장음표시 사용
451쪽
ri dotatae quaerendum erat, cum eadem tamen distinctione Murii, an scilicet ab initio, vel ex interuallo. Sistinus luter congyacultat Marbur-
ya. late sibitinet validitatem pacti ia
uore dotis. Trentvicisque lib. 3. vari tit. de pignori cap. II. num 9. distinguit inter dotem
restituendam & constituta, primo enim casu credit indistincte pactum inualidii, Secundo autem adhaeret Bald. Noueli., nisi constet adesse dolum & captionem, allegando pro eius sententia opum
v r. commentar. 2. inpraefat. numer. I9.,
Verum hic auctora me visus nullam tenet sententiam, solumque gerit partes simplicis relatoris Auctoris dian mem. de Uur. quaest. y2. num. 37 Surdacis 1 8. num. I 3., ampliando
regulam pro nullitate pacti, dicit idem procedere in dote in genere, deducit deinde varias opiniones, sed ipse nihil
firmat, omnia enim deducit incidenterct discursiuε, cum in eo casu de hoc non ageretur, asserit tamen ipse pro hac ampliatione adesse textum clarum in I.qua-uisse defotat. Mistin depignor.lib. .quae I. I 23. Numer. I I. O sequere. agens de puncto iano genere, si iis casuum distinctione refert primo loco opinionem Surd.de aliorum pro nullitate, deinde adducendo secundo loco pro validitate auctoritate Mamticae ubis H, urn iudicium non interi potui, solumque aliqua dilairrit super intellectu textus in d. l. quamuis, ex quibus deducitur ipsum adhaerere secundae opinioni fauore dotis, sed constat materiam apud eum suisse parum digestam.
Leotar.dicta quaes.7 o. ex num.6q. r laris omnibus opinionibus num. I.
sequen. , reiectis distinctionibus , si
tuit regulam negativam contra dotem, motus ex generalitate textus inae L . Cod. epare., ac etiam quia videtur sumque in viro dotis creditore considerabilis asperitas, et captio, ut dotata temore pignori data spoliet. Mihi autem praemissis auctoritatibus
eorumque diuersitate consideratis, qu14 uis attentis regulis generalibus videretur in rigomsam sententiam Duar. generi ce deueniendum esse, ex ea ratione,
quod text. in generaliter pactu
huiusmodi reprobant videatur casum dotis quoque compraehendere, dum nul- tibi dos in hac parte laabetur in iure priuilegiata, Quinimo potissis talis priuile. hi j exclusio deduci videatur exa.Lqu.I-uis, Unde intrat regula quod dos iu communi in omnibus regulada est, quoties non reperitur specialitEr exceptao, Ac etiam quia perpensis m. auctorita. tibus, maior pars pro hac sententia stare videtur,dum AseM,NS ., shus OGM M. explicite illam generaliter firmΣt Alij vero incentrariu non ita bene sirmant pedes ut supra; Attamen ob rationem asperitatis ae captionis vere aliqua do cessantem, ac ob probabilem di verisimilem voluntatem a subiecta materiae ct communi usu deductam, aspera, nimisque rigida videtur opinio generaliter negativa Leotar. contra dotem, prout periculosa videtur opinio generaliter assii malitia pro dote, sed quod potius cum sequenti distinctione procedendum sit.
Aut rei pignoratae valor non excedit quantitatem debiti, itaut pro iusto pretio addici dicatur iuxta sensum uuanti
ea, seu etiam conuentum sit, ut pro imsto rei pretio addicitam censeatur, Et tunc pacti validitas est certa, non ex ali quo dotis peculiari priuilegio, sed ex ipsa iustitia pretij, quae captionem ac asperitatem excludendo, pactum generaliter siluat in quocumque casu sit ter in foro fori iuxta sententia magis receptam apud legistas de Canon istas,de qua
relati per Dotar.dicta fuas.7 . num. 9.c,sequere. , et num. ss. ct sequeV., quic- qii id nimis rigorine sentiant in contra rium Theologi, cum quorum sententia concurrere videtur idem Leotari; Atque priorem opinionem posita iustitia abso lute veram credebat Rota, ut aduertitur dicto di c. 8.sub tit. de usur. , ubi patet quod tota disputatio ac resolutio num fundamentum fuit sit per iniustitia pretij, vel quia de tempore quo factus erat casus pacti, debitum ex fructibus id
extenuatum erat in parte, illeCque lon
ge inserius remanebat rei pretio, vel quia consideratum sat dari potuisse casuir , ut purificata conditione pacti in viti De dote H h li mo
452쪽
mo anno, quand , debitrum torrina ex. tinctum erar, etiam pro obulo castruma creditori acquireretur, quae In in ea fa-
specie subsistant necne, dicto loco vi. deri potest; sed hoc unum est,quod data iustitia non dubitabatur de pacto,Vn.dξ constat in auctoritate . Isanrie. circa
hunc punctum nullum posse constitui
Aut sumus in casu, quo pretio credi. 6 tum excedente, in alijsprii latis credito ribus pactum non subsisteret, it aut de speciali dotis latiore agendum sit, et taeo istinguendo dotem constitutam 1 dote restituenda, ina tenus pertinet ad constitutam , Aut hoc pastum adiectume:t ex interuallo, aut ab initio Si ex interitatio, amplectenda venit sententia Negus, crota ., et aliorum, in quam etiadeueniunt Murius O Rodericus, quia cum dotans esset iam effectus debitor certus ae ineuitabilis in pecunia, ob cuius disterendam solutionem tale pactum inire cogitur , liquido constare videtur illud este praemium dilationis, in cuius ratione principaliter consistit usura, ne. que actus est a captione & asperitat alienus, Et quamuis in terminis generalicius huius pacti plerique scribentes, inter quos Balis. Noueli. ubi supra, crediderint illud ex interuallo adiectum substineri, quasi quod cesset illa ratio indigentis pecuniae,ob quam debitor quibus cumque pactis sust aliuis facile subij-citur , Incontrarium tamen est magis communis Ac recepta, ut constat ex lo-deri e - Leotar. dina quaes. 7o.num. I. cysquen. , et Rota in butur ea ae decissoni
bus coram Mellio, de quibus dicto drs.8. de et lur. , quia idem est indigere pec ni a pro alijs vrgenti, , vel ad illius sciu-tionem posse a creditore urgeri, nam dilatio habita vel negata operatureian ideefiectum, Unde semper aderit indebito ire captio,et in creditore asperitas ac prς. mium dilationis. Si vero pactum adiectum est ab ini 7 tio , et tunc, Aut emolumentum pacti futurum est solius viri, quia nempe constituta dote in quantitate, atque in eadem duratura, Uir sibi consuluerit de pacto ministario pignoris sibi tanqliares aestimata quaerendi , et adhuc in cadem sententiam Ne f. ., Irotari deueniendum videtur, quia nullus illo casu fauor dotis consideratur, sed vir reputatur tanquam purus extraneus creditor,
seu emptor rei, saliae dotalis non remanet , neque Baiae NoueIL, Ferrer. , AIudetis, Roderis. et alij tenentes partes dotis percutiunt hos terminos. Aut emolumentum principale futurii
est mulieris, lilia nempe res pignorid 8 ta, et ex pacto in dominium dotatae tracferenda est i debeat fundus dotalis, et omnino recipiendam credo sententiam B ita. Noueli. sequacium, de quibus supra, et qui vere hunc casum percutiunn, Ad quod sentiendum non me mouet prima ratio LMII.Noeli., quod nempe futuri sponsi solent esse benevoli erga so ceros, haec enim est futilis, ac saepius fallax, sed quia parer, vel alius coniunctus, quia lege cogitur ad dotandum, nullam habet necessitatem dotandi potius in quantitate quam in specie, si enim non habet in patrimonio pecuniam promptam , nullibi lex ad eam praestandam cogit , sed sussicit ut det congruam ii parte bonorum, quae post let, Vird ε pro pterea liquet nullam ex eius parte coinsiderari urgentiam vel captionem, neq; in dotata asperitatem, sed potius dicem dum est huiusmodi contrahendi moduesse nudam ipsius dotantis electionem, qui ad eius commodum , vel ut filiae ac generi mores experiatur hunc dorandi modum alternati vum eligere voluit, Et sic in emetii isto casu non est pactum commissorium pignoris pro pecunia- ,
sed alternata constitutio intra certi leporis cancellos praefinita; Semper namque apud Forenses damnabilem censuiliteralem, vel semisticum legum rigo-9 rem , Veruinque iudicandi & consulen di modum credidi consistere in perscrutando finem, ob quem lex emanaui dataque iuditios, quidem S Iegali, sed grosso & plano modo probabilem partium a voluntatem inuestigalido, an scilicet adsit necne illa captio ac asperitas, in quibus odio feneratorum fundata est lex ad subsidium eorum,qui dilatione indigentes, Ut pecuniam habeant, vel ad eamia non cogamur, iniquissimis pactis strangulari patiuntur. Neque ad hunc casum , pro una Vel altera sententia adaptabilis est textus in l. quamuis 4s. de fotat. , quoniam ille percutit solum casum pacti super dot
453쪽
restituenda inter virum & uxorem, dimo infra, et sic non tim ex dotis priuilegio, quod nullibi habemus a iure concestam, quam ex ipsa natura actus excla-siua illius asperitatis, quae improbum reddit pactum quod isto ultimo casu dicendum est substineri, nisi tales iacti circumstantiae concurrant, quod captionES asperitatem praeseserant. Neque obstant decissiones editae in
ista causa de quibus dicto LMA. sub tit.
de Uur., quoniam in eis consideratur,
quod ageretur de pignore dato per haeredes dotantis mulieri dotatae pro sati go factione dotis promisse, et sic quidquid sit, an versemur in pignore ac Ve. xis terminis pacti commissorij, necne, quod suas habet dissicultates de quibus dicto disA., a itur de actu ex interualiato , et seluto matrimonio, quando debitum essect.im erat purum debitum pecuniarium , immo admixtum erat aliud debitum ex diuersa causi, neque illud dotale erat directe tale, sed potius cona. petens ex cessione haeredum viri, et ite extra casum conclusionis. Intelligendo tame de eo,qui ex legis necessitate ex ra.
tione sanguinis, vel charitatis producta dotare obligatus non est praecise debitor pecuniae,sed illam ex electione sic alternatiue promittit ut supra, secus si qui dotat sit praecisus debitor pecuniae, quia nempe sit debitor mulieris vel parentis, atq; in debiti proprij compensationem
dotadi onus assumat,quia cum tunc nulla vigeat ratio assectionis erga dotatam vel altera ratio prudentis consili j, quod per Murium in parente, vel alio coniuncto consideratur, et econtra ad sit praecisa necessitas debiti pecuniaris exclusiua electionis, de qua sipra videmur esita in casu priuati creditoris, ac in ratione captionis & asperitatis. Q latenus vero pertinet ad casum d tis restituendae, itaut pactam sit inter virum & uxorem, vel eius haeredes, im distincte probabilior videtur sententiata
I NS . , et Leotar. M aliorum contra
pacti validitatem, quia semper tunc est verum quod debitum consistit in pecunia , de necessitate statuto tempore seluenda, it aut non adimplementum ira tempore sit causa suocationis ac preiu.
dicis, Vnde vel dicenda est adesse aspe. ritatem captionem, vel si ex beneuo. x lentia vir erg1 uxorem id agat, italitas peritatis ac malitiae ratio cesset ex facto, intrat tamen altera ratio prohibitiva donationis inser coniuges .
Neque refragatur istam secundum desectum esse de facili sanabilem cum
1Σ iuramento , quod donationem intereoniuges non obstante iuris ciuilis prohibitione ee veriori sentetia saluat, quoniam etsi iurisiurandi religio hanc habeat operationem in donatione expressa, illa tamen caret in illis donationibus
fictis& tacitis resultantibus exactu sub alia imagine in fraudem dici e prohibitionis gesto, ut saepius habetur supra hoc
titui. in materia de dotis consessatae, et in his terminis pacti inter virsi S in rem loquitur text. in daequam is, quid quid sit de illius vario intellectu tradimper scribentes, ut constat ex Rode eo edi Merlino Deis citatis, Ideoque in ista causa concludebam circumstantiam dotis, vel non sussicere, vel non esse necessariam.
Facto legato per extraneum alicui puellae monacandae do subsidio dotali praestando Monasterio pro monacaggio, An sub huiusmodi
legato veniant alimenta, quae t
anno probationis praeit inda sunt Monalterio, quando subsidium.
remanet otiosum,et infructiferum
454쪽
et Mus controuersia. a Sub nomine dotis praessandae in niali inniunt etiam appenditia, et qua l.
a malis propria dicatur dos monialis . Eub ub legato dotis non veniant ali
s AN, et quando procedat argumentu et de rite au alimenta , vel contra.
o De ea in quo sub legato dotis, vel ub-Adj duratis veniant etiam alimenta, et aliae appenditia.
Vm N. testator haeredem grauasset ad subminia strandum cuidam puellae extraneae , quatenus vitam Monasticam in aliquo monasterio profiteri veliti subsidium dotale eidem M nasterio praestari silitum,dietique puella determinante hanc vitam eligere,hae. res ad formam decretorum generalium Sac.Congregationis praefati subsidii depositum iecerit, undὲ propterea legataria habitum suscepit; Hinc orta est controuersia, An idem haeres teneretur in vim dicti legati suppeditare alimenta Monasterio praestanda in anno probationis, Et S. Congregatio Episcoporum S Regulariu pro maiori parte assirmati ue decreuit,aliquibus Cardinalibus dissentientibus, uno praesertim eximio I. Q& ex alijs animi dotibus nimium qualificato, quo meum sensum expetente pro veritate super huiusmodi determinati ne , et an probabilis vel improbabilis mihi videretur. Respondi, quod ubi ageretur de obli-Σ gato addotandum de iure, tunc certuminet huiusmodi alimenta sub dicta obligatione quoque venire,quoniam sub d tis nomine, non venit tantum id, quod sub eo titulo Monasterio praestatur, sed
veniunt etiam omnes appenditiae ac expensae, de necessitate, vel honestate pro eodem monacaggio facieiida;uuiitimo S ille annuus seu menstruus redditus vitalitius, qui de communi consuetuduiemonialibus assignari solet pro extra oridinariis indigentiis, quibus ut plurima Monasterium non tussicieter prouidet, ut in terminis dotis subsidiariae detra hendae ex bonis fideicommissi in vim
auth. res quae firmatur apud Merlistaec. 6 r. alias deris 3 o. par. 7. rec. num. 27.
cumsequem de habetur infra dis. 16 . Sed cum ageretur de legato facto per extraneum , nec dotare, nec alere obli .gatum, quod restrictum est ad dotem , Monasterio praestandam, sub cuius nomine de communi usu non venit nisi id quod ad formam decretorum generalia deponitur post emissam professionem 3 Monasterio soluendum in compensati nem onerum temporalium , quibus idε Monasterium se supponit pro Moniali substentanda donec vixerit ex deductis per Tamburin. de Iur. Asbatis . disput. s.
sq. t dicto difI67. idcirco probabilius
mihi videri responat, alimenta praedicta sub huiusmodi legato non venire. Dos enim non datur sine matrimonio earnali vel spirituali, a quo nometi ac essentiam recipit,&sub cuius conditione legatum dotis ab extraneo factum censetur, itaut ubi dos non succedati co legitimae,peri non valeat nisi tali conditione purificata ex deductis pre Fontaneu.de pact. Duf6glos 3 par. i. Bultae
legati 28. Iunig I6set. Verosio impress
ny I6s8. seu Iaquis,et habetur tapius hoc eod. iit., Undό propterea de stricta iuris censura, haeres ad illud soluendum cogi non posset, nisi quando emittitur
professo, per quam matrimonium contrahi dicitur, sed bene cogitur per annum antecedentem ad fac tetidum depositu tanquam reqiii sitsi necessariu fit tu. .ri monacaggij, ex quoda iudicis ossicio potius,qua stricto iure ut dicto dis i67. Hinc proinde nulla iuris ratio su in 4 petere videtur, ut sub legaro dotis vel dotalis subsidij veniant alimenta, quibus indiget puella priusquam impleat ea conditionem, sine qua legatum non debetur , nec peti potest e, Et ita in indiu dualibus terminis, quod scilicet facto legato dotium vel dotalium subsidiorii puellis extraneis de iure non dolandis
455쪽
nee alendis n5 veniat onus alimentandi
firmauit Rota in Romana honorum seu usfructus Ios3. g. penult. ali coram Zarata. Quod etiam comprobari dicebam ex communi obseruantia piorum locorum
Vrbis, aliorumque Catholici Orbis Ciuitatum, quae ex pijs dispositionibus tenentur aliquibus puellis certa requisita habentibus subministrare subsidia dotalia pro monacarato, quoniam prestatur solum id quod est deponendum, et M . nasterio sub nomine dotis soluendum , idemq; obseruant montes familiarum pro huius nodi subsidiss dotalibus in plerisque Ciuitatibus erecti, praesertim vero & frequentius in Ciuitate Neapolis, obseruantia vero est optima in te pres ac interpretationum Regina, ad quam in omnibus ambiguis quaestionibus recurrendum est.
Quicquid enim sit de quaestione super, argumento procedente de dote ad ali menta vel econtra, ex iis quae ex Surd.& aliis plene ac elaborare, sed cum consueto prolixo superfluo stilo deduatur
Omnes casus per eu tractati ae distincti, percutiunt obligationem de iure, non autem an sub legato voluntario facto sib una specie venire debeat altera conistra legatorum naturam.
Alias enim si sub huiusmodi subsidiorum dotalium nomine venire deberent omnes appenditiae , sequeretur quod etiam praestare oporteret acconcium, expensas consuetaῖ, ac etiam annum seimenstruum redditum vitalitium, cui haec omnia ut supra sub nomine dotis veniant quod tamEn esset absurdunia nullum habens rationis fundamentum. Uno autem casu credebam sub huius-s modi legato, dd. alimentorum quoque ac vestium aliarumque expensarum praecise & ex sela ratione necessitatis notia autem congruentiae suppeditationem venire, quando scilicet puella esset adeo pauper ac destituta parentibus, vel coniuntiis,1 quibus praemissa obtinere posset, quod ita reddatur alias impossibile implere illum finem , quem pius testa, tor desiderauit Tunc enim ex supplenda vel subintelligenda verisimili eius denia disponentis voluntate, omnia praedicti
demandata videntur, quoniam qui aliquid praecipit vel desiderat, praecepisse vel desiderasse censetur omnia ea, sine quibus id obtineri non potest, eodet modo quo demandata iurisdictione ad aliquid faciendum, concessa censentur omnia ea, sine quibus illud factum e plicari non potest, quia qui vult finem , censetur velle omnia media, sine quibus ille non habetur, et qui vult consequens voluisse censetur antecedens ad id necessarium ex deductis in Nazarena iuri iactioni ub tit. de iurisdictione disci ro. de alibi; Quod etiam in his specialibus terminis agnouisse visa est Rota in allegata
Romana bonorum seu usuifructus coram Zarata ubi consideratur, an puellae, quibus dotalia subsidia relicta erant, haberent patrem vel alios coniunctos, per quos alimenta suppeditari possent, atq; tali casu intrare videtur idem iudicis arbitrium, ob quod contra iuris regulas huiusmodi subsidia prestanda sunt per annum antea quam purificetur matrimonij spiritualis conditio de iure pricis E ac necessario purificanda priusqualegatum peti possit, atq, hanc respondi mihi videri veritatem, it aut ista sit quistio potius facti quam iuris, ex singulorum casuum particulari qualitate,et circumstantijs decidenda .
PROCOMmSSA IULIA ALBERTINA DE ANGUILLARIA. CUM EIUS FILIIS .
casus varie per Rotam decisus , psea
De lucro dotis mulieris exterae nupte
456쪽
sormam Stat uti Vrbis, etiam ex dote promissa, &non soluta, Et quid accedente pacto. An in dote huiusmodi mulieris, ad effectum lucri, attendenda sit constitutio si xtina dotium moderat
13 Constitutis Sinina dotium moderateria Deum non habet in dotibus coni titutis per mulieres forenses. I De diuersis consuetudinibus seu modis, cum quibus matrimonia in ciuitate, O Regno Neapolis contrahuntuae.
D I S C. CXXVIII. ria, et de pluribus concernentibus materiam lucri , seu antephati, etiam in Regno Neapolitano, et de praedicti Regni legibus vel consuetudinibus ad hunc effectum. Et de lucro Statutario Vrbis an debeatur pro dote promissa & noria exacta, quomodo & quando. Et aliqua de dotis, ac lucri dotalis fructi bis debiti sex Statuto Vrbis
quando intret eorum excusatio. s V M M ARIV M. 1 A N feries.1 Ita Alimenta debita in sex mensibus
praescipiis a Statuto ad restiuendam
dotem taxantur ad eamdem ratione ructuum.
3 Petens plus debito non eonsiluit debiD-
4 Declaratur quando id procedat. s Lucrum dotis mulieri delatum tam in inbe quam in Regno Neapolis peristinet ad Alios tanquam haeredes
6 Indicto Regno non debetur antephatum niside dotestata 7 In Vrbe autem etiam de prom Ise , et quando id limitetur. 8 Quando attendatur scriptura priuata
super conuentione reciproca O cor-
respectiva com sola subscriptione
Regni Neapolis circa lucrum duale , et Mi mulier sit tanditio viri. io Ad sectum lucrarum o alios nectandasent tuta ct consuetudines Patriae viri.
ar Defructitassis Ofuris lucri, et qui
ab eis excuset. Ad Iucrum in Vrbe in quarta parte dotis tanquam portio quolitatiua regutandum eis a dora muri consiliuia . N Ciuitate Neapolis con clusum, acetiam per viri 2 procuratorem contra luit matrimonium imὰr Itiliam Albertinam Neapolitanam, de Comitem Ioannem de Anguillaria Romanum, de quo matrimonio occasione restitutionis dotis habetur etiam actum sub tit. de Dud.ad materiam Eu Baronum dif97., constitutaq; dote stat. 3o. m. , in capitulis matrimonialibus de super initis, ad publicum etiam Instrumentum in eadem Civitate redactis, conuentum fuit ut quoad antephatum seruanda esset Regia pragmatica I. de ante ato edita per Ducem Osfunae de anno i6I7.; Per apoca Vero priuatam , quae ibi albaranum dici sole , conuentum est, quod licet in capitulis ac etiam in instrumento ad euitandas poenas ab eadem pragmatica prς- seriptas ita conuentum esset, Attamen vera partium intentio fuerit regulandi Iucrum dotale ad sormam Statutorum , et consuetudinum nobilium Urbis, iuxta quae in eisdem capitulis ac instrumeto dotali expresse conuentum suit regi lari etiam debere dotis restitutionem. Soluto autem ad plures annos matrimonio per mortem viri, pleri'; ex eo superstitibus filijs, plures inter istos patris haeredes, ac matrem, prius corania Α.C., et deinde in Rota coram Veroseis exortae sunt controuersiae, Primo nempe circa dotis exactae ac restituendae quantitatem, quam mulier praetendebat scuti
Io. m. , si iij vero dicebant solum scuti 85oo. circiter; Secundo circa eiusdiniaratae fruebas seu usuras de a quo tempore; Et terrip circa lucrum dotale, eius 1 fructus, praetendente muliere illud sibi deberi in quarta parte dotis ad usumfr ctum de integra dote laut.3o.m.ad so niam Statuti Vrbiς, Edonuerso autem
filijs pr tendentibus illud deberi ad se mam Regiae pragmaticae, cuius dispositione
457쪽
tione attenta de Lia dote soluta debetur, non autem de promissa. Prima quaestio dotis, potius iacti qua iuris erat, in tota penderet a iustifica tione solutionum consistentium in nudo facto,super quo iuxta Curiae stylum, cata sae Patroni hine inde certarunt, cui Advocati se non ingerant in iis quae iacti sitiat, atq; Rotae visim fui t sub die et r. Iuv i561. iustificatam esse summanae
minorem ratorum 86oo. circiter,&in
decisis perstitu suit tertia Maro I 652. Altera quaestio fructuum, pro hac rata, modicam pariter iuris disputatione exigebat, stante claro Statuto Urbis 137 decernente fi uctus dotales mulieri viduae per haeredes viri post interpellationem ad rationem septem cum dimidio, ut etiam sub eisdem diebus resolutum fidit. Et quamuis agentes pro iiiijs, edita prima decissione, dicerent se grauatos in tempore, dum fructus praedicti decreti fuerant ab initio, stante Statutaria dii tione sex mensium, quae de iure communi est per annum ad res inienda dotem consistentem in quantitate, ex vero principio, quod pendente dilatione legali , vel conuentionali, sicuti adessen5 dicitur mora, ita praerendi non possunt usurae; Nilhilominus quia idem Statu-Σ tum hoc medio tempore decernit alimenta per ipsos haeredes mulieri praesta-da; Hinc proinde illis non praestitis, nisi
in iacto de minori eorum valore doceatur, laxari solent haec alimenta ad eamdem rationem Statutariam septem pro centenario, ut in Dina seu Macer ten.dotis I9. Ianuar= i52 3. coram Piso. uano, In Romana Salviani Februa γνI55 I coram Cerra, i, in alν , Potissime
autem in hae facti specie ta exiguanta
quanti ratem sortis, aqua usurae regulari debebant, nam etiam solutae ad ratio nem dictae rigoro e taxae Statutariae, inmspecta qualitate personae, neque fusticitabant ad alimenta , quae potius mulieri habere expediebat,dum aliunde prouisa
Praetendebant scribentes pro limedio 3 bus, interpellationem illegitimὰ sequutam esse, proindeque non caulasse moram dictarum usurarum productivam , Db excesseram petitionem plus debito, Cusuite a mora,cum ex parte mulieris integrae dotis restitutioin simina scuto.
rum 3o m. petita esset ex Geor. Barcini. qui sidum num. I e legatisfecundo,
in aliis in prima decisione, sed obiectum de facili solutum fuit, quoniam petitio
relative facta crat ad normam capitulorum ac instrumenti dotalis, unde propterea , relato potius, quam referenti in propost to stand nul eit, ut in ead.decisione firmatur.
Et ulterius dicebam , de itistitia per mulierem praetendi posse restitutionem
integrae dotis etiam in exactae ex dispo-4 sitione texi in lyextraneus,e Iia .rit. Quamuis enim in eodem textu, est quo DD. transrunt, magna ditierentia constituatur inter patrem & extraneum- , quoniam non de iacili viro imputanda est, cur non urserit patrem, cui reuerentiam debebat, sicuti in extraneo imputatur; Attamen ubi absq; formali coactione, ac citra reuel entiae violationem, vir dotem exigere poterat a patre id neo, atq; negligeno eius inopia expectauit, adhuc tenetur, ut in eodem textu
disponitur, et firmatur in specie pitris per R tam in Romara dotis 3 o. Ianuarycoram Lictio DI Salgad. in tabe. eius. arcs 3. ct reperit decisa I I. par. II. να .& habetur specialiter a tum in Romana uotis de Alterjs dis. i. ; Licet enim Rota ex facti circumstantiis tui hcrediderit virum excusatum,non tamὰ nid efficiebat petitionem dici excessuam, ac illicitam, cum praerensio esset probabilis, Tum ex dicta dispositione iuris, Tum clarius ex opinatione facti, quod stilicet mulier iuste credere potuit infra longum inrei ullum,quo matrimonium durauit, integram dotem exactam esse a dolantibus, et sic circa factam alienii; Theorica vero praedicta Bart. de petitione plus debito non constituente de . bitorem in mora, procedit in eodem creditore, qui recte sciens minus consequi debere ,stus illicite , cum delicio
petit. Maior igitur huius causae controueriasia fuit super lucro, quod ut supra insis notum est, viri haeredes praetendebant soluendum esse ad sormam dictae Resiae
458쪽
strii mento dotali conueratum suerat ;Huius autem quaestionis ei fi ctus nullus erat circa modum lucrandi, cum stante superexistentia filiorum, etiam in Urbe lucrum sit in selo usi fructii, remanente proprietate penes filios, tanquam patris
haeredes ; inimo S in ipsa haeredita te, it aut etiamsi fili, matri praedecederent, illa proprietatem non assequere. ti: G iuxta opinionem, quam incon sieseruat Rota & Curia ut alibi habetur Meeo9.lit., unde in hoc Statutum in casiexistentiae filiorum non diuersificat ad icta Pragmatica,idem ramen indesinit Edisponente, siue supersint fili, siue non, ideoq; sola diuersitas est ubi non si N
Efiectus autem erat maximus circa qliantitatem,quoniam etiam ante Prasetnaticae editionem in Ciuitate Neapoliso ac toto Regno receptissima erat opinio, ut antephatum deberetur selum de dote exacta, non autem depromissa, nisi per virum stetisset, quominus exactio sequeretur, υt per Alliis. adden.decisa a
De Marm. re ι I Iib. I. ct alios. Attento autem 1 tatuto Vrbis, receptum est, lucrum consistens in quare parae dotis, de illa integrε deberi, quaui, promista, & non soluta iuxta decisi nem a 3. Achiu.de Constit. Quo viden. cf. y.Rιmana lucri dotis prima Aprilis
cumulat Bo . de Dot. p. 2. num. 28. et
passini; Ea solum cadente limitatione, quando substantia dotis deficeret ab initio, quia nempe mulier credens habere pinguius patrimonium,dotem constitueret in maiori sumnaa, quae deinde minor detegatur, it aut in veritate seiusubstatia dicatur minor ab initio,Vt per o
lis ac instrumento dotali, quoniam ex aut apoca, seu albarano eadem die contecto, constabat de contraria partiunia
voluntate, quodq; dicta dii terna conirentio simulati adiecti esset,expressa etiam causa simulandi, ad euitandas scilicet poenas Notario ac partibus ab eadenti
Regia Pragmatica comminatas, ideoquEde plano intrabat regula plus valeret quod agitur i,c., 1 equenter in contractibus dotalibus practicata , ut sit pra in Romana residui dotis, in Tuderetina, et in ali s. Et licet aduersus dictum albaranum Opponeretur, quod illud non esset ab utraque parte subscriptum ut in reciprocis & correspectivis conuentionibus 8 requiritur, Nihilominus respondebam, et Rota responsionem admisit, quod cum huiusmodi antapocae duplicatae sex oleant pro utriusque partis cautela ,
subscribi solet ab una partium pro cautela alterius, cui traditur, ut punctualiter obseruatur apud Burat. deris. 9os.
m. .; Addita etiam fide in hoc prae-itanda procuratori viri,qui dictam scripturam subscripserat tanquam persol aesatis qualificatae, qualis erat Fabritius Sabellus tunc Archiepiscopus Salernita nus, postea Cardinalis, qui nedum viri procurator, sed etiam matrimoni j mediator fuerat, unde multipliciter ei deIerendum erat.
ncurrente etiam magna verisimilitudine , quod id de consensu ac voluntate ipsius viri gestum esset; Tum obpactum in eodem instrumento dotali contentum de regulanda ipsa dote, elucque restitutione iuxta Statuta ac mores Nobilium Vrbis, ob subsequutam generalem ratificationem & approbationem omnium a dicto procuratore gestorum; Et sortius, quoniam ita viro magis ex-Fiebat, dum in ciuitate ac Regno
Neapolis, non accedente contraria ex.
pressa conuentione, sola mulier lucratur antephatum in bonis viri si perstitis, econuerso autem vir nullum obtinet
lucrum; In Vrbe autem illud est reciprocum , quinimo ex parte viri maius, qu niam ubi non supersunt filii, aequalis est conditio viri ac mulieris super lucro in quarta parte dotis etiam in proprietate , sed ubi supersunt silij, vir totam dotem in usu fructu lucratur, mulier vero non nisi quartam partem obtinet in solo usuiructu.
459쪽
In idem concurrente etiam iuris dis positione,quoniam ubi casus esset omissus, quamuis matrimonium cum mulie- , o re extera,et in istius patria contractum
esset , ibique dos constituta, Attamen, tam ad effectum lucri, quam ad alios, sinetanda sunt Statuta vel consuerudines patriae vel domicili j viri Arex.
cum sit propositio hodie indubitata. His firmatis, de consequenti resultare debebat condemnatio fructuum a i seu usurarum iuxta laxam Statutariam, cum Statutum mulieri Uiduae aduersus viri haeredes interpellatos parii brmiter id decernat in dote ac in lucro; Verum poties ex quadam ςquitate sub eisde diebus visum fuit Rotae illos denegare, sub eo praetextu , quod cum satis dubiuni esset, an tale lucrum uno vel altero mOdo deberetur, haec dubietas excusare debet a mora, ut in utraq; decisione habetur virobique S. finali, quod tamenno omnimodu habuit probabilitatis fu-damentum, altim a tepore, quo in actis exhibitum fuerat dictum alba ranun Domnem dirimens quaestionem, quodq; in omnem euentum negari non potuissent fructus pro illa rata, quae cadebat inspecta dispositione Pragmatice iuxta eorumdem debitorum praetensionem. Concessa vero aduersus dictas decisi nes haeredibus praedictis noua audientia , sub dis 16. Maj 165 1. quoad lucrii recessiim fuit a decisis, illud reducendo
ad quartam partem dotis taxatae per Costi rutionem Sixtinam dotium moderatoriam in summa scutorum Ssoo.,vnde propterea lucrum remanebat in solis scutis I 37s., talisque resolutionis fundamentum fuit,quod cum partes volui csent seruari Statuta, et mores Nobilium
Vrbis, hinc sequebatur quod inter istos 1 2 absque di Sixtinae derogatione dos constitui n6 potuit nisi in die a summa, ultra quam ob decretum irritas in eadeinstitutione contentum, illius substantia deficere dicitur, cum certum sit Statutum decernens lucrum in quarta parte dotis, intelligendum este de illa, quae
valido ac substantialiter est talis, duata
lucrum est pars quotitativa regulanda ex illo toto, quod est tale iuxta cons.
Et respondendo conclusioni in Rota 13 & Curia receptissimae ex deci uibtis
ut dicta Sixtina dotium moderatoria non procedat in dotibus, quae per mulieres exteras viris ciuibus constituuntur ut infra dis . I 3., qualis erat casus, dum dos in summa scutorum 3 o. in. n
stituta erat in Ciuitate Neapolis per mulierem Neapolitanam viro Romano. Dicitur id verum, ubi non obstaret pactum, per quod partes voluerunt seruari Statuta & mores Vrbis, cum etiam se renses de no subditi possint ex pactia alicuius loci legibus de consuetudinibus se subijcere, ut supra in Beneuentana dis.1 o L. t in ali . Aduersus istam decisionem, Ego pro muliere in tota causa ab initio scribens, non impugnabam conclusionem in eadem decisione firmatam, ut lucrum dicatur pars quotitatiua illius dotis, quae valide ac iuridice sit talis; Minusq;stera, ut forenses vel non siubditi, cessante ratione praeiudici; publici vel ordinis, possint ex conuentione se subijcere legibus vel Statutis,quibus alias non subiaceret; Uerum cum sensu etiam veritatis, dicebam, quod incongrua erat utriusq; conclusionis applicatio ad fictum, quoniam circa ipsius dotis constitutionem facta extra Vrbem ac per mulierem exterania absque dubio non intrabat prohibitio Sixtinae, unde propterea eo ipsb quod constituta fuit in dicta imma scutoru3o. m., persectionem ac substantiam a quisiuit; Conuentio autem de attenden dis legibus vel moribus nobiliu Romanorum , non percutiebat ipsius dotis constitutionem, circa substantiam, &quantitatem, sed solum casum restitutionis, circa quam conuentio praedicti aliud continere non dicebatur nisi expressionem eius, quod ia de iure inerat, quoniam ut supra dictum est, in dotia restitutione vel successione , et in lucris, leges vel consuetudines patriae seu do
Ac alias maximum resultabat praeiudici uin eisdem filiis maternae dotis lac cessionem iuxta naturae ordinem sper
re debentibus, quoniam destructa dicta De dote I i i dotis
460쪽
1 Sixtina praescriptam excedit, resultaret exinde contra dolantes nullain competere actionem pro residuali summa lauiatorum Zi oo. una cum fructibus tempore constantis matrimonis ad fauore viri in notabili suina decursis, quinimo potius aliquid repetendum esset de seluto, unde imprudentissimum,ac serte ini
quum consilium remanebat agentiunia
prodictis filijs pupillis, et respective
noribus, dum ita eosdem privabant notabili emolumeto ex iso motivo pri. tiandi quadam modica praestatione in vlufructu matrem, quam ita priuatam, ac aliunde non prouisam adhuc aler Oportebat Unde experimur,quam peri. culosa sint Consilia eorum,qui abundanistes acumine ingenij, carent tamen sale prudentiar, ideoq; merito ista facultas, non iuris scientia, sed iuris prudenti
Et ex his reproposita causa sub die 26. May Iob, recedendo ab ultimo loco decisis, approbatae fuerunt priores resolutiones, decenendo lucrum in quarta parte integrae dotis,atq; post ultimam decisionem sequuta est concordia quam libenter consului mulieri ob difficultate quam ego habebam circa lucrum ex diam deris. 882. Seraphin. , eo quia cb insufficientiam patris dotantis ita videbatur deficere substantia dotis. Occasione autem dicti pacti contenti in instrumento dotali, ut matrimoni iii initum censeretur more Nobilium Ur. bis, quodque id in gratiam potius viri conuentum esset, insinuabam, ita disputationiblis obiter exigentibus plures inores seu consuetudines, quibus in hac
dotali materia vivitur in Ciuitate Nea polis , non circa constitutionem dotis,c rca quam excepto casu assignationis, vel obligationis laudorum, ius commune in nihilo immutatum est, sed ccirca eiusdem dotis restitutionem seu successionem aedisponendi facultatem , super
quibus triplici more matrimonia contrahi solent Primus est iuxta consuetudines generales Ciuitatis in scripturam redactas per Napodan.,Molphes. Prouen-αal. de alios doctos viros commentatas,
omnibus dictae Civitatis eiusq; districtus ciuibus do incolis, tam nobilibus, quam ignobilibus communes, per quas in specie dotis statuitur,mulierem filios habentem non nisi de decima parte dic ponere posse, et si filios non habeat, de
medietate, alia proximioribus debitata, quod viro magis praeiudiciale videtur , quam mos Vrbis , dum mulier moriens
non potest sibi pro libito gratificari, ut
potest in Urbe . Alter est mos particularis dimis 1 ALIta Capuanae Nidi, adias alla nova manera seu more nobilium, in scripturam . pariter redactus ac impressus inter dictas consuetudines generales iuxta collectionem Camilii Salerni Fol. I 3I. OI32. , et hic, de quo actum habetur μι- Da in Neapolitana , et in Beneuentana is. Ioz. Io3. est magis praeiudicialis, quia non selum continet eamdem reis strictionem cosuetudinum generalium, sed plura disponit circa successionem 1 filiolu superstitum ex matrimonio per mulieris mortem dissoluto in praeiudicium viri ac patris respective; Tertius vero est mos , qui dicitur Magnatum aliud inesse , iuxta veriorem sentcntiam non continens, nisi dispositionem
iuris communis , ac exemptionem a dictarum consuetuditum generalium, vel particularium nexu,ut alibi aduertitur,
unde propterea prudenter vir, qui erat Romanus, atq; in Urbe domicilium habiturus erat, voluit cum dicti declaratione ab huiusmodi dubi jx is
eximere, atq; ad hanc Diana rationei vere conuentio referenda erat.