ita distinMantur No ob sitat obligationes innumerum rerum resem. Justiniano in tit.Ins itide reb. 'o dc inco poLNihiten est, quod generalissimili re promo actiones etiam res sim , neq; tamen quisquam dixerit,doctrinam de actionibus, ad eam quae est' ebus pertiitere, Nec sequitur, ut si quid res est &dicitur,id protinus sit etiam

de dicatur jus rei, Dices, si obligati. ςad res, nec ad actiones pertineat, relinqui igitur, ut pertineat ad Frsonas, earum* jus Ita smς es

Hoc enim omnino requirit natura de propri rasobligationum,qua P, RID N AE ntiu inses indui non , Quod ipsum etiam con firmat definitio obligationis JustituanQpr

juris vinculum, quo necessitate ΑsTRINGI-Mu alicujus rei soIvenda , dcci Idem eo obligationisarguit duplex,unus, quod per ob ligationςm hic constituitu crodii, ille debi ror, atrum re , sed Personae sunt, quae credunt: debent alteriquod ex oblis xiione, istio oritur per natis, isti ut ex rimum, at dubium mihi est, quin Jurisconsipiti, si obliga

294쪽

' DisCE ΡΤ scito L. CAP. XVI. 3 3 nes reales ocelluri fuissent, ut econtrariost 4uendum sit cum naturaobligationitin hoc desidere Mucis consulti diserte ad uitii omnes ipserint . ex .obligationibus oriri actitan perlisnales, omnino antiquos in illa sitisse seimetenti obligationen ius esse personarum,non 'a eruiti. Nec ut aliud sentirent,movere debuit interpretes methodus Iustinianea in compos- tione Institutionum adhibita Etsi eni' me thodus in Institutionibus multbsit accuratior,

quam in ullo Mi juri: Iustinianei voltamine,

sunt tamen in iisdem loci non pauci in quibus inerit,desiderari possit melior , ut obselad ictrime obligationum collocationem ipsi ar tione juris certissima discedere non debuerint. Esset saneshie arguenda non levis Triboniani negligeiuia, si id quod ad doctrinam de perso . nis pertinebat, retulisset ad doctrina de rebus; sed eum aliam mihi rationem collocationis itibus habuille videatur,ut doctrinio bligationii

doctrinam tertim premitteret,nimirum, quia in obligationibus occurrerent noni uca,quae cognitionem rerum praesupponerent,arguet

da potius est interpretum negligentia, quod rationem illam method Justinianea nonat

tenderint, intraque siros undites coercuerint,

M. minus prς tervi colura mente Tribonianiqiiid aliud inde extrueretur, vel si attenderunt vituperanda tribrum o tantia, qudd veram

collocationis a viis praetermiserint, fusam

295쪽

go vocatat, non caulae ut cauis.Haec conti talia

tionis doctrinae de obligationibus in Institutionibus ratio, meo quidem judicio,est verisi ana,qua & Tribonianus a notam egligoit . in qua ipsi impingendastini nonnulli nimis faciles vindicatur,&priiuripia sundamentaq; iuris si intectit custodiuntur sit igitur hoc ita loco primo nobis positum , obligationem ius esse persenae,non rei, quod climsine ullis interpre 'te a me affirmari hactenus crediderim, com- inode hisce diebus dum essem totus in edendis his disceptationibus, accidit, ut inciderem ita tractatus Petri Lorioli de arte juris , quos ad hanc usq; diem non videram, in quibus sebiutulo de pactis, tra 2.I7. mio. 2. doctissimum vitirum jam pridem idem sensisse& docuisse reps ri Altςrum deinde sit hoc, usim obligationis inicientem simmam irincipalem esse jus. Est autem h*c causa omnium juris effectuum communis, puta acquirendae potestatis patriae, constituendae tutelae acquirendi dominii, ctionum introdux endarum, atque in summa omnium eorum quae de jure sunt prodita quae si ajtiue aberrent, ab eodem excludentur, ut pro millis habeantur. Sed est quidem causa illa unica, effectus autem idem notaest,sed multias vivari Quemadmodum enim naturi

mnium eorum,quae fiunta generantur, Com-nmunis est, ςffectus autem diversi sunt,

296쪽

m oti medium deu in amentum adhibetur, modMaunc, mode, illum effectum producit:

dii, iis , uniforme quide est, sed prout ipsum

aliis atq; aliis utitur instrumentis, ita interdum dat potestatem patriam,interdu/o costituit tu, Nues, modo acquiritdominium, nonunquam Mitroducit obligationes. 4 id genus effectus producit alios sunt autem modi illi a Iuris consulto accuratissime semper distinguendi,ut

sciat qui ad hos vel ad illos essectus producium

dos de jure comparati sint. Sicut enim natura non sit quidvis ex quovis, ita jure meae quovis modo quivis effectus promiscue proditi iturimare recte monent Interpretes animadvel tendum elicine modi quirendi dotanti coim fundantes cum modis acquired obligationis:

eoq; pertinet quod docet lus JCtus lib. i.

institutionu suarum, Obligationum siubflantia. inquiens,non in consistit, sicut in eo consistit sibstantia dominii ut aliqum corpiti nostruam, aulservitute nostramfam sed ut A VIM M amo i id quaea articulae ad confirmationem etiameins,quod supra dixi, obligatione personarum esse,non rerum, inprimis notandae, Urinrisat ad dandum aliquid, A faciendum, velρ - id*m,l.obligationem an princa .de obl.M. adtiri quam distinctione modorum acquirem obligationisa modis acquirendi dominii ia bifecit Paulus, eande in modis Eicquirendi do-

'insta modis acqui rei obligatio his se rem

297쪽

rimi Impp.Dioclet & Maxim in i tradi tion 1-bus, D.dep et his verbis: traditionibu ου --i,nisi dominia resinois nudispari man μ' sentur; ubi nuda pacta recte exponunt, nuda a traditi e vel tue traditionedesti tutatur , ut quae Paulo dicebatur obligatioi es,ex hoc casi Imperatoribus sint de dicatur pactantida Hare distinistio non animadversa secith in errorer, liciuem induxerinquam tamen rem maximum havere momentum in actionibus recte instutuendis,ex hoc exemplo intelligi potest.Si rem tuam abs te emerim,emtio est,ri ex ea obligati ne litamen propterea in me rei dominium translatum est, nisi eam a m quam abs te emi, mihi etiam tradas Traditio enim modus est acquirendi domini f.per traditionem,Inst.derer.divis emtio modus est acquirendae obliga- tionis,tot.tit.de emi & emtio traditione quasi praeparat. Itaq; priori casti si res quid , emta sit , sed nondum tradita, non agam rei vindic tione quae soli domino competit, quia domunus nondu factus sum, quippe re mihi, ut praesupponitur,nondum tradita,sed agam ex einto actione persenali, ut res mihi tradatur: postea. riori autem casu, si rem ita emerim, ut etiam hi sit tradita, postea veryrena illam mittitiam actio in rem dabitur, non quod illam emerim,

sed quδd illa mihi sit tradita. Haec distinctio in

contractu mutui est manifestissima, siquidem ineo concurri auo nis

298쪽

. Is CEP T. SCHOI CAP. XVI i snis Macquirendi dominii, ita ut unus idemq; actus utrunq; inducat, qui re ipsa quidem unus est, ratione vero sit distinguendus. Datio enim mutui obligationem inducit,&simul domu

nium transfert, sed hocqua enus res, quae mir- tuo datur, traditur, illa quatenus in datione illam hic consensus,ut mutulum contrahatur,an- currit. Qui autem modi sint acquirendi domunii, de qui sint modi acquirendae obligationis,

pluribus hoc loco exponer instituti nostri ratici non patitur.Pon quemadmodujus quod causam obli attonis dixi esse essicientem sum-naam4principalem, duplex est:naturale,quod gentium est,uel civile, ut docessummineti stit subiit de jurenat sent Sc civit. &in .singulorum, &in .venditae,Instit.deier.divisita prout obligatio causam habet jus naturale, vel jus civile, vel utrunq; , ita ipsa est naturalis, vel civilis tantuna,vel ex utraq, illa mixta; quam distributionem adui ψομίαν ita revoco,ut dicam, obligationem aliaui esse simplicem, aliam mi Mam: simplicem iterum naturalem tantum, vel civilem tantiam, mistam autem quae sit, ' turalis 3 civilis sim vi. Qua species omnes sub hac generali obligatiotiis definitione compro henduntur, si illa dicatur esse juris vinculum,

' quo quis astringitur adsiluendum id quod debet.Sicut enim, qui obligatus est civiliter, astrictus est vinculo juris civilis, hoc est,uic iliter solvere teneatur quod civiliter debet: ita cis

299쪽

sim in suis termitiis qui naturaliter obligat est , astrictus est vinculo juris naturalis, ut non initius ex aequitare naturali solvere teneatur, quod naturaliter debet, atq; ex aequitate civili telae turis, qui debet civiliter. Itaq; naturalem obligationem no inepte definiveris vinculum juris naturalis, quo quis astringitur ad solventa dum id, quod debet naturaliter, i cum amplius 84. . . D. de reg jur. quod vinculdm Papini nus valde eleganter appellavit vinculum aequiatiiniam quosolo naturais ita obligaruo sustineatur. in . Stichu 93.3. naturalis, D. dae sol sicut e contrario obligationem civilem tantum,vinculum juris civilis, quo quis astringitur ad solvendum id, quod debet civiliter tantum. Civilis Gnaturalis simul est, quae utroq; jure quem adstringit ad solvendum id, quod simul Mnaturaliter de bet4 civili re r. Atq; de civili tantum, vel de civili&naturali simul accipicnda est illa oblic atationis definitio Justiniano proposita,propter

verba illa, secun uum civitatis nosra Iura. Non

assentior illis, qui obligationem naturalem improprie obligationem esse scribunt, eo quod ex ista necestitate solvendi quis non adstringatur,arg. l. in Vendendis, C. de contrah. emi. Et si

enim illa eosdem, quos habet obligatio civilis,eflectus non laabeat, in suo tamen genere non 'minus sit obligatio,atq; civilis, sit quidem naturam cuiusq; rei estimamus non tam effectibus ,

suis quam causi inotumq; est qualitatibus sub -

300쪽

natim rerum non minitari. Contractinum haec est natura, ut ex his contrahentes ultro ci troq; obligentur,l.Labeo Isi. D. de verb. signis. Iton tamen contractuum omnium, cum sint, ex quibus alteruter contrahentium untaxat,

Ut mutuum, stipulatio, & quidam alii, oblige

tur , quos tamen non minus recte dixeris conia

tractus esse phoprie atq; illos. Est quidem ita, ut obligatio naturalis ad actionem producendam cssica non sit, quoniam in terminis nasurae relicta est, . si pupillus, 27. D. de veri, obhῆ.h beat tamen eriectus naturales a jure civili approbatos aliquos. at sit non omnino inutilis, de quibus Coras in . frater a fratre β. in pnnc. D. 36.D.de condict.inde b. Sufficit enim ita adii excipiendum, . urisgentium . g. quinin O, D. de pace &ad impediendam atq; remo endam soluti vellati indebiti condictionem. 3. .in.

turales, D de filii eiust l. naturales MD.de obL acta. naturaliter 13. D. de condidi in leb.&ad compensationem, atq; adeo ad n lebit per e rorem soluti repetitionem prodost , . etiam . ambo, IO. D. de compens pinc naturalem obligationem non ex co duntta at aestimari volueruntJCtia obligatio qui, em sit testamention detur actio, sed ex hoc tiam, si ex obliga- tione illa debitum solutun sit, neque id repeti possit quae duae obligati,nis notae ita simul sunt expressa ab Ulp. in xl fidej. 3. naturales,