장음표시 사용
641쪽
eon orat Princeps facultatem cuida nemerito ossiciali, ut ossicium suun pro dote filiae tradere posset filii tro spo- se, ut in essectu traditum fuit viro, qui breui post matrimonium contractum ante illius consumationem obiit, unde
quaerebatur, an ossicium vacasset, Vt regulariter per mortem vacat, et decisum fuit negative ex rationibus in dicta de
cisione deductis, ea potissimum, ac primaria , quod cisici j concessio vere facta
fuit ad commodum ac emolumen tu mulieris , ut pro eius dote seruiret, collocatum autem fuit in persona viri confidentialiter ob incapacitatem mulieris publica ossicia exercere non valentis, ut
apud Auctorem, qui si articulum tractasset cum dictis magis proximis terim- Dis pensionis ecclesiasticae confidentialis, forsan strictius, ac melius eam decisionem comprobasset; Intelligendo tamen de illa confidentiali prouisione, qu cum scientia, et voluntate Principis, vel habentis potestatem fieret, secus autem cle confidentiali inter partes, quia nempe emerit quis ossicia de propria pecunia, et ad proprium commodum, sub alterius nomi ne, vel persena cum rese Datione dispositionis, atq; ut dici solet cum reseruatione decreti, hic enim non subiacet periculo voluntariae alienati nis , sed bene subiacet alteri mortis naturalis, , vel ciuilis, seu cuiuscumque cosas , contingentis in persona dicti fidii claris: ob quem de iure, atq; de ossici j vel
alterius iuris natura vacatio resultet, ut
in citcta sua materiasub tit de Regalibus. His p cognitis, quae licet generalia, i 6 Glis tamem, ut praemisi, ad hanc particularem materiam deseruire positant , atque proprius ad eam accedendo, peculiaris huius discursus instrictio est, an dato usui ructu, vel alio huiusmodi iure personali in dotem, ista consistere dicaatur in ipsis iure , vel potius in sola commoditate ut facti est, idq; ad plures eis fectus , illum praesertim restitutionis, quid ne ire sit restituendum Acetia: aa cffectum expirationis, ut sciatur per cuius obitum, an scilicet viri vel mulie-xis tale ius expirare dicatur. Qito ad restitutionem , textus in L f. M sy. . t matrim tres casus di singuit, quos reisumit ibi rim Ba bos Num. a Q. , et conserunt deducta per
Ibi dicto capit. I s . num'. 3 2. eumh Primus est, ubi ad virum spectat proprietas eius rei, cuius uti,fructus pertineret ad mulierem, vel dorantem 1 quo datu; sit ipsi viro in dotem; Alter est ubi uxor etiam est domina proprietatis, cuius via infructum tam iam in dotem dederit, Et tertius ubi tractatur de Blo usus rii tu, vel alio iure totaliter independente a proprietate, quae neq; viri sit neq; mulieris, sed terti1 ab initio, vel etiam ex post iacto per illius alienatio
Primus et secundus casus plani sunt; In primo siquidem ususfructus eo ipso
extinguitur , atq; cum proprietate consolidatur,quia Pes sua nemini seruit, ita ut Bluto matrimonio superstite uxore, vir, vel eius haeres usumfructum de nouo c6stituere debeat loco restitutionis, ad eudem textum in dicta l. et Uructu, et clarius in l. cum in fundo si . . de iur. LI.; In secundo autem Liuio matrimonio remanere dicitur penes ipsam uxorem, vel eius haeredem integra proprietas tamquam ex cessante causa consti tutionisvius fructus,quem non est necesse constitui ad vitam usui ructuat ij sed ad certum tempus, vel sub certa condition ore solutiva constitui potest. In tertio vero casa su per modo restimendi subest dubitatio late tractata pe/Larbosam ubi supra , qui Iuris Consultus
quidem emineriti Oris scientiae, astar tame materiam scholastico magis quam sorensi modo discurrendo, potius Camii uoluere, quam elucidare.videtur,
ideoque pro faciliori notitia ita di Itin guetidum videtur. Aut usust ructas siue loca montium vacabilia, seu census vitalitius, aut pensio prophana, vel societas ossicij, aut em jumenta ossiciorum & gabellarum ad vitam, ac si initia iura pers,nalia dantur simpliciter in dotem tamquam species alio non expresso, ita et taliter , quod ex superius dictis, non ipsani ius pers nate, sed eiusdem iuris commoditas viro in dotem tradita iuris interpraetatione censeatur, et tutic intrat distinctio textus in L ibri ructum 8. suffractus . deici .do , Quod aut datum est ipsa ius improprie sumptuna, nempe ipsa A. cultas , et comm0ditas, tamquam causa
productiva fructu im, et tunc seu ius
642쪽
constante matrimonio pertinent ad virum, qui propterea non nisi ad dicti tu
risseu facultatis, et commoditatis retroia cessionem Ioco restitutionis tenetur ;Quinimo, nec retrocessione, vel restituatione est opus, quoniam cum ius resi
deat penes ipsam mulierem a qua num quam fuit abdicatum, hinc proinde illa commoditas sub conditione durationis matrimonij assignata, tamquam ex ces sanie conditione resoluitur ipso iure. Aut non est datum ipsum ius, seu c&moditas, sed dati sunt fiuctus ex dicto iure percipiendi, itaui isti principaliter in contractum deducti sint, et tunc in eis dos consistere dicitur, ideoq; senem
constituunt,atq; tamquam sors veniunt
restituendi , iij enim dotis emolumentum in e6rumdem fructuum fructu, seu commoditate consistere dicitur,vi dicto S.ii usfructus laum infundo odem de iuridot is c enerit in . depact. Gracvbi Bal., et caeteri scribentes, de quibus
detur distinctio vera in apertis iuribus fundata ; Ideoq; in hac materia potius facti, et voluntatis quam iuris quaestio esset selet, in dignoscendo scilicet, Aria in prima, vel secunda parte distincti
nis versari dicamur, quoties verba cou- tractus non sint ita clara, et expressa- quod omnem quaestionem tollan r, ut ex Sarmiento obseruat Rot.apud Me, sim di. Iadecf. 843.num. Ιχ. et habetur actum
Db tit.de Regal. dis. 3 s. In hoc autem casu certa regula dari non potest,cum in coniecturalibus tota pendeat a facti circumstantiis,coniecturis, ac indici js prudentis iudicis arbitrio pensandis, ut etiam obseruauit Rot. Ubisupra eod. num. 12. , Neq; ad istum effectum est multum immorandum i
cortice verborum quae ex Notariorum,
vel ipsarum partium imperitia saepe ali
ter quam voluntas est, concipi solent, sed ad substantiam voluntatis, ex moret Regionis, qualitate personarum, ac super omnia ex quantitate emolumenti sumendae; Si enim coniugum conditio est talis,quod fructus,seu emolumen,
etiam ex huiusmodi iure percipiendum amatrimoni j onera aequare tunc vanum prorsus esset asserere, ut emolumentum
huiusmodi, non ad virum, sed ad uxore spectare deberet, ac sortem constituere, ideoque recte intraret dispositio tex. indicta l. 4 d. de pactoritat. ; Sed si est tale, quod commodum resultas ex ipsis emo. lumentis in sortem redactis potest congruum censeri , et tunc dicendum venit illud tamquam sortem deductum esse, ut
bene probat ita textus in L ι; In dubio
autem nullis,vel pluribus hinc inde concurrentibus coniecturis , itaui anceps animus iudicis reddatur, tunc praesumptio capienda erit potius iux ta primam partem distinctionis, ut nempe ipsuin
ius datum censeatur, ut per Menoch. lib. 3. praesumpt. 9. num. s. allegantem Io:
A r. ad neci qui tale quid non dicit, sed bene id probat literaliter textus indicta l. doti fructum ver i us fructus ibi, et nisi appareat aliud putarese i umiui in dotem es non etiam fructus .
Aut iura praedicta dantur formaliter,itaui accedente consensu proprietarij, vel alterius, ad quem pertinet, ipsus
ius ad virum transferri dicatur, quia item' loca montisi vacabilia, quae apud Hispanos vocantur Iuros pora da, seu census vitalitis, et similia , ita viro resignentur, quod sub eius nomine intera. tur, atq; super eius vita tamquam de no
uo constitui dicantur, quod etiam s. Eaccidere solet in ossicijs venalibus; Et
tunc nullatenus haec intrant, sed censendum est ipsius iuris aestimationem tam quam quantitatem viro in dotem traditam esse ex praeambula veditione eidem
facta iuxta pretium, quod vel iuxta publici sori, et commercis laxam ut irequentius est in ossiciis et locis in .ntium
vel secundum unam opinionem iuxta aetatem alienantis secundum terminos
rem in L haereditatum ad i. falcid. vel iuxta alteram veriorem de qua dicto tittaem Lisc.3o ct 3 1., iustum, Ac comgruum erit iudicandum; Absonum et nim omnino esset , ut decedente viro,
per cuius obitum tali casu ius praedictu expiraret, mulier penitus indotata romanere debeat; Neque propterea ex hoc
censetur viro praeiudicamin, quia commodum etiam eidem viro resultare potest retinendi tale ius ad eius vitam- ,
Mamuis uxor de dat, seu alias matrimonium
643쪽
monium siluatur adtex.inc de naia L; Nisii tamEn intestatio in persena viri facti sit ex necessaria eiusdem iuris qualitate confidentialiter, ae in solam gratiam uxoris de consensu Principis, vel interessati, iuxta casum apud cante.
Larata eis i82. supra recensitum, qui
nempe agatur de ossicio, vel iure, quod per taminam exerceri non possit, unde necessaria sit intestatio in persona alicuius viri, itaut viro decedente, non per hoc ossicium vacet, vel ius siet , quia tunc veritati praesumptio praedicta cedere debet,vel etiamsi vacet ubi constet
talem esse certam voluntatem partium.
Sed ubi, vel ex iuris praesumptione , vel expressa probatione constat ipsenia itis , seu talis iuris commoditatem in dotem esse datam, itaut in casu soluti matrimonii nil veniat restituendum nisi idem ius, et tunc adhuc illud, vel eius commoditas stam recipere debet aestimationem , vel iuxta pretium a foro, et commerci j vla taxatum attento tepore matrimoni j, Vel iuxta alios modos supra recensitos ad effectum lucri, seu donationis propter nuptias, quae excommuni usu 1 dotis quantitate regulatur ut aduertitur in materia lucrorum .
Et ex his, ut iam superius est dictum, i resultat etiam decisioqii aestionis super piratione, quoniam si ipsum ius io
male transfertur in virum, tunc per eius obitum expirare dicitur, secus autem si sola commoditas, cum lunc ex vi ta uxo ris, vel alterius dotantis, in cuius persona tale ius resideat, expiratio veniat regulanda. Occasione praemiorum, congruum i 8 etiam hic videtur quaerere, Au promi Lia in causam dotis habitatione, et mensa ad vitam, vel ad certum tempus inia
domo dotantis ut irequenter contingere silet ) tale commodum habitationis, et mensae dicatur continere dotem
in sorte, itaut eius aesti uiatio in casu statuti matrimo iiij veniat restituenda; Et tu hoc assirmativam, ut sit restituendia dicta aestimatio tamquam sors post alios ab eis allegatos firmant Cassimi b. .gus.
bitrium pensatis coniecturis & facti circunt stantiis, ex quibus perscrutandum sit quid partes voluerint, proindeque ita distinguendum Venit. Aut viro nulla dos tradita est, vel fatis exigua,ttaut matrimonii oneribus ea penitus incongrua videatur, et tunc ex
ratione dicti rex. in L .j. depact. dotat. alimenta haec potius tamquam fructus, ac ad subleuandum virum ab onerum a supportatione, quam tanquam sors data censentur i Durum etenim, ac verisimili voluntati omnitio repugnans videtur,ut ea quae in domo soceri pro quotidiano victu necessario recipiuntur in sortem cumulari debeant 1, idemque clarius procederet , si dotis solutio ad certum tempus expresse dilata esset, itaut viro interim fructus dotales non obtinenti habitatio,ac ali menta per dotantem promissa sint, tunc etenim indubitanter loco fructuum dotis ac pro matrimoni j ci:eribus alimenta praedicta viro assignat censetur; Sed si dote competenti constituta, et tradita, seu etiam promissa pu-a , ita , et taliter quod de iure usuraecurrant,per verba additatiua,ad certum tempus habitatio, et alimenta in domo constituta sint; Et tunc ista videntur im. portare dotis augumentum , eiusqὸ paritem in sorte, quoniam vir ex fructibus, vel usuris dotis iam costitutae onera serre debet, et duui illos lucratur, tu iustum esset, ut liaec alimenta tamquam fructus percipiat.
Iuxta igitur hunc sensum, atq; in his
terminis capienda videtur c5clusio prς- dicta, in qua, ut dictum est, certa & vni- . mis regula tradi non potest, sed decisio reposita est in arbitrio iudicis, regulando ex dotis quantitate, qualitat
personaruna, et super Omnia ex more
Regionis, vel earumdem partium declarationibus, et obseruantia subsequutis.
In dubio autem si dos in quantitare, vel specie purὰ sit promissa una cum habitatione, et victu, tunc censentur haec additatiue, unde propterea retardatae dotis usurae peti possiant R=LapudZacch. de oblig.ea dec.225. cum alijs per Merlin. depiguor. Deo cit., et latius de niateria inrograd. icto conf75Id. a.
644쪽
De Statutis prohibentibus alienati
forenses, An capiant casim dotis in cuius musam dari possint harebona viro serensi necne , quomordo , et quando.
trimonia, vel dotes. a De Staturo probibente matrimonia cum
forensibus remissiuὰ.3 Sub Statuto generatifer prohibente ali nationem in forenses, an comprehendatur datis in dotem . 4 Mulier nupta extra patriam retinet ciuilitatem propriam.
ς Sed sit etiam deforo, et domicilio viri,
iliumque retinet etiam vidua. 6 Dato quod dos non υeniatsub dicta pro hibitione , an valeant pacta de lucro adfauorem viriforensis.
Dos a limata dari non potest frensi, vel probibito, cum ita in eum flat
8 An timesit locus paenis, et an eon titutio dotis vitietur , ac de alijs effectibus praesertim circa fructus ex dictis
bonis perceptos.; De Statuto exprese prohibente dari tu auem bona forensibus an valeat, di tinguontur plures casus. Io An mulieri extera acquiratur actio prodistis rectitutione ad bona viri.
modi Matutorum in Ita-F Κ ba, modus autem est dia uersus ; Alia enim sint prohibentia subditis, ne
matrimonia contrahant eum exteris sub poena amissionis honorum quae possidemur in eorum territorio, et incapacitatis ad alia obtinenda , Alia sunt simpliciter prohibentia alienationem bonorum in serenses; Ali vero magis in specie vetantia ne bonaeo
dari possint in dotem forensibus . Ista vero inspectio proeedit ca prae
supposito, quod circumscripta particulari ratione dotis, vel matrimoni j, Si tutum sit alias validum, ae essieri; Si enim illius inessicacia resiliet ex alia ra. tione, quia nempe bona sint extra territorium, vel de directo dominio alicuius ecclesiae, siue quod non concurrat Vt quae subiectio personarum, et bonorum iuxta ea, quae in hac Statutorum materia notata suntsuper dis. r 43 siue ex defectu potestatis quia sit statutu Ciuitatis recognostantis saperiorem,ut in specie aduertit Gratiamiusce .24sarum.37. O seqq. , tunc inanis labor est de dotis peculiari priuilegio inspicere, quoniamsi in quocumque alio casu cessat prohibitio brtius cessat in dote; Ideoq; euagatoria nimis .esset inspectio alias O casione forensium negotiorum habita super huiusmodi Statutorum essicacia contra ecclesiasticos actiue , et passiue , vel super eorumdem indefinita intellitigentia, cum haec dotis peculiarem tractationem non percutiant. Stricte igitur ad materiam dotis di-x stinguendum est; Aut enim versamur in primo casu prohibitionis matrimoni J, et de illo caeteris relatis agit Bres de matrimo. cap. II.S.I7. t, cadit tractatio in
sua masseriasub.tit.de matrimonis; In se-3 cundo autem casu prohibitionis aliena-di in genere, Aut bona dantur inaestimata, et tunc certum est dotem licia a
compraehendi sub Statuto ; QEidquid enim sit de illa quaestione, an sub Statuto generali prohibitorio , ac odioso
compraehendatur causa dotis absquo speciali mentione nec ne , unde tenentes negativam hanc rationem assignant,du aliae concludentes rationes concur
Una est, quod ab huiusmodi prohibitionibus censetur exceptus casus dotis, tamquam necessarius ex ratione textus
in I. .Qde litigiosii, et Auth. res qua C.
&in specie obligationis iurisdictionalium , vel aliorum bonorum ad fluorem serensium ex causa dotis non obstantibus Constitutionibus Sisit', et Genet. VIII. ac aliorum Pontificum Rota dec.
regula generalis, ut alienationis prohibitio
645쪽
bitio non compraehendat casiam necessarium , sed intelligatur de voluntari t. peto S. praedium ae legat. 2. Laliena Anes amitarcisetinae. , et conterunt quae habentur in materia emphyleutica uis urbs i 7.; Et altera quia cum dotis inaestimata dominium remaneat penes mulierem, non dicuntur in serensem, vel alias prohibitum transferri bona, v c in puniacto talium Statutorum Allograeons. 3. nu. , s.lib. 1 .& latius cense d textan Lυvicio quis Imper. 9 3o. πυ-r. 5. cum sq. etiamsit mulier ad viri domicilium se ca serat, quoniam nupta extra patriam, iudicialibus exceptis, ac ijs quae retrahunt
ab ob equio viri, retinet in reliquis sibis orabilibus patriae ciuilitatem sartaul. D. refcri eruininum. s. seqq. I ad municip. Tiraqueli. Hios congerens
mer. .Rouit ieci f. s Ibi bene quod en- ficitur etiam ciuis patriae viri quamuis uidua ad propriam originis patriam reis uersa sit, atq; cum distinctione fauorabi Ilum ab odiosis iani littit in gratatis dict. U. 97 a umer. I s. eqs i i ψfs ib. i. & habeturDb tittae regat. ιιι furf8x t, Ac etiam constri ratio dedu eladi'. I 6.,ut seuda per ipsaminet mu- Iierem in dotem inaestimata dari possint; Vnde liquet permissionem istam nonia prouenire ex particulari dotis priuilegio, sed ex rationibus generalibus, ob
quas Statuti dispositio cessat; Quare si
versemur in casu quo utraque ratio cesset, quia nempe mulier non sit ciuis, et a bis non sit necessarius, vel quia dolans potest huiusmodi onus ex bonis nor prohibitis commode adimplere, tunc permittenda non est alienatio, quae ia-uore dotis permissa censetur, quatenus necessitas,vel Reipublicae utilitas posti Iet, ut in terminis Aurae mica res quae notatum est supradi'. I s. Sed dubitari potest, an permissae
6-tis constitutione, permittatur etifim
pactum de illius lucro in toto , vel tria parte per virum forensem faciendo, a que negatiuam suadere videtur in simili superius notata de studi , quae
mittit ar ab ipsemet laudataria dari in dotem inaestimata absque tamen Iucro , cuius pactum alias adiectum vitia
Contrarium tamen videtur dicendii
in praesenti, quoties paci uni lucri ex more Regionis necessarium reputatur, quia nempe ita frequentius matrimonia oon
trahi soleant, neque absque huiusmodi pactis facile reddatur virum inuenire militat ea im isto casu p aemissa ratio
alienandi ex causa necessaria, secus autem si pactum a consuetuditae non requisitu in Oninino voluntarium dici valeat , quia tunc nulla ratio subesse videtur,cur Statutaria prohibitio cesset,cum sit alienatio mei e voluntaria, quam neque ipsius dotis fauore substineri dictu est supra, illo autem casu pactum huiusmodi remanere vitiatum dicendum est, ut in ieudis est dictum , ex regula generali ut pacta non respicietia substantiam,sed accidentia vitientur & non
Porro si bona dentur in dotem aestimata ea vera aestimatione,quae facit emptionem , ct tunc , cum utraque prα-
missa ratio desit, dicendum est omni tib
prohibitionem intrare, quia cum tui cdos in pecunia coiistituta dicatur atque bonorum afligitatio potius venditione,
vel puram dationem insilutum sapiat dii
translatione totalis domini j in virunt ibi elem, vel alias prohibitum,hinc pi O- inde Statutum de plano intrare videtur,neque mulieris ciuilitas aliquid operari potest,cum nullum dominium apud eam remaneat, neque aliqua necestitas cogat ad ita contrahendum, cum imo dotis naturae, ac mulieris indemnitati magi, conueniat bona in si, cie tamquaicndum dotale pro dote a lignari, Ide
que nec imaginarium libertatis praeiudicium matrimonio fieri dicitur , ut etiam supra dis. i 6. de laudis dictonia est . Si vero de iacto aestimata bona dat
fuerint, dubium autem sit, an agistur Overa aestimatione operante venditione, vel potius de impropria, ut stiatur rei alor, i tunc capienda est interprae: alio pro validitate aetiis iuxta regul. ' g nerales delicti, ac nullitatis in dubio e clusiuas, quamuis ad alios cilectus regula sit, ut in dubio praesumatur aestimatio vera, sed si clare sonet aestimatio inemptionem, et Venditionem, tutic duplex intrat inspectio, una quoad poenas a Statuto illatas, et altera quoad inter-
646쪽
esse partium contrahentium. Primo respectu vix puto dari post Og cauim incursus poenarum, silue sit outer, vela ater , qui dotem constituat, siue fortius ipsame mulier, ex deductis per
tra I det uti. Eccles. re v. ysi cum aliis per Bo . Ubi fur , nisi extrinseca concurrant inditia, et praesumptiones fraudis , quia cum certa sit regula, ut alienatio ex causa dotis non sit in Statuto c5praehensa, dicta vero limitatio proueniat ex iuris sibi ilitate non omnibus nota, per quam bona, quae per partes in dotem dantur ob aestimationem dari dicantur potius titulo venditionis, seudationis in Blutum, ita ut probabiliter
partes opinari potuerint actuna non esse prohibitum, intrat regula, ut quaelibet causa etiam falao opinata excuset a
Secundo autem respectit, qualem sagatur de partium interesse, quamuis adtus sit nullus, it aut vir dominium bonorum in eum translatum praetender
non pollit, neque mulier ad quantitate, seu pretium amonem habere, Attamen quoad reliqua, praesertim quoad fructus
a viro perceptos constate matrimonio,
effectus est idem, quoniam Aut dicimus, ut vitiata aestunatione, dos in imsi, bonis inaestimatis censeatur constituta, et utique illorum fructus reces vir
fecit suos; Aut dicimus de verius ut
firma manente constitutione dotis ituquantitate, tamquam contractu p. imo loco inito,vitietur subsequens bonorum datio in solutum tamquam secundus c6rractus in praecedentis executionem gestus, it aut ab initio vir pro dote censea-tiir creditor pecuniarius, Et tunc quia speciale est in dote, ut ex credito etiam pecuniario fructus, seu usurae in restaurationem onerum matrimonij debeantur, atque licite fructus ex pignore percipi pollini ad tex. tu cap. lubriter de
ur. idcirco , si vir huiusmodi bona possest, fructusque percepit, fecit illos
suos raquam fructus pignoris loco vfurarum ex pecunia debendarum iuxta ea,
quae seudis dicta sunt dicta discum. percepit, adhuc illos loco inclarum usurarum petit, cum raro,
vel ouic unquam detur casus, ut bono'
rum stabilium fricti ς, vstrarum, sed intereste pecuniarii nictam excedant.
Vale solus pra sentis inspectionisesii clus erit pro tempore soluti matrimonii, quando si vir bonorum aestim torum dominus essectus esset, fitactus iure dominis perciperet, nec pro dotis r tardatae solutione ad quidquam tener tur , nisi concurrentibus necessari, requisitis ad cursum usurarum in quotaque credito pecuniario, quale dos mutata natura e licitur post matrimonium
disi lutum; Nisi dicamus, adhuc etiam isto respectu esse tum sonare in idem ,
quoniam cum creditum pecuniariunia dotis tali casu prouenire dicatur ex pretio bonorum,quae in virum ex quadam subintellecta venditione alienata censem tur, parit etiam fructias recompensatiuos ad mensuram fructuum ex eisdems bonis perceptorum ex aequitate L cur At C. de actionibus empti, cum nulla sub sit ratio, cur tali casu vir a quolibet emptore disserre debeat, retinendo rem- , et pretium, excepto solo casu annalis dilationis, quam in viro ad restituetidam dotem in quantitate tribuit, sicuti enim pendente dilatione, nisi fructus huius. modi recompensativi conueniantur,
non debentur, quia dilatio est para
In tertio autem, et vltimo casu Sto; tutorum expresie prohibentium bona,
dari in dotem exteris, vel alteri pers narum generi, si Statuti prohibitio est gener is compraehendens cuiuscumque generis bona tam stabilia quarta mobialia , ac pecunias, et iura, et tunc quia videntur ita liuiushiodi Statuta respicere primam speciem Staturorum prohibentium contrahi matrimonia, ideo de illis dicendum ido,quod de illis habetur in dicta sua materia f. b tit. de matrimonio; Licet enim dos ad matrimonium non sit praecise necessaria, Attanae 'quia moraliter, ac frequentius est talis , cum non soleant matrimonia contrahi
sine dote , hinc proinde idem est prohibere dotis genericam constitutionenia , ac ipsum mei matrimonium.
Si vero prohibitio ad certam bonorum qualitatem, seu speciem est restri- M , quia nempe prohibitum sit dari e dotis bona iurisdi- ionalia, seu geueraliter stabilia,et tunc
647쪽
cum Statutaria dissipositio potius Rei
public. e bonum , ac rationabilem conseruationem huiusmodi bonorum inter subditos, quani irrationabile odium nuptiarum cum exteris continere vide tur; Neque exinde libertati matrim iiij praeiudicium causatur, quoniam recte poterit mulier haec bona possidens , atque s ensi collocari cupiens, illa perasonae capaci distrahere, atque pretiumudare in dotem, hinc proinde indubitata videtur talium Statutorum validitas, ac effracta, quoad nullitatem actus, ataque ad cogendam mulierem extra patriam iam nuptam ad ponendum bonia extra manus incapaces. Et ex eisdem rationibus etiam videtur certum locum esse poenis per Staturum inflictis, quia si est validum, et se uandum, ergo luendae sunt poenae pro illius obseruantia adiectς, irridibilis enim esset ea lex, quae inobseruantes haberet impunitos; Idque hodie est extra controuersiam, utpote hodie decisim per Constitutionem Urbani VIII. de anno
1637.d: aliam confirmatoriam Innocem
V X. de anno Isso. , in quibus nomia natim sub poenis prohibetur dari in d rem forensibus bona iurisdictionalia Sestabilia sub grauibus poenis, ergo deci ratum est a Papa, cui libertatis matria monialis defenso principaliter incumbit has leges non esse tali libertati prisiudiciales , ut aduertitur etiam occlamne iurisdictionalium dicto discit M. Sed umquam, vel raro datur casus huiusmodi poenarum, quia cum ut plurimum istis casibus poena percutiat imnsmet puellas bonorum dominas , quibus vel ratione minoris aetatis, vel rati ne ignorantiae, seu reuerentiae maiorum, aliisque de causis in his terminis congestis per Briae. dicta controue - 29r., 3-,ψ 9.& qs I. inpetit restitutio in integriun, ideoque ita redduntur excuses, ires a poena, a qua de facili adnuitatitur excusatio; Aliud enim est arcerea lucro, Abiud vero praeseruare a d no, et poena iuxta ea, quae in proposito habentur sub tit.de matrimonio, ideo que desuper no multum videtur inam randum, dum matrimonij, vel successimnis tractitioni potius congrua est,quam doti, quae nil in hac re videtur habere
peculiare; tacet etenim quaeri soleat, io an mulieri sorensi qlibratur actio ad
bona prohibita pro restitutione dotis , superflua tamen videtur quaestio; Tum quia mulier acquirit viri ciuilitat in , ideoque ciuis ei sci dicitur ex deductis per Rouit. dict.dec.7 s. Alrograd. dict.cons. 97., et Cyriacricis allegatis ; Tum etiam quia mulier agens pro restitutione d tis rion contendit de bonoriun dominio ad effectum acquisitionis , vel retenti
nis, sed de simplici hypotheca ad esstactum distractionis, quae recte in ciues, et capaces, prout quaelibet alia res posita subhasta distrahi potest. Constitutio dotis an requirat scripturam, vel aliam formam ad eius constitutionem & probatione , Et quando dicatur constituta ipso iure, muliere simpliciter primo, vel secundo nabente.
i Oris coestitutio non requirit s. L i pturam publicam, sed per 'Luatam, vel e iam uescriptis et alios generales probationis moris probari potes.
a Per eouie ras etiam, et praesumptiones
3 In quo sit priuilegiata dos in matret probationum, et quomodo ab ali mate se disserar. auomodo proce rauum in huiusmodi probationibus attendendis, et de coniecturis exc uis , seu contrarys.
verba enunciativa probent diatis con situtionem
gno rct timi informa probante ctius minori lemnitate quam uita
648쪽
8 Amflere jecundo nubente censetur iure connittata eadem dos matrim no praecedentis. ρ Etiamsi mulier sit minor, prima dos m. liud eon Ilitura censetur etiam consi- tuta secun Q υio ab ue alia frem
et o ubi prima dos esset excessis, an prima dispensatio prost etiam pro
II Si prima dotis constituti acta socca-Fine matrimou nulli, an tuncpro cedat regula. 12 Solemnitates requis tae a Matuto in priam constitutione , au fu iant pro fecunda conHitutione tacita .ra Si pro primis nuptiνι dedit omnia bona in dotem, cin eadem δει censeatur repetita pro fecundis. 24 Iu fe uda tacita ebn iturione, ἀn censeantur repetica omnia paAD,omu que conditiones prima. s Sipriana dos conri at in quantitare, quindemae t mutata in neciem, an fecunda dos censeatur constituta in quantitate, velfpecie. 15 Extante Statuto, υt mulier Ampliciter nubens censearur deasse omnia bona in Mi ., se pro pribri matrimonio consituta fuit certa dos, haec, vel potius omnia bova censeantur datve pro secundo. II Maugmemum dotis censeatur etiam G. tum scundo viso in dotem --
ag Si primum matrimonium t carnale, secundum vero spirituale, an tua prima dos censeatur repetis prosecun
a 9 Conclino, ut prima dos censeatur secum do viro constituta procedit viros Gle, et qualis scientia regu ratur. Σo Precedit item di cta conclusi, in dotvr xima, Mes consiora pro matrim nis proximΘ priecedenti. α I Item procedit coner o in dubio ex sola
iuris praesumptione non coucurrentiabus cotrarys probationibus, vel praesum imbus, et qua conisArae δεν sciant a Σχ P out non procedit in praesidicium Mis. rum primi matrimonidi, quoi decla
23 Pacta primae dotis , M possint alterari in . fecundo matrimonio in praeiudicium Artarum remissur.
24 Amr lucra dotalia, et augmentum exprimo matrimonio resultantia veniant
Iob rite secundi matri v. 1s Asiae limitationes remissuὸ.25 Hima dotis conuiturio in dubio non prafumitur, ni probetur , ideoque -- . iter primo loco simpliciter nubens nocensetur eius bona in dotem dedisse, quia matrimonia esse potes ne Mie. 27 Idque verum etiamsi molier dium a esset eius bona a taropin rei, et admini rari. 28 De coniecturis, ex quibus dotis consi.
tutio exesuritiar, ae censen um ea dotem non esse consitutam. αρ Si inter duos fratres flat fororumpe mutaris , quia Unus diacatsororem alterius oe., an censeatin hinc inde aliqua dos consitura . 3o De coniecturis, ex quibus tacitὸ dos censetur consitura in omnibus bdinis, vel
mine viri, et ideo eorum descriptio in aerii jub nomine viri non facuritalia.
monis non essectuati, an censeatur tactu constituta pro eo matrimonio , quod deinde contractum fuit. 33 Per qua verba inducatur dotis e situtio, fere assignatis remissi . 34 Si munier est diues, et potes sibi dotem
consituere, attamen contracto m erimonio non potHi vir eam cogere ad dotem consituendam.
3s An tali c fu vir post υxori denegare alimenta, vel eam evellare.
Vin dos in materia probationum non habeatur
sed quodamodo potius priuilegiara , constitui merito potest regula gQ
Deralis, ut quemadmodum caeteri contractus, nedum per scripturam publicam, sed etiam per priuatam, aut sino,criptis per testes, aliosque probationis
modos iusti sicari possunt, ita possit etia
649쪽
dos, Vnde propterea textus in Lad exictisnem , et Leum citra de docpromis, et Lυvica g. ct ulterius vers nemopuluc de rei uxor. am disponentes dotem sine scriptis quoque constitui posse, nil continere videntur speciale, sed mai xem expressionem eius, quod de iure iam competebat; Prout quamuis vulgare sit axioma, ut dotis constitutio etiam cum indilijs, ac praesumptionibus a possit probari ex deductis; Isse .
censiori attamen idem in aliis contractibus non denegatur, Neque in iureia cautum est certam probationis speciem competere doti, quae non competat aliis actibus , ut obseriarat Soccimiun. coFI 2.
In eo aute dos videtur ab alijs contractibus differre, quod leuiores probati a nes, sita veras, siuε praesumptiuas admittit, ut obseruant allegati apud eumdem Masard. Ubi supra; Quod tamen procedere dicendum est , non ex priuilegio,
sed ex natura dotis, quoties nempe contractum est matrimonium, ob vehem ..tem praesumptionein .esultantem a comis muni consuetudine, iuxta quam non stalent hodie contrahi matrimonia absque dote,quae praesumptio licet sola non sus siciat, alijs tamen praesumptionibus, vel imperfectis probationibus suffulta plenam probationem constituere vide
Et sie dos ab alijs actibus indifferentibus in eo differt, quod in istis non viget ea praesiumptio, quae ex natura actus
viget in illa; inod sanὰ intelligendum 4 est quoad iubitantiam ubi tractinar de
probanda dotis constitutione facta per ipsam mei mulierem, vel eum, curus de iure proxima de necessaria sit causa do tandi, quia de facili praesumitur gestum id, quia de iure fieri debet, acetiam quoad quantitatem ubi ea est cogma Scuerisimilis , ac talis, quod a taxanda per iudicum longe non distaret, secus a tem si ageretur de probanda corsitutione dotis facta per extraneum .d id non obligatum, vel de probanda quantitate inuerismili, ac personarum conditioni incongrua, tunc enim non vide
ta terminos generales iuris communis circa probationes regulanda est, quoniaeessat illa iuris praesumptio,quae in praecedentibus considerata est ; Quinimo
cum quoad incongruam quantitatem obstet contraria pisumptio inuerisimi litudinis, atque quoad substantiam c5 stitutionis fictae ab extraneo obstat c5 traria praesumptio exclusiva donationis, hinc proinde fortiores probationes de siderari videntur, atque nimis ocula. se procedendum, ut constat ex dicta de cis I9slart.2.recensi, et melius in Roma na dotis s.Iuv I 6 8. coram Celmo, inter suas dees o. , ubi etiam habetur consi derandas esse alias contrarias praesumptiones, illam praesertim orientem ex inuerisimili negligentia , quia nemmdiu coniuges acquieuerint, ac solutionε praetensae dotis constitutae, vel redactionem coiistitutionis ad scripturam non curauerint, maxime attenta communi hodierna consiletudine, ut dotes antequam matrimonia contrahatur per scripturam saltem priuatam constitui s
Non potest igitur in hac materia certa regula praescribi, sed tota residet i
arbitrio iudicantis, ex facti circumstant ijs, ac super omnia ex verisimilitudine regulando, atque ad istam casuum disti iactionem principaliter aduertendum est dum ex toties declamata legalis facultatis miseria, mos est scribentiunia , auctoritates in unis terminis loque i,tes ad alioru probationem deducere; Aliud enim est agere de probanda dot:ς consti tutione necessaria in obligito dctare Aliud vero in extraneo ex liberalitate ,
Atque aliud est agere de probanda solutione dotis constitutae , seu coadiuuanda viri consessione, Aliud vero de probanda ipsa substantia constitutionis, quos terminos vidi saepissime confusos; Coniecturae aute aliquς videri rissunt apud θν iae. uir.2 9.o seqq. Bos. de dote
nurA.,ubi de coniecturali dotis costitutione; Et licet soleant pleriq; inter dos lis specialia illud annectere, quod sola- promissio de constituendo importet c&stitutionis probationem , Attamen id probationis materiam non percutit, sed illam actionis , quae aliis ex huiusmodi promissionibus generaliter lorie
650쪽
non competens, ita eompetit fauore do iis, ut infra discurs quenti, dummodo ipsa promissio periecte probetur; Prout quod dicitur de verbis enunciativis, seu
commendatiuis alias de sui natura non
obligatoriss , pro dote hunc esse binia operantibus, ut etiam infra dicto diasu f. sequenti, pariter non probationis, sed actionis priuilegium continet, dummodo tamen ipsa verba plene probentur; mnimo, et rigorosius ista duo, vel smilia, ex quibus dotale priuilegium ex iuris dispositione resultat quoad probationem omni priuilegio destituta esse
debent, atque iuxta generales terminos iuris communis regulanda sunt, ni contingat dari cumulum plurium specialium circa idem contra vulgatam regulam text.in I. I. C.de dote promissi In Regno Neapolitano credunt mul-ε ti dotem priuilegiatam esse in hac materia probationum, quoad reassumptionem instrumentorum in forma probante; Cum enim per Constitutionem illius
Regni, qiuar incipit Instrumentorum robur, cautum fit instrumenta non posse
dici in forma probante, nisii ultra Nota-rij,et Iudicis habeat etia subscriptionem duorum testium, si itina, et trium si ultra duodecim unciarum summam contineant , iussicere ramen subscriptionenia duorum, ubi tres sunt necessarij in instrumetis dotalibus dixit add.ad Asso. in dict.Cons. verbo reses IlI.A.; Cunaque per Constitutione ni qtie incipit Laiulos
pos lint reassii mi , nisi superuiuentibus Notario, et uno teste, vel duobus testibus, id non procedere in instrumentis
dotalibus firmant . I. in dicta ConsB
admittere videtur Minarius confa8.
Ponderando autem istas auctorii di tes Addentes ad vis. mouentur auctoritate Salicet in I. . C. detur. dotium volentis,ut Statuta praescribentia instrumentis, vel contractibus certam solent-etatem, non comprahendant dotem ex regula, vi dos non compraehendatur sub
generali dispositione Statuti, nisi de illa fiat mentio; Ista vero Salicui tra Ilo
est minus vera, ut alibi supra aduertiatur, et in specie obseruant Barbos I. par.
ideoque ista ratio non videtur tuta Meliorem tamen tradit Paris. de Puteo υbi supra, quod cum Constitutiones praedictae probationum facultatem coangustantes sint odiose, ac iuris communis correctoriae, idcirco non debent repraehendere calum dotis adeo in iure priuia legiatum, ut nulla etiam stipulatione
accedente peti possitnSi enim petitur,ubi nulla stipulatio adest, multo magis ubi illa adest, sed minus solemnis, licet ista
ratio suas etia patiatur difficultates, dude tempore, quo dictae Constitutiones
prodierunt ius commune in Regno non erat notum, vel receptum, ut aduertitur sit pra Eifc. I 42. Alia etiam videtur considerabilis ratio, quod cum huiusmodi solemnitates desiderentur ob fraudis, vel falsitatis suspicionem, cessare videtur haec suspicio in casu dotis habentis praeexistens veritatis primordium ex ipse matrimonio , quod sine dote contrahi potest, sed non solet; Ideoque ex his rationibus non emto recedendum a dicta conclusione firmata per Salicet.υbi supra , et Bal.nou erit. par. 6. PriviI. 7. & alios allegatosper Merlin. dicta contr. sq.in principio, quam
discussisspeciali 4. num. S. vi nempe Staturum aliquam praescribens solemnitatε in instrumentis, vel contractibus, non compraehendat causam dotis, licet id sortiter impugnet Merlin. ibidem, cuius unica auctoritas huiusmodi receptς traditioni praeualere non debet, praete quam in suo casu solemnitatis super Dudis, in quibus dos priuilegiata non videtur, nam in reliquis ex praedictis rationibus conclusio videtur fundata. Modi autem recognoscendi scripturam priuatam, vel attendendi testiunia
dicta super dotis probatione videri possunt in specie deducti per Fontanell. depaLI. clauso glos par. SP .de dolicto
tur hic repetendi , quoniam cum nil praecipuum habeant in dote, sed tamquam conuenientes omnibus actibus indisserentibus , ac terminis communibus