Theatrum veritatis, et iustitiae siue Decisiui discursus ad veritatem editi in forensibus controuersijs canonicis, & ciuilibus, in quibus in Vrbe aduocatus pro vna partium scripsit, vel consultus respondit. Io. Baptista de Luca Venusinus, per materia

발행: 1670년

분량: 1105페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

651쪽

talibus obseruationibus discuti ii 5 opo

tet.

Maior igitur praesentis materiae in- v spectio versari videtur, non circa prohationem, quae ut supra parum a reguris generalibus deuiat, sed circa praesum-rtionem, an scilicet muliere simpliciter nubente, dos de iure in eius bonis constituta censeatur, atque distinguendae sunt ulteriores nuptiae contractae per mulierem , suae occasione praecedentium , dolem semel habuit constitu

tam, a primis nuptiis, seu talibus, quae

aliam non habeant praecedentem constitutionem , Primo enim casu secun-Haxum nuptiarum regula est, dolentavriori viro constitutam censeri datain iecurido ipse iure absque alia expressi ne adtex. in L dotem quae 3 i. O- l.diuus 43 .st de iur.rit., quae iura licet videantur loqui de eodem matrimonio per di- Mortium aliquo tempore sublato, vel impedito, communi tame omni u traditio De recepta sint etiam in matrimonio di uerso,ut ex C MM.quamuis Cis rei or action. Bar. in quaestione 7. incipiem mulier,et illi, plene Menoch . 3. V.6.

edictali gurii. Σ3.in principio, Messis doc

sim,cum sat conclusio non admittens G trouersiam.

Ampliatur primo haec regula, ut pN, redat, etiamsi mulier esset minor alias de iure prohibita dotem sitie solemnita tibus constituere,nam si semel valide dos est constituta in primis nuptijs absque alia sesemnitate, censetur in alijs nuptijs a repetita Menocb. dicta praef. s. num. 8. Oseqq., ct alys ibidem allegatis, quia non dicitur tradi noua dos, ted antiqua r

novari.

Ampliatur secundo eadem ratione a o etiamsi dos esset excessiva, quoties ii primis nuptijs fuit valide constituta, vel quia obtenta Principis dispensatio, vel quia tunc non aderat moderatio postea superuenta Bossaeea p. ntim. I 23. O ter

est dictum supra disc. I 43. Tertio ampliatur etiamsi primum

I I matrimonium fuerit nullum,ac de facto tantum contractum, quia nempe i ter contrahentes aliquod impediment si dirimens adsuerit, ut ex Bara.dict. q. . num. io.& alijs Me ch. dinpraesempl.6.

tur.

auarto ampliatur, etiam vigente Sta I 1 tuto quod requirat certas solemnitates iii dotis constitutione, nam ex eisdenia rationibus primae, ac secundae ampliationi, sussicit semel eas fuisse adhibitas Menoch. ibidem numer. 27. c, feta. l. - in grau. σ3 q. Volum. I. , res enim semel facta alienabilis remanet semper talis, ac etiam quia non videtur actus rouus, sed continuatio primi,cum supposito tamen quod in primis nuptijs adhibitae sint solemnitates, et non alias, eis enim non adhibitis prima dos tamquam nulla non dicitur dos, sed haec se .cunda dicetur prima. into ampliatur etiamsi in primis 33 nuptus omnia mulieris bona data esset in dotem, nam eadem pro secui dis quoque data censentur, uenoch. ibid. num. 2 s. Mantis.num. 6.in prine.Bos . hiae Γν. 122.

nisi circumstantiae tales in facto concur rant , quod contrariΗm suadeant, ut infra in limitationibus. Sexto ampliatur, ut intelligantur etiar repetita omnia pacta, onavesque qualitates primae dotis , itaut si bona primo loco data sunt inaestimata, ita pariter data censeantur, et e contra Mantis. ubi

ntirlin.is pignor. Quare si prima dos consistat inas quantitate, pro qua haeredes primi viri dederint in solutum aliquam speciem , dubitatum fuit in Bonon. dotis

coram JIertino inter suas uecf. 37. atque resolutum affirmative, quia dos indictam speciem transfusa videtur, maxime si praesente, et consentiente secum do viro huiusmodi datio insolutum fiearet ; Uerum de hoc filii deinde dubita

tum apud eumdem decf72. IIum.6., ac

652쪽

deindξ in eadem causa coram Debio a iad

cti circumstanti j serat aequivocus, Vnde ii haec transmutatio dotis de quan ita te ad is cieria, i et o contra facta esset

inscio, vel non consentiente viro, tunction dubitandum, secundarii dorem cenis seri constitutam iuxta eius primam qD litatem , ψ ex Cornro cons. 1 7r.M. i i

ὐ per tot. Eademq; ratione, si prima dos ab haeredibus viri exacta non ellet, cet: sebitur eadem repetita quo ad quantitatem, Loquoad ipsum nomen debitoris, ut ex

seqq. plene agit de alijs nominibus debitorum , an celi cantur in secunda dote repetita. An autem in hac secunda dote cens antur tacite repetita pacta grauantia, et mulieri praeiudicialia ad fauorem tamen patiis dorantis, vel alterius liabetur intra disc. a P ., ubi de his pactis dotalibus

peculiaritὲr tractatur. Septimo ampliatur, ut non obstanteio Staturo disponente mulierem simpliciter nubentem censeri dedisse omnia bona in dotem, adhuc tamen si prima dos non erat de omi ibus bonis, sed de aliquibus , tunc non dispolitio Statutaria, sed prima dotis constitutio actendenda est, υt late IIantis.dictast. I s. num. I O. Bh datum. I 26. Octauo ampliatur ut procedat, ne-i dum in dote, sed etiam in dotis augmento in primo matrimonio constitu-io, arantis. ibidem nu. I 2 n. I o. quod sane procedit sine dubio in aliguine iit O per eamdem mulierem,vel alium eius nomine sacto; Vbi autem augumetum prouenit, vel ex donatione propter nuptias, vel ex augmento dotis facto per virum in compensa ionem, puta nobilitatis, aut aetatis, uel alterius inaequalitatis, tunc res non est ita plana, sed suas habet dissicultates 'ut infra , ac distinguendo post IIantieam admittunt

DOTE

Nono ampliatur, ut procedat etiamsii 2 diuersae qualitatis sit secundum matriamonium a primo, quia nempe post pri

muni carnale mulier contrahat secunda spirituale, ut ex Duo in Aurb.,se 2uam uiti nu. 5., obseruat II die n. uicia quae t.

Quod tamen videtur minus verum , cum in omnibus Monasterijs certa dos ordinaria stabilita sit,neq; ad inpressumimulier admitti soleat ex decretis generalibus Sacra Congregationis Regularium negoti Js praepositae absque dotis deposito, vel assignatione; Licet enim ob professionem, restantia bonae mulieris quamuis obuenta occasione d tis carnalis adhuc Monasterio quaerantur, qu zz.es non versamur in dote prosectitia, qtrae remaneat in dominio patris, satis tamen expedit, an bona dicantur assi nata Monasterio sub titulo do tis, vel quaerantur de iure ratione professionis ad plures esse ius, praesertino in casu transitus de viro Monasterio ad aliud , de quosub tit. Regularibus. Eadem conclusio limitatur primo ut 1; procedat secundo viro sciente primaam dotis quantitatem, seu qualitatinia

re ubi ignorantia est iusta, et probabi lis, secus autem si stipina, et crassa, pr indeque ibidem nu. - δερ; excluditur ex longa cohabitatione Gniugum, ac admini stratione bonorum extradotali ii, quoniam si de his notitiam habuit, nulto magis censendum est habuisse de do talibus,dictamque limitationem admittit etiam Mantis. dicto est. 1 f., it aut ab ea tamquam nimis recepta ricti videatur in sero esse recede dii; Sed rar vel unquam videtur ad praxini deducibilis, qui a nulli, vel rari sunt, qui viduas ducat absque praeuia diligenti inserinatione dotis traditae primo viro, dicta vero scientia non hebra; ce sumenda estitaui debeat scire praecinam qualit rem, vel quantitatem , sed suiscere videtur quaedam scientia veritati pro

Limitatur, seu de laratur secundo,

653쪽

eto utprocedat regula quoad dotem proximam, idest viro proximE defuit constitutam, non quoad eam, quae se id pro aliis nuptiis antecedentibus esset

nitituta, ut pluribus exornat Meno Adicta praesumpl. 6. m. 37, BY0Mauri . . i I., iuri lc. ecis Ter . . P 9. u. t 7. Tertio limitatur, ut procedat iii du-Σi bio ex sola iuris priesumptione , secus

autem accedente contraria probatione,

ut ad literam probat textus in Q Ia l. dotem 3i . f de iur. Gi., et eli alias apud omnes absolutum praesupposita contra ria probatione, quae redum vera , sed etiam praesiuinptiua , et coniecturalis admittitur; Vnde quaestio, quae maior est, et frequentior in hac materia,potius est facti, quam iuris, in videndo scilicet, an constet de huiusmodi probationetia , praesertim ubi per coniecturas, et praesumptiones fieri praeluditur, et an adsilit tales praesumptiones, quae praesumptionem regulae constitutivam vincanQuii vero in materijs coniecturalibus est post ibile certam regulam tradere, v nit merito totum remittendum prudetis iudicis arbitrio, qui consideratis facti

circumstanti partium volutatem perscrutetur, Ut bene obseruat Cyri c. cout V. y 27 .ntam. r. se . atq; practi tum

esse in dicta ramos. Abubuleu. dotis toties disputata costat ex decisionibus Me lini χ γ , 3ψῖ- , say., 9 622., et alijs in

eadem causa apud eumdem, ubi tamen obseruatuin fuit leues coniecturas non esse admittenda ,itaui nisi sint ei scaces, ei ut animum verisimiliter suadeant ad ita credendum, non veniat a regula recedendum . inter alias autem coniecturas videtur illa, quam post alios allegatos magnifacit Cyrtac.dicta controu.s 27., etfei. e .etans ex coniugum isaaequalitate, quae implicite admittitur in dictis deris,nibus A noni n. dum solo facto fuit in eis enervata; Atq; ad coniecturarum pondus dijudicandum per prudentem iudicem consideraridum est, an recessus a prima dotis laxa cotineat fauorem mulieris, et filiorum primi matrimoni j, it aut potius prudentiam , et bonam fide continere dicatur, vel econuerso fraudem, ac prohibitam donationem erga secundum virum sub dotis colore; bienim versaremur in primo casu,ῖunc fa-

ciliores, ac debiliores coniecturae admitteridae venirent, quam in secundo, de quo agebatur indictis decisiostibus, in quibus merito ita rigo rosὰ processu fuit , quoniam prinia dos notabiliter aucta, et augmenti declaratio facta erat constante matrimonio, ac post notabile tempus, quo initum fuerat, in eademq; causa sint decisiones apud Lurati. aer s. , quarum secui da est prae

cedentis reuocatoria.

Quarto limitatur, ut non procedat 22 regula, quoties ex ea praeiudicium si-lij, primi matrimonii in fraudem i. hae aedictali C. deferuui nupt. parari potest, quia nempe prima pacta, vel loci Statutum tale lucrum viro deierant, quod ii eadem dos cum eisdem pactis tepetit censeretur, plus consequeretur secundus vir , quatit quilibet ex filiis primi matrimonis, ut ex Bart. dicta quaeLi. . , ta iiiijs Menoch.dicta praesumptione 6. num. 32. , aulicui I.tit. Is .n. I . . Bou. dicto caP. 8.num. I 22. Se iaciunt deducta per Cyriacudicta covir. 127. late tractat Hodie n. in L hac aeu uali quis. 23. Verum haec limitatio perculere non videtur regulam generalem quo ad dotem, sed ibium casum lucri , qui est vitiis de eis ctibiis regulae, unde non recte videtur tradi pro limitatione geL rati, non per hoc enim quod aliqua circumstantia faciat cessare unum ex citectibus regulae,ergo illa venit ita tot uim neganda; in are dicendum videtur primam dotem censeri secundo viro costitutam quo ad omnes alios effectus, isto excepto etiam extantibus filijs prioris matrimoni j, Vt ampliando regulam di

num 97. atenus vero agatur de illius lucto, itinc istud est reformandum ad limites dictae l. hac aedictali, ut pluries habetur in praecedentibus ad materiam lucri . An autem primae dotis pacta possintra in secunda dotis constitutione alterari in pr.eiudicium filiorum primi matrimo iij habetur infra uisc. is 2. Quinto limitatur, ut non prccedat in donationer propter nuptias, vel alio lucro mulieri obuento ex bonis prinii xiii, ut probat

654쪽

indubitanter subsistere non potest respectu donationis propter nuptias, quam uxor per obitum viri lucratur, vel respectu augmenti dotis , quod primus vir uxori relinquit per vitii nam voluntate, quoniam utroque casu numquam haec rata nomen, vel essentiam dotis lisbuit.

Dissicultas autem esse posset in eo augmento, quod vir in ipso limine matrimonij, vel eo constante faciat uxori, cum timc dicatur vera dos , atq; in his terminis adhuc negatiuam lat. probat in specie Surd. locis citatis , Mihi vero in hoc ultimo casu videtur ita distinguendum Aut augmentum huiusmodi s ctum e st a primo viro gratui to, ex mera

liberalitate, ac beneuolentia, et verat puto sementiam Surdi; Aut est ex conuentione in compensationem aetatis, vel formae, seu nobilitatis, aut alterius in . uualis conditionis, et quia tunc id tradidicitur ex causa mere onerosa, et correspectiva, itasti censeatur verum mulieris peculium, perindὰ, acsi ex rei suae pretio comparasset, hinc proinde non videtur iuxta terminos donationis propter nuptias regulandum , ideoque cessant omnes rationes deductae per Surd. Uersi

adhuc tali casti quaestio decidenda vi. detur iudicis arbitrio pensatis facti circumstant ijs ; Si etenim secundus vir sit

etiam t i is cui prima dos absque augmento priori constituta conueniat, et tunc non videtur sit besse ratio cui talo augmentum traditum esse censeatur E contra vero si prima dos una cii augmento congruam secundo coniugi dotem constituat, et tunc quia per augmerum a primo viro inaequali factum ita

videtur essecta unica dos congrua quali tali mulieris,quatenus aequales nuptias contrahere vellet, ideoq; dicendum videtur totam dotem pari tormiter esse repulandam; Et quidem ut experientia notum est, iste videtur principalis sinisc3piscandi haec augmenta a viris inaequalibus, praesertim aetate, vel valetudire, ut id mulier pro ulterioribus nu-

ptijs aequalibus congruam dotem habe

re valeat.

Aliae limitationes, seu declarationes 2s diste regulae videri possunt apud se

no ., et Manticam υbi supra, ac alios relatos ab eis, cum praemissis vii se quentiores, et soro magis accommod

rus ad notasse hic sufficere debeat. Vbi vero tractatur de primis nuptissas et consequenter de prima dote, cuius nomen, ac essentia derivant a matrim nim et tunc negativa, ut nempe constitutio dotis non praesumatur, nisi probetur, proindeque muli er ita simpliciter nubens non censeatur eius bona viro in dotem tradidisse, nec in toto, nec tria parte, et siue sit minor, siue maior, N in L fer bona e iuridor v. dicta quo. r. cum alius late cumulatis

nota. dicta praesemption.6. n. s , Mantici de tacit lib. 1 2ic a 3 .nu. M. Barbat. de iuuis. ruma par a. c.3. n. 8 S. per quos iura, et rationes expenduntur cum re

ponsionibus ad obiecta, ideoque satis est ad eos habere relationem, ne in conclusione passim hodie recepta, et plana , inani lal re diu veniat immorandunia ,

cap. 8.num. 85. cumseq. benΘ coccin. decis388. num. I.; Etiamst mulier diu passa 27 esset a viro eius bona retineri, ac admini strari, quia non per hoc dotis consti

tutioresultat .Venoch. m. 73., Cyria

ibidem nu. i5.; Fortius vero ubi pro non constitutione concurrant coniecitarae, quarum aliquae considerantur per A - 28 noch.ex num. 55. inter quas ea silet esse praecipua, ubi mulier certa bona specialiter pro dote allignasset, nam tunc exbuia modi expressone excluduntur alia

Quare sic ut frequenter contingere

α; solet ) ii ter duos fratres fiat sororum

permutatio, quia nempe ego accipian in uxorem sororem tuam, et tu accipias naedui absque aliqua dotis constituti ne, sin per hoc tamen dicitur dos constituta, ex iam dicta ratione, quod matrimonium sine dote consistere potest,

655쪽

Iu e zmbur verbo coniugarae, sequuntur

de Marinis refota quotiae I 26. lib. I . m.

rem. Io 8. uum. 2s. Se habetur alibi, sed quando constituitur, tunc etiam si nolo condit de solutione hinc inde, illa cense. tur inesse per mutuam compensationem ita factam ad euitandum inanem circuitum ut per Fomanetl. deel 16 i. Procedit haec regula in dubio, secusso autem ubi concurrant coniecturae ex quibus elici valeat mulieris voluntas da.di omnia bona, vel eorum partem in dotem, atq; ad hunc eri tum imperfecta probationes, ac leuiores coniecturae admittuntur, ut dictum est supra, et late comprobat Cyriacus dii Ia controuers. Σῆ- m. 17- , et G. , Non quia dos in materia probationum sit priuilegiatata, sed ob magnam praesumptionem resultantem ex ipso contractu matrimoni j,

quod sine dote contrahi non solet, it aut Iiae probationes, vel coniecturae, potius pro adminiculo istius praesumptionis, quam pro integra probatione desiderari

videantur.

Coniecturae autem quales sint, reseruntur ν Menoch. ubi praexnu. 79. Maurici dem lib. 12 tit. I . Barbati die L p. 3. ex num. 89 dc plene per Bossi Iucap. 8tanum.96Au eqq. ubi ampliatio nes huius conclusionis obseruat, ac plures in proposito colligit intac. dict. c trouerf.22. , 3 o. apud quos in casus o currentia videri possunt , in coniecti ratibus enim, ut alias dictum est, certa

regula dari non potest, sed totum res, det in iudicis arbitrio pensatis iacti ci cum stanti js ex quibus saepe contingit,ut

eaedem coniecturae numero, in uno casu mereantur admitti, et in alio reprobari, quia personarum qualitas, mos RGgionas, vel aliae circumstantiae ita suade ant, ut quotidie quoque practicamus in penitus incerta materia ultimarum v'luntatum ex frequenter deductis subiit. de ei commi V ι .inter coniecturas vero a praedictis enu meratas, ea praesertim solet in soro esse freques, ubi mulieri 1 patre, vel alio per

contractum, vel ultimam voluntate constituta esset dos in ceria quatitate, tunc enim simpliciter nubendo videtur illam dedisse viro in dotem iuxtὶ cons. Ruiu.

nionem veriorem dispunctis Berin oppositionibus prooant Asenoch. ita prosem 5.ex π.89 Bossibi d. m . 1 o i. de canonigauit Rot dies decis 6 2. num.6. Meinu. e pignor. QuCd sane intelligendum est , ubi certa quantitas est iam taxata , secus si relicta est dos in genere , si enim sola generica dotis destitiatio sussiceret, tunc inanis esset regula, quoniam semper mulieribus, vela iure, vel ab homine dispositum est congruanta dotem praestari. Item inter alias coniecturas, ea per

supradictos ponderari solet, si bona tria aestimo sub nomine viri, ac tamquam suades Eripta sint; diod tamen eatenus est

admittendum,quatenus de mulieris cerata scientia, et consensu talis descriptios acta sit, secus si solo facto viri, vel retinentis aestimum, seu etiam ipsius mu-3 i lieris, sed ad alium finem, multoties' enim iura, et bona uxoris sub nomin viri describi scient pro simplici administratione, ut aduertit mi. coram Duran. decis i97. m. . deci fros.num. 2., in Romaua pecuniaria Z. Madi I 649. coram

celso S qu d autem, intersuas decis 63.

num. 8.

Sed quid dicenda sit in casu medio in is

arter dilos principales iam discussos,quia nempe agatur quide de primis nuptiis, sed non de dote omnino noua, puta quia occatione alterius matrimonis ineflectuati dos fuerit alias constituta, seu promissa videtur iste casus cum primo connectendus adinstar secundo nubentis triplici ratione ; Primo quia sicut regula desumpta ex L rium procedit etiasi occasione matrimonii nulli, et putati-uidos constituta sit, sic a pari, cum inter nullum , et inesse luatum probabilis ratio disterentiae non dignoscatur; Secundo de haec est ratio primae rationis j, quia dotis constitutio facta etia- occasione sponsalium de futuro, vel matrimoni j quod non habuit essectum, firma manet pro ulterioribus nuptiis, neq; minui, vel alterari potest, it aut dicatur ex ea mulieri ius quaesitu ut infra discur.

is 2. ergo intrat dicta ratio t. dotem, vi constitutio dotis occasione aliarum nuptiatum non iit noua, sed continuario antiquae ; Et tertia quia si ex cere ta a de sutura dote facia per patrentia , vel alterum resultat coniectura exclusiva

regulae

656쪽

DE DOTE

regulae negatiuae , ut proximE supra, mulio sertim ex constitutione iam fi cita quamuis inesse luata. Per quae autem verba inducatur dotis assignatio, sed constitutio agit Venoch.di Ia praef. 6. num. 8 ., et, D, et habetur infra sequenti occasone vi- dedi quado ex promissione oriatur actio ei sicax, ibi enim dicta videntur et ita praesenti in hac parte conuenire. Posita autem, iuxta secundam regus lam, vel limitationes primae, ut scili cet in dubio dos non censeatur coniti tuta, tunc oportui E dubitatur, an mulier quae bona possidet cogi valeat a via ro, qui in matrimoni j contractu de do te non curauit ad se dotandum Et qua-

ter id afferente, incidenter quoq; assi maliva, uti clara supponere videatur AL gr. U.3Φπ- s lib. i. atq; liac positivo teneat Pisus ad Statui. Vrb gLI. u. 237. Attamen verior ac recepta est negativa, quia cu matrimoniti sine dote consistere

possit, itaut haec ad illud non sit praecisEnecessaria, hinc proinde sibi imputet

vir, cur matrimonium absq; praeuia dotis constitutione c5traxit Bartol. dicta g.7.

Σy. ; Ac etiam quia expedit mulieri potius non constituisse dotem, ob utilitatem fructuum qui ex bonis percipiuntur, eorumdemque bonorum dominiit, et administrationem, quae utilitates prς- ualen .incommodo amissi lucri, quod Poterat spei ari, praesertim ubi illud est reciprocum , quia dictae utilitates sunt ceris, dictum vero lucrum est incertum, et speratum G in. decis388.n m. q. BenE verum quod litat haec necessitas non sit praecisa, est tantEn causativa, quos ties mulier est diues, ac potest sibi do. rem constituere, quia si ficere non rat, possunt ei per virum denegari alimenta, quinimo, et ipsa expelli potest, ut ex Bal. obi supra notant caeteri cumulati peν Mantieam, et Fontanel , Leucitatis; Quod tam ii dupliciter temptarandum yidetur Primo nem nisi concurrant coniecturae , Ob quas videatur se actum, ut vir uxorem indotatam ducat propter notabilem pura dis itare, vel alias facti circumstantias, ob quaspr babile ut, eatenus mulierem ad huiusui d. ii atrimonium esse inductamia, quatenus nulla dos esset constituenda , , ct nihilominus vir matrimonij onera ferre teneretur, cum ipsa inaequalitas

pretio aestimabilis loco dotis esse vide rur; Et secundo, ut pcssi quidem vir ori denegare alimenta, vel iudicis o licium implorare, ut eam ad illa sibi ex bonis proprijs suppeditanda compellat, sed non per hoc expellere licet, cur

matrimonium non propter dotem sed ob alios fines contractum censeatur, quod tamen percutit magis materiai

matrimoni, quam dotis. Dos quando ita constituta censeatur, quod efficacem actionem tribuat ad eius exactionem, et quae actio vel remedium ram viro, quan mulieri competat ad dotis eractionem. s V MA R I V M. i πῖ X nudis fauore doris oritur

g . a Ilo quae alias denegatur. 2 Fauore dotii in quacumque promissi re

mulieris.

3 Au priuilegium de quas a numero I. rhodie alicuias .isituris, vel op

rationis .

Prius bis dote consitur a sat loco consiturionis, et parit actionem, eto' promissio de donando sit Gnatiorem A .s simplex promissio an producat fauore δε-

tis aritionem. 5 As emi non quae sese actio, nee alte

sipulari potes, sed fallit fauore

657쪽

Verba enuncistitia, velim ut riua , fis alius generalia, ex quibias dubi iuri potes an perfectam volunt

tem , Gei simplicem vellet talem contineant , an producant dotis constiti tionem, et es Pacem actionem, an rexempla .

8 An ex verbis comendatiuis laudem , seu approbationem c9ntinentibus in-dticatur dotis constitutio , quia ne Θ quis dicat viro talem mulierem habere dotem millesti ro CN.9 P missio, vel assignatio certin rei, vel quantitatisfacta mulieri ne ea san censeatur in causam dotis , itaut actibnem producat, dii linguuntur plures e ui. Io Muliere cer alio pro ea simpliciter dante viro aliqua bona nulla causa e presis , an censeantur data in dotem, vel in paraphernum. ii Promissio incerta, et vaga an valeat , liuot intelligatur de dore covgrua , et actionem producasfauore dolis, di- singuuntur plures casus.12 In Ultimis Uoluntatibus inceria dies sitis sub inetur fauore doris. ra Venditio pro incerto pretis collato in ter-'tii arbitrium, an valeat, remis Θ .a Dotis consitutio incerta in ters ars

trium collata , an valeat.

a s αι id in augmento dotis, an valeat tincertum, et in alterius arbitrium collatum .

i5 An υir habeat actionem consequendi δε- tem legatam υel promissem mulieri.

Bidos explicitὰ cum ex pressi stipulatione constituta est, tunc nullum pro eius exactione peculiare priuilegium desideratur, quia data stipula tione in quocumque contractii resultat obligatio, et succosiue actio, quae est silia obligationis; Solumq; ex dispositione iuris doti conceditur hypotheca licet

a partibus non conuenta .

'vero ad ordinem iudicij, An

scilicet competat via orditiaria , vel exequutiva, et sum maria habetur sibi, unde propterea praesens inspectio ver-Dtur circa dotis constitutionem ρο-

cto nudo, seu pollicitatione aut promissione de dotando , seu ex

verbis aequivocis, et enunciatiuis eli

Quatenus igitur pertinet ad pach. nia I nudum, licet regulariter nullam pariat actionem L iuris gentium S. igitur nuda de pictis, tauore tamen dotis ex eo competit actio ad tex.ex e um in L pe-ntili.C. de uotis promi , et late coire probat Barb/f.iu tertia par. l. i. num. r. Essde EMGap. 9.num. Ib., sed hoc priuilegiuncillius, vel modicae utilitatis videtur hodie per tauorabiliorem dispositione

vi in quacumque dotis promissone subintelligatur lic die stipulatio. Quod priuilegium nedum viro com-3 petit, sed etiam ipsi met mulieri contra virum, ut late prosequitur Ea bosa quido te ii ixta morem ostendit uti tales adhue hodie resultante, ex dicta l. peπ. e dotis promi I.; Qucdque illius dis .

sitio non est omnino inutili, , vel abrogata , ut probare videtur lex in Iti ratinnii de action. , et absolui ' si .pponit Merlin. fe pignor.lib.3.7 Q. 7 -m. I. a sed quia denis unquam, vel raro contingit in toro controuerti, ac bere tractantur pereii indem Auctorem,ideo ad eum habita relatione campum scholast eis

dimitto de eis pro ingenii exercitatione disputandi , maxime quia vix datur casus, ut pro obseruantia pacti nudi sit opus recurrere ad priuilegia dotis,

quamuis versaremur in casu sub dispositione dictae Lυnicae lion compraehense, cum de iure Canonico in quocumque casu competat actio, vel etiam ex alto, iudicis officio ei tribuatur executio ex Agyictis f. iar. , c, Itys. Promitiis ii cm de doro constituenda. stat loco constitutioius ac Parit actio. nem Barb . dict. par. 3. Γυ r. c, sesqq. mct. uecf. 6 i. et hi ' Zi i iancer. lib.

in alijs actibus, d. praesei tim an promis sici de donando, sit di natio, de qPa relate agunt Fon aucti, e picta ἰ. . si 9.

658쪽

DE DOTE

Mentisse ;n sua materilisub tittae is uat. , in dote autem receptum est , Ut pr missio de dotando, vel de dote constituenda habeatur pro dotatione, seu sonstitutione.

De simplici pollicitatione dubitants scribentes abunde relati per Lurbo imi par. ylegis primae o. Ix sq. OB

dicto cap. 9.num. II. cu cf. apud quos constat veriorem esse negatiuam, ut nepe non sufficiat ad producendam actio nem, donec remanet in puris terminis pollicitationis, et non transit in pactum ab ipsa muliere, vel quocumque alio a ceptatum Licet enim regula sit ut absenti actio non quaeratur neq; pro altero alter posset stipulari, ea tamen cessat fata 6 uore dotis, quatenus de fauore mulieris, vel viri agatur ad tex. in L cuius fol.

Doc cap. 9. num. s. Et baec in casibus explicitis. Vbi autem actus conceptus est per τ verba ambigua, et enunciatiue prolata, itaui possit dubitari, an proferens vo . Iuerit, necne dotem promittere seu constituere, tunc maior oritur quaestio, in

qua quidem, quidquid in scholis di u

tando dici posuit, verius est, certam regulam tradi no posse, sed eam ex conie- Auris, ac facti cricumstantise prudentis I udicis arbi trio fore decidendam; Siquidem ex textu int. Σ.C.de Aris promissi,ne , seu verius ex glos ibidem desumitur recepta conclusio, ut verba enunciatiua . fauore dotis inducant dispositionem, ut

lib. 3. ; Si enim pater promittat centum pro usuris mille, quae debentur pro dote filiae, utiq; haec verba pariunt actionem ad consequenda mille, quamuis de hac promissione non constet iuxta casum die ae l. r. ; Vel si fratres in diuisione paciscantur ex bonis omnibus detrahenda esse mille habita pro dote uxoris unius ex eis, utique haec verba emaciativa pro bant i uore mulieris iuxta cons Bart. , quia cum verbis enunciatiuis coucurrit verisimilitudo resultrs ex qualitate personarum, et actus, in primo enim casu agebatur de patre, cuius onus est de iure filiam dotare; Et in secundo ageb tur de dote uxoris unius ex fratribus incommunione viventis, quam est verisimile fuisse solutam, dum caeteri fiatres eam deducunt. Prout si ille, qui verba enunciatiuus in laudem, et comendationem profert, sit de illis, quibus onus, vel cura dotandi incumbit, quia scilicet sit pater, Vel frater mulieris qui dicat sponso, ut eam ducat, quoniam est bene prouisa, ac habet dotem seu torum mille, ita enim eπdicto fauore dotis remanebit ad mille obligatus , ut ex Connano , et Balduino , obsentat Barbos ubi supra ante num II , π Boss icto cap.9. m. ς 2. quia cum ipse de iure constitutionem dotis facere debeat, 1e summam debitam declarare , ita videntur ea verba sonam . in constitutionem, seu declarationem eius rei, quae ab animo dicentis pendebat, de facili enim intrat praesumptio in iis quae de iure facienda sunt, et quae fieri solent ; Vanum autem est asserere ut huiusmodi verba obligaret extranes, qui tamquam mediator, et amicus in matrimoni j tractatu se ingessit, ut quotidie habemus in praxi, satis autem prinscitum esset viris ita nubentibus, si mulierum diuitias,et amplas dotes comm&dantes s ut Em ad medietatem summae c5. mendatae remanerent obligati de proprio.

d autem sit, si fiat quidem explia

; cita datio, vel promisso certae rei, vel quatitatas, absq;tamen expressione cause; Vtputa quia dicatur, do fundum, astigno domum , utere praedio, promitto , vel dabo mille,nulla tamen expressa causa, an fauore dotis ex huiusmodi a efficax oriatur actio, quae alias de tu non oriretur, cum stipulatio sine causa sit inutilis l. r. q.cire . de doluexcept. l. cade indebito . de pro te. eautio de . is

frumentorum cum comeressi per Carolum

de Grassis de mee . cap. Ko., Cauater. decis363inum.3. Et in hoc affirmatii iam suadet textus in Lquod autem et .de ivr.ALubi claris verbis deciditur in stipulatione non esse necessariam dotis adiectionem ,Sed quoniam apud scribentes id ita simpliciter utet

659쪽

intellectum non leuem patitur controuersiani; Hinc proinde videtur itidistinguenda ira, Aut loquimur de promissione,aut de traditioneri Primo case,Aut promissio facta est occasione matrimo

iiij, quod de tempore promissionis iactu

erat vel saltem tractabatur, seu alias ex iacti circumstantijs constet matrimonii contractum iactum, vel iaciendum fuisse ex causa promissionis, et indistincte promissio celetur facta in causam dotis, siuε 1 coniuncto, siue ab extraneo fieret, Utputa vicini vel noti id agant commi strando puellam coniunctis desti tutam,

et honestatis periculo proximam nCIO Iaabentem modum nubendi 1, Vel eidem offertur bona occasio matrimonii, quae

ob dotis deiectum essectuari non misi, Si quis extraneus, dum de his habetur

discursus dicat,ergo promitto ei dare cetum, utique causa non expressa intelligitur pro dote, et sic similiter. Aut versamur extra istam facti, circu- stantiam, quia nempe non constet, an intuitu , et occasione matrimoni j, vel ex alia causa promissio facta sit, et tunc si promittens est de illis, qui ratione sanguinis, vel charitatis dotare tenetur, utique prominio resereta est ad causam obligationis, in cuius executionem id censetur actum, ut est ipsemet mulier quae sponso, vel viro promittat; Si vero

est extraneus, et tunc pro inualiditate istipulationis ex Ruino, t Phanutio res det Barbos dictaeertia parti t. I. nu.66. me .ex quibus circa em, qui ex nu. 6s. bene hanc materiam discutit; Intellige-do etia pro extraneo eu qui licet saguine coniunctus dotandi tamen obligationem proximam non habeat, quia nempe frater, vel patruus promittat aliquid sorori,vel nepti habeti patrem, vel alios ascendentes facultatibus idoneos, quoruproxima sit causa dolandi,et in hunc se-

iij in substineri posse videntur dicta per

neq;al as eius dictum esset substentabile. Veris circa extranei promissionem, id non ita simpliciter meo iudicio capiendum est,sed totum iudicis arbitrio remittendum , qui pensatis facti circumitant ijs voluntatem promittentis perscrutetur, an scilicet ille nugari voluerit,

vel serio promittere, maxime ubi quali- liras mulieris cui sit promissio est talis quod verisimiliter ad causam dotis potest referri Si enim absque aliquo in trimonij tractatu puellae non sui teterprouisae de dote, quis certam rem, Vel quantitatem promitta videtur omnino capienda interpri tatio,vt in causam dotis promissio censeatur, maxime ad re

mouendam suspicionem delicti, quod nempe ad aliquem malum finem tali promissio facta sit, ad quod excludendri

vel etiam in poenam huiusmodi iniqui promisibris, regulariter, et in dubio iudicis albi trium pro actus validitate videtur interponendum.

Idemque si nepti quamuis idoneos

parentes habeti patruus praesertim cle ricus certam rem, vel summam promittat,quisnam non arbitrabitur id incau

sam dotis, et pro subleuando fratre da tum esse, et sic similiter Raro tantem, haec accidunt in foro disputanda, vel quii sena per causa prona. ilionis exprimi solet, vel quia in omnibus serὰ actibus ac promissionibus solet hodie interponi iuramentum quod cause defectum sit p. plet iuxta sententiam aliquoium de qui

Secundo autem casu , quo 1 traditione, vel assignatione incoeptum est, puta

quia dicatur do fundum, assigno praediu&c.,Et tunc subdistinguendum est, an

agatur inter dantem, et mulierem, vel inter mulierem, et virum; Primo respectu non intrat dubitatio super validitate actus, quoniam simplex datio, quamuis causa non expressa, sonat in donati nem , neq; de iure inuenitur prohibita ;ideoq; nil resert an praesumatur, necn Ecausa dotis; Dissicultas est solum ratione causae deficietis, an scilicet debeat actus resolui ob non impletam matrinioni conditionem , sub qua res censetur data quoties in causam dotis datio ficta est, sed de hoc habetur sub ea matet id, an , et quando datum,vel promissum ex causa dotis sonet in donationem puram,uel

matrimonis conditionem contin at.

Quare agendo solum de casu inter vi Io rum,et mulierem, ad enectum an bona in dotem, vel paraphernum data censeantur, quidquid disputando diuelsificet scribentes deducti per Bar dicta par. 3. l. i. m. 57. Oseqq. , ei ZIantis dict.

660쪽

DE DOTE

eumfeq. ita videtur res,lutiuε dicendit; Aut huiusmodi datio , vel assignatio sit

per inulierein, vel alium eius nomine ante matrimonium contractum, praevio tamen eius tractatu,vel in ipso actu matrimonii, alia dote expresse non constituta, et tune indistincte referenda est datio ad causam doris, siue mulier viatur verbo dare, siue verbo tradere; Ista enim distinctio verborum tradita per

Baian Io .Qde Sent. quae siue cert. quar. , et relata per Barbofvbi pra nu. 67. O Ity cap. I. num. Io . c, III. videtur incongrua, quia cum huiusmodi actus ambigui soleant vi plurinra fieri inter pem senas simplices, ac idiotas improbabile

omnino videtur, ut voluntas desumenda sit ab illa veri, ru subtili distinctio-lie, quae neque omnibus iuris protes s ribus est nota.

Secus autem sidos in aliis bonis express E consti tuta fuerit,quia cum ex precsum iaciat cessare tacitum, vel aliquarulaecieru expresstio excludat praesumptio. nem in reliquis, ut supra est notatu, hinc verba per mulierem prolata videtur capieta in expressam administrationis da tionem quam iuxta terminos textus iu' l. . c. ripas. eouuentis mulier viro facere voluit de bonis ex trado talibus. Alit datio, seu astigii alio sequuta est

post matrimonium contractum , et tu quamuis magnam rationem continer

videatur d i sti iactio Baia in eadem i. ., ut nempe si maritus sit dignus ea dote centeatur metas causam datio facta, se cus e conuerso 'erius tamen videtur certam regulam dari non posse , sed totum remittendum esse iudicis arbitrio,

regulado ex coniecturis, et facti circum. ilant ijs, tam a priori, quam a posteriori

regulandis , ex quibus verisimilis partiuvoluiitas deduci valeat, atq; ad hunc effectum conlideranda sunt ea quae per Uamicam , et Barbos, ubi supra deducuntur , acetiam considerantur per . Ie.no b. dicta praesumpL6. v m. S. . N.

Item ad materiam hilacacis actionisii ex dotis promissio ite, vel constitutione resultanti, quaeri solet, ait promistio va, ga, et incerta, vel in arbitrium promit tentis seu terti j collata dicatur valid - , ita ut eis ceni actionem pro eius consequutione tribuat. Et in hoc distinguendus est casus promistionis incertae de ra gae ab alia collata in arbitrium. Quatenus enim pertinet ad primam partem, quidquid disputatiue dixerint scribentes; Resolutive tamen pro sorotres casus distinguendi sunt; Primus est in promissone facta per patrem,vel aliu

ius de iure proxima erat necessitas, ac obligatio dotandi, et tunc talis promissio fauore dotis substinetur, quia intelligitur promissa dos congrua ad text. in l. cum post S. gener . de iur. At.; Licet enim soleant Doctores in patre exemplificare, ut constat ex deductis per Barbos

men idem venit dicendum in omnibus. de iure obligatis, itaut de patre loquantur Doctores demonstrative, tamquam de eo, cuius regularis, et frequentior est obligatio, et in quo omnes alij legales dotantes demon istrantur, susscit enit quod vir ita uxorem ducendo declara uerit noluisse illam ducere indotatam, ut intret obligatio legalis, qua ille coniunctus ratione sanquinis, vel charitatis tenetur,quamuis sua promissio nulla esset; Ac propterea id quod in patre dicitur, in quocumque alio ad dotem obligato abGlute supponit Matie.de tacit. lib. I 2.rit. 12 .vum. I s. verffecundo extenditur;

Et in fratre Bottiglier. alios colligens de

Secundus eis in promissone iam per extraneum, et in hoc valde discrepant Doctores, ut constat ex deductis

per Barb dicta par. 3. N so. Uersquor infertur, qui veriorem putat opinionem volentium promistionem esse inutileiat ex dispositione tex. in I. I. G deci . pra-

mi , et hanc sequi videtur Gotara. , ιbifupra. Contrariam vero pro validitate credit veriorem . Iautic. de tacit. HAI. t. it. num. I f., et per tori ex generalitate rex tus in dicto S gener., tam L3. de Migro

mi . , atque utraque sententia graues habet sequaces, ac validis iurium rationibus , et indubionibus est sussulta, sed

quam sortis in praxi receperit adhuc firmare non conceditur , cum decisiones alicuius Tribunalis non viderim; Qua re, vel stante articuli perplexitate paries dotis fauorabiles tenentis veniunt ex re

SEARCH

MENU NAVIGATION