장음표시 사용
391쪽
rio, si eongruit vjri desuncti haeredibus
etiam extraneis potietibus isto comodo in compensatione in modi, quod eorti auctor setiit, Multo magis ea assistit ipsi met viro, cui a mulieris desuetae haeredibus aliqua maior reueretia debetur,itauigaudeat beneficio deducto nὰ egeas et alijs quibus non gaudent hau edes , et
qui proprie ac directe passus est illud
incommodum, quod Statutum in haeredibus compensare voluit, undὰ alias ecset intellectus omnino iniquus ac irrationabilis, continens verum iudaisinum. Quodque vere Statutum intellexerit com praehendere etiam ipsum virum , li. est tanquam non multum benE compositum non exprima clare probari obse uabam ex illis verbis, Si υσὰ alteri resti rario sieri deberet, haeredes mariti eisdem terminis renituat quibus receperunt e c., obseruando illud verbum receperunt n5verificabile in heredibus, qui soluto matrimonio dotem adhuc inexactam non exigunt, nec recipiunt, unde constat vi rum eiusque haeredes confundi, atq; pro uno & ec dem capi;Potissime quia rigor super stricta intelligentia procedit tria correctoriis , ct odiosis, non autEmii fauorabilibus, ac ratione vel aequitatem habentibus, ut in praesenti, ob aequalitatem seruandam ex deductis in dicta decisione 4 I .coram Mias.
Responsum Do veritate extra cruriam suppressis nominibus.
Facto legato ceme pecuniarumsurismae in causam legitimae filiae vel nepti pro dote et pro quando ma-
ritabitur, An interim donec nu-ytiae sequantur, debeantur mactus
x Asus controuersia. Σ a De legato pro dote an dicatur purum vel conditionale , e, in tempur
3 De requisitis ad interein lucri cessantis
4 Dur te dilatione expresse non debentur ura etiam alias licita, et ab M mora debita.
1 Defuctibus legitimae. 6 αὐη quomodo debeantur usura ex legato pecuniae pro dote succedem re loco legitima.
D I S C. CX. NI VIN Etrus testator Liuiae exiW- filio nepti intestamento, P l- pro legitima, ac toto eo, quod ex haeriaitate auiae paternae praetendere pOL, set reliquit laut. seu petias so. m. praestandas de tempore nuptiarum , necnon domum aliaque bona
subiecta fidei inmista, quod deinde in
codicillis ademit, quatenus eam mori contingeret post pupillarem aetatem ,
mandando ex dictae legitimae ii uctibus dictae Liuiae alimenta praestari, unde Ortum est dubium, An pro dictis scutis seu petiss so.m, Liuia petere posset fructus seu interularia a die mortis testatoris usque ad tempus nuptiarum,quan. do testator legatum praestari mandauit , Atque desuper pro veritate consultus respondi ut sequitur. Super huiusmodi legatis, quae pro dotibus, et ad nuptiarum tempus liliabus vel neptibus fieri solent,intrat quaestio, an illa sint pura vel conditionalia, et an tempus nuptiarum adiectum sit suta stantiae legati vel potius executioni pri stationisAd eflectu caducationis & ali. Os , ad quos esse is attendi selet, an le-2 gatum succedat nec M loco legitimae,ut primo casu censeatur purum, secundo autem conditionale,nis i circumstatiae vel coniecturae diuersam si adeam
392쪽
tur qualitas legitimae , in cuius causimulegatum factum sit. Verum ad effectum fructuum sita usi rarum, ira inspectio non cadit, quoniam pecunia de siti natura sterilis non parit fructus, neque apta est producere accessiones, nisi quoties concurrant re quisita ad interesse lucri cessantis velaamni emergentis deducta per GLIrens in I. 3. F.de eo quia certo loco et de quibus
74.,et sepe in sua materia sub.tisin υμ-ris Atqu8 inter haec requisita illud est principale ac praecipuum morae , sine qua Lltein irregulari atq; a iure sib- intellecta nullo modo interesse dari potest, undε cum in isto casu haeres nublatenus de mora redargui posset ob dii tionem sibi a testatore datam, non vi ἀdebatur agi posse de interesse. Adeoque verum est,ut accedente dilatione non posse tractari de interesse seu usuris,quod etia in casibus morae i rregii Iaris,sive in illis,in quibus absq; formali mora fructus siue usurae debentur, ut c6- tingit in usuris dotalibus debitis viro ine ensatione onerum matrimoni; iuxta terminos textus in east salubris, de αγ., Sita in usuris recommiliatiuis debitis per emptorem venditori rei fructiferar in restaurationem fructuum, quos percepis et venditor, qui re& pretio careat iuxta terminos textus in I. curabit Coaeria Iton. empti, et quae usurarum species moram non postulant , Attamen si expressa dilatio accedit, adhuc illae non iconuentae non debentur, ut de usuris dotalibus Abb. in eapinasiisit, O caeteri
ti tuais debitis venditori Linat . de su
ris quo=.27 vum. 3 I. o sequea , - eae. teri, quia dilatio est pars pretii. Neq; obstat quod legitimae fructus s debeantur ipso iure statim ira uulo obi- . tu parentis absque alia interpellatione
bus bonis haereditariis, quatenus sint fructifera,et pro ea rata fructuum, quOS . ipsa bona producunt, quia tales fructus non sunt interularia nequae usi e consequendae iure creditoris, sed sint illi fru- ims,quos iure dominij filius ex ea bon rum rata percepisset , si statim sibi trodita essent, secta aut E ubi haereditas con- . sistit in pecunia vel alijs bonis de effectibus infructi ieris, ut per inresb.decff.SI-
aiks, et est conclusio vertisura , quia cessat dicti ratio subrogationis tuteru-suriorvin loco fructuum, quos verε --na haereditaria produxerunt, Vt in pro-msito vitae militiae habetur sub tit. de se . deris Io CaeteAm in hoc pii iacto, decisio pendere videtur ex facto, in quo inspici enda est qualitas bonorum haereditario. rum , ex quibus huic noti legitima debita erat, an scilicet essent de sui natura tructifera , vel potius in toto seu ilia parte consisterent in pecunijs & mobili. hus alijsque bonis i iafructi seris, cum ad istam proportionem de naturam fructus legitimae regulentur. Item dixi inspiciendam esse patrimo nij quantitate, ait scilicet esset talis,quoadiri summa petiarum so. m. ac valor aliorum bonorum relictorum adaequarent vel satis notabiliter excederent, si enim excederent, tuncprobabilius dixi dilationem esse partem pret ij, quod stilicet testator maiorem luminam sub dicta dilatione reliquerit iis compensati item fructuum medis temporis, omin quo de usuris non debendis ex dilato pretio rei venditae habetur,ca similibus.
Sed si summa relicti a uaret,iune
393쪽
intrat regali de praetandis stuctibus ad
norniam de proportionem bonorum uti supra & ad illam rationem,qua ipserum bonorum fructus important, quamuis Pater vel mus loco portionis bonorum pecuniam pro legitima reliquerit, quia tunc pecunia est pretium bonorum , ideoqua ex ratione text. in taurabis C . de Nion. empti, fructus recompens trui debentur, ut in puncto legati dotis loco legitimet relicti in pecunia adhuc esse tu firmatur per mi. in dicta Menionen. p cuniaria io Lucembris I 646. O A Di tis 164 . coram Veroseis , et in Melei uitana Viridatis a. Maij I 6s2. cora ab Potini, et sic decisio pendebat ex fisa eii qualitate ct circumstantis , cum non ri constaret testatorem iuris dispositionem voluisse alterare.
x Mus controuersiae. Σ De agentibas fructibus ritaliabus mulieri vidua fetura matri
3 Excusatio Advocatorum Curiae Romanae, flaniculos non disputant. 4 Disiuguumtur plures easus circa fru- Eius sis usuras duales pos statum
ς Vira non deben retia matrimav r liquiaesupersint . 6 De mulieresoluto matrimonio petente has fructus aduersus istantes. De eadem agente ad idem tantia haeredes Oiri pro Muris assequendis . a De ratione fluante Statutum Vrbis ilia Matuta circa hos fructus . o De Statuto Bonon. , et quando dicatis
adesse interpellaris ro An in proposito suo agetis di positis
textus in l. in rebus. II De uris per mulierem iam perceptis et consumptis , et quid de alimentis.1x auid de muliere ipsorum haeredum Lu- trice Oel curatrice.
De fructibus seu ustitis dotalibus per mulierem soluto matrimonio pro retardata dotis restitutione a viris haeredibus praetensis. i Ex an percipiens fructus vel alimenta, ex bonis viri in eius domo, tenea. i xar perceptum imputare in sor
Montracto matrimonio in. divinum ter Lucretia &Antoniud cu dote, partim infudisini tim vero in mobilibus ς stimatis, ac nominibus debitorum, eoq; per morte Antonii dissoluto,cum Lucretia, communium filiorum tutela suscepi , per plures annos donec ad secunda vota
pertransjt, in eisdem filiis conuiuendo domi alimenta susceperit, placuit Rotae Bononiensi occasione residui dotis inis pecunia per dictos Antonij filios matri restituendi, decernere quod post annuluctus mulieri nulli fructus deberentur , quodque percepti, siue etiam sub nomine alimentorum praestiti imputari sint in sortem , vel quod expeniae pro eius alimentis erogatae no sint in rationibus admittendae, Quare desuper pro Veritate consultus, an huius decisionis sit damenta subsisterent, respondi ut se
Adeo frequentur ac varie punctus hic
394쪽
Wr nostros scribentes tractatus fuit, ut iudi dici valeat materiam esse de magis intricatis quas habeamus, itaut docti quidem, et eruditi, sed omnino otiosi Iurishonsulti labor necessarius videretur, pro singulis scribentium opinionibus examinandis , eisque iuxta facti varietatem concordandis, ac materia diluacidanda Qui autEm cupit ingentem nu- . merum de illa tractantium gustare,summo labore ac eruditione,licet non multastyli selici tale,congestum, habebit apud
quaes. s.'cons I94. Giurba ad conse tuae M nen. , Barbos, Hermogia, et os , qui pleno calamo quaestionem tractare, ac Doctores pro utraque cum Iare professi sunt, Non potuit aureis a
san post eius labores luci prodierint, quod etiam aliquibus Rotae decisionibus congruit. Meum non est hoc opus aggredi,quia a nec eruditio patitur, neq; frequentessori occupationes concedunt, indulgendum enim est Romanae Curiae Advoca. iis, si iuris quae itiones exterorum more non disputant, sed conclusiue iuxta re ceptas opiniones discurrunt, quoniam semper currenti calamo properado, atq; ut vulgo dicitur, correndo iapo D, scribere coguntur; Pro aliquali tamen propositi puncti notitia distinguendi sunt casus, ut iuxt1 cuiusque diuersas circum lantias, veritatis notitia, quo magis fieri potest, habeatur. Omissis ergo casibus pro tempore c5- statis matrimonii, atquὲ ad tempus post 4 illud dissolutum restringedo discursum, Primus casus est in viro petente fructus a dotis promissore soluto matrimonio, et tunc licet pleriq; distinguere soleant,
an matrimoni; reliquiae quales filij di
cuntur)supersint necne, quasi quod illis extantibus, adhuc vigeat eadem ratio textan ca Salubritis de Uuris ut patet exderict.bine inis per Bosr diacap. 2 7u.79. cu eq.; Cotraria tamen opinio est magis recepta, Sper Rotam Romana morraesertim omnino apprQbata, ex late
, deductis in Romaenas suum duis cora Cocciso imp . ps Fen natis Statuta Vm
se alias pertransist, praesertim deci mnum. 2. 6 eruem post Vertim depignori a fructuum dotis 2I. Aprilis
rbi abs a. ram Ucbio, in quibus recensentur concordantes,et quarum secunda
est impressa DLI Zquem de legissem pro
resμα. et hanc substinet Leotar. U. 3 O. ex num. I.; Superfluum tamῆn est de hoc agere, cum non simus in casu, insinuatur tramen ad ostendendum di ni
in qua praedicta Rotae noniensis deci sio praecipuum restautionis fundamentuconstituere videtur, non percutere casside quo agitur, sed terminos diuersos, cum nimis longa rationis diuersitas mi . litet inter virum & ipsammet mulierem, Iro cuius alimentis dos ex iuris gentili, et ciuilis ordinatione inducta est. . Secundus est casus in ipsa muliere so Iuto matrimonio dotis fructus petente 5 adue sus dotantem, et tunc communis est distinctio, an aduersiis patrem vel fratres ad dotem loco legitimae & alimetorum obligatos,vel aduersiis extra si
agat, et an supersint filij necne, de quo
suas aeris796., et in adus, i ed pariter
extra propositum est de hoc agere, cum non percutiat nostros terminos. Tertius est alijs omissis , casus noste mulieris viduae agentis aduersiis vi-ν xi haeredes ad mictus vel useras dotis pro tempore istius retardatae solutionis
post annum luctus, de quo praecise agat C a. &al initio allegati; Et in hoc varis varia sentiendo, plures distinguere silet casusan scilicet mulier dictos la re. des interpellauerit, alia' diligetias pro
dote consequenda adhibuerit, et 1n habeat aliunde vivere, necne, considerando etiam rationes lucri cessantis α damni emergentis , aliasq; circumstantias, quas maiori otio abundans apud praemissos de iacili poterit distincto videre.
395쪽
Conclusiuε auteti, more potici iudi- dicantis suam consulentis prout pro
veritare scribentem decet) per sequentium casuum distinctionem mihi videtur procedendum esse; Obseruando n5 agi de fructibus futuris,quoniam fatuus esset ille, qui has inspectiones assii meret pro tempore iurum, dum adhibendo cautelam desumptam ex theor. OID. in L 3 .jde eo quod certo loco,potest de iaciali sibi consulere, ac tollere omnem dubitandi occasionem. Attento igitur tempore praeterito,
Aliud est, ubi mulier agit, dicto'; fructus petit, Aliud vero ubi excipit vel replicat de iam exactis ad effectum euit 1-di illorum restitutionem vel imputationem in sortem; Primo casu in discursiua seu disputatiua ratione probabilior opinio videtur ut dispositio textus in L-i- ea g.exactio Cod. de rei υxor. a I. adhuc maneat incorrecta & non obstet vlar rsi prohibitio a iure canonico inducta, quia reuera istae usi irae n5 continent fes. nus, neq; sunt lucro accessiones ex retardata saecuniae solutione resultantes , sed stant loco alimentorum, quae mulier, quamuis diues ex sua dote, salua su stantia, percipere silet, ac debet, maxime ubi sunt adiummam c6gruam& vG 8 risimilem, alimentorum metam non exiscedentes; Et ex qua ratione saluatur Statura Urbis aliorumq;locorum,etiam per Sedem Apostolica approbata huiusmodi usuras Viduis aliunde habentibus d cernentia; Si enim haec esset usura, nullatenus talia statuta valere possent qua-uis habentia confirmationem Papae qui non potest usuris dispensare , et nihilominus quidquid aduersus eorum validitatem teneant plene Casili.dicto cap. q. n. r. 36. alyper eum relati, ubique Praesertim vero in Rota & Curia Romana passim recepta est contrari , Vnde non videtur, quaenam disserentia constitui debeat inter potestatem iuris ciuilis, ac istorum particularium Sta
Nil res agante inepta consideratione ver aliquos fieri solita, ut eatenus haec Statuta valeant, quatenus Apostolic confirmationis robur obtineant, si enim esset usura de iure Diuino damnata, nos posset Papalis auctoritas illam redde licitam, ut bene obseruat Aestramin. ad
., prout alij aliis de quibus dis i6o. ,
et essequetern6 bene aliqui sentiunt ut isti seu bis venire debeant sub nomine usurarussi accessionu,quonia veia potius referendi sunt ad licitu titulu alimentorii, ex quorum ratione pacta etiam atq; conuentiones valere debent, cum 1 Statutis ad pacta sit licita argumentatio,vt
Verum quamuis haec magnam habe ant probabilitatem, atque mihi vera videantur,durissimam ramis prouinciam assii meret, qui vellet id in toro substi nere, praesertim in Curia Romana , ii qua ctante Statuto, vel requisitis generalibus cinens, cuilibet priuato creditori ratione lucri cessantis vel damni emergentis proficuis tu E duobus requisitis particularibus dotis mulieri viduae restituendae, scilicet interpellati is Sinopiae, istum punctum assumens videretur contra stimulum calcitrare, cum contrarium perpetuo Rota senserit, ut
I 237., ct iu alys, ac etiam apud exteros sit frequentiori calculo receptum ex deduci.ρον Surd.de alimaelicta quas .4ς. eonf. I 44. Hodiem. ad eumd. decis 2 o. Amat dicta refol. 9Igum.8φ cap . lare. decisq7.cassitiae dicto cap. 49., nisi ratio damni emergentis urgeat, quia nemm mulier pro se alenda aes alienum contraxerit, ob quod alias dotem dissipare, ae
indotata manere cogatur, quod etiam
admittit idem rigorosissimus O u. Macto cap. 49.num. 38.s sequen.,Mq admittit eade Rotae Bononiensis decisio,it aut isto casu neque specialis interpellatio requisita videretur,state quod dos de Linatura mulieris alimentis est destinata . Et quidem χi mulier ad decursorum fructuum consequutionem agit , it aut cessante dicta ratione damni de lucro potius contendere dicatur, tunc tolerabilis videtur dicta magis rigorosa opinio , eatenus tamen meo iudicio admit tetida, quia est magis communis & recepta , cum de c*tero ratio prohibitae
396쪽
x surae, in qua sundatur, verὰ subsistere non videatur ex superius dictis, Et hae
opinione posita,non suffragatur in casu de quo agit Statutum Bonon. , viduae usuras aduersus viri haeredes decernens, quod in specie canonizatum habemusto tacdicta sdum supponitur desi re duo requisita , interpellationis, et inopiae quae a Statuto desiderantur. Circa vero interpellationem, admonendum censui , quia cum ex eadem G. traria decisione Rotae nonien.deduc tur, Antonesum virum decessise non sol
uendo, itaui ad silesidiarium remedium
Aran. res qua pro dotis restitutione c6. uolare opus fuerit, requisita esset interpellatio eiusde Antoni j filiorem tanqua
fideicommissariorum, et isto titulo expresiE facta, ad ut neque lassiceret ea, quae sub titulo haereditario fratris facta esset, ut in specie firmatur apud
decis Io 3inum I seqqo decis 2OI. n. o. ca eques. , quae decisiones, quoties agitur de dote rinituenda admittuntur tu de 3 yy.num. 6.O AD par. I 2. rerivbi firmatur dispositionem dictaere qua procedere nedum pro serto
principali sed etiam pro fructibus seu
vstris dotalibus contra bona fideicommisso subiecta in temperamento, ut sors
ex sorte fructus ex fructibus, dictaq; d cisio prodiit in m rana fructuum d si, de Magdalenis seu Precariis supra dis. si a Prout nullatenus suffragari potest co-sderario, quod cum ex Statuto Bonon. seruandum sit ius ciuile, non debeat obstare dispositio iuris canonici, per quod ex magis communi sententia huiusmodi usurae dotales viduae denegantur, ista enim consideratio procedit in illis dinferentijs, quae in materi, indifferentibus ac merὲ positivis vigent inter ius ciuile ct canonicum, secus autem in materia peccati derivante a iure Diuino, quoniam etiam in terris Imperij sola tu.
ris canonici dispositio sint dubio in huiusmodi materijs est seruanda, siquidem
etiam in Urbe adest consimile Staturum de seruando ius ciuile, et tamen vanum est usuras ex ista ratione substinere, ideoque hoc motivum nullius penitus
Mimis si stragatur auctoritas Surdi,
Gratiam, Bursavi OG ari, quatenui firment matrem sibi de dote non satist cientem posse petere eos fructus, quos filii perceperunt ex bonis alias pro dotis satisfactione distra dis, huic enim nam liuo bene satisfacere videbatur dicta de
Et quidem fallax est istorum opinio,nisi verό probentur requisita Hrens, quo
casu non intrat ratio particularis fructuum dotaliu, sed ratio generalis lucri cessantis vel damni emergentis in quocumque priuato creditore considerabi- Iis; Nil enim refert, an debitor ob noufactam solutionem commodum reportauerit, si in creditore non concurrit legitima causa, ob quam usuras consequi debeat, quia utilitas in proposito notia spectatur ex parte debitoris sed credit ris , Leotariae Qbris qua I. 32. m. 3 P.
faeis in sua materia sub tittae irreleuans pariter videbatur aliar o ingeniosa copsideratio facta pro parte
mulieris, quod cum vir de tempore naatrimonij esset facultatibus inimis idone us, dominium dotis in eum non transi rit, quoniam ultra responsiones datas in decisione, et multas alias, quae dari poterat,ea sela sufficere videbatur quod quic quid sit de hoe, cu agatur de mobilibus ac nominibus debitoiu infructiferis, Guidebatur ad quid motivum releuaret, quonia data etia perseuerantia domini j in muliere, non per hoc intrat debitum fructuum in filiis haeredibus viri, maxime quia, nec tanquam haeredes considerantur, sed tanquam fideicommissi rii
maiorum iure proprio, Tunc autem mintivum esset satis considerabile, quandodos consisteret in bonis stabilibus , vesalijs iuribus fructiferis puta censibus vel locis montium datis in dossi aestimatis ,
quia in casu subsidii intrat dispositio
texi in I. in rebus citari iur. rit., Lice enim hoc priuilegium vere procedat quoad effectum potioritatis, non autem veri dominij, ac per retrotractionem, unde augmetum vel diminutio bonora est viri de no mulieris ex dictis supra i Tuscula ua dit 7. i55.; Nihilominus probabilior omnino videtur opinio praedictoru ex quadam satis craruRRquitate, Vnde quatenus pertinet ad punctum fruct una exige*dorum, ilia quibus
397쪽
quibus mulier sit actrix, nisi in iacto ve. rifiearetur dicta duoStatuti Bononiensis requisita, stante dicta magis communi
ct recepta DD. opinione, contra tamen meam credulitatem ac opinionem, is quendo illam aliorum pro decisionis approbatione respondendum dixi, eo quia propria optiuo cedere deberet magis communi & receptae. Altero autem casu, quoties scilicet mulier non agit nec petit, sed solum era, I cipiendo se tuetur aduersus fructuunis iam λlutorum seu perceptorum imputationem vel restitutionem, et pariter
plures termini distingui solent, an stilicet mulier ex bonis viri pignoris causia retentis metus perceperit propria amellaritate,vel ex consensu haeredum,et an
agatur de usuris ab eisdem haeredibus sponte selutis, vel vigore praevidentis p cti exactis, itaut ita videantur habiti pro interpellatis iuxta dictam decisionem
Achio, Veis de his superuacanesi censet
tractare utpote non veri stabili sin ca. su controuersiae, in quo stricu agebatur de praetensa imputatione alimentorum quae ob dotem non restitutam mulier in domo filiorum, qui erant dotis restituendae debitores accepit. Quamuis autem alimenta per mulierem percepta per multos DD. pari sicari videantur usuris per haeredes si lutis seu truci: bus ex pignore perceptis ad esse tu imputationis , ita ut isti casus promiscue pro aequalibus ac synonimis per eos habeantur ex deductis per Stird. de alior. dicto tis. a aquas. s. at. dicta refl.49. numa . Casizdicto cap. q. Mantis. δε-
cf.ς3., I i .c, Penia dictis ricis. χχo6. O δ2 34., apud quos concordantes; meciso tamen pendere videtur a facti ei cunis laniijs, considerando nempe mulier restantem dotem in fundis consistentem penes se habuerit, eiusque fructus cumulauerit, seu alias ditior ex eis iacta sit, itaut haec alimenta lucrum &accessonem importent, vel potius sincera bonaq; fide sprout mos est matrum viduarum cum filijs commorantium )nulla facta separatione, in eodem statu
quo uiuente viro vivebatur continua
uerit, expendendo scissest pro eius con
decentibus usibus omnes fructis ex ditatibus fundis perceptos, atque pro rata deficiente alimenta ex filiorum reddi 'tibus sumendo, itaut si nunc ista imp
ta re vel restituere teneretur, diminutionem dotis in sorte principali pati co
Primo casu adhoc nimis rigorosa & im. probabilis mihi videbatur praedicta Rotae Bononiensis resolutio, Tum ex rati nibus supra etiam in casu fructuum consequendorum consideratis, Tum clarius, quoniam quaestio super fructibus vertitur in eo, an illi in dubio ad loenus de tu crosas accessiones vel potius ad alimentorum rationem rete .endi veniat, quod
dubium cessit, quia mulier ita declarauit causam licitam ct honestam; Et quod magis stringit, est Statutum Bononiae , per quod cum simplici sol malitate interpellationis,satis de facili adiniplenda, exccssiuas usuras ad rationem scuto. in 7 pro centenario consequi potuisset,vndὰ videbatur rigor nimis indiscretus, atq; ab humana ratione S communi usu valde alienus, quia dos principaliser destinata est,ut ex ea mulier alimenta percipiat, et ex qua ratione, id alioruri auctoritate optiine sundat Leotar.quae .
quam simplex insectator in effectu periti sit Giballis. sic upra citato. Uerum tali casu, quatenus in Rot Romana disputari contingeret, sati. de hac opinione dubitari posse aduei reba tot grauiu DD. auctoritatem, et quia da mulier ex honis viri vel filiors,in tui. tu residui dotis alimenta pei cepit, ut fructus aliorum bonorum dotalium cumulum faceret, videretur ita eam versatam
non esse in bona fide, sed potitis usuras ac lucrosas accessiones sub specioso titulo
alimentorum consequi voluisse. Et imhis vel proximis terminis procedunt cisiones Manticae III.,quia mulier habens usu infructum bonorum viri volebat istu cumulare, et de fructibus dotis vivere, vel econtra, ideo Rota mandauit impurationem. Alio auteni casu, quo mulier totius
dotis fructus consumpsit, vel quia permanendo in domo cum filiis alimenta perceperit,uel quia Per haeredes viri aliqua congrua ct alimentis proportior ara
398쪽
sinima annua seu menstrita soluta sit,itaui non de cumulo ac maiori locuple tatione contendat, sed solum agat de euitando damno diminutioms suae ditis , quod alias ita pati cogeretur, si alia menta bona fide in domo filiorum percepta imputaret, vel de eis debitrix reis
maneret, Et tunc sine dubio censui contra resolutionem respondendum, quoniavere intrat ratio damni emergentis , quod ita mulier pateretur, remanendo eum adeo diminuta solutione indotata, vi bene considerant Leotari e . GibaLI . ubis H, itaut sistem ratio aequit iis intret, quam habuit etiam Rora apud
Serapb.ιDef. I 4o6. Burat deris. IIE., atque contrarium asserere esset merum iudaizare, ac bonam sinceramque mulieris fidem & beneuolentiam erga filios irrationabiliter punire, dum de facili poterat, vel interpellando, usuras graues in vim Statuti assequi, vel bona mauctifera alienare, seu sibi adiudicare; Anumus enim & propositu distinguunt maleficia, atq; in via ra atteduntur principaliter in creditore deprauata intentio Α-nerandi, ac lucrosas accessiones de sterili pecunia reportandi, et in debitore suffocatio , Utrumq;cessabat in praesens, unia ipsam natiirae rationem atque communem usum esset offendere; Obseruando ut dixi, quod in dictis deci bis nibus Manticae ct I r. ideo fructuuimputatio mandatur, quia mulier his bat usu innuetit,atq; dotis substantia manebat salua, ideoque utroque casu mihi pro veritate visum est de alimentorunia imputatione agendum non esse,sed quod de primo possEt dubitari, de secundo au
Nullius autem fundamenti videbatur 1, Gsideratio,quod haec mulier fuerit tu-trix,atq;administra do bona potuerit λbi satisfacere,quonia intraret quide motivum quando sub administraticine iiii Lsent pecuniae,quas otiosas mulier tenuisset, vel adesses it fructus exuberantes h nom , de quibus potuisset sibi satisfacere, sed dum supponebatur non adesse nisi stabilia fructifera, implicat contradictionem,denegare alimenta, et Opponere, clar sibi non satisfecerit, quonia si hoc secisset, priuasset filios illis fructibus, quos ex bonis non alienatis perceperunt in maiori summa, quam importent alia
menta , qiuia esset lapidare de bonis
operibus, ac redarguere de nimia charitate, M. Et haec mihi videbatur verti
An dotans teneatur viro pro tempo' re retardatae sblutionis dotis ad se ctus seu usuras dotales, quoties statutionem in iudicio obtulit proinpie facturus, eo ipso, quod per virum adimplerentur promissioraue non implementum esset causi retardatae solutionis.s VM MARI UM.1 Assus controure super usuris δε-
talibus ni uanais per dotautem e inruentem in mora virum ereditorem per oblationem.
1 Vbi aderi conuentio expressa dicta ob
3 De disserentia inter usuras dotales, et
4 De rationibus, ob quas Uura dotales reputantur licitae, ac debitae , etiam si
s Fr mi recompensatiui per emptore s
399쪽
non euitamur a fila oblatione.
6 Iesanaeo culpa viri iis co siderabilis, et
non implementum impediat cursum viserarum dotalium.
Edente die solutionis cmiusdam ratae dotis, Basa sani Princeps Iustinianus
nerum iudicialiter interpellauit ad docendum de adimplemento per eum in instrumento dotali
promista super impetratione Regi j a
sensus in forma valida pro obligatione honorum seudalium in Regno Neapoli. o possessorum pro casu restitutionis , vel assecurationis dotis,dum promptam habebat pecuniam verbaliter oblatam, cum protestatione, quod alias per i in sum non adimplentem stare diceretur quominus sequatur solutio , ob cuius Proinde retardationem nultra fiuctus , vel usuras dotales praetendere posseri, Cumque inter dicti assensus exhibiti nem, ac diem destinatae solutionis albquorum mensium interstitium decurritis et , orta est quaestio super fructibus do talibus, quos agentes pro dotante nonis negabant regulariter debitos esse,sed dicebant regulam in praesenti limitari, dii per ipsum virum stetit, quominus sol tio sequeretur, atque per iudicialem O,
lationem constitutus erat in mora ex deductis in Anconitana dotis I .u0 15 3.
deo Io. post Mer . pignor.,atU, in hac decisione se fundabat dotantis Aduoc tus, in quem, et me Advocatum Viri,b nevole remissa fuerat controuersia sine Iite pro veritate cognoscenda. Verum ex pluribus ponderabam ductam decisionem non facere ad casunia, Primo quia ibi non agebatur de usuris dotalibus fauorabilibus constante matrimonio viro debitis etiam absque m ra, et non ratione istius, sed in compensationem onerum matrimonialium, sed agebatur de usuris odiosis ac poenalibus ex Lia mora resultantibus pro credito pecuniario quamuis originarie dotali, in quod soluto matrimonio dos conue
ei dicitur, v propterea ternunt sua Ionge dispares ; Secundi, quia ibi de a
cto debitor pecuniam deposuerat, unde concurrebat oblatio realis, atq, de facto pecunia in baia stetit otiosa pendente lite super nullitate depositi, quam litem euentus dedit fuisse iniustam ex par creditoris, Et tertio demum, quod ibi creditor expres e oblatam solutionem recusati erat, ut iii specie respondendo huie decisioni, istud ultimum fundame-
Magis in specie insinuabam stare prosocero auctoritatem Cane. Iair. Uult. 3 7., ubi ex Gratian. discept. I 43., m.48., cuius verba praecisa registrat, firmat ex
huiusmodi iudiciali oblatione quamuis verbali resultare excusationem ab istaruvlararum cursu; Quod etiam punctualiter firmatum fuit per Rotam in Romana dotis Io.Decembris I 65o.coram Tala,
cuius decisionis inter caetera prςcipuum fundamentum est, quod socer esset ta- cultati latis nimis idoneus, silmmam debitam ac longe maiorem semper habens promptam in pecunia numerata, unde verisimilit Er statuta die solutio sequuta fuisset, nisi generi mora, vel non implementum illam impedissset, quae ratio congrue adaptab. lis erat ad hanc facti speciem, dum dotans erat diues ac pocuniarum affluentissimus. His tamen non obstantibus, in contrario eram v to, in quod etiam doctus Collega deuenit, unde usurarum etiam solutio cum serte sequuta est, ex eo potissime , quod ultra iuris dispositionem
accedebat etiam expressa conuentio super huiusmodi fructuum seu usurarum ιdotalium solutione, donee sortis solutio sequeretur, cum dicta conuentione moderando nidgis rigorosam laxam Si
Conuentione autem accedente, sol
α oblatio verbalis, quamuis in iudicio sa-cta , etiam in quocumque credito indi Dierenti non susscit ad constituendum creditorem in mora, et impediendum huiusmodi usurarum cursum, sed omnia ro necessaria est realis, cum operatio Ob. lationis verbans ubi facta est in iudicio, potius consiliere videatur in impediendo, ne debitor moram incurrat,seu quod
in incuria perseueret, ut ex Fabro S alijs
400쪽
admittit idem Cane. latri dicta consuli. 37. num. ao. , & cum eodem sensu proce-aet dicta decisio coram Tala L placuit, uae vel cum dicta sola auctoritate proin, n 5 multu sortε discusso artices vel verius in peculiaribus facti circumstan tiis sundata fuit , ut eius lectitra ostendit, undE propterea ex selo iacto di
ctarum auctoritatum applicatio cessa
Praetere obseruata quod Cane. latrieausae opportunitati tanqua Advocatus in seruiedo, ingeniose curauit in terminis generalibus clientem tueri, ipseq;v pote istas partes gerendo est excus bi- Iis, ut econuerso satis de aequi co redarguendus esset, si in decisionibus, vel alias in scribendo ad veritatem id assi ruisset, ob saris notabilem disterentiam in iure militantem inter usuras seu inte usuria pro simplici credito pecuniario debita cuicumque priuato creditori, ac a fructias seu usuras dotales; Primae siqui dem usurae dicuntur in iure odiosae tanqu1m poenales ac debitae ex sola r rione morae, a qua tanquam delicto huiusmodi poena resultare dicitur, ideoque de facili causa excusans admittitur
nedum ex regula,ut quaelibet causa a d licto vel mora excuset, sed etiam quia i creditor contendere dicitur de causa , lucrativa, et de consequendis accessionibus, quae contra naturam dicuntur, utpote resultantes ex pecunia de sibi natura sterili ac fructuum non productiva. Non sic est in huiusmodi usuris do. talibus,quae per virum matrimonij onera serentem, et pro tempore illius constantiae petuntur, quoniam i stae non debentur ratione morae,et tanqu1m accecsiones lucrativae, sed sunt potius restaurativae damni,quod vir passus est in substentatione onerum, ad instar illarum recompensitivarum quae debentur venditori peremptorem, qui retinuit remis S pretium, vel econtri iuxta terminos text. in I. curabis Coae de actiomempti, ut istos terminos parificando in specie cae
cipium in foro praesertim in Rota de Curia receptum, ita ut praesupponi possit tanquam indubitatum , duplicem h ns et iidentem rationem,unr dassini ex parte viri circa supportationem onera absq; dote, cuius intuitu illa in se suscaepit, alias Q suscepturus,Et alteralucri ex parite dotatis,ita releuati ab onere sibi alias incumbente alendi mulierem; Haec autem secunda ratio, ubi disti cultatem p ti posset in dotante extraneo,quem pr
inde aliqui clicet minus verse )ab huiusmodi usuris excusatum volunt, indubi- itate tamen applicabatur in hac ficti spe cie, in qua agetatur de patre, ut in specie ponderatur in Roma na dotis 3. Iuujx65s. coram Verossio, de qua causi otii. dis. I. sq. Et in dictis terminis emptoris, qui
rem emptam fructiferam n5 soluto pres tio retinuit, ut ad usuras recompensati-uaes teneatur iuxta terminos textus in QMurabit , quamuis retardata dici possit silutio ex facto venditoris ex parte su non adimplentis ea quς adimplere tenebatur, quia debebat tali casu pro eius cautela ex futuro implemento desidera ta,pecuniam deponere: non autem ver baliter soluere retinendo rem 2 pretia
ubi concordantes, etfub tit de usur. Potissime ubi adimplementum expa 6 te viri praestandum, non est tale quod sit causa impeditiua solutionis seu causa proxima ct immediata alterius damni, it aut alias debitor duplicit ἡr damnificatus remaneret; Ut puta vendit dorans restructiferam, cuius pretium emptor deponit, seu alias ex pacto illud apud is
Otiosum retinet, viro in causam dotis soluendum, ut eius iura cedat, seu aliud adimpleat; Siue idem dotans ad hunc emctum pecuniam ad censum, ves asias sub usuris cum eadem Iege suscipit,quia tunc recte non implenientum viri, seu mora in recipiendo oblatam pecuniania impedire debet huiusmodi usuraru citr- sum, Tum quia ex parte dolantis oblatio dici potest potius realis quam Verba lis; Tum etiam quia ita duplici damno subiectus estet ex aliena culpa, Secus autem ubi pecunia siluenda remanet penes eum, cum tunc de plano intret dicta ratio liabendi eodem tempore rem αpretium.
Quatenus vero pertinet ad auctoritatem Rotae tu dicto Romana dotis coram Tala ν