장음표시 사용
851쪽
pterea hos terminos , Ut ita ciliten tur aeqillucca tres inspectiones constituendae videntur, una scilicet super vera, et formali praescriptione, altera sua per praesumpta donatione, seu remisso ne, et tertia super praesumpta solutio.
i Quoad primam, absolutum est decen nate tempus nil operari, quia sitie iureo actionis, siue ossicio iudicis debeantur, non recipiunt prςscriptionem niti illam
3 o. , vel 4o. annorum, ut in specie Abia apud risitim de manui. derisIqq. num. 3.
et alij credentes ex long uo silentio cau sari remissionem, cum expresse protessentur id non ratione praescriptionis,
sed praesumptae donationis induci; Ubi
vel δ accedit longissimian: 3 o. vel 4o. annorum alias ad cuiuscuimq;actionis praescriptionem aptum, tunc distinguendum est, an tales usiurae sint debitae ex sola iuris, vel Statuti dispositione,vel
ex partium expressa conuentione; Accedente siquidem conuentione, cum debitor dicatur in mala fide vera numquapraescribit, quamuis mille aiancrum spatium intercedat ex disp sitione iuris canonici in cap. .depraescript., quae mala fides it fluit etiam in ptimum haeredem uniuersalem iuxta una in sententiam de qua Rista decis 3 7 3 par.9 recent.vum. 12., et 13. & ita estis. Dixi aure accedente contietione expressa, perquam vera,et potitii a mala sides
inducatur,secus autem in ea conuentio.
ne, quae virtuali ter ex legis subintellectu sub se continet promissionem usuraru,ut est illa quae resaltat ex clausula pro quibus omnibus ob eri adis Sec.quia ius canonicum in dicto cap. . correxit in hac parte ius ciuile in cara malae fidei verae, et positiuae,quando nempe debitor cemio scit se esie debitorem ex propria clara obligatione, secus autem in casa malae fidei praesuptae Se legalis in qua ius ciui e remanet intactum, neq; vlla disse. rentia est inter illud , et canonicunia
Conuentione autem cessante, procedit praescriptio etiam ad fauorem ipsius principalis debitoris, quia cum potuerit opinari creditorem noluisse ob retari datam dotis solutionem petere usuras, ideo cessat vera mala fides, ad instar eo rum , quae habentur de haerede praestri bente legata aduersus legatarios ob cre dulitatem non acceptandi &c., ut i ii his
terminis A iat. reg. I. praesumpt. 32.1 .
Utimis verbis , Menoeb. sis. prae N 2 s. num. 9., ct dictoris. II f., Vt etiara deplano procedit ad fauorem tertij, cui vera mala fides non obstet iuxta terminos generales cuicumque actionis praescriptioni applicabiles, cum in usuris
dotalibus nil speciale ad hunc effectum
videatur in iure statutum . Obseruandum tamen est solum longissimum tempus a die ortae actionis cG- putandum non sussicere ad omnes usuras suturi temporis praescribendas , sed solum ad illam annualitatem, quae supra trigesimu in existat, et sic deinceps, ita- ut usurς decurisa 19.annis citra ab hac
exceptione sint exemptae, quoniam debitum istarum Isurarum non est purum, sed conditionale, quatenus nempe , et donec non solitatur sors principalis,ideo intrat conciusio apud raos Citramontanos pallim recep a , Ut non Unica praeseriptio sussiciat , sed tot requirantur quot sunt anni ex late deductis per a . ad Burari deo. 643. in .Rot. apud Memlini de pign. r.decis3s ex uiamfr. Is in adicia decis. 373. pari. q. recent., et in praecisis terminiς fructuum dotalium
deos. 57 I sart. . recentior som. 3. , Neque
sub hac inspeciione cadit praescriptio
statutaria praesertim in Urbe frequens, quia cum ea vere non iit praescriptio, sed praesumpta sollitio sub tertia inspectione potius opportuna iudicatur. Quoad secundam inspectionem, an
scilicet per longaeuum silentium dictae
usurae remissae, vel condoliatae censeantur, quoties versamur in minori tempore , quain decem annorum, concors est
omnium sententia negativa, nisi alia remissionis inditia concurrant, in quibus de non ex lapsu temporis debitor suas fundet exceptionem ; Dissicultas vero est accedente longo tempore non mi-vori decem annorum, quo casu assirmam dote M mmmim ib
852쪽
tiuam pro remissone tenent Bal. , siue quidam Dion zi tib nomine Bais con
EI. 47 . lib. 3.Acrat. depraesum . ricta ret. I praesum .32 Irum. .,et alii de quibus Menoebib.3praesumpsia s.sLectar. de Q. quoZ92 ex num. 3.JPai hanc putant veriorem , multosque pro hac sententia indigestὰ conglutiriat Amatib. I. resoL43.num'. I94 atque alios allegant infra citandi pro contraria sententia negatiua , quam post Bar., Alem, Rcimare. O alios in L quae dotis stinolanare. Veriorem profitentur & probant Barbos iet ,
et firmat etiam Rot. in Romana Salviani 4. Decembris I 6 3. respis, ubi praeserrim ex pacto, vel Statuto usurae iunt de bitae iure actionis, Verum haec circumstantia non videtur considerabilis, quia textus tu Leum quidam S. diuus de Uur.
de quo infra, clare loquitur etiam de usuris conuentis,& apud istos hinc inde possisnt abunde videri utriusque opinionis fundamenta , et rationes.
Mihi videtur quaestionem potius Δ.cti quam iuris esse,ac propterea prudentis iudicis arbitrio ex facti circumstantiis decidendam, si etenim aliqua con . currant remissionis, vel donationis inditia, quae tamen sola sorte minus apta essent ad concludendam donatione , non irrationabile videtur longaeuum silentium pro vehemeti adminiculo alio rum coadiuuatiuo attendendum esse, ut recte sentiisse videtur Facchis. lib.3. --rrou. Io3., qui deinde sui ipsius oblitus Iarale lib. Io.contri9.primae opinioni sim.pliciter adhaesit, atque iuxta hunc sensum capiendi veniunt, qui considerant
qualitatem debitoris, an scilicet sit imsain et uxor, vel socer, siue extraneus, ita ut maioris , vel intuoris assectionis ratio urgeat; Prout econuerso si conti ariae coniecturae donationis exclusiuae
vigeant, tunc inanis est remissionis praesumptio ex solo lapsu temporis deducta
alijs quae dicto discii a s. longe post haec seripta deducta ssin, Si vero euaestio pta
deat ex solo puncto iuris ob sola risoris
lapsum, et tunc verior, Ec magis recepta omnino videtur secunda sententia negans remissionem , ut abselutam profitentur manetl.,et Surae &alij, ac
vere in foro est niagis recepta , Tum ex regula in dubio donationis exclusiuata; Τum quia textus tu Letim quidam S. duriossis Uur. in quo totum est prioris opinionis fundamentum, tamquam loquens de illis usuris quae accessionem, et lucruimportantes in iure odibiles reputatur , non bene applicabilis videtur his terminis in quibus vere non agitur de usuris odiosis, et lucrati uis, sed de fructibus recompensati uis, et fauorabilibus, unde propterea recte intrat magistratis distinctio Bur. in Leum de in rem ver rem mer. 7. st . de Usur. quem mirandum est per Leota tam I.C. quidem accuratum deduci n. 3ς. ad comprobationem Primris sententiae, quodque conuincit falsitatem prioris opinionis habentis antesignanum Baldum, stili Diovisium dictu
cons. CIq. dum est assumptum eiusdei
auctoris ibidem, dicit enim c de bene
quod ustrae dotales non sunt vect usurae, sed alimetita; Si ergo sunt alimenta &non usurae, non intrat dispositio tex. in ZLcum quidam S.diuus.sed potius intrat dispositio textis Is libertis iij econdo S. diuuistis alimen. , cibar. legat, ubi es 1ε deciditur per longum silentium illata non censeri remissa; Et conferunt etiam rationes in praecedenti quaestione ponderatae super praeiudicio, quod usuris praetenditur illatum ex receptione sortis principalis. Neque in his terminis opus est immo.
rari in expendendo textum in Luir υ νas j de donatister vir. uxor., in quo
late insudant Leotar. O GF, quoniam cum ille textus supponat viri obitum, ac silentium toto tempore matrimoni', id non percutit casum de quo hic stricto agitur super solo longaevo silentio ab Lque alio adiecto mortis de Po tamquapenitus distincto agitur infra. ndo tamen prior sententia tenenda videatur quod in viro forensi cui ridebita soliditate iudicij potius qua vi , cum sephisticis subtilitatibus proceden te videtur improbabile, ) aduertatur ad declarationes, seu modificationes obseriuatas
853쪽
uatas per Leotardum die a quae Lyr .n.i g. super quibus dum pro certo i egatur c5. clusio,superfluum e immorari, Adeoq; vera creditur dicta secunda opinio negativa, ut etiamsi vir longo tempore in domo dotantis fuerit commoratus, ibiq; alimenta perceperit importantia minus, quam importarent usurae, non per hoc tamen istae in eo excessu remissae censeatur, ut apud Burati. dicta decis i
234. , quoniam Onera non in solis ali
mentis quotidianis consistunt, sed in sua tura filiorum prouisione, et alijs ut supra .
Per longissimum vero 3 o. annorunia silentium indubitatam remissonem supponunt dicti cl. 6.glofa par.6.
My ; verum, et hoc est aequivocum a quo cauendum est, allegati enim Doctores supponunt cessationem talis debiti non ex ratione remissionis, sed ex illa praescriptionis, ergo id tunc demum procedit,qualetius versemur in casu quo intret praescriptio iuxta deducta in prima inspectione, et non alias , Cessante autem praescriptione, quatenus pertinet ad praelum piam donationem, neq; tempus longissimum quidquam operari videtur, nisi quod consideratum tamquam unum ex adminiculis coadiuuatiuum aliorum est potentius ob maiorem silen.
iij longitudinem iuxta deduct. viri
Quo vero ad tertiam & vltimam imspectione praesumptae solutionis, Aut sumus in loco ubi ex Statuto praesumatur solutio per lapsum temporis,ut est in Urbe Statutum inducens praescriptionem per lapsum I 6. annorum , et tunc illud
est attendendum in ijs casibus in quibus ali 1s generaliter illud intrat licet enim
tale Statutum in specie excipiat credita dotale, uatelligitur tamen quoad seriem, non autem quoad fructus siue usuras do tales quae ventui sub Statuto Put.dee.88. lib. r .in Corre I. alias decis. 93., Manti
recem Iom.3. inando autem tale statura intret necne habetur in praecedentibus & in sua materia sub tit. de credito; Cessante vero statuto, itaut versemur inpuris terminis iuris c5munis,nil peculiare videtur c6tinere Statutu quoad istor 27
usuras, sed materia regulada venit iuxtarerminos generales notatos per DD. in ι proculae . deflui. de quibus in re m nisdotis civ d.deris. ιος. Rot. in Romanas mctuum dotis 23. Ianuari j Ibo g. Sacrato , R mana domorώ de Regardis II. Mailisti 649. Duu aetto inter suas deos. 81 3. cuhabetur alias in praecedentibus ; faci ius tamen in his usuris quam in dcbito in sorte intrat praesumptio,quia non est v, risimile virum suppiarrasteoi era , et eos non exegi isse.
Alia est quaestio super dicta praesum-
set pia remissione resultantea silentio totius temporis durantis matrimcnij; Et ubi matrimonium si luitur diuortio, vel morte mulieris viro superstite, tunc plana est resolutio pro non remissione,cum auctoritates, et rationes pro remissione percutiant casu soluti matrimoni j per obitum viri, itaui usui arum petitio fiat per haeredes, ut obseruant Fontaneu. d. cl. 6. Nos 2sar. 6. m. 33. Medices decis
tet usuras in conuentionein iacia deductas, neque a viro superstite peri posse, si
longum silenti uin intercedit, quod nul latenus recipiendum videtur nisi iuxta terminos praecedentis quaestionis. Soluto igitur matrinionio mr mur. tem viri, it aut quaestio sit inter istius haeredes, ac dotis debitorem, tunc amrmativa pro remissione quoties copulati
deris. I 32. πω. I9. cum alth per B dicto cap zo. m. 4. qui alios refert; Eandem
vero assirmativam indiliti cie quamuis
Negati uani post Corneum coi f. I s.
854쪽
reserendo varios intellectus tradi solitos
Pendit Leotarae. Visi alium traditnaeiari g oiss satis consorinem c iudicio meo proba bilem, proindeque ilia opinio videtur amplectenda , quoties hoc sientium consideratur de per se seiunx ac in ab tracto, alis; cotaiecturis vel in-d iiij; non concurrentibus pro remissio ne, itaut putiatus videatur potius facti, quam iuris ex ficti circumstant ijs arbi trio iudici; regulandus, maxime quia vix dari poterit casus ita nudus coniecturis, ac inditiis remissionem vel remissionis negationem suadentibus. Quando tamen prior sententia tenenda est et, communiter limitatur ut pr cedat contra haeredes extraneos, secus in praeiudicium liliorum viri ex ratione
quana etiam probauit Rota in Bonou. δε- tu 28. Iariij I 6. S. Dunoetelio S. prout is f. 796-, aliasque restrictiones resert
unquam haec remistio ex sola iuris dispositione subintellecta venit sub trucinae disputationis,cum sere semper aliae concurrere soleant facti circumstantiae una
vel alteram voluntatem indicantes .
Et quoniam principalis conclusio des3 usuris dotalibus debendis viro pro tepore constantis matrimoni j, procedit ctiam contra ipsaminet muliere se ipsam dotantem ut supra,adeo ut si vir partem
dotis recipiat, poterit eueniente casu restitutioiiis opponere compensationeniacum usuris residui non soluti, ut in specie Comituti deci . O . hinc dubitatio cadit, an id procedat in ea rata d tis quae protesissa non soluitur , vel somluta evincitur , non ex culpa mulieris eiusque facto voluntario, sed ex natura
rei, ac legali necessitate, quia scilicet
altera soror, vel frater ex capite inossi ciosi moderationem obtinuit; Et in hoc utili laguendum est, an verse inurin casu quo mulier euietiora em p stare teneatur necne; Si enim ad euictionem non tenetur, inanis est dii bitatio, cum prae. te uti non valeant usuriae cessante debito s. rtis principalis, Si vel o cuictio prae auda eii, tunc aut mulier habet aliun.
de stupplere, ita ut dicta compensatioine
non obstante possit ex alijs bonis remanere dotata, et nulla videtur subesse ratio, cur ad huiusmodi usuras teneri non debeat, cum ad esse tum de quo agitur idem videatur non esse solutum,et quod solutum est auocari; Aut non habet aliunde, it aut admissa dictarum usurarum cursu pars dotis solutae remaneret ab eis vel absorpta, vel notabiliter diminuta , et quia tunc esset per indirectum ali nare dotem quae direm alienari prohibita eis, ac redigeremulierem ad statum indotationis, puto virum debere contentum esse dote sibi remansa,atque tibi imputare, cur ab initio non belle cauerit, minus enim ex duobus malis vide tur istud denegare viro alimenta quae in uxorem non abundὰ prouisam erogauit,quam aliud in denudando inulierem
dote, ac eam indotatam relinquendo,
pr sertim quia sic infinitae fraudes a viaris committi pclleni aduersus simplices
mulieres curando constitui dotem earuvi res excedentem, ut ita per insensibit Ediminutam competitionem effugiat restitutionem illius partis quam vere recipiunt ; idque sine dubi , certum vid tur, quoties rutrimonio per viri morte luto, vel alias separato superest in lier quae ii dotata remanere non debet;
Ubi vero muliere praedefuncta quaestio
est inter virum, et haerede, mulieris,M-cisionem regulandam putarem cum te
minis alterius quaestionis de qua in Pr cedentibus,aii ius impugnandi mulieris Qbligationem vel actum doti praeiudicialem transmittatur ad haeredes, praese tim extraneos, et quid ad tirlios, ideo
ibi dicta recte videntur his terminis quoque applicabilia. Et licet in casu euictionis dotis iam
'tae, pro usurarum negatione tam ab
ipsa muliere quam alio debitore videatur opponi posse de extincti e prioris
actionis dotalis, it aut creditum vim ce petens pro euictione, non pro dote co- petere videlitur, proindeque transfusurii in dii erum caui , ct titulum , Contrarium ramen dicendum venit, quia in dote hoc est peculiare, ut euictare ins lutu data reuiuiscant priora iura, adeo- ut redacta causa ad non causam primum debitum dotale adhuc durare dicatur, Vt in praecedeo ibu , ct cianterunt quae de
855쪽
de fructibus dotis succedentis loco legi
tiinae timore mulieris contra dor amem in casu euictionis notantur infra ex de- LI. per Maris. resoLI 66sar. 2.
Item cum omnia si perius quoad istud
sin quartum tempus constantis matrimonis notata de plano procedant in terminis verae dotis,dubitari potest, an procedant etiam in dote putativa, obse uando dotem putatiuam non consider
xi ratione matrimonii, quia scilicet pro matrimonio putatiuo constituta sit, cade haesit actum supra, sed considerari ratione suis ipsius, eiusque constituti Dis, quia stilicet vero exi flente matrimonio, dos invalide constituta sit, quae tamen valida fuerit opinata, ut saepe cintingit in dote ultra Statuti tisana, vela minore seu alias disponere prohibito constituta, an scilicet pro ista dote debeantur usurae ; Sed quonia de hoc a est occasione fructuum ae s. praecedenti, ideo ad ibi dicta telatio susticiat, cum huiusmodi usurarum, ac fructuum aequales videantur termini, in hoc quoad pra-xim frequenter diuersificantes,quod ubi agitur de Ductibus veri, bonorum , vir rartes rei gerere solet, ac de perceptis, et consumptis agere, ubi 'vero de usuris ut plurimum agit partes actoris, ideoq; in istis deterior est Qiri conditio quam in illis, quonia consequedos tamqua extantes non nisi ad limites onerum petere poterit, dum in eis tantum, et non vltra intrat actio de in rem verso seu uti lis negotiorum gestorum,ex quibus fructus extantes, vel usiarae non exacta peti
poterunt in compensationem onerui viri
Quintum tempus quod iuxta propo-ss sitam initio distinctioilem c5sideratur in hac materia usurarum dotalium inter virum, et dotis debitorem est illud so Iuri, vel separati mali imoni j, in quo inprimis considerandum est, an creditum - adhuc remaneat in simplicibus terminis
dotalibus vel in aliam causam & titula transfusum fuerit, puta quia per noua
tionem dctans censum consignatiuuii
ad formam Constitutionis Pis V. ad viri
fauorem constituerit, vel aequi ualentem pecuniae dotalis quantitatem subcam-biis rei inuerit, seu alias in alium titulum fructiterum sit transfusum ; Cum enim
tunc ex nouationis operatione cense
tur pecunia dot per durantem taura
si λviro,atque ab hoc breui manu non latim qua viro sed tamquam tertio delitio da ta eidem non tamquam dota: ti, sed pariter tamquam tertio , it aut quCad mulierem dos habeatur pro exacta, et tunc non videntur intrare isti termini usura rum dotat: um ex flabri:er, quia tali casu fructus non petuntur Fer viri imatamquam virum a dotate tamquam do tante, et pro retardatione dotis non so lutae, sed peruntur per creditorem census vel cambis tamquam istorum contra et tum licitae acccssiones, ad instar tructuum ex fundo dato in dotem aestima to per virum seluto etiam matrimonio percipiendorum,ut boni Ar a f. praceae.
Certa emine si validitas celisus ex credito dotali ccnstiti iti , cum dolis attulus 15 solemnitati pecuniae numeratae aequi- polleat, ut in declarationibus eiusdem a Pii V. S in sua materia fib tu. de censibus; Vnde torus punctus est indigii
scet: do , an verum censum paries inito voluerint, vel potius simplicem cGnuentionem de praestandis usuris pelident solutione sortis ; Et in dubio regula est census exelusiua, nil obitante qucd partes usuras conuentas censum appelle iit, cum nomen census sir generale citicumque annuae vel menstruae solutioni
indigeste dicat Duara. et bifupra, quia nisi constet partes vere cctii iactu ni censualem inire voluiste, potius ad usuraru talium eouuetitioneni actus est referendus, ubi vero de huiusmodi volunta te constat, ius cedit facto, ac praesumptio legalis locum praebet veritati. Effectus inde resultante, plures,ac notabiles considerari possunt , inter quos 12 primus est iam insinuatus, quod ubi est
verus census , currum fructus, etiam Q. luto matrimonim,si LE istius reliquiae supersint siue non, in casu autem conuerso
certum est illos cessare, si nullae matrimonii reliquiae remaneant ac etiam illis extantibus, adhuc est satis dubium, ut lasea,u Dp a in A ianen. di P. II 3. Secundus effectus est quoad periculuperemptionis rei censuatae, cui sibi acet vir esse bis creditor censuarius, sed non subiacet creditor pro dure.
Tertius est esse ita quoad anteriori-- ratem,
856쪽
tatem,& priuilegium fructuum post di
quin nouum contractum decursorum, Vbi etenim est simplex couentio de seluendis vibris, iraut nulla dignoscatur nouatio, non dubitatur fructus habere eamdem anterioritatem, ac priuilegia sortis principalis iuxta terminos text. in I. L sed ubi est census, est ad bae valde dubium, an fructuum tem-PuS regulandum veniat ex tempore initi contractus illorum productivi ex iis quae hinc inde in his praecisis terminis deducuntur apud Maria. resu. 165. l. 2. ,α habetur dicto iit. de cens, ct in altera
Quartus est ellectus suoad v7am ex
cutitiam,quae regulariter doti non, m-Pctensureque pro fructibus iuxta veriorem sententiam, competeret, sed si esset census, utique competeret in dictis viriusque Siciliae Regnis vigore pragmaticae primae de censibus. Q ii tus quoad irrepetibilitatem seriris Oinnii o demortuae, di irrepetibilis sieit census, repetibilis vero si est conuentio Usuraium , undὰ dari poterit quod facto casti restitutionis dotis eidem do- iiii, valeat iste urgere virum ad restitutionem dotis in quantitate non obstate quod aequi ualentem suininam ipse debeat ex causa census, nec viro liceat in .uito debitore censeario compensatione
Et sextus est iuxta opinionem in Regno Neapolitano receptam , in Curia autem Romana reprobatam quoad inima esse fructuu,seu tertiarum ; Licet enim in dicto Regno verior omnino habea-tcr sententia reprobantium fructus Ductuum, siuEvsuras usurarum, limitatur tamen in fructibus siue terti, censualiabus, quasi quod sorte principali demo
tua, tructus non considerentur consequu-etiui, & accest ij, sed stantes de per Ei
cι π.HO. s9. uum. I. lib. r. , alijque essectus considerari possunt quos collige
Sed contingente casu: praefato post quintum effectum c01iderato. ut scilicEt dotis restitutio eidem dotanti enecto
debitori censuvio iacitata sit, duri; i
potest, an viro post annum Iuctus ire, dote restituenda morose fructas dicti ce sus debeantur, quasi quod eos licite do
tam retinere valeat tanquam restauratiuos damni emergetis ex eiusdem vim, Screspective creditaris censi aris mora causati, decisio tamen regulanda est exi, quae supra dicta sunt in octava di v decima limitatione. Cessante igitur dicta nouatiua transmutatione, itaut vel adhuc maueat idem sy contractus dotalis, vel alter in quem dotis causa transfusa fluit, non animnouandi, sed exequendi priorem camsam iuxta cautelam saepius insinuatam 3 Et tunc, Aut nullae remanent matrimonij reliquiae, de concors est omnium sententia huiusmodi usurarum cursum vel se ciuum piguoris perceptionem cessam .
quamuis enim in luctus anno eas vim iudicatas legatur apud Leotar. qa G2.3o num. a. 3., omnitio tamen videtur haec opinio damnanda, cum nullum habeat iuris, vel rationis fomentum praeterquain casu quo verum interesse, vel aliunctiustificatum, vel ex more regionis cuicumque priuato creditori pecuniario debeatur, cum tunc versari dicamur e
tra terminos dotales, de quibus hic agi
Filii, vero superstitibus, itant matrimoni j reliquiae, ac onera durare dicaa- ω tur,tunc intrat quaestio, in qua assim tiuam pro usurarum cursu tenent cumia super ritibus cap.9 nu. 22. TUA. verbis dotis fractus cones.7 Iram. II S. Boetian. deris. χχ.-Σ6. ac alij congesti per Gratiam in appendice ad discept. 727. AD grad. con L3 2. num a8. lib. I., O Gotaria Ia quaest. 3o. ex nu. I 9. licet in grain, I 'uatur fauore mulieris, cum alijs quos hincino cumulat Bos d p. 2 o. o. 79. Negativam tenent Aurania in ca s, Iubriter leol. pen. Iv. in cap. per vo snotab. s. s. 8. num. q. Medices decisi
m. de alimen. cap. si . num. I. apud quos
857쪽
t. is Ito Mnafructuum dotis EI. Aprilis Coro, O et Duuary Iosa. BLebro quarumsecunda ei tricis . pNZU de legitim. proce . & habetu Ura H Iodis. II 3 Et quamuis Gratian. in append.ad cap. 27. disc.92o. num. 2 o. , distinctione adhibeat, ut attenta sola iuris dispositi ne procedat haec posterior opinio, prior
vero si expressa conuentio accedat, in specie tamen reprobatur per Rot. d. de 9 I. apud Fen π., quonia tunc usurae inpactu cum certa taxatione deducuntur,
quando sunt in genere licitae, cum alias in materia usuraria partium conuentio nil operetur, ut in specie sequitur RM. in allet. Roman. fructuum dotis Cerro, Bichio, in quibus ulterius firmatur tales Hiras de facto sellatas restituendas, vel in sortem esse imputandas , ea constituta disterentia inter mulierem percipientem usuras dotis restituendae ab haeredibus viri, ac virum illas obtinentem a do tante , ut prima illas ex statuto ibi; si cite percipiat, cum per selutionem intret interpellationis praesumptio vel declaratio ut infra, vir autem secus. Attento igitur numero Doctorum,ac toties iterata Rotae auctoritate , noli videtur ab hac ultima sententia, etiam expressa conuentione accedente recedendum , nil obstantibus rationibus late poderatis per crotari dicta qu. 3 o. ex n. a 9.
Vere non stringentibus, quia licet fili
rum educatio, ac Mimonia inter matri. monis: onera computentur , attamen ad
procedit matrimonio durante, eo veros bluto secus, nam filijs etiam extantibus
per mortem mulieris vir ad dotis restia tutionem extraneis etiam hae, edibus cogi potest, vel ipsismet si iijs absque eo
quod de illi uicomodo participet iuxta
terminos textus in aura. excipitur C. dehon. qua lib., de tamen adhuc dote restituta subest paterna obligatio in filijs ale- dis, & filiabus collocandis,ergo nil commune habet amplius dos cum sillorui
educatione dic. Verum satis vrget in contrarium Statutum Vi bis i 3 7. , ubi claris verbis di ponitur, ut soluto matrimonio superstitibus filiis, vir fructus pignoris loco alimentorum consequi valea Non videtur
enim de Statuti validitate dubitandui cum habeat confirmationem in formu
specifica ripae quem asserendum non est
usuras approbare voluisse ; Et licet aliqui dicant quod Statutum Vrbis tanquam Papale ratione Pontificiae auctoriaratis iure quodam speciali ad exemplum trahi non possit, Attamen hoc assian ucontinet aequivocum mamiestum, quoniam si damus actum ess e usurarium,ut iisque cum usurae prohibitio emanet a iure diuino, Papalis auctoritas illam non fal-uat,ut obseruant adden. ad Gregor. decis. 93. 6.9., Minusque aliquid releuat responso da ta per Rotam apud Feneton. det. 9 i. vers. qui uid ἔ, alias sor. Par. 4.rec. tom.3., ut scilicet Statutum loquatur de sola perceptione fructuum ex pignore, quoniam ita dicitur usura percipere interrisuria ex credito, ac fructus ex pignore, cum aeque dicatur percipi lucta ex pecunia ob dilationem, ut communiter obseruant scribentes in cap. salubriter, de alii passim, ideoque nulla datur
congrua ratio disparitatis, cur fructus ex pignore possint statuto permitti,&non usurarum honesta perceptio. Cumque validum sit argumentu a st tuto ad pactum, de e contra, ut in spe
si est locus statuto, fit etiam locus Pacto,itaui unum de duobus dicendum videatur, vel quod statutum praefatum tanquam usurae perni istiuum sit reprobatum , vel quod verior sit prior opinio usurarum perinlisita, ubi ex matrimonio supersunt lilii salteria conuention
accedente, cumque admittendum nCria
sit primum assimpluria in staturo Papali, ergo videtur admittendum secundum; Ideoque cum circumscripto dicto statuto articulus in mero pulicto iuris sit valde dubius , atque hinctiade probabiles habeat rationes , & auctoritates, it aut certe dici iasi possit quod versemur in claro casu usurario, hinc proindEdicendum videtur hanc Papalem approbationem deseruire debere pro ea dcci ratione, quam non dubitatur in ambiguis ripae cocedi, etiam in ijs quae ad ius diuinum pertinent. His tamen etsi valde urgentibus non obstatibus,1 dicta opinione negativa recedenda non videtur, quonia statutu napermittit usuras laquam usuras, &acces
hones ad fauorem viri tanquam viri, sed eidem
858쪽
eidem tanquam patri, ct sitorium edu catori loco alimentora, quae eis piae stat concedit tructus pignoris vel etiam usi-ras ex rationis identitare, & sic statuta
prospicit potius fili se, eorumque alimentis ; Nil obstante quod istorum praestatio pertineat ad patrem ex propria Ll,ligatione independenter a dote,quoniam hic ordo inter patrem, S matrem a iure positivo in filiorum alimonia indi ictus rem potuit per statutu immutari,atque disponi, ut filii prius ex materna dote quini a patre alatur,& hoc in est c6tinet haec statutaria dispositio, quae alias a nullitate saluari non pc siet, unde in rito statuentes expresse adieceriunt ilicia
Quare si attentis etiam puris terminis iuris communis detur casis , in quo pater sit minus idoneus ad filios alendos,itaut obligatio triasuirdatur ad matrem, ac bona matertia, adhuc rem dicendum videtur soluto matrimonio dotate interpellatum teneri ad usuras pro dictoruna filiorum alimonia loco damni emergen. Iis, ct ne alias dotis sor:em ex mora debitoris consumere teneantur, ac fortius id deduci posset in conuentionem,quia vere non agitur de pecuniae lucrosis ac .
cessionibus ob dilationem, sed de alime.
tis tanquam damnorum restauratiuis ex eadem ratione c. lubriter.
Caere mira polita regula negativa, veεi sei licet soluto matrimonio ccsset fauo re viri cursus Usurarum, quoties reliquiae non supersunt, vel etiam eis extantabus ii ixta dii tam secundam opinionem, exi
procedit quoties dotantis obligatio c5. sistit in dando , secus autem si in faciendo, quia scilicet dotans assumpserit in se onus inuestiendi pecuniam dotalei in stabilia, vel census, aut loca montiu&c, tunc enim etiam absque consuetis a equisitis ad interesse, istud est debitum, tanquam succedens loco fluctuudicti inuestimenti ac magis ob non i
istum, seu non adimpletum susceptuni ina datum,quam ob non datum, Gratian. discept. 9ro. nam. 26. cy. Duumetto
deris. 627. in α Romana sumtim dotisai. Aprilis as ς i. Cerro , & saepe sub tit. de uris, sed in hoc nil speciale habet dos, vel maritalis qualitas cum id ii quocumque priuato creditore iudistin. Zie procedat.
Aduertendo tamen nE incidatur in squi uoca, ut id procedat;Primo ubi haec
iaciendi obligatio percutit perpetuu interesse viri, quia scilicet dote adhuc perseuerante in quantitate, dotatas prcmiserit eam inuenire ad commodum viri
iure proprio, secus autem si promissum fuerit in uestimenta in specie quae stare deberet prq vero sudo dotali, quia soli
to matrimonio nullum amplius interesse vir haberet, sed haec acti o transiret in mulierem , vel eius haeredes quorum respectu aliquando vir tanquam eorum pater interesse haberet ; Et secundo ubi dotans assiimpsit in se onus inuestimentum faciendi, secus autem ubi inuestimentum conuentum est pro cautela d tantis, faciendum tamen ab ipso viro, quia tunc obligatio dotantis non vC etur in iaciendo, sed in dando , ac fulta
rum inuestimentum iis est omnino ceritum, cum potuerit ab eodem dotis pro missbre remitti,ut bene obseruatur inae Rom.fructuti dotis Cerro, confirmata a s. Ianuarν 1 6sa. Lichro, quaru secunda est
impress . post Zus. delegis. processi acci De casu autem non soluti, sed separari matrimonij ad enectum visi rarum non est opus pertractim, quoniam dato etiam, ut culpa mulieris sequuta sit thori separatio, adhuc tamen vir tructus dotis ali 1s percepturus usuras non perciapit, nam istae non debentur absque onexum supportatione,atq; hqc est disterentia inter fructus, de usuras ut supra . Se fit da pars principalis huius distur sus iuxta dist. nctionem eius initio adhi-6a bitam versatur circa usuras, vel inter- usuria dotalia pr tensa per mulierem, 'eleius haeredes aduersus dotis debitorem soluto matrimonio eo etenim constate quamuis vir ex absentia, vel alio accidenti non ferat onera, dicitur ea lenia
mulier illa ferre, ac dos retinet suaniaveram naturam, ideoque intrat di0ositio c.falubriter, ut supra, Et in hoc, alitversamur in patre vel eius haeredibus , aut in extraneo do ante ; Primo casu , aut soluto matrimonio dos tanqua profectitia ad patrem superstitem reuerti tur, Sc vana est prateusio, quia si cetrat debitum sortis, sertius illud usurarum, cum sublata sorte non detur accessio, sulumque intrat onus alimentorum de qui-bm nil pertinet ad pristatem materiam. Aut
859쪽
Aut patre superstite dos ab eode constituta aduentatae naturam habet, cuius propterea dominium non obstante matrimonii dissolutione remanet penes filiam, et tunc attenta opinione Volentium, ut superextantibus fili ι durare dicantur reliquiae, ae onera matrimoni j proindeque militare rationem cap. flum riter, veniret pro usurarum praestatio ne respondendum ex eisdem rationibus, ex quibus csistante matrimonio patre ad
id obligatum supra dicta fuit, ut inspecie contra patrem vel eius haeredes Art grad. alios cumulans n. I 8 Iib. r. α generaliter Arias de Mesa lib. I. vari
alijs per d. cap. zo.nu.8 .;Versi quia haec opinio ut supra, & infra apud minios praesertim in Curia Romana, cui is hac materia usurarum tamquam Ecclesiastica satis est deserendum, minus t ta reputatur, ideo cum hac secunda opinione procedendo, quam regulariter,&abstram credo veriorem, firmanda est conclusio, ut v irae dotales non debeantur , quoniam non est am ius dos, sed
nudum creditum pecuniarium usii rarum non productivum, nisi concurrentibus solitis requisitis, seu statuto, vel consu tudine aptis ex quocumque priuato credito pecuniario ratione damni eme gentis, vel lucri cessantis usuras prod cere, quo casu materia dotis nil habet peculiare, sed mulier cosideratur tamquaquilibet priuatus creditor; Vel filiae alia de non habenti ius erit petendi a patri
alimenta tamquam alimenta non tamquam fructus, vel usuras, ideo etiame
tra materiam. Patre vero mortuo, dem Curiae R manae opinione attenta, certum est per
haeredes non deberi tamquam usura d tales ex dispositione cap. flubriter , sed vel loco alimentorum, vel verius tamquafructus legitimae in cuius locum dos, a cedente praesertim statuto exclusi io subrogari solet, ut post O DD. in L d diuisio 1 fol. mare. late Earbos ibidem
Veronis, Bbnon. doris 18. Marty i5 8. inter suas dec. 7y6., Raura te v. doris II. Iunii isso. Albergato , &saepe in alijs, ac indubitatum dicit
Gotar. d. q. 3o. n.3 i. , Atque id quod in patris haeredibus dicitur , ex rationis identitate in haeredibus aui, vel matris, aliorumque ascendentium in quibus ratio legitimς vel alimentorum urgeat, dicendum etiam , idetur.
Ad hunc tamen effectum considerare oportet 1ii versemur in casu quo dos succedat loco legitimae nectari Vbi enim succedit, tunc nulla disseremiae ratio ad. hibenda est, an huiusmodi usurae tan- tui per ipsam siliam, vel ipsa defunctae per eius h redes, ae an ipsa sit diues alia de vivere babens, necne,quia petuntur tamquam fructus legitimae filio etiam diuiti debiti, ae ad haeredes transmisibiles, cum praesupposito tamen quod versemur in casu legitimae fructilum productivae, quia nempe haereditas, non in
pecunia, sed in bonis fructiferis c5sistat,
iuxta terminos generales etiam in vera. lagitima masci florum procedentes.
Vbi vero filia per statutum reputatur
extranea, unde dos legitimae naturam, nec priuilegium habet, et tunc conclusio cum duplici temperamento intelligenda venit ; Prinio ut procedat fauore
ipsius mulieris tantu, no aute eius haereiadum, ad quos ius alimentorum noIL,
transit, etiamsi essent si ij, quibus a patre, Vel avo paterno potius quam ab auo materno vel de eius haereditate alimenta debentur, ut in specie Rot. d. decis. 9r. apud Feneton. repetita decaeor. p.q.recen. rom. 3. O apud Merlin. de pignor. deos. 9ψ n. 3. f., in Romana flutoni . D cembris I 6 3. O- 2 o. Aprilis I 6q . V
roseis de in aedec. 796. Dunoetetti, nisi patre, vel paternis descendentibus deficie tibus, seu minus idoneis existentibus,
alimentorum obligatio ad bona mate na, vel materni generis ascendentium
transfundatur, quia tunc viget in fili, filiae eadem ratio alimentorum quae in ipsa vigeret. Et secundo ut neque procedat fauore ipsius filiae diuitis, vel alias de alimentis prouisae, ita ut paterna obligatio de iure cesset, quia cum istae usurae subrogatae sint loco alimentorum, non nisi illis de bitis, atque ad eorum limites debendae sunt, ne subrogatum sit maius suo principali , atque rati casu in patre procederem duci Nnnian viti
860쪽
videntur eadem quae inserius de extraneo dotante notantur, cum cesset ratio peculiaris alimentorum. In extraneo autem dotante 'uius ampellatione quemcumque intelligimus in quo praemiliae rationes legitimae ac alimentorum non vigeant ), si attendenda est iam dicta opinio volentium, ut liberis extantibus durare dicatur matrimo-pij reliquiae, utique pari ratione dabitur
cursus usurarum ex continuante ratione cap.fAubriter, ut in specie Dotar. d. q. 3o. .3o. Ea vero reiecta, cum cessent considerationes legitimae, ac aliment rum , statuenda venit regula negatiuae , quia cum soluto matrimonio desinat essedos , ac remaneat purum creditum pecuniarium, nulla subest ratio, ob quam regulariter , ac cessantibus extrinsecissacti circumitant ijs usurae debeantur, ut supponere videtur Roci decf. 86. in Isic
apud Fenetou. ad aturi, cin dec. so I.π. I9. p. .rec. m. 3 , undecu huiusmodi arti culus aequalem sere pro utraque parte liabeat cocursum Doctorum, tam in numero quam in auctoritate, ut latissimEOmni luissere expensis deducit C ita. d.
8 Iom. de aliment. cap. 9. in pleri sque Tribunalibus recepta sit opinio viduae fauorabilis, quam sere ubique admissam dicit A ias de Vesa d. lib. 3.
cap. 6. num. 29. , in aliis vero sit reiecta, hinc pendere videtur decisio potius ex locorum obseruantia, quam ex iuris dispositione , In dubio tamen a negatiua opinione quam tenet in Curia Iccmana non videtur recedendum, V rum haec perplexitas recte prodesse videtur ad saluanda Statura , dia consuetudines ne tamquam claram usuram decernentia reprobari mereantur ut infra
Versi quia hutiismodi qus stio freque-rius contingere solet super usuris de Gsis, cum respcctu futurarum in facultate mulieris repositum sit quaestionem dirimere , urgendo dcbitorem ad solutione, vel proteliando, ac adhibendo solita requisita, pro con equi itione interesse luacri cessantis, vel damni emergentis, idcirco in his praeteritis quidquid in rigo rosis iuris apicibus , plerique indistincte contra mulierem ii rinauerint late deducti di approba: i per coitu. a. cap. -9. o tom. S ,.bs ruanduin est,an mulier sit
inops, necnE, et an in istis usuris assequendis, vel retinendis contendat quodammodo potius de damno vitando , quam de lucro captando si etenim alios redditus ex quibus viveret non habendo,istas usuras percepit,atq; in alimenta consumpsit,itaut locupletior ex eis e lecta dici non valeat, vel ob eas non exactas debita contraxit pro se alendo , adeo ut si daretur casus restitutionis vel imputationis exactarum, seii non exactionis consequendarum opus esset serte dotis consumere, vel diminuere, tunc videtur omnino admittenda inuitas Pro
usurarum cursu, dum ex ratione vitandi absurdum super dotis diminut. consumptione, per quam mulier indotata remaneret, quod recte considerat etiam Leotara. d. q. 3o. n. y3., Sed etian
ratam dos detur pro mulieris eius
iae alimonia, eo ipso quod extia neus dotat, videtur in quamdam necessariam consequentiam ad alimenta st obligare donec dote soluat, ut admittere videtur ML dec. 85 apud Fenzon. sic γsert ad idem dec. 88. apud mmae , atque cum hoc temperamento recte ubiquet admittenda videntur quae per Dotam d.
q. 3 o. ct alios pro vidua loquentes dia
Haec omnia,tam in patre, quam extraneo ut supra discretiue notata procedaeba regulariter ex mera iuris communis dis tione, alia extranea particulari circumstantia non accedente ; Cessant proinde ut supra dictum est,ubi concumrunt requis ta apta producere interesse pro quocumq; priuato credito pecuniario lucri cessantis , vel damul eui gentis,quod ultimum praesertim est freque- ter contingibile in notabili casu posito per Rotam in saepe allegata Romana Satimani . Decembris 16 3. Verosio , qui scilicet aliqua mulieris vivetis, vel mortuae filia indicta dote materna vel eius parte nubat, tunc etenim facta interpellatione debitoris currunt usurae, non ex dispositione e., aliariter ad fauorem viri huius matrimoni , dum hunc dotis debitor non agnoscit in creditorem, qua ex ratione damni emergentis,quod mater quae dotauit, vel ipsamet filia patitur ex usuris quas ob retardatam solutionEviro tradere tenetur, ut etiam de tertio