장음표시 사용
341쪽
ministratae tutelae vel curae ; Et qiiamuis lex sollicita iii erit huic malo occurre expresse declarata id quod alias ex eius mente, seu generali disia tione iam si
tutulnerat, talem scilicet exceptionem aptam non esse ad impediendam dotis repetitionem, i in I.υnica 3.exactio cod. de ret UxorMλοπ., Attamen DD. praesertim mode rhi, ac Tribunalia, adeo hunc textum limitarunt, quod fere ideest ac si non adesset, quoniam sub praetextu limitationis magis communiter reisceptae, ut id cesset, quando constaret ad manus mulieris occasione administrationis perueniss) tot bona, ex quibus potuerit sibi de dotibus satisfacere, super huiusmodi praesumptionis, seu limitatio
nis applicatione coguntur pauperes viduae, nil illud quam dotem regulariter rubentes,longas ac dispendiosas lites in inexplicabilibus miserijs substinere pro earum dotibus repetendis, ut saepius, siue pro ipsis mulieribus, siue contra eas
scribendo sum expertus, praesertim iis ammina , seu Ianum. re tutionis δε-ri, de qua supra uiscursa , ubi resolutiones impeditae leti adeo protractae fuerunt principaliter ex scrupol la iuris subtilitate ordinis iudiciarii
ct incompetentiae viae exequutivae, non aduertendo, quam durum ac miserabile sit, viduam senem, vel senescentem, alia bona verisimiliter non habentem huiusmodi lites in scrupulosis iuris subtilitatibus substinere debere, quodque magna sit dii serentia inter fatisfactionis praesumptionem de iure intrantem,contra extraneum tutorem virum
Providum ac diligentem in bonis suis, et alteram in ea, quae simplex mulier est
ac mater, pro certo sperans a si ijs amoris correspondentiam, atque verisimiliter non cogitans ad separationem se si dotium penes eosdem seruato naturς omssime remanere debentium,Atque in hoc versatur aliquis indiscretus iuristarum rigor, quem numquam laudare potui ininc proinde mea est consiletudo, nunquam matribus consilendi, quod fili rum tutelam suscipiant,Quinimo expresse dicendi, quod omnino abstineant, laudando tamen & consulendo eorumdem educationem , ac permanentiam in Viduitate , abstinendo a secundis nuptijs,
in quatiun solem c su, et quaado in am
ministratione admixta est victrici peri lana, rigorosis conclusionibus in foro volitare selitis locus esse deberet. Ultra igitur ea, quae ad materiam dicti textus in lintea s. exactio Cod. de rei ixor.action. insinuata sunt in alijs praesertim in dicta Romana inis Ianuen. dis.s7. Odis. 16ycumseq. caluae in praesenti etiam disputatione deducebantur, cum post editas duas decisiones ad fauoremia
iiiij denegantis matri dotis restitutionε
ob dictim exceptionem non redditae r tionis administratae tutelae, siue ob prisumptam satisfactionem ex eadem ad mi. nistratione resultantem, altera deinde praecedentium reuocatoria ad fauorem matris edita esset sub fundameto aliquarum attestationum, ex quibus excludi via
debatur satisfactionis prcsumptio ex bonis ad eius manus obuentis, sub die is. Aprilis I 663. eoram Muilaqua; Hinc proinde assumpta disputatione,An stan dum esset in primo vel in ultimo loco decisis, euocatus fui ad scribendum pro substentatione praecedentium decisionum, quamuis tota quaestio esset potius facti quam iuris, super fide scilicet prinstanda aliquibus imperfectis probationibus per mulierem adductis , ex quibus 1 praecedenter decisis recessum fue
Unde distinguendum esse dicebam inter casum , quo filii tanquam viri hae.
3 redes impedire velint matri dotis restitutionem sub solo praetextu non redditarum rationum, et casum , in quo eora
exceptio, non in sola redditione praedicta consistat,sed in satisfactione deductito piobationibus obuentionis bonorum& pecuniarum, ex quibus commodε satisfieri potuerit, cum isti sint casus omnino diuersi satis diuersas habentes ra
In primo enim, de quo proprie agit
text.is d. g.exactio, vere dici non potest
4 continere aliquod dot s speciale priuilegium , sed ut supra insinuatum est, illo
textus proditus videtur ad maiorem de. clarationem eius, quod iam ex iuris regulis generalibus inerat in quocumque administratore, facilius tamen in matre dotem repetente practicandum, quod scilicet cum creditum sit liquidum ae certum, retardari non debet per exceptionem illi quidam ct incertam solius De dote R r 2 admi-
342쪽
administrationis, quae non iacit debit
rem , cum ex rationum dispunctione administrator possit apparere creditor
his terminis mulieris tutricis, et est proposito nimis vulgaris, ac recepta, ut administrator ante redditas rationes dici non possit neque debitor neq; creditor;
Si enim esset speciale priuilegium dotis per dictam legem inductiam, illud esses,
deberet indefinitum, neque recipere posset supradictam limitationem, eatenus intrantem, quatelaus non ex priuil
gio, sed ex generali iuris disse sition
vel ratione id proueniat. Quo posito, quamuis admitterem regulam assitere mulieri, neque de facili admittendam esse dictam limitationem, ex eo selo, quod constet pleraque bona pecunias in notabili quatitate ad eius
manus occasione administrationis obumnisse, nisi magnus fumus concurrat pe
manentiae, quod scilicet spectatis facti
circumstantijs, verisimiliter bona obue. ta detractis expensis notabiliser sum sint penes ipsam remanentia, nam alias parum reseri, quod magna esset summa
introitus,si aequalis ac maior ostender tur summa exitus,ut habetur supra dictodlic. s . dicta iris I FIlar. II .recent. Attamen quando, ut in praesenti, sisndamentum exceptioncis filiorum non c5
siilit in huiusmodi generalibus regulis ac praesumptionibus, sed ex eorum D te pleria & concludenter probata est, lpecuniarum & fructuum notabilis ex crescentia ultra expensas, Vel existentia penes ipsam matrem, gemmarum , argentorum, aliorumque bonorum de sui natura conseruabilium, non autem in quotidianos usus ac expensas erogandorum, ut in hac facti specie probatum
supponebatur, solumque mater replicando praetendat eadem bona ipsis fili, factis maioribus restituisse, tunc quia excipiens persecte & concludenter suam probauit exceptionem, ille qui per replicationem elidere intendit exceptionEiam persectam & bene probatam, indiget probatione pariter concludenti &persecta, ex regula, quod quando reus bene probauit suam exceptionem, tunc actor qui vult exceptionem elidere cum
sua replicatione tenetur eam probare , eodem modo quo dicimus de reo obli
gato concludenter probare suam exceptionem ad elidendia, actionem bene
probatam & flandata ex dedum per Ma tic. decisas I.Gregor er ad e fa 28. &passim , Intrat enim a ima , exceptis clara, et replicatio turbida, iuxta vulgares auctoritates in huius causae primis decisionibus deductas,ideoque deferem dum non videbatur attestationibus extraiudicialibus iijsque imperfectis probationibus, praesertim quia quoad ari stationes non solum concurrebat desectus iuris super cessante iuramento ac formali depositione in iudicio, sed etiam defectus facti ob exceptiones, quae per sonis attestantium dabantur. Verum quia repositum videtur in iudicis arbitrio, an huiusmodi extraludicialibus attestationibus deferendum sit ex adminiculis, ob quorum concursum receptum est eis plenam fidem quam doque praestari ex deductis per Gregorio Addemdeeis 2 r . , idcirco Rota cenqsuit standum esse in ultimo loco decisis Pro nutre, atquὰ spectatis facti circum itanti, mihi quamuis pro altera parieta scribenti restautio non improbabilis Viasa est ; Istae siquidem dicuntur quaestiones potius facti quam iuris, certam , ac
Vnisormem determinationem non recti
pientes, cum ea in singulis casibus pendeat ex facti qualitate, ac particularibus circumstantius prudelis iudicis arbitrio
Pensandis, iuxta celebrem text. in l. 3.1M umbus, ideoque erroneum est in doctrinis , vel decisionibus ita simpliciter,
ac pro regula generali immorari, quiniam stant bene simul in uno casti hanc exceptionem admitti, et in alio peneide tisico reluci,quia unius,ac alterius ali
343쪽
casu di ratus coram Thesaurario eredo resolutus pro hac parte.
De vcstione super valida vel inualia
da obligatione mulieris dicentis se indotatam , tam in isto, quam in pluribus alijs causis disputata. sVMMA INVM.1 Enatus C,Uultum Velleianum ra. tione iuramentiori iusta causae vix de raro es in usu. . Etiam Ubi HIIa causa iuramentura concurrunt obligatio vel aure con tractus mulieris, quasi remaneas indotata fusinetur 9 de ratione. Quando dicatur mulierem remanere indotatam ct resultare triem laesi nem , quod dictam operationem faciat , vibiscilicis excedit medietatem dotis, O num. I o.
De Iiso rescribendi pre Signaturam in
mandatis executi uis relaxatis conis
tra mulieres salua medietate dotis., Si obligatio ora vel plures excedunt m dietatem dotis , an vitientur in t tum, vel filum vitietur excesses.
atrandendus es natus banorum viri velalterius , pro quo mulier se oblia gauit, quia russo pendet a descientia releuationis. Item non attendenda summa, pro quo
8 arando causa excarcerandi virum, vel eum a carceratione preseruandi diacatur is pro mulieris obligatione, . et quid ubi non ea pro excarcerando, pro habilitatione ad carcerem
9 De rationibus, ob quas dicta causa dicitur iusta.
1 o laratur conclusio, de qua num. 3. , et quando corruat obligatis , etiamsi infra dimidiam. ii An conclusio de qua num. 2. procedat iumuliere vidua , vel inuxorata sene, et de fusura nouo matrimonio probabiliter deserata.
ir a te tempus in proposito eiusdem conclusionis attendendum At.
teria frequentius est in 1 M-foro, praesertim in Curia Romana quam hic punctus validitatis vel inualiditatis obligationis mulierum de facili se obligantium pro viris excarcerandis vel 1 carceratione praeseruandis, aut sub simili praetextu; Quamuis enim lex ex Senatu consulto Velleiano huic mulierum damno consulere studuerit, Nilutominus eius remedium sere inane remanet, prout & alteru legis Iuliae de fando dotali, Vel ratione iuramenti, quod attenta dispositione iuris canonici utrumq, cessire facit, Uel ob plures limitationes resultantes a iusta causa ex carcerationis viri,& 1 fauore alterius dotis costituenda: cu similibus. Quicquid autem sit de istis in genere, receptum est, quamuis iusta causa accedente, ob quam Senatus consultum Velleianum cesset,atque obligatio vel alter contractus mulieris sub stineatur,id esse intelligendum,dumodo
2 mulier indotata no remaneat, quoniam ex iuris ciuilis dispositione, quod mulier eius dotis conditionem deteriorem facere non potest, communis D . praesertim modernorum Schola recepit,atq; torus ubique admisit, quod ubi mulier remanet indotata, iusta causa non sitia ficiat, neque iuramentum suam conste- tam faciat operationem, ex ea ratione quod tali casu resultare dicitur gnormae sima vel saltem aenormis laesio, quae tu cum muliebri imbecillitate, de cum mala praesumptione, quam Senatus comsultum Velleianum induxit, quemdam dolum vel mςtum praesumptum inducere dicitur, cuius ratione tanquam excessante animo, iura naentum quoque iaci
est operativum , sesumq, dubietas cade-hat
344쪽
bat, quando huiusmodi lassio talent ei se
clam producens adesse diceretur neces, quod pariter licdie sopitum videtur, quoniam ex recepta traditione I hsur. decis; v, receptum est, tunc mulieremita laesam ac indotatam dici quando sibi non remanet salua medietas dotis ex deductis peν furarim decis. 323. G tian scept. I o 88 . di jequen.,
S saepissime, it aut hodie sit propositio
praesupponenda& taquam absoluta volitans per ora omnium forensium etiam infimae conditionis,unde quas in stylum transijt modus rescribendi per Signaturalia in appellationibus a mandatis ex cuti uis, quae in vim validae obligationis relaxantur contra mulieres, quia licet rescribatur cum clausula μὰ praeiudicis, adijcitur tamen altera, fatua medietateritis. Dubitari autEm solet, An ubi huius. modi obligationes tota dote absorbent, vel medietatem excedsit, annullentur in totum, vel solum vitientur in excessu, quod in duobus casibus disputari selet, Uno scilicet, ubi unica est obligatio ita excessive in uno contractii contenta, &ex eadem causa, et altem, ubi agitur de pluribus factis sub diuersis temporibus& ex diuersis causis, quarum aliquae sint intra dimidiam, aliae vero illis superadditae causent excessum; In hoc secundo easu magis communis & recepta videtur ut nouae superuentae obligationes talem
excessum causistes vitiatae remaneant,
neque aptae sint ad vitiandum praecederes validas & legit me initas ; In primo autem actus tanquam unicus & indiuiduus corruat in totum ob falsam causam sue fraudem , ac dolum, vel metum, quorum vel eorum alterius praesumpti inesse dicitur, utcsistat apud Giurb. Fou-raneli., Hodiern.sae M. , et videri. ad Thesaur. cis citatis, licet quoad nullita. tem in totum, ubi unica est obligatio, Curia variare soleat, atq; saepius Signatura etiam isto casu rescribere consueuerit in clausula Sinὰ praeiudicio fatua me-ἀietate, sequendo opinionem Theseur. DV lib. 2. quae . 6s. , reiecta altera ma-
gis rigorosi opinione 'manellae. His stantibus in una Ariminen. g bellis , cum vir quemdam sub appaltum suscepisset a Romandiolae Maesaurari, importantem in totum sciata s9 ., cui obligationi accesssit eius uxor, atque finito appaltu Thesauraris pro residuali
summa agerent contra mulierem, ad stalam eius dotis medietatem, absque con trouersia admittentes alteram medieta tem salua esse, praetendebat mulier nulli ratem in totum, dum incontinenti constabat summam pro qua se obligauerat, non solum excedere medietatem , sed absorbere totam dotem ac longe ultra, itaut laesio non solum remaneret aeno missima, sed plusquam, et in totum,quo casu absque dubio inesse dicitur dolus praesumptus,qui achim annullat in tota. Et quamuis ego pro Thesaurarijs scri- ό beiis responderem quod ad regulandam huiusmodi laesionem spectanda non est. summa in obligatione contenta , sed ea penderet a delicietia releuationis in bonis viri, ideoque solum spectandam esse .summam, in qua discitum viri bonis, illa remaneret de suo damnificata, cum nil intersit muliere se obligare pro viro diauite, seu habente tot bona,quod ex illis indemnis conseruari valeat iuxta verio- rem ac magis rationabilem opinionem , quam reiectis deductis apud Martis. Andr.decf79. saepius recepit Rota, prae
Censeum 27. Aprilis coram Musi qua, Replicatant tanten scribentes pro muliere, quod semina scutorum sq. m. 'erat adeo magna ta exorbitans, quod absq; dubio absorbebat ac longe super bat, tam bona viri, quam illa ipsius mulieris,sive dotalia siuε extradotalia, idque primo aspectu apnd iudicem aliquamis impressionem facere videbatur. Uerum hoc erat aequivocum manis 1 stum , quoniam ilicet sum ira, pro quae Iconiuges se obligauerant, esset absquE . dubio longe excedens utriusq; bona, Ni- hilominus illa conflata erat ex pluribus annualitatibus msionis pro subappaltu , cuius esse tres & emolumenta verisimiliter summam praedictam excedere debere sperabatur,cum huiusmodi appaltus suscipi soleant potius ad lucrum&indu- .striam, ideoq; Acebam in proposito spe-
345쪽
ctandi sillimae stinnam residualem, in τα vir finito appaltu, atq; cessatis eius freti statis &-ὼumentis inter sua bona pio tempore durationis calculadis remaneret debitor, eo modo quo habemus de iideiusserit, is tutorum vel si' Tum magnas administrationes si scipi eium quia licet obligatio apta sit comtinere ingentem lammam totius assis stupatrimoni j administrandi, Nihilominus obligationis essectus percutit selum reliquatum, qui etiam nullus esse potest , Et ideo in proposita iacti specie cu ain Paltus adlatae duraret, atq; incertum ecis, qualis esset reliquatus, dum solum aviatur dem equutione pro quadam paga, cui mulier pro eius dotibus se opponebat, cum sensu etiam veritatis dice ham non posse exinde exequutionem
imp iri nisi cum dicta clausula, ita
medietatexunt actus haberet statum implicitum validitatis, atque praetensio latasionis in toto esset adhuc illiquida Rnon iustificata. Retentis aut M praemissis conclusi r nibus, et modificationibus, in una Vri Ituram pro Euphemia seraphia cum . munitate illis Ciuitatis, Cum dicti E
phemia intercessisset pro viro carcerato, non ut in totum excarceraretur, sed statum ut mutaretur de carcere strictiori
adlaxiorem inde aufugerat, atque dis tuetur de validitate dictae obliga.tionis, Dicebam pro muliere stribens, quod licet uxoris intercesso pro viro r nulariter prohibita ex Senatus consilio Velleiano substineatur prq mi excarc cado rq ista reputetur vii' iustis camsis cesssare ficientibus Velleianu,Attamecuicquid sit, is haec limitatio procedat
Iolum in carceratione ex causa crimin
ad Matuc, illaque admissa etiam in ca ceratione pro debim,ut c unis sch Ia admittere videtur ex deductu per Gurb., et Fontanest, a carios, de quibus supra, adhuc ea recipienda venit in cati quo DD. loquuntur, ubi stilicet vir 1
carceribus seluitur , ac libertatem assim quitur, quod nostri extendunt etiam ad eiusdem libertatis praeseruationem, Vbisti licet imminete viri carceratione mulier se obligat pro ea impedienda, cum cadem ac maior subesse dicatur rario ,
ς quae triplex considerari videtur; Vn
scilicet pietatis in liberando carcerat cum admixto fauore libertatis, Alteraeuitandi dedecus quod ex ipsa carcera tione resultat, Et tertia sertior ac magis proxima, ut maritus in libertate politus onera matrimonii supportare, debitum matrimoniale seluere, aliaque maritalia munia peragere positi. Omnes istae rationes cessabat in proposita facti specie, in qua firmo remanente viro in carceribus, agebatur 1
liam de mutatione qualitatis carceris 1 strictiori ad laxiorem, unde cum adhibitis diligentib in ea temporis agustia , qua semper non otiosi Romanae Curiae Advocati Iaborant, non reperiretur decisio vel auctoritas, quae ad istos speci
Ies terminos descenderet, dicebam procedendum videri cum traditione Rotae apud Mansis. decisas ti m m. q. , quod
scilicet habenti pro se regulam simit
eam allegar ut habere dicatur intenti nem filia datam, donec ab excipiente de limitatione ista probetur, in dubio nota Praesumenda, Et ideo cu regula assisteret mulieri, sufficere videbaturquod per creditores obligationis executionem pete. res non probaretur limitatio in specie, cum illa per DD. tradita tu terminis ex-
carcerationis non esset ad rem aptabilis.
Incertum est tamen , quid iudicatum suerit, cum causa esset in partibus extr1
Conclusio autem praedicta de substi-
Io nenda obligatione in medietare, eat nus recipienda videtur, quatenus aga
tur de id dote, quod remanens medi ias apta sit ad alimenta & mulieris su
stentationem, si non commodam, ac ad terminos omnimodae congruentiae, sim
tem moraliter necessariam, ideoque sidos adeo modica sit,quod eius medietas ad id fissicere non possit,sed integra vix- sussciat, tunc dum quaecumque pars di strahatur , resultat es lectus , quod mulier remanet indotata,obligatio corruit
iusmodi Cyriaci traῶtionem impugnet, Nihilomitius nec auctoritatem nec em, cacem rationem ad id adducit,
optato alios e in hal et sequaces ut ru
346쪽
ysi, et sortius validae rationi innixa est,
unde saepius me practi cante recepta fuit tam per A. aquam per Signaruram praesertim in una Reatina pro Elisabura BG υνδε , in qualia A. Giudicauit, et Si gnatura probauit, licet in huius Tribuanalis resolutionibus fundamentum coninstitui non possit, neque certa regula comstitui,cum saepe in modo rescribedi varia e soleat etiam in his prςcisis terminis , et forte Dequentius in reijciendo hoc
Ad eamdem quoquε materiam in v Romana pro Martio Alterio cum Portiar i Vbertina de Griphonis disputaui ac ob tinui coiam A.Q ut regula praedictiunde muliere n5 iacie te suae dotis deterim
rem conditionem utpotε procedens in muliere uxorata & nilante matrimonio, in quibus terminis loquntur omnes superius allegati, et ceteri apud eosde,. recipienda non sit in muliere vidua
obligante pro filio vel alio, ubi praeseriatim est senex, & talis , quod huiusmodi
obligatio non impediat ulteriores nuptias, neque cogat ad viduitatem patie-dam, ut obseruat Vrssu.ad A EI.deris Is . m. I. , praesertim quia isto talacessare videtur illa mala praesumptio deceptionis vel concussionis de metus, que militare solet in muliere se obliga te pro viro; Quinimo ut etiam in uxo rata, quae sit senex ulteriores nuptias verisimiliter non speratura dicti conaelusio non procedat obseruat Fontaneu. depa I.el. g fylar. ς.πum. I 88.eres. 7. glos 2. par. 6. licet super hoc oceasio non dederit formiter disputare atque iudicium maturum emrmare, probabitis tamen videtur distinino de qua Hyri
Atque in eadem causa disputatu suit, posito quod dicta conclusio de saluarmix da medietate recipienda esset, quale tempus attendi deberet, in scilicet illud contractae obligationis, vel illud,in quo illius executio petatur, quia nempe de
primo tempore laesio non adesset, militaret autem de secundo ob deteriorati nem bonorum eius pro quo mulier iobligauerat, vel etiam bonoru eiusdem millieris hoc medio tempore sequutam , et ista est quaestio inter D satis controuersa, ut constat ex deductis hincindero Giura.dicta obser.8oavum. 18. cum δε-
sum. , ubi utriusque sententiae sequaces
refert ; Rota vero variauit, quoniam apud Paeniam deris. 62oaru.7. iuxta Liti duum vias .89 rum. II. iuxta Venetam
sequuta est opinionem es icti doti aemulieri fauorabilem, ut scilicet attendatur tempus exequutionis, quod ciuius tenuit apud IMartin.Ariae aeris I9. D, Contrariam vero sententiam postea te
multiqua , verum in proposita facti specie pro Alterio creditore dicebam versari extra casum quaestionis proced tis ubi casuiliterct ex aliquo insertunio bonorum diminutio vel deterioratio interim sequuta sit, secus autem ubi ex volutarijs de culposis alienationibus vel dissipationibus , quas matre colludendo cum filio, pro quo se obligauerat,supponebatur iecisse vel passa esse,quia id non debet redudare in praeiudicia tertij tuebona fide ac validε cotrahere credentis, dii spectato statu dotis & bonorii mulieris videbat obligationem non excedere medietatem, Ad quod probandum domderabam ea, quae habemus circ1 subsidiarium remedium Auth. res qua, mi concedendum mulieri consentienti viro dissipanti bona libera vel alias culpose agenti, non curato an ex huiusmodi d
negato remedio indotata remaneat, ut
insta dite. I s. unde mihi videbatur hac esse quaestionem potius facti,quam iuris,
certam ac determinatam regulam non
admittentem, sed iuxta singulorum ci cumst intias pro iudicis prudenti arbitrio regulandam & decidendam.
347쪽
Iudice deputato cum incerto exitu .
An nullitas obligationis mulieris ob
excessum medietatis dotis, ac indotationem exinde resultantena, per illam viventem non opposita,
opponi ec allegari possit per eius
x Assur controuersiae. a De eradiure agente contra debi torem debitoris c, Gente iuribu uodebitari competentibus. 3'De conclusione inuasi iratis obligationis mulieris vltra medietatem dotis, et is ratione. 4 De ratione, ob quam ius dicendi de nul litate ex icta ea a transmittatur etiam ad os haeredes . 1 Ubi υνget rario doti vel maetus, nullitas transit ad haeredes ,secus econIr4.
6 Dispositio facta pro ere Iione primoge
niturae dicitur fauorabilis , et nou
stibiaret foremnitatibus . Datur H Iinctio, iuxta quam intelligenda es conclusio de iure duendi de hae nullitate per haeredes. 8 Et eum eadem d tinctione interienda es timitatis, quae principali comi
soni traditur circa mulierem senem.
Recta per Iulium Bona-Catmili filii cum consensu ci obligatione Laviniae uxoris, cum illi de Ascorii ijs crediatores Camilli, Marci ct Fabi j filiorum
praedicti Iul I pro eorum credito cambis contracto usque ab amio 61 s. in scutis auri Is s. agerent ad quaedam bona a dicto Iulio prouenientia, in eis auiatem Ferdinandus ct fratres praedicti Camilli filii se tuerentur cuin credito an teriori ex causa dici e primogeniturae per Iulium contracto de anno Ibo9., . plicatat actores do tam anterioritatem non obstare ipsis exercentibus iura praedictorum Camilli, Marci, et Fabi rum debitorum, qui tanquam laceredes dictae Laviniae matris erant creditores eiusdem Iulij ex causa dotis restituendae usque ab anno Is8I., Neque de iure dubitari dicebant creditorem dici procu- 1 ratorem sui debitoris, ac exercere posse omnia iura iam agnita Ilio debitori cω petentia,praesertim ubi est creditor cum hypotheca, sub qua ventui iura di actio-1ies, et sic nomina debiturum , ad quae creditor directe etiam sine tribus requistis procedere potest, cum illa deside. rentur in creditore chirographario, qui in vim suae hypothecae & tanquam adito inen sibi obligatum directia cotradebitorem sui debitoris agere potest, ut est proposito hodie in toro i ecepta di plana de qua in sua materiasubiit. de
Et quamuis in dicta erectione primogeniturae acceisii et cosensus serte etiam obligatiuus dictae Lauimae, ob queri cius hypotheca remissa erat, atque ipsa
ad obseruatitiam urgeri poterat, Vinde intrabat regula text. l. Uenicavisi c.
Replicabant tamen isdem actores dicta obligationem mulieris esse inemeaceina ac inualidam saltem quoad medietatem dotis, ne alias indotata remaneret,ideo. que pro tali medietate, quae salua rema. nebat, ipsi ex persona dictorum debito.
rum lianc anterio tem hypothecam exercere poterant, unde coram A. Qseu Prς- lato ab eo de palato quamuis pleraque alia naotiua caderent in causa, principaliter assiimptatuit huius puncti disputa. rio,an scilicet haec nullitas,per mulierem viventem nunquam opposita, opponi posset per eius iam mortuae filios & hae redes, et ex eorum persena per credit
348쪽
videri probabiliorem , siquidem Docto-3 res hanc nullitatem firmantes duas stignare videntur rationes,Vnam praesumpti. doli vel maetus resultantis ab Cenose missima laesione, Alteram aequitatis ac
publici fauoris,ne mulieres indotatae re. maneant, et de utraque ratiocinantur dentiteria agentes Galli. lib. 2. obfer.7λ.
Aguen. Andr. de f7 9.Giurb. obfer. 8 o. &caeteri apud eosdem; Neutra vero ad AEapplicabilis videbatur, non illa aequit, iis ac publici fluoris,cum solum conuenire videatur ipsis mulieribus, quin imo potius fauore matrimoni j, unde pluriuopinio est, conclusionem ex huiusmodi aequitate,vel publico fauore derivantem super saluanda medietate dotis non procedere in muliere in tali aetate,vel statu
constituta, quod ulteriores nuptias probabiliter cogitare , vel sperare non potuerit ex dedu ctis per Fontaneli. de pact. claus glos9.par. s. m. I 88. claus.7.
Et licet pro ratione dubitandi cogitarem , quod sicuti potioritatis pri-4 uilegium , quod ex dicta ratione aequi talis,vel publici fauoris mulieribus concessum e st per text. in I. assi uis Coa. qui
potior. in pign. est e. ct in his consequens auth. de aequalitate dotis. transmittitur etiam ad filios, ita etiam ct illud trans. mitti debeat;Nihilominus videbatur ar gumentum non urgere, Tum quia eades iura expressi dictum priuilegium trahStia ad filios, probare Videntur id esse ex Iegis benignitate, eaque non expressa occintrarium potius de iure dicendum iesse, ideoque in priuileg ijs danda noria est extensio, sed tantum attendendum quantum concessum. Tum etiam quia ratio non videtur aequalis, dictum enim potiori ratis priuilegium adeo exorbitas noli videtur, dum iuxta opinionem ilia Bro receptam , illud est solum opera riuum quoad hypothecam legalenia,
de cuius postpositione creditor conquς-ri non potest,quoniam eam non obtinet
ex iacto & prouidentia sita, sed ex mera
benignitate legis, Vndὰ sicuti lex poterat non concedere, ita potuit absque iniuria modificare,quod dici non potest in praesenti, dum agitur de tollet domiure, quod creditor ex fam&prouidentia sua sibi comparauit, alias sorse non contracturus, Unde propterea qua-do cessat altera ratio malae praesumpti αnis fraudis, doli, vel maeres, elidibilis ex contrari s probationibus, vel sertioribus prisuptionibus sinceritatis actus, tuc est quodammodo laedere ius naturae vel gentium, ideoq;credebam in tali casu cis antis dicti malae praesumptionis, ob vim praesertim iuramenti, cui lex ci, uilis omnino cedere debet, de dicta c5clusione saluandae medietatis satis posse
dubitari, atque obligationem substineri in toto. Altera veriue ratio an nullationis actus
1 ob praesumptum dolum vel mettum, apta
quidem est, ut etiam muliere in vita. non declarante,quotiεs illa urget, id Μ- redibus competat, dum ob deficientem voluntatem cessare dicitur substantia
obligationis, quae proinde habenda est
ac si non esset in rerum natura, ut ii specie hanc nullitatem ex ista ratione adhaeredes transmisibilem firmat FDiti. neu. de DEI. dicta claus.7. glos*. parco. num. 8 .,atq; videtur de iure absolutum, Verum haec ratio in praesenti non imirabat , quoniam non agebatur de obligatione, vel alio contracta redundante ad fauorem viri vel extranei creditoris, itaut fraudis, doli, vel mςtus mala prae sumptio de iacili cadat ob quodammmdo interuersum ordinem naturae, seu crumunis consiletudinis, iuxta quem solent mulieres pro seipsis donec vivunt dotes
coli seruare, ut ex earum persena ad Slios transeant, sed agebatur de actu prudenti ac laudabili erectionis primogeniturae ad fauorem filiorum de descendentium, erga quos non minor assectionis, vel obligationis ratio urgebat vim, qui erat pater, quam ipsam mulierem ,
quae mater erat,vnde propterea adaptabilis non erat ratio praediisti, quae causa est, ut nullitas ad haeredes quoq; trans. mittatur, ut in specie praesumptae sinceritatis, ac cessantis malae praesumptionis
6 in donationibus, vel aliis actibus factis per mulierem pro erectione primogeniturae inter filios & descindentes, itaui
349쪽
neque Libiaceant selemnitatibus Statutariis ves laesioni m Moli de primogeni.
rentia est inter eas mulierum dispositiones, vel obligationes, quae ad fauorem viri vel extraneorum redundant, ac easy quae filiorum fauorem recipiunt, ut habemus in materia inofficiositatis donationis, quae indiscrete in filiorum praei dicium extraneo facta deticili praesumi. tur inofficiosa re ct consilio ad essectum annullationis Omnimodae, secus autem ubi inter filios , cum tunc regularit Ercenseatur inofficiosa re tantum pro solo iure legitimae aliorum cum simili.
Ideoque concludendo , cum lensu etiam veritatis, dicebam istam quaestionem esse potius Leti & applicationis quam iuris iuxti singulorum castu pa ticulares circumstantias decidendam; Si enim actus est talis, quod subiaceat dicta naalae praesumptioni, cuius ratione inualidus censeri debeat, et tunc sit nubilitas ad haeredes etiam transmisibilis, sectit autem si h conuerso, probationes, vel Drtiores praesumptiones concurrant sinceritatem actus probantes, dictamque malam praesumptionem excludentes , italit isto secundo casu urgente Blum ad fauorem ipsus mulieris quadam ratione aequitatis, ad istius tantum lia
mites dicta conclusio restringenda sit, atque iuxta selum finem, quem dicta aequitas respicit, ut scilic t eidem salua. sit pars dotis, vel in solis inii fructu, vel etiam in sorte , ut facti qualitas &cirricumstantiae exigunt Atquὲ cum hac distinetione intelligenda veniunt ea, quae 8 in praecedenti distursu insinuata sunt de huiusmodi priuilegio non competento mulieribus senibus, seu alias de ulteri xibus nuptiis verisimilit Er desperatis, quoniam si actus est talis, quod habeat dictam malam praesumptionem fraudis , doli, vel metus, ex quibus se obligandi, vel alias contrahendi voluntas tollatur, tunc prorsus insipida esset dicta limitatio , solum recipienda in altera aequitatis vi publici fauoris , et cre-
do, quod iuxta praemissa suerit iudicatum ,.dum post unicam scripturam desuper editam non audiui amplius d causa tractatum.
De materia dotis aestimatae, vel inae
stimatae, Et quando bona per do
tantem uno, vel altero modo inis dotem data dicantur. is V M M AR I V M.
tes, et ex quibus re uel bona data
3 mlisei magis expedit dotem consi iero in quantitate , ac bona dari aes
4 Dandum ea potius evitulis matrim nialibus q-m insistinetento, quia do
1 Dictio, videlicet est rectrinisa ar-.guit dotem constatere in t i Beciebus datis. 6 α modo decidenda sit ista quaestio, aurados conserit mi uis , vel in quana
r Et quomodo adminicola ponderanda o M.
350쪽
S Inidi iam pretium e ad uniculum. 9 Paupratas υiri , quando. Io,Voluum facient maiorem dotem ad
ar Declaratur conclusio de qua num. 4.
lis matrimonialibus perscriptura priuatam initis, in quibus simplieiter
dicitur matrimonium cotrahi cum d te norenorum quinq; millium sequenti modo videlicet, termille in uno praedio, reliquum in pecunia certis terminis &modis se uen. , Ad quatuor autem , vel quinq; menses desuper celebratum fuit publicum instrumentum quietantiae receptae dotis, in quo dictum praedilium viro, uxore praesente,assignatur cu esau. sula ad habendum, et promissione cui-ctionis sub pacto in istius casum regressus ad primaeva iura crediti dotalis,absq; eo quod circi modum restituendi ali. quid exprimeretur, sed soli uia relatiuε ad Statuta dictae Ciuitatis, eo modo quo dictum fuerat in capitulis, pro quorum
obseruantia & executione partes declararunt dictum instrumentum conficere; Sequuto aute ad non multum longum tempus casu restitutionis dictae dotis ob mortem viri absq; prole, Hinc inter F. a-ci Quin viri legitimum haeredem , et uxorem si perstitem, duae ortae fiant controuersiae circa dictam dotis restitutionem, una super rata florenorum 4 cio. ,
q: iam haeres praetendebat simulate S ad pompam promissam & csisessatam esse, Et altera super florenis 3 ooo., pro quibus dictu tir praedium datum fuerat, an
scilicol illud datum esset aestimatum vera aestimatiotie taciente emptione, itauidos consisteret in quantitate per viri hς- redent relli tuenda, ut mulier praetendebat , vel potius ipsum praedium datum esset iii et limatum S tanquam species,itaui ad eius restitutionem teneretur, ut haeredis praetensio erat, non curata dicta valutatione tanquam impropria ad scio dum rei valorem iEt introducta causa coram A.C., per
istam in prima controuersia floren
rum 4oo. pro muliere iudicatum fuit ob non bene probatam simulationem, ii alaeca vero praedis pro haerede, ut scili cet ad aliud non teneretur nisi ad ipsius praedii restitutionem, saluis iuribus mulieris super eiusdem praedij culpotis deteriorationibus per eam allegatiS, Introiadum vero causa per appellationem c ris Praelato, cui per Signaturam conumissa fuerat, cum hic de viribus primae sententiae in hac secunda parte satis dubitaret, credendo innixus instrumento,
quod potius aestimatum & loco quanti talis dictum praedium datum esset. In hoc statu ad seribendum pro haerede requisitus, Dicebam quod ubi clam to instrumento procedendum esset, siue quod illud principaliter attendenda
veniret ad probandam partium voluntatem , tunc probabilis erat dubitandi ratio, non Elum quia totius iustrumen ri contextus in uniuersiam aperte suadrire videbatur dationem insolutum , sed etiam quia idem probabant plures eiuLdem instrumenti partes ac pacta, illud
praelertim regressus ad priora iura crediti in casu euietionis, necnon clausula, quod lus vel minus υaleret cmferetur donatum, et clausula ad habendum cum
plerisque aliis in idem tetuleutibus, Sustias te etiam regula generali, ut in dubio bona censeantur potius data aestitimaracu vera aestimatione iaciente emptionem S venditionem , quia sic in a gis expedit mulieri, ac dotis fauor exigit, ex iis quae post antiquiores ab eis alia
187.9 36 I. Aferlin. deris. 702. cf.39. O Ii DLI Merlin. de pignori decis39. pari. 8arecent. , et in aliis, Qaodque mu-3 lieri magis expediat dotem consistere inquantitate, ac bona dari aestimara b
ct 3i .lib. I. de alij. Verum aduertebam de instrumento praedicto nullam in proposito rationem